T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/894 Esas
KARAR NO: 2025/1102
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/03/2025
NUMARASI: 2025/162 Esas, 2025/157 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 24/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin, dava konusu iş ürünlerinin malikidir, yani “...”,“...”, "..." isimli kitapların sinema filmlerine dönüŞtürülmesi projelerinin tasarlayıcısı, geliştiricisi ve sahibi olduğunu, Tarafların bu projelerin yapımına başlamadan önce sözlü bir akit yaptıklarını, akde göre, davacının emekleri ile geliştirdiği projelerin sinema filmi yapılacağı, davalıların da bu ortaklığın finansmanını sağlayacaklarını, emeğini ortaya koyan davacının projelerin yalnız kazancına ortak olacağını ve her bir filmin kârının 1/6'sına sahip olacağını, davacının sözlü olarak kurulan bu adi ortaklık akdinde üstlendiği edimlerini ifa ettiğini, ancak davalıların en önemli edimleri olan kâr payı ödemesini yapmadıklarını, davacının geliştirip tasarladığı ilk film projesi olan “...” adi ortaklık akdine uygun şekilde ifa edilip çekilip tamamlandıktan sonra, davalıların bizzat kendi hazırladıkları bir teyit mektubunu müvekkili Davacıya 26.12.2023 tarihinde cep telefonlarından WhatsApp üzerinden gönderdiklerini, davalılar ellerinden çıkan bu belge ile henüz projeye başlanmadan önce sözlü kurulan akdi teyit ettiklerini, davalıların davacıya 26.12.2023 tarihinde gönderdikleri teyit mektubu niteliğindeki bu belge projenin davacının projesi (mülkü) olduğu ve davacının projenin 1/6 kâr ortağı olduğu gerçeğini taraflar arasındaki iç ilişkide kesinleştiren, kabul eden belge olduğunu, davalıların elinden çıkan belgeye göre davacının her durumda mülk sahibi olduğu gözetilmesi gerektiğinden, işin ve ifanın tamamlanmasından sonra, birlikte hareket eden davalılar çelişik davranışlarla, dürüstlük kuralına aykırı olarak muaraza çıkardığı, davadaki tüm talepler bakımından her üç şirketin de birlikte sorumlu olduklarını, davalılar ... Holding, ... ... ve ...arasında TTK madde 195 hükmünde açıklandığı üzere hâkim şirket - bağlı şirket ilişkisi bulunduğunu, davalıların birlikte hareket ettiklerini, Davalı ... ...'in Davalı Böcek ...'ın %51 hâkim ortağı ve imza yetkililerinden biri olup davaya konu sinema projelerinin finansmanını sağlayan şirket olduğunu, Davalı ... Holding ise halka açık bir şirket olup güven kurumu olduğunu ve ... ...'ın 4100 (tek) pay sahibi ve münferit yetkilisi olduğunu, Müvekkilinin, maddi ve manevi emekleri ile geliştirdiği ve tasarladığı aynı zamanda iş ürünü olan ... PROJELERİ'nden ilki olan “...” isimli filmin oyuncu kadrosunun belirlenmesinde, rollere uygunluklarının değerlendirilmesinde, çekimler için gerekli olan tüm teknik ekipman ve donanımlarının temin edilmesinde, ... sürecinde senarist, yönetmen ve diğer icracılarla düzenli toplantılar yaparak projeye ilişkin tüm yaratıcı ve teknik kararların alınmasında, tüm sürecin koordinasyonunun sağlanmasında, ... PROJESİ'nin planlanan şekilde tamamlanabilmesi için gereken idari düzenlemelerin yapılmasında aktif olarak ... payesi ile talimat veren, karar veren, o olmasın bu olmasın diyen ve ortak olarak yer alarak tüm aşamalarda yoğun emek ve çaba harcadığını, Davalıların davacının kâr payını ödemediklerini, talep ettiği halde hesap ve bilgi vermediklerini, ... PROJELERİ'nin ilki olan “...” filminin ön ve arka jeneriğinde sinema sektörü teamüllerine göre Müvekkil Davacı için “...' paye ve sıfatına yer vermediklerini, sadece “...” şeklinde bahsettiklerini, künyede davacının Proje Tasarım sahibi olarak açıklanması davacının ... PROJELERİ'nin iş ürünü olduğunu ve bunun Malikinin davacı olduğunu gösterdiğini, Müvekkilinin projenin hayata geçirilme sürecinde yer alan kişi ve kurumlara Yapımcı unvan ve payesi ile tanıtıldığını, yine projede yer alan senarist, yönetmen, oyuncu ve set ekibi dâhil sair kişiler de müvekkilini ...'ın 'Yapımcı'sı unvan ve payesi ile bildiklerini, davacının edimlerinin ifasının tamamlanmasından sonra, birlikte hareket eden davalıların bu güveni kötüye kullanarak ve objektif iyi niyet kurallarına ve çelişkili davranma yasağına aykırı davranarak kendi hazırladıkları ve Müvekkiline gönderdikleri belgenin imzalanmadığı yönünde şekli eksiklik iddiasıyla inkâr ettiklerini, Davacının kar payını (mülkünü) alıkoyma şeklindeki tasarruflarının davacının Mülkiyet haklarına haksız müdahale olduğunun tespitini ve men'ini, birlikte hareket eden davalıların haksız rekabet tasarruflarının sonuçlarının ortadan kaldırılması ve düzeltilmesi amacıyla dava konusu üç sinema filminin her birinin ön ve arka jJeneriklerinde değişiklik yapılarak sinema sektörü adet ve kuralları kapsamında Davalı şirketleri temsilen ön ve arka jenerikte isimleri gösterilen ...r ve ...ile aynı sayfada yan yana ve eşit puntolarda 1/6 kar payı sıfatı ile “... olarak Davacının isminin gösterilmesi ve gene birlikte hareket eden Davalilarca kamuya açık sinema haber ve sektör sitelerinde dava konusu filmlerin künyelerini yanıltıcı ve eksik şekilde açıkladıklarından ....com sitelerinde yer alan künyelerde ve ayrıca davalılar tarafından üretilen filmin afişlerinde ve dijital mecralardaki dijital afişlerinde davacının adının... ve ...ile aynı sırada veya mümkün değilse üçüncü sırada olacak şekilde 1/6 kar payı sıfatı ile “...” olarak gösterilmesi taleplerinin kabulünü, HMK m.111'e tabi olan terditli talepleri yönünden Asli Taleplerinin ..., ... ve ... sinema Projesi hale getirildiğinin, anılan bu sinema projeleri üzerinde Davacının kâr ortaklık Payının projelerden elde edilecek kârın %50'sinin 1/3'ü (toplam kârın 1/6'sı) olduğunun tespiti ile, adi ortaklık kapsamındaki Üç sinema projesi için her ay sonu Davacıya hesap ve bilgi vermesine, kesinleşen ilamın dava konusu her bir sinema filminin kayıt ve tescil belgesinde şerh edilmesine, Asli taleplerinin kabul görmemesi halinde fer'i talepleri olarak taraflar arasında, Davacının emekleri karşılığında karın paylaşımı kapsamında bir sözleşme kurulduğunun, kurulan bu sözleşme uyarınca davacının zarara katılınmaksızın yalnız kâra katılacağının, sözleşmenin kapsamının Yaza... tarafından yazılan kitapların film (sinema) projeleri olduğunun, dava tarihi itibari ile anılan Yazarın kitapların üçünün (..., ... ve ...) sinema projesi hale getirildiğinin, anılan sinema projeleri üzerinde Davacının kar Payının, projelerden elde edilecek karın 450'sinin 1/3'ü (toplam kârın 1/6'sı) olduğunun tespiti ile, davacının hak edişi kar payına dayandığından davalıların bilgi ve hesap vermeme şeklindeki tasarruflarının men'i ve birlikte hareket eden davalıların dava konusu adi ortaklığın kapsamındaki üç sinema projesi için her ay sonu davacıya hesap ve bilgi vermesi taleplerinin kabulüne ve kesinleşen ilamın dava konusu her bir sinema filminin kayıt ve tescil belgesinde şerh edilmesine, HMK m. 107 gereğince şimdilik ... film projesi kâr Payı bedeli olarak 500.000 TL, ... film projesi kar Payi bedeli olarak 100.000-TL (toplamda iki film için 600.000 TL) kar payı alacağının, her iki film için toplamda 100.000 TL (toplamda iki film için 100.000 TL) menfaat devri bedelinin 17.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından avanslar için uygulanan faizi ile birlikte, davali yanlardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, Hukuka aykırı eylemleri ve haksız rekabete eylemleri sebebiyle birlikte hareket eden davalılardan 300.000-TL tutarındaki manevi tazminat bedelinin 17.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından avanslar için uygulanan faizi ile davalı yanlardan tahsiline, Teminatsız olarak ancak bunun mümkün olmaması halinde açıkladığımız haklı gerekçeler gözetilerek uygun bir teminat karşılığında, dava konusu “...”, “...” ve ...” isimli eserlerin üzerinde 3. kişilere devrinin, rehin edilmesinin, teminat gösterilmesinin önlenmesi amacıyla İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesine ve önlenmesine, HMK uyarınca yargılama gideri sayılmış olan İstanbul 3. Fikri ve Sınaf Haklar Hukuk Mahkemesi Sayın Hâkimliği'nin 2024/154 Diş sayılı tespit dosyasında yapılan masraflar (17.592,9-TL) ile tarafımızca keşide edilen Beyoğlu 37.Noterliği ...yevmiye no'lu ve 15 Mayıs 2024 tarihli ihtarnamesinin masrafının (4.522,60-TL) yasal faiziyle birlikte d alınarak Müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2025/13 Esas 2025/27 Karar 3101/2025 tarihli kararı ile;"...HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünün ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ görev alanına girdiği anlaşıldığından, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE ve göreve ilişkin dava koşulu eksikliği nedeniyle HMK’nin 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE,.." karar verildiği, Mahkemesince tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 25/02/2025 tarihinde kesinleştiğine ilişkin kesinleşme şerhi düzenlemiştir.İSTİNAF İNCELEMESİNE İLİŞKİN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/162 Esas - 2025/157 Karar 07/03/2025 tarihli kararı;"...Tüm bu nedenlerle HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 21/10/2024 tarih, 2024/736 Esas ve 2024/2604 Karar sayılı ilamı). HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; Davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı ...vekili istinaf isteminde; Davacının, bir kısmı müvekkili tarafından hayata geçirilen bazı sinema projelerine ortak olduğundan bahisle huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacı iddiasını asla kabul etmemekle birlikte, davacı tarafın "ticari ortaklık iddiası" bulunduğundan ilgili kararı istinaf ettiklerini beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, eserden doğan mali ve manevi haklara tecavüz iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.Davacı tarafından; "...", "..." ve "..." isimli kitapların sinema filmine dönüştürülmesinde ... projeleri ve iş ürünlerinin geliştiricisi, tasarlayıcısı ve mülkiyet hakkı sahibi olduğu ve tarafların anılan projeyi hayata geçirmek için adi ortaklık kurdukları iddiasına dayalı olarak kar payı ödenmesi, çekimi tamamlanan "..." filminde "..." olarak film jeneriklerinde davacı adının gösterilmesi, davalıların dava konusu adi ortaklık kapsamındaki üç sinema filmi projesi için her ay sonu davacıya hesap ve bilgi vermesi, kesinleşen ilamın dava konusu her bir sinema filminin kayıt ve tescil belgesinde şerh edilmesi, davalıların bilgi ve hesap vermeme şeklindeki tasarruflarından men'i, davalıların haksız rekabet içeren eylemleri sebebiyle oluştuğu iddia edilen manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davaya konu "...", "..." ve "..." isimli eserlerin 3. kişilere devrinin, rehin edilmesinin ve teminat gösterilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebiyle huzurdaki dava açılmıştır.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya incelendiğinde davanın öncelikle fikri sınai haklar hukuk mahkemesinde açıldığı, dosya üzerinden yapılan inceleme ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın tevzi edildiği Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından da taraf teşkili sağlanmaksızın dosya üzerinden inceleme yapılarak görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır. İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) “Tanımlar” başlığını taşıyan 1/B/a maddesinde eser; “sahibinin hususiyetini taşıyan, ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eseri sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri” olarak tarif edilmiştir. Senaryo, bir tiyatro veya sinema eserinde, genel olarak eserin izleyicilere belirli bir plan ve mantık silsilesi içerisinde gösterilmesini sağlayan sahnelerin kurgusu ile anlatımı ve betimlemesi ile yaratılan karakter ve tiplemelerin sözlü ve sözsüz repliklerini konu alan, 5846 sayılı FSEK 2/2. maddesi anlamında bir edebiyat eseridir. Bir senaryo eseri baştan itibaren tamamen bağımsız bir eser olarak oluşturulabileceği gibi, FSEK 6. maddesi uyarınca, daha önce var olan bir başka eserin (hikaye, roman vs.) işlenmesi suretiyle de oluşturulabilir. Bir işleme eserin varlığından söz edebilmek için, sonraki müellifin kendi fikri emek ve çabasıyla işleme suretiyle yararlandığı önceki eserden farklılaşacak ve bağımsızlaşacak ölçüde yeni yaratıcı düşünceyi ortaya koyması gerekir. Senaryo eserleri de diğer eserler gibi sahiplerine FSEK 27. Maddesi uyarınca gerçek kişiler için yaşam +70 yıl (tüzel kişiler yönünden aleniyet tarihinden itibaren 70 yıl) süresince koruma sağlamaktadır. Sinema eserleri FSEK 5. maddesi uyarınca bağımsız bir eser türü olarak korunmaktadır. Bununla birlikte, sinema eserleri, senaryoların işlenmesiyle oluşan bir işleme eser mahiyetindedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/8509 Esas 2022/3996 Karar 24/05/2022 tarihli kararı)Somut olayda davacı tarafından "...", "..." ve "..." isimli kitapların sinema filmine dönüştürülmesinde ... projeleri ve iş ürünlerinin geliştiricisi, tasarlayıcısı ve mülkiyet hakkı sahibi olduğu ileri sürüldüğü , iddianın ileri sürülüş şekli dikkate alındığında davacının eser/ler üzerindeki hak sahipliği iddiasının ve hukuki durumunun öncelikle değerlendirilmek suretiyle fikri hak kapsamında eser üzerinde "Adın Belirtilmesi" talebi ve muraza çıktığı ileri sürülen davalı davranışlarının eserden doğan mali ve manevi haklara tecavüz teşkil edip etmediği yönünden inceleme yapmak ve dolayısıyla davaya bakma görevinin ihtisas mahkemesi olan Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine ait olduğu, ilk derece mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ...... Ve Organizasyon Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ...... Ve Organizasyon Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı ...... Ve Organizasyon Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.24/09/2025