T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/725 Esas
KARAR NO: 2025/1615
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/02/2024
NUMARASI: 2021/614 Esas, 2024/105 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bakırköy 16. İcra Dairesi Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin haksız olduğunu, keşidecisi davacı müvekkili ... ... San ve Ticaret Ltd.Şti. olan Türk ... Bankası A.Ş. İkitelli Şubesine ait ... seri nolu 31.06.2021 tarihli 75.000.-TL bedelli ve ... seri nolu 31.06.2021 tarih 75.000.-TL bedelli çekler nedeniyle icra takibi yapıldığını, çeklerdeki imzanın davacı müvekkili şirkete ait olmadığını, ihtirazi kayıtla ve borca imzaya itiraz davası açma hakkı saklı kalmak kaydı ile icra dosyasına ödeme yapıldığını, alacaklı tarafa borcu bulunmadığından borçlu olmadığının tespiti ve davanın kabulüne, takibin durdurulması ile iptaline, davalıların kötü niyetli olması nedeniyle % 20'den az olmayacak şekilde tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Çekin davacı borçlu ... firması tarafından keşide edilip piyasaya sürüldüğü ardından dava dışı Azaklı firması tarafından ikarus firmasına verildiğini, İkarus firmasından söz konusu çekin müvekkili firmaya borcuna karşılık arada ki ticari ve cari hesaplara ilişkin verildiğini, İkarus firması ile müvekkili firma arasında ki cari hesap ekstresi sunduklarını, bilirkişi incelemesi sonucunda çek üzerinde ki imzaların keşidecinin el ürünü olmadığının tespit edilmesi halinde dahi açılan menfi tespit davasının haksız olduğunu, ödeme yasağı talep edenin çekler de cirantacı olmayan ... olduğunun öğrenildiği, ödeme yasağını keşideci talep edemediğinden davacı borçlunun kötü niyetli olarak iş bu kişiye bilgisi dahilinde dava açtırarak ödeme yasağı aldırdığını düşündüklerini, çeklerdeki imzanın keşideciye yani davacı borçluya ait olup olmadığını müvekkilinin lehdar olmadığı için bilemediğini, çeklerde ki imzanın keşideci el ürünü olmadığının tespit edilmesi halinde keşideci ile cirantacılar birlikte hareket ederek piyasaya bu çekleri sahte bir şekilde sürerek müvekkilini dolandırdıklarını, bu nedenlerle davanın reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamakla birlikte tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
"-AÇILAN DAVANIN KABULÜ ile;-Bakırköy 16. İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyasına konu Türkiye ... Bankası A.Ş İkitelli Şubesine ait keşidecisi ... olan ... çek seri numaralı 31/06/2021 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çek ile,-Türkiye ... Bankası A.Ş İkitelli Şubesine ait keşidecisi ... olan ... çek seri numaralı 31/06/2021 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
-Yasal koşulları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine," Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Delillerin toplanmadığını, yemin delilinin hatırlatılmadığını, tanık İslam ...'ya davetiye çıkartılmadığını,Davaya konu olan çekler ile başkaca çekleri kayıp ya da çalındığı iddiasında bulunan davacının ispat yükünü üzerine aldığını, ancak bu hususta hiç bir delil getirmediği gibi bu konuda suç duyurusunda bulunmaktan da imtina edildiğini, Çeklerin müvekkili firmaya cari hesap ilişkisine istinaden dava dışı 3. Firmadan geldiğini, müvekkili firmaca suç duyurusunda bulunulduğunu, davaya konu çekler piyasaya sürüldükten çok kısa süre sonrada davacı firma konkordato ilan ettiğini, davacı firmanın ve dava dışı 3. Kişilerle bir plan dahilinde hareket ederek piyasada müvekkil firma gibi bir çok firmayı mağdur ettiğini, Davacının kötü niyete ilişkin de herhangi bir delil ibraz etmediğini, müvekkilinin dolandırıldığını, bu nedenle iş bu dosyada söz konusu durum mutlak defilerden olmadığını, davacının suç duyurusunda bulunmayarak ve çekleri kaybetme olayının nasıl ve ne şekilde meydana geldiğini açıklamayarak kötü niyetli hareket ettiğini, Keşideci ve cirantacılar hakkında nitelikli dolandırıcılıktan suç duyurusunda bulunduklarını, bekletici mesele talebinin kabulü gerekirken reddinin yerinde olmadığını, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/89155 CBS Soruşturma Dosyasında soruşturma devam ettiğini,Müvekkilinin iyi niyetli olarak çeki aldığını, çek üzerinde sahte olduğu anlaşılan bir tahrifat bulunmadığını, çekin üzerinde ki sadece imza kısmında değil, çekin ön yüzündeki tüm yazılar hakkında imza incelemesi talep ettiklerini, İsticvap ve yemin deliline dayandıklarını,İmza incelemesinnnin fotokopi belgeler üzerinden yapıldığını, yeterli belge toplanmadığını, imza tarihine yakın belge asıllarının celp edilmediğini, ciro silsilesi de araştırılmadığını, cirosu bulunan firmaların ticari defterlerinin celbi gerektiğini,Kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için davanın kabulüne karar verilecek olsa bile müvekkil iyi niyetli bir hamil oldıuğunu yargılama gideri ve vekalet ücretinden müvekkil sorumlu tutulması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece ATK raporuna göre karar verilmiş ise de, davalı aşamalarda davacı şirket yetkilisi hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık iddiası ile şikayetçi olduklarını belirterek Bakırköy CBS 2021/89155 Soruşturma sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiş, kararı bu yönden de istinaf etmiştir. Bakırköy CBS 2021/89155 Soruşturma sayılı dosyasına ilişkin şikayet dilekçesi UYAP'tan incelendiğinde; davalı şirketin müşteki olduğu, davacı şirket yetkilisi ... ...'nın şüpheli olarak yer aldığı, dava konusu çeklerin şikayete konu olduğu, ... seri nolu çekin görüntüsünün şikayet dilekçesinde yer aldığı, UYAP kayıtlarına göre henüz iddianame düzenlenmediği yahut KYOK verilmediği, dosyanın derdest olduğu görülmüştür. Bu durumda TBK 74. Maddesi gereğince ceza dosyasının bekletici mesele yapılması hususunun değerlendirilmesi gerekirken bu yönde hiçbir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, sair hususların incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE,2-Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2024 tarih, 2021/614 Esas, 2024/105 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, - Sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 422TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.591,40TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.11/12/2025