T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/883 Esas
KARAR NO: 2025/1666
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/02/2024
NUMARASI: 2020/556 Esas, 2024/129 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/02/2020
KARAR TARİHİ: 25/12/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri aleyhine Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin müvekkilleri tarafından itiraz edilmemesi dolayısıyla kesinleştiğini ve müvekkilleri adına kayıtlı taşınmazların satışı aşamasına geçildiğini, ancak müvekkillerince icra takibinde belirtilen bonoya müstenit borcun davalıya ödendiğini, icra dosyasında bulunan bono bedelinin 100.000,00-TL olarak belirtildiğini, ancak davalı tarafından müvekkiline verilen borcun 50.000,00-TL olduğunu, söz konusu burcun müvekkili adına kayıtlı olan şu anki bağımsız bölümlerin yapımı sürecinde müvekkilin borcu dolayısıyla taşınmaz üzerine haciz tatbik edilmiş olunması dolayısıyla ödenmesi gereken borcun kapatılması amacıyla davalı tarafından verilen borç olduğunu, bu borcun müvekkili tarafından ... Bankası kanalı ile 03/05/2019 ve 26/07/2019 tarihlerinde ödendiğini, müvekkilleri tarafından imzalanan bononun içeriğinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline verilen borç paranın doğrudan icra dosyası borcu için yatırıldığını, İstanbul 9. İcra Müdürlüğüne yapılan ödemeler davalı şirketin yetkilisi, ortağı ve aynı zamanda bono lehtarı olan ... tarafından gerçekleştirildiğini, ancak ... tarafından bononun, kötü niyetli ve müvekkilinin zararına hareket etme kastı ile kendi şirketi olan davalı şirkete ciro edildiğini ve davalı şirket tarafından icra takibine konu edildiğini, söz konusu icra takibinin başlatıldığı tarihin 07/05/2019 olduğunu, müvekkiline 03/05/2019 ve 26/07/2019 tarihlerinde ödeme yapmasına rağmen davalı şirketin (aslında ...) tarafından icra takibine devam edildiğini, bu hususun açıkça 6102 sayılı TTK'nun 687. maddesindeki hukuki durumu meydana getirdiğini, davalı şirketin yeni bir sermaye şirketi kurulmak suretiyle tüzel kişiliğini sonlandırdığını, dolayısıyla da davalı şirketin hak ve borç ehliyetinin sona erdiğini ve icra takibinde alacaklı konumunda olamayacağını, bu hususun da dava dışı üçüncü kişi olan ... tarafından müvekkilini zarara uğratmak ve iş bu menfi tespit davasının veya sonrasında olabilecek istirdat davasını karşılıksız bırakmak amacıyla gerçekleştirildiğini, ... tarafından yine aynı borcun ödenmediği dolayısıyla Çorlu 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında müvekkili ... aleyhine icra takibine girişildiğini, ...'ın hem iş bu davaya konu icra takibi ile hem de Çorlu 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkillerden borcunu talep ettiğini, bu hususun davalı şirketin ve yetkilisi ...’ın kötü niyetini ve haksız taleplerini göstermesi açısından önemli olduğunu ileri sürerek teminatsız olarak icra takibinin durdurulmasına, davalının tüzel kişiliğe haiz olmaması ve müvekkili tarafından borcun ödenmiş olması dolayısıyla Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına konu borçtan borçlu olmadıklarının tespitine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı borçlular aleyhine dava dışı ... ve müvekkil tarafından Çorlu 4. İcra Müdr. ... e.s dosyası ile 23.07.2019 tarihinde Çorlu 4. İcra Mdr. ... e.s dosyası ile 23.07.2019 tarihinde ve Küçükçekmece 3. İcra Mdr. ... e.s dosyası ile 07.05.2019 tarihinde icra takibine başlandığını, Davacılar Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/90 E. dosyasında dava dışı ...'a açmış olduğu menfi tesbit davasında eklemiş oldukları dekontları bu sefer bu dosyaya de ekleyerek Çorlu 4. İcra Mdr. ... e.s ve Çorlu 4. İcra Mdr. ... e.s dosyası ile ilgili ödemeleri bu sefer Küçükçekmece 3. İcra Mdr. ... e.s dosyası içinde yapılmış gibi gösterdiklerini, Davacılar ... ve ..., dava dışı ...’a Çorlu Muhittin Mahallesi Yeni Bağlar Mevkii ... ada, 113 parselde kain 3.kat 7.nolu daireyi ...’in ŞAHİTLİĞİ ile satmayı kabul ve taahhüt ettiklerini, Satış bedeli olarak dava dışı ... davacı vekilinin ÇORLU 5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2020/90 E. Dosyası dava dilekçesinde de belirttiği üzere davacı ...’ın İstanbul 9.İcra Müdürlüğü ile BORÇLU olduğu dosyaya ödenmek üzere 01.11.2018 tarihinde 55.006.TL ve 24.04.2019 tarihinde ...’ın Çorlu 4.İcra Müdürlüğü ile BORÇLU olduğu dosyaya 8.255,25.TL banka yolu ile EFT yapmış ve 100.000.TL nakit elden olmak üzere toplam 163.261,30.TL ödeme yaptıkları, Dava sonra davacı ve eşinin satışa konu taşınmazı dava dışı ...'a satarak devretmemesi üzerine aleyhlerine; 5.006,00.TL ödeme için ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyası ile 23.07.2019 tarihinde 8.255,25.TL ödeme için ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyası ile 23.07.2019 tarihinde 100.000,00.TL ödeme için KÜÇÜKÇEKMECE 3.İCRA MD. ... e.s dosyası ile 07.05.2019 tarihinde icra takibine başladıklarını, Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin toplam 50.000.TL borcu olduğunu ve bu borcu da ödediklerini iddia ettiklerini, açıklandığı üzere bahsi geçen taşınmaz için ödenen miktar 163.261,30.TL olduğunu, ... tarafından 03.05.2019 tarihinde yapılan 40.000.TL ödeme ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyası ile açılan takipte sehven düşülmemiş, takipten sonra müvekkil tarafından ... telefonla arayarak her ne kadar takip 55.006.TL üzerinden açılmış olsa ise de yapılan 40.000.TL ödeme düşüldükten sonra anapara borcunun 15.006.TL olduğu bildirildiğini, Borçlu davacı ... tarafından yapılan 10.000.TL ödemenin tarihi 26.07.2019 olup bu tahsilat ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyası yapılan takipten sonra ödendiği için bu dosya borcundan düşüldüğünü, buna göre 55.006.TL borç ile ilgili olarak ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyasında faiz ve masraf hariç hala 5.006.TL borç bulunduğunu, Ayrıca ...’ın 8.255,25.TL borcu için ÇORLU 4.İCRA MD. ... e.s dosyası ile yapılan icra takibinde ve 100.000.TL borcu için KÜÇÜKÇEKMECE 3.İCRA MD. ... e.s dosyası ile açılan icra takibinde her hangi bir ödeme yapılmadığını, Ticaret Sicil Gazetesi sayfasında görüldüğü üzere dava ile alakası olmayan ... Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi müvekkil şirket olan ... Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketine devrolduğunu, ... Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi halen faal bir şirket olup her türlü dava ve takip haklarına haiz olduğunu, ... Turizm İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi kaydı ise ekte sunulan Ticaret Kaydında görüldüğü gibi kaydı kapalı eski bir şirket olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2024 tarih, 2020/556 Esas, 2024/129 Karar sayılı kararıyla; "...Davacıların senet karşılığında ödeme yaptıkları iddiası ispata muhtaç olduğu ,davalının elden para verildiği ve karşılığında senet aldığı hususları birlikte nazara alındığında senede karşı senetle ispat kuralı karşısında davacıların iddiasını ispat edemediği bu hali ile davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; Menfi tespit davalarında uygulanması gerekli olan ispat kuralları defaten yerel mahkemeye açıklanmış olunmasına karşın yerel mahkeme gerekçesinin ikinci sayfasında dava konusu olarak borç alındığı ancak ödendiği ile yine gerekçenin son kısmında yer alan ödeme yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğuna dair kısmını anlaşılamadığını, dava konusu bonoya ilişkin müvekkillerin herhangi bir borcu söz konusu bulunmadığını, Müvekkillerin icra dosyasına olan borcunun davalı şirket yetkilisi tarafından ödenmesi nedeniyle oluşan borç ise Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesine konu olmuş olan borç olduğunu, bu borç da davalı şirket yetkilisi olan ... a ödendiğini, Müvekkillerin davalıya veya yetkilisine başka bir borcu bulunmadığını, davalı şirket veya yetkilisi tarafından alacağın varlığını gösteren hiçbir somut delil veya belge sunulmadığını, Yerel mahkemenin gerekçesinin hemen hemen tamamının bilirkişi raporundan ibaret olduğunu, yalnızca davalı tanığının beyanlarına yer verildiği görüldüğünü, taraflarınca bildirilen ve talimat yoluyla dinlenilen tanık ...ın beyanları ve dahi dosya içerisinde bulunan somut bilgi ve belgelerle birlikte davanın kabul edilmesini gerektirdiğini, dosya içerisinde senet aslı dahi bulunmadığını, senet aslı olmaksızın icra takibinin devam ettirilmesi ve alacak iddiasında bulunulması gerek maddi hukuk açısından gerekse de takip hukuku açısından mümkün olmadığını, Bilirkişi raporunda da davacılar tarafından alınan paraların (dava konusu olmayan Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasına konu olan) ödendiği ve Çorlu 5. ASHM nin kararı ile menfi tespit davasının kabul edildiğinin belirtildiğini, Ancak özellikle davacıların borçlu olmadıklarını gösteren bilirkişi raporunun sonuç kısmı başlığı altında bulunan 6, 7, 8 ve 9 numaralı tespitler bulunduğunu, dava konusu senedin şart ihtiva etmesinden dolayı kambiyo senedi vasfından olmadığını, kambiyo senedinden kaynaklı icra takibi yapılamayacağını beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacı tarafından açılan bu menfi tesbit davası gerekçe gösterilerek Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/193 esas dosyası ile tapu iptali davası açmış ve cebri icra ile satın alınan taşınmazın üçüncü şahıslara devri verilen tedbir ile engellendiğini, davacı bu davayı kullanarak müvekkil davalının alacağını tahsil etmesini engellediğini, davanın red edildiğini, cevap dilekçesinde kötüniyet tazminatı talep ettiklerini, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Menfi Tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı ve davalı vekillerince istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Uyuşmazlığa konu bono suretinin incelenmesinden; Bononun "nakden" kaydı ile 31/10/2018 düzenleme tarihli 100.000,00 TL bedelli olarak düzenlendiği, senet keşidecisinin ..., kefili ..., lehtar cirantanın ..., devam eden cirantanın ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.Sunulu ödeme dekontları incelendiğinde; 03.05.2019 tarihli 40.000,0-TL bedelli ödemenin ... tarafından ... hesabına yapıldığı, dekont açıklama kısmında "100.000,00-TL borca istinaden yapılan ödeme" belirtildiği, 26.07.2019 tarihli ödeme dekontundan ödemenin ... tarafından ... hesabına yapıldığı, dekontun açıklama kısmında 60.000,00-TL borca istinaden olarak belirtildiği görülmüştür.22/06/2012 tarihli TSG örneğinden, ...'ın davalı şirket ortağı olduğu görülmüştür.Sunulu adi yazılı Daire Satış Sözleşmesinde; Satıcı ..., Muvaffakat eden eşi ..., Alıcı ... ve şahit imzasını ihtiva ettiği, içeriğinde...adresli 7 nolu dairenin borca karşılık satışının 30 gün içinde yapılacağı, aksi halde 31/10/2018 düzenlenme tarihli senedin ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği görülmüştür. Davacı tarafından senet lehtarı ... tarafından davacıların başkaca icra dosya borçlarının ödendiğini, böylelikle alınan borç nedeni ile takibe konu senedin lehtar ...'a verildiğini, gerçekte borcun 50.000,00-TL olduğunu ve 03.05.2019 tarihinde yapılan 40.000,00-TL ve 26.07.2019 tarihinde yapılan 60.000,00-TL ödeme ile borcun ödendiği ileri sürülmüştür. Davalı tarafından taşınmaz satışı nedeniyle ve bedeli yerine geçmek üzere davacıların borçlu oldukları icra dosyalarına ... tarafından bir kısım ödeme ve elden de 100.000,00-TL olmak üzere toplam 163.261,30-TL ödeme yapıldığını, ancak taşınmaz mülkiyetinin devri yapılmadığından icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında başkaca icra dosyaları bulunduğunu, davacılar tarafından icra takibinden önce ve sonrasına tekabul edilen ödemelerin icra dosyalarına bildirildiğini ve borçtan mahsup edildiği savunulmuştur.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, senet lehtarının davalı şirket ortağı ve yetkilisi olduğu gerekçesi ile temel ilişki yönünden davacıların şahsi def'ilerini davalıya karşı ileri sürülebileceğine ilişkin ilk derece mahkeme gerekçesi yerinde olduğu, taraflar arasındaki başkaca icra dosyaları bulunduğu ve sunulu dekontlar ile yapılan bilirkişi incelemesi ile takibe konu borcun ödendiği iddiasının ispat edilemediğinin anlaşılması karşısında davanın reddine dair ilk derece mahkeme kararı yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.Davalı vekilince ileri sürülen istinaf talebi incelendiğinde ise, Her ne kadar davanın reddine karar verildiği görülmüş ise de verilen tedbir kararına ilişkin teminat yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağı, dosya kapsamında davalının kötüniyet tazminat istemini haklı gösterecek somut delil bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilnin kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, talep hakkında olumlu olumsuz değerlendirme yapılmaması yerinde görülmemiş, davalı vekilinin bu hususta ileri sürülen istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamada eksiklik bulunmadığından Dairemizce yeniden hüküm kurularak "Davanın reddine" ve "kötüniyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin REDDİNE,
2-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,
3-Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2024 tarih, 2020/556 Esas, 2024/129 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
4-Davanın REDDİNE,
5-Kötüniyet tazminatı talebinin Reddine,
6-İlk derece yargılaması yönünden;
6-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin alınan 222,01 TL harç ve 1.490,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.712,01 TL harçtan mahsubu ile artan 1.096,61 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacılara iadesine,
6-b)Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-c)Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-d)Davalı tarafından sarf edilen 460,50 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-İstinaf yargılaması yönünden;
7-a)Davalının istinaf talebi kabul edildiğinden, davalı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,
7-b)Davacıların istinaf talebi reddedildiğinden, davacılardan alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin alınan toplam 855,20 TL (427,60 x 2) harçtan mahsubu ile artan 239,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacılara iadesine,
7-c) İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-d)Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-e)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.25/12/2025