T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1302 Esas
KARAR NO: 2023/1625
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/05/2023
NUMARASI: 2021/562 E, 2023/371K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat
KARAR TARİHİ: 03/11/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu, dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarları olduğu ... Bankası Mustafa Kemalpaşa Şubesi 10/10/2012 tarih ve ... nolu 30.000,00 TL bedelli, -... Bankası Mustafa Kemalpaşa Şubesi 17/10/2012 tarih ve ... nolu 30.000,00 TL bedelli, -... Bankası Mustafa Kemalpaşa Şubesi 24/10/2012 tarih ve 0012306 nolu 30.000,00 TL bedelli çeklerin keşideci müvekkil ile dava dışı lehtar şirket arasında akdedilen sözleşmeye istinaden verildiğini, dava dışı lehtar ... Hay. San. Tic. Ltd. Şti sözleşmede kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmediğinden sözleşmenin karşılıklı olarak fesih edildiğini, sözleşmenin fesih edilmiş olması sebebiyle bahsi geçen çek yönünden müvekkilinin borçlu olmadığı hususu Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/537 Esas sayılı dosyasında karara bağlanmış olduğunu, bu kararın kesinleştiğini, ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sonradan çek tevdiat bordrosu ile bankaya teslim edilen bu çekler temliken değil tahsil amaçlı olarak bankanın uhdesine verildiğini, müvekkili ise borçluymuş düşüncesi ile bu çek bedeli olan toplamda 90.000,00 TL yi vekalet ücreti ile icra harçları gibi yargısal giderleri ile birlikte davalı bankaya Bursa ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası ile ödediğini, dava konusu çekleri dava dışı lehtar ... San. Tic. Ltd. Şti davalı bankaya çek tevdiat bordrosu ile tahsil cirosu ile teslim ettiğini, davalı banka dava dışı lehtar şirket ... San. Tic. Ltd. Şti ile aynı konumda olduğunu ve dolayısıyla dava dışı lehtar şirket ... San. Tic. Ltd. Şti'ye karşı ileri sürülebilecek tüm hususların davalı bankaya karşı da ileri sürülebileceğini belirterek şimdilik 90.000 TL nin bankaya yapılan ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalı bankadan tahsili ile davacı müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "...dava dilekçesinde davacının davaya konu çekleri ürün alımı ve satımına ilişkin düzenlenen sözleşme kapsamında düzenleyerek dava dışı lehtar ... Sanayi Ticaret Ltd. ti.'ye verdiğinin, dava dışı şirketin ürünleri teslim etmediğinin, bu nedenle davacı tarafından davalıya karşı Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/537 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığının, davacı lehine karar verildiğinin, kararın kesinleştiğinin, dava dışı lehtar şirketin çekleri davalı bankaya ciro ederek teslim ettiğinin, bu cironun temlik cirosu olmadığının, tahsil cirosu olduğunun, davalı bankanın davaya konu çekler nedeniyle davacıya karşı icra takibi başlattığının, çek bedellerinin davalı bankaya icra tehdidi altında ödendiğinin, davalı bankanın çekleri tahsil cirosu ile aldığından lehtara karşı ileri sürülebilecek defilerin davalı bankaya da ileri sürülebileceğinin beyan edilerek bu davanın açıldığı, davalı tarafından davacıya karşı Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla davaya konu çekler nedeniyle icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından icra takibine itiraz edildiği, Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/1038 Esas sayılı dosyasında davaya konu çekler nedeniyle davalı lehine ihtiyati haciz kararı verildiği, davalı tarafından ihtiyati haciz kararı yönünden Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında icra işlemlerinin yapıldığı, davacı vekilince icra dosyasına sunulan 10/09/2013 tarihli dilekçe ile ihtiyati haciz kararı nedeniyle davacının icra tehdidi altında bulunduğunun dava hakları saklı kalmak kaydıyla itirazlarından vazgeçtiklerinin, dosya borcunun yatırmak istediklerinin beyan edildiği, davalı vekilince sunulan 12/09/2013 tarihli dilekçe ile çeklerin haricen tahsil edildiğinin beyan edilerek, dosyada konulan hacizlerin ve dosyanın işlemden kaldırılmasını talep edildiği, aynı tarihte tahsil harcının da yatırıldığı, davacı tarafça çek bedellerinin ödendiğinin beyan edildiği, bu hususta davalı tarafça 12/09/2013 tarihli dilekçesi ile icra dosyasına beyanda bulunulduğu, davacı tarafça dava sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda açılmış ise de istirdat davasının koşullarının bulunması halinde davanın istirdat davası olarak bakılması gerektiği, istirdat davasının koşullarının bulunması nedeniyle de bu davaya istirdat davası olarak bakıldığı, davacının yaptığı haricen ödemenin icra dosyasına davalı tarafça bildirildiği 12/09/2013 tarihinden itibaren İİK'nun 72/7 maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra bu davanın açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine.." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın kambiyo senetlerinden kaynaklanan sebepsiz iktisap nedenine dayalı alacak davası olduğunu, mahkemece istirdat davası olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığını, TBK 82 md.nin dikkate alınması gerektiğini, zenginleşenin geri verme borcunun doğumu için kusurlu olması şartı da aranmadığını, alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, TBK 161 md gereğince zamanaşımının ileri sürülemeden resen dikkate alınmayacağını, eksik inceleme yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.,
GEREKÇE Dava, İİK 72/7. maddesi gereğince açılan istirdat davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi gereğince kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının talebi; Bursa ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına haksız olarak ödeme yapıldığına ilişkin olup dava hukuki niteliği itibarı ile İİK 72/7 maddesinde yer alan istirdat davası niteliğindedir. Bu durumda icra dosyasına borcun12.09.2013'te ödendiği, davanın ise bir yıllık hak düşürücü süreden sonra 01.10.2021'de açıldığı dikkate alınarak reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.03/11/2023