T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/955 Esas
KARAR NO: 2025/1129 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/04/2025
NUMARASI: 2021/745 E. - 2025/305 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin akaryakıt taşımacılığı yapan bir şirket olarak uzun yıllardan beri denizcilik sektöründe başarıyla hizmet verdiğini, davalılardan ... tarafından sahte şekilde tanzim ederek ciro ettiği bir bono sebebiyle müvekkilinin ticari hayatının bitirme noktasına gelindiğini, dava ve takip konusu yapılan bu bononun müvekkili şirketin eski müdürü ...'nun beyaza attığı imzanın sahte bir şekilde senet haline getirilmesi sonucunda ortaya çıktığını ve müvekkili ile hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, bononun diğer davalı şirkete kötü niyetle ciro edildiğini, davalı ...'ün tek ticari işinin dava dışı ... ve ....AŞ'deki pay sahibi olduğu ve bu sebeple de bu şirket dışında 420.000,00 USD gibi çok büyük miktardaki bir işlemi olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bahisle, dava konusu senet üzerindeki müvekkilinin ticaret unvanı gösterilerek sahte kaşe ve sahte imza ile doldurulan ve İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen 30/08/2012 tarih 420.000,00 USD bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı şirketin başlattığı haksız icra takibi nedeniyle %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR: Davalı ... cevap dilekçesinde; senedin sahte olduğu ve senedin beyaza atılan imzadan sahte olarak meydana getirildiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, senet üzerindeki imzanın bizzat o dönemdeki şirket yetkilisi ... tarafından atıldığını, davacı şirketin borcunu ödememek amacıyla iş bu davayı açtığını, dava konusu senedi diğer davalı ... Gemi Şirketine olan borcundan dolayı ciro ederek verdiğini, davacı iddialarının asılsız olduğunu beyan ederek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... ve ... ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket yetkilisinin beyaza imza attığı ve diğer davalı şahsın belgeyi bonoya dönüştürdüğü iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi abesle iştigal olduğunu, davacı şirket yetkilisinin bir çok denizcilik şirketine sahip, milyonlarca dolarlık servetlere sahip olmuş ve kocaman gemiler çalıştıran bir tacir ve İTÜ Gemi İnşaatı Fakültesinden mezun gemi inşa mühendisi olarak beyaza imza atarak ortalıkta evrak bırakmasının mantık dışı olduğu gibi, hiç bir inandırıcılığının da olmadığını, davacı ile diğer davalı şahıs ile arasının açık olması sebebiyle borcu ödememek amacıyla davanın açıldığını, müvekkili şirketin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olup keşideci ile lehtar arasındaki temel borç ilişkisinden kaynaklanan defilerin müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini beyan ederek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.
MAHKEMENİN İLK KARARI:İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 03/10/2019 tarihli 2013/17E. - 2019/841K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İSTİNAF KARARI: Dairemizin 05/11/2021 tarihli 2020/126 K. - 2021/1899 K.sayılı ilamı ile; "...İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacının menfi tespit talebi "Davacı şirket yetkilisi tarafından boş belgeye atılı bir imzanın haksız olarak ele geçirilerek, sonradan bono haline getirilmesi" iddiasına dayalı olmasına rağmen, mahkemece bononun sahteliği ile ilgili hiçbir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın soruşturma dosyasında alınan ve iddiaları karşılayamayan rapora dayalı olarak karar verilmesi hatalı olmuştur.Mahkemece "Bononun açığa imzalı bir kâğıttan bilgisayar çıktısı alınarak oluşturulup oluşturulmadığı, yazı ve imza arasındaki öncelik sırası ve zaman farkı, imza üzerinde yazıcı mürekkebi olup olmadığı ve imza üzerinde ısıl işlem (yazıcıdan geçirme) olup olmadığı" gibi hususları aydınlığa kavuşturacak nitelikte adli tıp kurumu fizik ihtisas dairesinden rapor aldırılmaksızın veya davacı tarafça davaya konu bononun sahteliği ile ilgili olarak açılmış olan İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/544 Esas sayılı dosyasında bu yönde bir inceleme yapılmış olması halinde dosyanın bütün olarak celbi ile değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı istinafının kabulü ile gerekli yargısal işlemlerin yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine..." karar verilmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 22/04/2025 tarihli 2021/745E. - 2025/305K. sayılı kararıyla; "...mahkememizin 12/12/2024 günlü duruşma tutanağında 5 numaralı ara kararda; " Davacı şirketin ihyası için dava açmak ve alınan kararın kesinleşmesi halinde ibraz ve ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden yeniden şirketin ihya edildiğinin dosyaya belgelendirilmesi gerektiğinden davacı vekiline bahsi geçen konuda dava açmak üzere 2 hafta kesin süre verilmesine, Bu süre içerisinde dava açılmaz ve verilen karar kesinleştikten sonra yeni tarihli vekaletname sunulmadığında davacının davada taraf olma ehliyetinin sona ermiş olduğu kabul edilerek davayı takip etme yetkilerinin kalmadığı kabul edilerek davanın HMK 114. Maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına, (ihtarat yapıldı,) " şeklinde karar verildiği, geçen süreye rağmen davacı vekilince ihya için dava açtığına ilişkin belge sunmadığı, davacı vekilince 10/04/2025 tarihli dilekçe ile; işbu 5 numaralı ara karardan rücu edilmesi ve taraflarına ek süre verilmesine ilişkin talepte bulunduğu, ancak işbu talebin süresinde olmadığı anlaşılmış olmakla; davacı vekilinin süresi içerisinde ihya davası açmadığı , davacının davada taraf olma ehliyetinin sona erdiği anlaşılmakla, HMK 114 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece tarafına davacı şirketin ihyası için dava açmak üzere iki haftalık kesin süre verilmişse de, şirket yetkilisi ...'nun eski eşi ...'nun ciddi sağlık sorunları nedeniyle süresinde ihya davası açılması için karar verebilecek durumda olmadığını, Tıbbi belge ve delillerini dosyaya sunduklarını, Mahkemece verilen 2 haftalık sürenin ihya davası açılması için kısa ve yetersiz olduğunu, Mahkemeden bu konuda ek süre talep etmelerine rağmen taleplerinin kabul edilmediğini, davalı Teknik Gemi şirketinin de tasfiye halinde olduğunu,Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin örnek kararında tarafların ihya davası açmamaları veya açmak istememeleri durumunda Mahkemece ihya davası açılmasını sağlamak için kayyım atanmasına karar vermesi gerektiğinin belirtildiğini beyanla, istinaf taleplerinin kabulüne, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/745 Esas, 2025/305 Karar sayılı, 22/04/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklı davalı ... ve ... ve Tic. Ltd. Şti tarafından, borçlular davacı ve diğer davalı aleyhine, 24/08/2009 tanzim, 30/08/2010 vade tarihli, 420.000,00 Euro bedelli bonoya dayalı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılan takip başlatıldığı anlaşılmıştır. İlk Derece Mahkemesince bilirkişiler ...tarafından hazırlanan raporda özetle; -)Senedin üzerinde kullanılan kalem mürekkebinin çözücüsünün tükenmez kalem mürekkeplerinde kullanılan fenoksietanol olduğu,2-) Senedin ön yüzündeki imzadan alınan örnekler üzerinde yapılan ve zamana bağlı olarak kağıtta kalan fenoksietanol miktar analizinden elde edilen ve net alanın 3466 elde edilmiş olmasından hareketle mürekkebin belgeye yazılı yada atılı olduğu zaman analizin yapıldığı tarih olan 20.02.2019 tarihinden geri giderek 1| yıl ve en son 2 yıllık zaman diliminde olduğunun kabulü gerektiği ,3-) Senedin ön yüzündeki imza (Omh-1) ve arka yüzündeki imza (Omh-2) üzerinden alınan örneklerin kristal viyole(CV),Metil viyole (MV),Tetrametil pararozanilin(TPR) ve ... (VB) içeren aynı mürekkep formülasyon yapısında kalemle oluşturulduğu,4-) Kromotogramlardaki kristal viyole(CV),Metil viyole (MV) ve Tetrametil pararozanilin(TPR) oranlarının miktarlarının ve boya oranının (CV/MV) incelenmesi sonucu; Senedin ön yüzündeki imza (Omh-1) ve arka yüzündeki imza (Omh-2), alınan örneklerde elde edilen boya oranlarının sırasıyla 0,7 ve 0,8 olduğu, Sonuçlar toplu olarak değerlendirildiğinde belgenin aynı mürekkep formülasyon yapısında kalemle ve aynı zaman aralığında oluşturulduğu;5-) Bilgisayar Mühendisi Bilirkişi İncelemesi: Senet üzerinde kullanılan ... adlı font 1994 yılında yayınlanmıştır.... Windows 95 sürümünden beri kullanılmaktadır." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. Bilirkişiler ...tarafından hazırlanan ek raporda özetle; "1-) SenediWn üzerinde kullanılan kalem mürekkebinin çözücüsünün mürekkeplerinde kullanılan fenoksietanol olduğu,2-) Analiz raporunda “Senedin ön yüzüdeki imzadan alınan örnekler üzerinde yapılan ve zamana bağlı olarak kağıtta kalan fenoksietanol miktar analizinden elde edilen ve net alanın 3466 elde edilmiş olmasından hareketle mürekkebin belgeye yazılı yada atılı olduğu zaman analizin yapıldığı tarih olan 20.02.2019 tarihinden geri giderek | yıl ve en son 2 yıllık zaman diliminde olduğunun kabulü gerektiği” olarak yazılı olduğu, Ancak veriler incelendiğinde bulunan net PE miktarını temsil eden fark boş alandaki PE miktarı olan 4502 değerinin altında kalmış olmasından ve buna ilaveten bulunan brüt değerin 7968 ve 10000 olarak belirlenen sınır değerinin altında kalmasından hareketle diğer belgelerden bulaşan organik çözücünün varlığına delil bulunduğundan belge mürekkebinin yazım zamanı hakkında ne hesap nede yorum yapılamayacağı, 3-) Senedin ön yüzündeki imza (Omh-1) ve arka yüzündeki imza (Omh-2) üzerinden alınan örneklerin kristal viyole(CV),Metil viyole (MV),Tetrametil pararozanilin(TPR) ve ... (VB) içeren aynı mürekkep formülasyon yapısında kalemle oluşturulduğu,4-) HPLC Kromotogramlarındaki kristal viyole(CV), Metil viyole (MV) ve — Tetrametil pararozanilin (TPR) oranlarının miktarlarının ve boya oranının (CV/MV) incelenmesi sonucu;Senedin ön yüzündeki imza (Omh-1) ve arka yüzündeki imza (Omh-2), alınan örneklerden elde edilen boya oranlarının sırasıyla 0,7 ve 0,8 olduğu, Bir karşılaştırma yöntemi olan HPLC Sonuçları değerlendirildiğinde belgenin aynı mürekkep formülasyon yapısında kalemle ve aynı zaman aralığında oluşturulduğu, bu yöntemle yazım zamanı hakkında kesin bilgi verilemeyeceği,5-) Bilgisayar Mühendisi Bilirkişi İncelemesi: Senet üzerinde kullanılan ... yılında yayınlanmıştır. ... Windows 95 sürümünden beri kullanılmaktadır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi tarafından hazırlanan raporda; "6.1. İnceleme konusu senedin mutat matbu senetlerden olmayıp bilgisayar ve ekipmanı vasıtası ile oluşturulmuş olduğu, söz konusu senedin alt ve üst kenarlarının 21 cm (A4 ebadındaki kağıdın kısa kenarı ile uyumlu) sağ ve sol kenarlarının ise yaklaşık 14.9 cm olduğu, senedin alt kenarının forme kesim olmadığı,6.2. Mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan ve halen kullanılagelen bilimsel herhangi bir yöntem bulunmadığından, inceleme konusu senet üzerindeki imzanın, bilgisayar ve ekipmanı ile yazılmış yazıların ve imzaya kıyasla farklı fiziki evsafta bir kalem ile yazılmış "Teslim aldım" yazısının yaşı hakkında zaman birimleri açısından bir tespite gidilemediği,6.3. İnceleme konusu senedin sol alt tarafta atılı borçlu imzasından faydalanılarak oluşturulup oluşturulmadığı hususunda daha ile bir tespite gidilemediği..." şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.
G E R E K Ç E : Dava, icra takibinden sonra açılan borçsuzluğun tespiti davasıdır. Mahkemece dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde Mahkemece 12/12/2024 tarihli duruşmada davacı vekiline ticaret sicilinden terkin edilen davacı şirketin ihyası için dava açmak üzere yasal sonuçları da hatırlatılarak iki haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin bu süre içinde dava açmadığı, dosyaya sunduğu 10/04/2025 tarihli dilekçesi ile davacı şirket yetkilisinin eski eşinin sağlık sorunları nedeniyle dava açamadıklarını beyan ettiği ve kendisine ek süre verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece, kesin süreye rağmen davacı şirketin ihyası için dava açılmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir. Mahkeme HMK’nın 54/1.-2 maddesi uyarınca davacı vekiline usulüne uygun olarak kesin süre verdiği halde davacı şirketin ihyası için kesin süre içinde dava açılmadığı ve davacı vekili tarafından bu süre içinde sürenin uzatılması için talepte bulunulmadığı ve taraf teşkilinin sağlanmadığı anlaşıldığından, Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi yerindedir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1. maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40TL maktu harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 25/09/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.