T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2024/1383 Esas
KARAR NO:2025/14 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:19/04/2024
NUMARASI:2016/1420 E. - 2024/344 K.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:08/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine ...banka A.Ş tarafından ..., ..., ... sayılı dosyalarıyla ve ..., ..., ..., ..., ... sayılı dosyalarıyla icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı çeklerdeki müvekkiline ait imzanın sahte olduğunu, söz konusu bu çeklerin müvekkiline ait Büyükçekmece'deki evinden ev eşyalarıyla birlikte çalındığını, müvekkili tarafından zayi nedeniyle çek iptali için Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/153 Esas sayılı davasının açıldığını, mahkemece çekin hamillerine müracaat etmeleri için ilanlar yaptırılmasına rağmen herhangi bir başvuru olmadığını, o dosyada muhatap bankalar ile de yazışamalar yapıldığını, davalının basiretli bir şekilde davranarak çekleri kabul etmeden önce muhatap bankalara sorsaydı bu çeklerin kayıp çekler olduğunu öğrenebilecek durumda bulunduğunu, çekler hakkında Bakırköy 1.ATM nin ödeme yasağını öğrenebileceğini, bu nedenle davalının TTK'nın 792. maddesi gereğince ağır kusurunun bulunduğunu belirterek, çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, istirdada dönüşen çekler olursa istirdada karar verilmesini, davalıdan da kötü niyetli takip tazminatı tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kambiyo senedine güvenen iyi niyetli şahıs olduğunu, davacının iddia ettiği hususları bilmesinin mümkün olmadığını, zaten Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde de dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmemiş olduğunu, müvekkilinin bu çekleri ....A.Ş.' den ciro yoluyla aldığını, o şirket ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, alacağını tahsil etmek gayesiyle bu çeklerin alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
MAHKEME KARARI:İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2024 tarihli 2016/1420 E. - 2024/344 K. sayılı kararıyla; "...Dava konusu olan çeklerin sahteciliğine yönelik bir dava olduğundan; bu tür davalarda çeki elinde bulunduran hamil ''iyi niyetle iktisap eden'' konumunda olsa dahi, iyi niyet korunmaz; imzası sahte atılan kişi korunur. Bu nedenle mahkememizce icra takip alacaklısı iyi niyetli kabul edilmesine rağmen imza incelemesi yaptırılmış olup; Adli Tıp Kurumu raporunun gerek inceleme metotları gerekse raporda anlatılan inceleme şekli ve araçları yönünden yerinde bulunduğundan imzası sahte olan bu çekler yönünden davanın kabulüne karar verilerek davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; İstirdat yönünden ... sayılı dosyası için 08/02/2018 tarihinde 8.112,05 TL ödendiğinden, ödeme tarihi olan 08/02/2018 tarihinden itibaren bu bedele taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmak suretiyle tahsiline karar verilmiş,Her ne kadar davacı kötü niyetli takip tazminatı talep etmişse de; davacımızın çeklerde birinci ciranta olduğu, ...banka A.Ş ile aralarında başka cirantalar bulunduğu, bu nedenle ...banka A.Ş nin kabulle sonuçlanan çeklere davacının mı bir başkasının mı imza attığını bilmesinin mümkün olmadığı nazara alınarak kötü niyetli takip tazminatına bu takipler yönünden hükmedilmemiş, Bu gerekçelerle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;..., ... ve... sayılı dosyalarında takibe konan çeklerdeki imzanın sahte olduğu sonucuna varıldığından, davacının bu icra takiplerinden ötürü borçlu olmadığının tespitine; bu dosyalardan olan ... sayılı dosya için 08/02/2018 tarihinde yapılan ödeme istirdada dönüştüğünden 8.112,05 TL nin 08/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, Davacının dava konusu ettiği...,... ve ... ile ..., ..., ... sayılı dosyalarından yapılan taleplerin reddine, Davacının talebini kabulüne verilen dosyalar yönünden kötü niyetli takip tazminatı talebi varsa da şartları oluşmadığından reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunun aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte, davaya konu çeklerin aynı tarihte çalındığı iddiası göz önüne alındığında; çeklerin üzerindeki imzaların bir kısmının davacı yanın eli ürünüyken bir kısmının davacı yanın eli ürünü olmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, bilirkişi raporu ile davacının beyanları arasındaki çelişki giderilmeden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu konuda yeniden rapor alınması gerektiğini, ... sayılı takip dosyasında birden fazla borçlu bulunduğunu, ödemenin kim tarafından yapıldığı araştırıldıktan sonra, diğer borçlular tarafından ödeme yapılmışsa istirdat talebi yönünden hüküm kurulmaması gerektiğini, Müvekkilinin iyi niyetli hamil olması nedeniyle, müvekkili aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, Müvekkili ile davacı arasında başka cirantalar mevcut olduğundan, imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olmadığını,Davanın açılmasına hem müvekkili şirket, hem de bankanın sebebiyet vermemesi nedeniyle kötüniyet tazminat talepleriyle birlikte davacının yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının talepleri doğrultusunda kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:İcra dosyalarının içinde ve dava dosyası içinde davaya ve takiplere konu çeklerin tamamının mevcut olmadığı, mevcut çek örneklerinin de seri numaralarının ve hangi icra dosyasının konusu olduğu kesin olarak tespit edilemediğinden, ilk derece mahkemesinden davaya konu ve Mahkeme kasasında bulunan çeklerin örnekleri istenerek, dosya içine koyulmuştur. ... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... A.Ş. ve ..BANKA A.Ş., borçluların ...,.... A.Ş., ... ..., .... Şti. oldukları, 6.039,13 TL alacak için kambyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ... Bankası A.Ş.'ye ait 31/08/2016 tanzim, 31/08/2016 vade tarihli, 2.500,00 TL bedelli çek ile ... Bankası A.Ş.'ye ait 30/09/2016 tanzim, 30/09/2016 vade tarihli, 2.863,00 TL bedelli çek olduğu, 08/02/2018 tarihinde borçlu ... tarafından borcun ödenmesi üzerine dosyanın kapatıldığı tespit edilmiştir. Takibe konu çek örnekleri incelendiğinde; Bir çekin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 31/08/2016 tarihli,... seri numaralı, 2.500,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının .... Şti., .... A.Ş. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Şti.,..., .... Şirketi, .... Şti., .... A.Ş., ...BANKA A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, 31/08/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. Diğer çekin .... ... Şubesine ait 31/09/2016 tarihli,... seri numaralı, 2.863,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının .... Şti., .... A.Ş. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Şti.,..., ... Ltd. Şirketi, ... Tic., ... A.Ş., ...BANKA A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, 30/09/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir... sayılı takip dosyası incelendiğinde;...BANKA A.Ş., borçluların .... A.Ş., ..., ... Şirketi, .... Şti.,..., ...Tekstil oldukları, toplam 3.366,59 TL alacak için 06/12/2016 tarihinde Kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ...bank A.Ş.'ne ait 31/10/2016 tanzim tarihli, 31/10/2016 vade tarihli, 3.022,00 TL bedelli çek olduğu, ...'ın yetki itirazı nedeniyle İstanbul Anadolu 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 11/01/2017 tarihli, 2016/1273 Esas, 2017/66 Karar sayılı kararı ile İstanbul Anadolu icra dairelerini yetkili olmadığına, talep halinde dosyanın Bakırköy İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği tespit edilmiştir. Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ...bank ... Şubesine ait ... seri numaralı, 31/10/2016 tarihli, 3.022,00 TL bedelli çek olduğu, ... Şti., keşidecisinin ... olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Şti., ..., .... Şirketi, ... Şti., ... A.Ş., ...BANKA A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, 31/10/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. ... sayılı takip dosyası incelendiğinde; ...BANKA A.Ş., borçluların ... A.Ş., ..., .... Şirketi, .... Şti., ... Mobilya San. ve Tic. Ltd. Şirketi, .... Şirketi oldukları, toplam 27.904,22 TL alacak için 13/12/2016 tarihinde Kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ... Bankası A.Ş.'ne ait 31/10/2016 tanzim tarihli, 31/10/2016 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli çek olduğu,...'ın yetki itirazı nedeniyle İstanbul Anadolu 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 09/02/2017 tarihli, 2016/1275 Esas, 2017/141 Karar sayılı kararı ile İstanbul Anadolu icra dairelerini yetkili olmadığına, ... yönünden talep halinde dosyanın Bakırköy İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği tespit edilmiştir. Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası ...Şubesine ait ... seri numaralı, 31/10/2016 tarihli, 25.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının .... Şti., keşidecisinin ... Şirketi olduğu, çekin arkasında sırasıyla .... Şti., ..., .... Şirketi, .... Şti., .... A.Ş., ...BANKA A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, 31/10/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. Adli Tıp Kurumu raporunda; inceleme konusu çeklerden 31/10/2016 keşide tarihli ... nolu, 30/09/2016 keşide tarihli ... nolu ve 31/08/2016 keşide tarihli ... nolu çeklerde cirantada yer alan " ..... " kaşe izi üzerinde atılı imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu diğer çeklerde cirantada yer alan " ... TEKSTİL ..." kaşe izleri üzerinde yer alan imzalar ile ...ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...ın eli ürünü olduğuna dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E:Dava; İİK 72. madde gereğince açılan menfi tespit ve ödenen çekler yönünden istirdat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nden alınan bilirkişi raporunda davacıya ait yeteri kadar imza aslının incelendiği, hangi yöntemlerle inceleme yapıldığının açıklandığı, raporun denetime uygun ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, davalı vekiline 02/03/2021 tarihinde bilirkişi raporu tebliğ edildiği halde rapora itiraz etmedikleri, istirdat kararı verilen 2016/25648 Esas numaralı icra dosyasına ödemenin davacı tarafından yapıldığının dosyada mevcut ödeme belgesi ile tespit edildiği, imza inkarının herkese karşı ileri sürülebileceği, davanın kısmen kabulüne karar verildiğinden, kabul edilen kısımla ilgili davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderin hükmedilmesinde HMK’nun 326/1. maddesine uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde bildirdiği istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.Ancak dosya üzerinde resen yapılan incelemede; 2016/27223 Esas sayılı dosya numarasının maddi hata sonucu 2061/27223 olarak, 2016/26011 Esas sayılı dosya numarasının 2016/26001 olarak yazıldığı anlaşılmıştır. Yine dosya üzerinde resen yapılan incelemede; İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nden alınan raporda incelemeye ve davaya konu 31/08/2016 tarihli, ... numaralı çek, 30/09/2016 tarihli, ... numaralı çek ve 31/10/2016 tarihli, ... numaralı çekteki imzaların davacının eli ürünü olmadığına dair görüş bildirildiği, ilk iki çekin ... sayılı takibine konu çekler oldukları, üçüncü çekin ise ... sayılı takibine konu çek olduğu, Mahkemece gerekçeli kararda İstanbul Adli Tıp Kurumu’ndan alınan raporun hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği belirtilmesine rağmen, imzasının davacının eli ürünü olduğu tespit edilen ve ... sayılı icra takibine konu edilen 31/10/2016 tarihli,... numaralı, 25.000,00 TL bedelli çekle ilgili talebin de kabulüne karar verildiği tespit edilmiştir. HMK’nun 298/2. maddesi uyarınca gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Bu nedenle, Mahkemece gerekçeli kararında hükme esas alındığı belirtilen Adli Tıp Kurumu raporu ile çelişkili şekilde... sayılı icra takibiyle ilgili de davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, resen yapılan inceleme sonucunda davalı vekilinin istinaf talebi kısmen kabul edilerek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, deliller toplanmış olduğundan kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, ilk derece mahkemesince yanlış yazılan dosya numaraları da düzeltilerek, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... ve ... sayılı dosyalarında takibe konan çeklerdeki imzanın sahte olduğu sonucuna varıldığından, davacının bu icra takiplerinden ötürü borçlu olmadığının tespitine; bu dosyalardan olan 2016/25648 sayılı dosya için 08/02/2018 tarihinde yapılan ödeme istirdada dönüştüğünden 8.112,05 TL’nin 08/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, davacının dava konusu ettiği ..., ... ve ... ile..., ..., .., ... sayılı dosyalarından yapılan taleplerin reddine, davacının talebinin kabulüne karar verilen dosyalar yönünden kötü niyetli takip tazminatı talebi varsa da, şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı vekilinin istinaf taleplerinin HMK’nun 355/1 ve 353/1-b-2. maddeleri uyarınca KISMEN KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/04/2024 tarihli, 2016/1420 Esas, 2024/344 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,... ve... sayılı dosyalarında takibe konan çeklerdeki imzanın sahte olduğu sonucuna varıldığından, davacının bu icra takiplerinden ötürü borçlu olmadığının tespitine, bu dosyalardan olan ... sayılı dosya için 08/02/2018 tarihinde yapılan ödeme istirdada dönüştüğünden 8.112,05 TL’nin 08/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,Davacının dava konusu ettiği ...., ... ve .... ile ..., ..., ..., .. sayılı dosyalarından yapılan taleplerin reddine, Davacının talebinin kabulüne karar verilen dosyalar yönünden kötü niyetli takip tazminatı talebi varsa da, şartları oluşmadığından reddine, 3-İlk derece yargılaması yönünden; Alınması gereken 966,66 TL ilam harcının peşin olarak alınan 1.519,65 TL ilam harcından mahsubu ile fazla yatırılan 552,98 TL ilam harcının talebi halinde davacıya İADESİNE, Tamamı davacı tarafından karşılanan 966,66 TL peşin ilam harcı ve 29,20 TL başvuru harcı toplamı 995,86 TL harcın tamamı ile 207,80 TL tebligat gideri ile 1.860,00 TL ATK rapor giderinin kabul ve ret oranı gereğince 457,52 TL’lik kısmının toplamı 1.453,38 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca davanın kabulle sonuçlanan kısmı (14.151,18 TL) için hesaplanan 14.151,18 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca davanın retle sonuçlanan kısmı için (74.833,82 TL) hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 350,00 TL tebligat ve posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 08/01/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.