T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1290 Esas
KARAR NO: 2025/1470 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/07/2025
NUMARASI: 2025/1625 D.İŞ - 2025/1643 K. SAYILI EK KARAR
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
KARAR TARİHİ: 20/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
İHTİYATİ HACİZ TALEBİ:
İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin, borçludan ...Bankası Pazaryeri/Gaziantep Şubesi, keşide yeri Gaziantep olan, 2063555 çek numaralı, 29.05.2025 keşide tarihli, 750.000,00 TL miktarlı bir adet çekten dolayı (banka sorumluluk tutarı tahsil edildikten sonra) kalan 687.350,00 TL bakiye alacağı olduğunu, çekin vadesinde ve tutarında ödenmediğini bu nedenle çekin İstanbul 30. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından takibe konulduğunu, borçlular ile yapılan müteaddit görüşmelerin sonuç vermediğini ileri sürerek borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 04/07/2025 Tarih 2025/1625 D.İş 2025/1643 Karar sayılı kararı;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1- İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili Mahkememize verdiği dilekçe ile, müvekkilinin borçludan ibraz edilen vadesi geçmiş kambiyo senedi nedeniyle alacaklı olduğunu belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, karar verilmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ:
İhtiyati hacze itiraz eden... KİMYA İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ vekili 18/07/2025 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkilin adresinin " ...Şehitkamil/Gaziantep" adresi olduğunu, dosyaya konu çekin keşide yerinin Gaziantep, muhatap bankanın şubesinin Pazaryeri/Gaziantep ... şubesi olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz tatbik olunan diğer borçluların adresinin ise yine Gaziantep olduğunu, Çekten kaynaklanan borçlarda HMK madde 6 gereğince; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde ise HMK madde 7 gereğince; "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir." hükümleri uyarınca borçlulardan birinin yerleşim yerinde veya çekin keşide yerinde veyahut muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde dava veya takipte bulunabileceğini,Söz konusu çeke dayalı dava HMK'nın 10. maddesi ve İİK'nın 50/1 maddesi gereğince çekin keşide edildiği yerde açılması gerektiğini, Yetkili mahkemenin çekin keşide edildiği yer olan Gaziantep Hukuk Mahkemeleri veya borçlu görünen tarafların adreslerinin bulunduğu yer olan Gaziantep Hukuk Mahkemeleri olması gerektiğini, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu 2025/1625 D.İş, 2025/1643 K. Sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine tatbik olunan İhtiyati Haciz kararında yetkiye açıkça itiraz ettiklerini, Müvekkil... Kimya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. şirketi aleyhine ihtiyati haciz kararı alınmış olup, müvekkil şirket hakkında verilen Ticari İktisadi Bütünlük Kararı doğrultusunda müvekkil şirket aleyhine haciz tatbik olunamayacağını, Müvekkil şirket Gaziantep 6.Sulh Ceza Hakimliğinin 06.05.2025 tarihli ve 2025/2576 D.İş sayılı kararı ile takip dosyası borçlusu olan... Kimya İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi’ne (... Kimya/Şirket) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF/FON)’un kayyım atanmasına ve yönetim organının yetkileriyle birlikte ortaklık payları ve menkul kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verilmesine karar verildiğinden, şirketin yönetim idare ve yetkilerinin tümüyle kayyım TMSF’ye verildiğini,Fon Kurulunun 29.05.2025 tarihli ve 2025/263 sayılı Kararı ile; Fonun kayyım olarak atandığı... Kimya şirketinin menkul malları (demirbaşlar, makine-ekipman, taşıt vs.), 3. kişiler nezdindeki alacakları ve nakit varlıkları (mevduatlar), stokları ile tarafı oldukları sözleşmeler ve bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve varlıkları bir araya getirilerek “... Kimya Ticari ve İktisadi Bütünlüğü” adı altında ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmasına karar verildiğini,5411 sayılı Bankacılık Kanunu 134/5 maddesi; “…ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan varlıklar ile ilgili işletmelere ait menkul, gayrimenkul ve her türlü hak ve alacaklar ile üçüncü kişiler nezdindekiler de dahil nakit varlıklarının imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından haczi, muhafaza altına alınması ve satışı talep edilemez, mahcuzların maliklerinin iflasına karar verilemez, finansal kiralama sözleşmelerinin feshi talep edilemez, işbu sözleşmeler kapsamındaki varlıkların iadesine karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.” hükmünü havi olup, yasal düzenleme gereği cebri icra takibi sonucunda müvekkil şirket mallarına haciz konulamayacağını, iflasının veya mallarının muhafaza altına alınmasının ve satışının istenemeyeceğini,Esasa ve yetkiye yapılan itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İHTİYATİ HACZE İTİRAZLARA İLİŞKİN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 30/07/2025 Tarih 2025/1625 D.İş 2025/1643 Karar sayılı Ek Kararı; ...
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri Mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. ( Yargıtay 11. HD.nin 05.12.2016 tarih ve 2016/12815 E., 2016/9299 K., İstanbul BAM 13. HD.nin 25.04.2024 tarih ve 2024/572 E., 2024/717 K., İstanbul BAM 14. HD.nin 16.02.2024 tarih ve 2024/615 E., 2024/809 K., İstanbul BAM 43. HD.nin 21.01.2021 tarih ve 2021/11 E., 2021/41 K. Sayılı ilamları) Somut olayda, ihtiyati hacze konu çek süresinde bankaya ibraz edilmiş ve karşılığının bulunmadığı bankaca belirlenmiştir. Muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız çıkan çeke dayalı alacağın bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığı, TBK'nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline geldiği anlaşılmıştır.İhtiyati haciz talep eden alacaklının yerleşim adresinin Şişli ilçesinde olduğu ve buna göre Mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından Mahkememizin yetkisine yapılan itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Bankacılık Kanunu'nun 134/6. maddesinde; "... Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan varlıklar ile ilgili işletmelere ait menkul, gayrimenkul ve her türlü hak ve alacaklar ile üçüncü kişiler nezdindekiler de dahil nakit varlıklarının imtiyazlı alacaklılar dâhil üçüncü kişiler tarafından haczi, muhafaza altına alınması ve satışı talep edilemez, mahcuzların maliklerinin iflasına karar verilemez, finansal kiralama sözleşmelerinin feshi talep edilemez, işbu sözleşmeler kapsamındaki varlıkların iadesine karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez." şeklinde yer alan düzenleme uyarınca davacı tarafça iktisadi bütünlük kararı verilen davalı şirketin malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulması talep edilemeyeceği gözetilerek, ticari ve iktisadi bütünlük kararı verilen şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden ( Bkz. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 19.10.2023 tarih ve 2023/1864 Esas-2023/1603 Karar sayılı ilamı) itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati haciz kararına itirazın KABULÜ ile; mahkememizin 2025/1625 D.İş 2025/1643 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının itiraz eden... Kimya İç ve Dış Tic. Ltd.Şti. yönünden kaldırılmasına, karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
İhtiyati haciz talep eden vekili 16/07/2025 tarihli istinaf dilekçesinde özetle; borçluların takip başlatıldıktan sonra ileri sürdüğü itirazların yerel mahkeme tarafından değerlendirilmemesi gerektiğini, İİK 266. Madde düzenlemesi gereğince haczin kaldırılması için yetkili mahkemenin İcra Mahkemesi olduğunu, Borçlu tarafın, hakkında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından "Ticari ve İktisadi Bütünlük" kararı alındığını ve bu nedenle 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134/5 maddesi gereği haciz tatbik edilemeyeceğini iddia ve itirazının yerinde olmadığını, Bankacılık Kanunu'nun 134/5 maddesinin, ihtiyati haciz kararlarının verilmesine engel teşkil etmediğini, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olduğunu, Çekin, mücerret bir kambiyo senedi olup, keşidecinin ticari faaliyetinden bağımsız olarak geçerli bir borç ikrarı olduğunu, Bankacılık Kanunu m.134/6’daki çek borcunun takibini engelleyen bir düzenleme olmadığını, Mahkemenin, borçlu hakkında ticari ve iktisadi bütünlük kararı verildiğini dosyaya sunulmuş kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadan kabul ettiğini, Bu kararın; hangi dosya numarasıyla, hangi mahkeme tarafından, hangi malvarlıklarını kapsayacak şekilde verildiğini, kesinleşip kesinleşmediği hususları tespit edilmeden hüküm kurulduğunu, bu eksik inceleme neticesinde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 8/d. maddesi uyarınca "Faktoring şirketleri, kambiyo senedine dayalı olsa bile, fatura veya alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden benzeri belgelerle ilişkilendirilmeyen alacakları satın alamazlar." Bu yönetmelik maddesi doğrultusunda müvekkil şirketin ticari ilişkiye dayanmayan, faturaya bağlı olmayan bir alacağı devralmasının zaten mümkün olmadığını, dolayısıyla borçluların ispat etmesi gerekli "yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir." hususunun aksinin de böylece ispat olunduğunu, iyi niyetli hamil olarak çeki en son elinde bulunduran müvekkilinin söz konusu çek için yetkili hamil konumunda bulunduğunu, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/1625 D. İş 2025/1643 K. sayılı dosyası kapsamında... Kimya İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. yönünden kurulan 30/07/2025 tarihli usul ve esas yönünden hukuka uygun olmayan ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Talebe konu belge suretinden; ...Bankası Pazaryeri Şubesi/Gaziantep, keşide yeri Gaziantep, 2063555 çek numaralı, 29.05.2025 keşide tarihli 750.000,00 TL miktarlı bir adet çekin ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından... Kimya İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi lehine keşide edildiği, lehtar ciranta tarafından ... A.Ş.'ye ciro edildiği, çekin 29.05.2025 tarihinde ibraz edildiği ancak karşılığının bulunmadığı tespit edilmiştir.-Faktoring Sözleşme suretinden-06/05/2024 tarihli sözleşmenin ... A.Ş. ile Müşteri ... AMBALAJ NAKLİYE İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ arasında imzalandığı, tespit edilmiştir.-Adreslerin: Uyap kayıtlarına göre;
---... şirketi Şişli/İstanbul---... Kimya şirketi Şehitkamil/Gaziantep
G E R E K Ç E :
Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık, ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair 26/06/2025 tarihli ek karara ilişkindir. Karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun (HMK) 355.maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeninine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığnda, mahkemenin çekin ibraz edilmesi ile götürülecek borç haline geldiğine ilişkin gerekçesi yerinde değil ise de; Bankacılık Kanunu'nun 134/6.maddesi uyarınca iktisadi bütünlük kararı verilen davalı şirketin malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulması talep edilemeyeceği gözetilerek, ticari ve iktisadi bütünlük kararı verilen şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden bahisle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması kararı yerindedir. Açıklanan nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40TL maktu harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 20/11/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.