T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/892 Esas
KARAR NO: 2025/1709
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/02/2024
NUMARASI: 2021/64 Esas, 2024/62 Karar
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 25/12/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin Kasım 2015 Nisan 2016 tarihleri arasında ... Gazetesi'nin cumartesi ve pazar yayınlanan hafta sonu ekinde fotoğraf editörü olarak çalıştığını, kendisinin çektiği fotoğrafların izinsiz olarak davalı yanca kullanıldığını, Davanın HMK 107 gereğince belirsiz alacak davası olarak kabulünü, davalı tarafın Müvekkilinden izin almaksızın kullandığı fotoğrafların tespitini, davalının haksız fiilleri nedeni ile FSEK madde 68 uyarınca üç katı tazminat taleplerine karşılık şimdilik 5.000,00-TL‘nin olay tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tazminini, FSEK madde 70/1 uyarınca müvekkillerinin ihlal edilen manevi haklarına karşılık 10.000,00-TL‘nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tazminini, haksız kullanımların/fiilin engellenmesi ile men’i ve ref’ine, Mahkeme hükmünün Türkiye genelinde tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde yayınlanmasını talep etmiştir.
TALEP ARTIRIM:
Davacı vekili 24.01.2024 Tarihli dilekçesi ile; 5.000 TL talep edilmiş olan maddi tazminat bedelini 3.629,00-TL arttırarak dava değerinin 8.629-TL 'ye yükselttiğini beyan ederek tamamlama harcı yatırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davaya konu fotoğrafların davacı ... ile dava dışı ...'in ... isimli gazetede istihdam edildikleri dönemde, dava dışı ...'in eser sahibi olduğu ve ... Gazetesi'nde yayınlanmış haberlerde kullanılmak üzere çekildiğini, Bu hususun davacı tarafça da ikrar olunduğunu, davacının söz konusu fotoğrafları işçi sıfatıyla istihdam edildiği dönemde, ... Gazetesi'nde yayınlanacak haberlerde kullanılmak üzere, tanık ...'in de aralarında bulunduğu ... Gazetesi çalışanlarınca kullanılmak üzere çektiğini, davacıya emek ve mesaisine karşılık ücretinin ... Gazetesi tarafından ödendiğini, işçinin işini görürken meydana getirdiği eserler üzerindeki haklar işverence kullanılacağından davacının aktif husumeti bulunmadığını zira 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.18/2: Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır hükmü gözetilerek davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesine,esas yönünden de eser niteliğinde bulunmayan fotoğraflara dayalı taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
"...Davalı taraf her ne kadar; davaya konu fotoğrafların imtiyaz sahibinin ... Gazetesi olduğundan davacının aktif husumetinin olmadığı , davanın usulden reddi gerektiğini beyan etmiş ise de;FSEK md. 18/2 hükmü düzenlemesi işçinin iş görme sırasında meydana getirdiği “eserlere” ilişkin bir düzenlemedir. Ancak aşağıda belirtileceği üzere dava konusu fotoğrafların eser mahiyete taşımadığı, dolayısı ile eser vasfı bulunmayan fotoğrafların hak sahipliğinin FSEK md.18/2 hükmü kapsamında değerlendirilemeyecektir. Alınan tüm bilirkişi raporlarında da açıkça belirtildiği üzere, dosya kapsamında dava konusu fotoğrafları çeken kişinin davacı olduğu anlaşılmakta olup, davacının dava konusu fotoğraflar üzerinde hak sahibi olduğu usul ve yasaya uygun denetimler neticesinde tespit edilmiştir. Somut olayda, dava dosyasında yer alan ... Gazetesi’nde daha önceden yayınlanan dava konusu tüm haber içerikleri ve davacıya ait olduğu tespit edilen fotoğrafların, Posta Gazetesinin 6 farklı tarihli haberlerinde değiştirilmeden yayınlandığı, bu kullanıma ilişkin davacıdan izin alındığına ilişkin bir delil mevcut olmadığı görülmektedir. Zira davacının fotoğrafları çalışmakta olduğu ... Gazetesi’nde yayınlanmak üzere çekmiş olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla almış olduğu ücret ve kullanım izni bu gazetede yayınlanması kapsamındadır, davalı gazetesinde yer alan kullanımın bu kapsamda olmadığı anlaşılmaktadır. Yine dosyada, davacının işbu fotoğrafların ... Gazetesi tarafından davalıya ve/veya bir üçüncü kişiye kullandırılabileceğine yönelik davacı tarafından verilen bir izin de delil olarak mevcut değildir. Bu çerçevede davacının hak sahibi olduğu fotoğraflara ilişkin kullanımın davacıdan izinsiz yapıldığı, bu kapsamda davalı tarafın husumet itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Dosya kapsamına alınan tüm bilirkişi raporlarında da yerinde tespit edildiği üzere Fotoğrafların tamamı röportajların yapıldığı anda çekilen ve o anı yansıtan fotoğraflar olduğu anlaşılmaktadır. Sanatsal estetik kaygısı içermeyip izleyiciye röportaj anını yansıtan işlevsel fotoğraflar olarak çekilmişlerdir. Fotoğraflar, röportaj yapılan kişilerin yüzlerinin net görülmesi ve mesleklerini yansıtan durumlarını ifade etmesi kaygısı güdülerek planlan dava konusu fotoğrafların FSEK md.84 anlamında alelade fotoğraf(resim) kapsamında olmakla, madde göndermesi kapsamında TTK.m 56 vd hükümlerine göre korunabilecek olup, davacının FSEK 68. Maddesinin somut olay tatbik edilmesi talebi yerinde değildir.Davacının yukarıda da tespit edildiği üzere hak sahibi olduğu fotoğrafların evvelce başka bir gazetede yayınlanması, fotoğrafların aleniyet kazanmasına ve başka bir gazetede izinsiz kullanımına haklı bir gerekçe teşkil etmeyeceği açık olup, davalı tarafın bu yöndeki itirazları da yerinde görülmemiştir..." şeklindeki gerekçeler ile neticeten;
"-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;-Davacının davaya konu bilirkişi raporları ile tespit edilen 24 adet fotoğraf üstünde hak sahibi olduğu, dava konusu fotoğrafların FSEK m.84 anlamında alelade fotoğraf(resim) kapsamında olup TTK.m 56 vd hükümlerine göre korunabileceği anlaşılmakla;- Dava konusu olan bilirkişi raporları ile tespiti yapılan fotoğrafların davalıya ait gazete ve internet sayfasında davacının izni olmaksızın yayınlanmış olduğunun tespiti ile; FSEK 84. Madde kapsamında toplam 8.629 TL maddi tazminatın; 900,00 TL olan kısmına 04.02.2017, 600 TL olan kısmına 26.08.2017, 1.500 TL olan kısmına 30.09.2017, 1.800 TL olan kısmına 17.03.2018, 1.200 TL olan kısmına 24.04.2020, 1.200 TL olan kısmına 01.01.2018 ve bakiye kalan 1.429 TL olan kısmına dava tarihi olan 02/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Dava konusu olan bilirkişi raporları ile tespiti yapılan fotoğrafların davalıya ait gazete ve internet sayfasında davacının izni olmaksızın yayınlanmış olması hasebiyle davacının uğramış olduğu manevi zararın karşılığı bakımından takdiren 5.000 TL manevi tazminatın 24.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Mahkeme kararının hükmün kesinleşmesi ile masrafı davalıya ait olmak kaydıyla yurt içinde yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir defa ilanına,--Davaya konu www....com.tr adlı internet sitesinde; 6 ayrı haber başlığı ile geçmiş dönemde paylaşılan 16/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; haber1- haber2-haber3-haber4-haber5 ve haber 6 başlıkları altında gösterilen fotoğrafların ilgili haber içeriklerinde yayınlanmaya devam ettiği ve fotoğrafların kaldırılmadığı anlaşıldığından, söz konusu fotoğraflar yönünden devam eden tecavüz eylemlerinin meni ve refine bu kapsamda söz konusu fotoğrafların davalı tarafça ilgili internet sitesinden kaldırılmasına, gazete yayınları yönünden ise gazete yayınlarının eski tarihli olması , güncelliğini kaybetmesi ve sonrasında ilgili gazetede bu fotoğraflar ile ilgili yayın yapıldığına ilişkin iddia olmaması sebebiyle gazete yayınları yönünden men ve ref istemlerinin REDDİNE, -Hükmün infazı bakımından 16/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunun hükmün eki sayılmasına,-Bakiye tazminat istemlerinin REDDİNE,FSEK 68 madde kapsamındaki talebin reddine, -Bilirkişi raporları ile tespiti yapılan ve hükme esas teşkil eden fotoğraflar haricindeki diğer fotoğraflar yönünden ikame edilen davanın REDDİNE, " Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle; bilirkişi raporları eksik ve hatalı olduğunu,Davacının aktif husumeti olmadığını, yargılamaya konu fotoğrafların basın sektörü jargonunda ''imza fotoğraf'' olarak tanımlandığını, tanık olarak dinlenen ...'in davacı ile birlikte ... Gazetesi'nde birlikte çalıştığı dönemde ... Gazetesi'nin iş organizasyonu dahilinde üretildiğini, fotoğrafların eser olarak değerlendirilmemesine itirazları olmadığını, ancak fotoğrafların iş ilişkisi kapsamında işçinin işverenine bağlı iş görme borcunu ifa ederken üretmiş olduğu ''iş ürünleri'' olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacı ile ...'in ortak emek ve çabası sonucu oluşturulan iş ürünleri, iş akdi kapsamında işveren tarafından kullanılması için hazırlandığından bu ürünlerin işverene ait olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, Davacının hak sahipliği iddia ettiği 6 adet haber içeriğinde yer alan fotoğraflardan 13 tanesinde bizzat ...'in bulunduğunu, ...'in fotoğraflandığı 13 adet fotoğrafın ...'in rızası ile Müvekkili Şirkete ait yayın organlarında yayınlanmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceğini, rapordaki maddi tazminat hesabının hatalı olduğunu, ilgili tazminat ve reklam gelirlerinden ...'in yer aldığı 13 adet fotoğrafa ilişkin tazminat ve reklam gelirleri çıkartılarak tekrardan hesaplama yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verildilğini, Somut olayda davalının kusuru olmadığını, müvekkili Şirketin basiretli bir tacir olarak ... ile işçi-işveren ilişkisi bağlamında yapılması gereken tüm protokolleri akdettiğini, çalışan tarafından işverene sunulmuş olan yargılama konusu fotoğrafların izne tabi olduğu, ilgili iznin iş ilişkisi ve röportaj yapılacak kişinin dışında üçüncü bir kişinin olduğu düşünülmesi beklenemeyeceğini, Davaya konu fotoğrafların, davacı ... ile dava dışı ...'in ... isimli gazetede istihdam edildikleri dönemde, dava dışı ...'in eser sahibi olduğu ve ... Gazetesi'nde yayınlanmış haberlerde kullanılmak üzere çekildiğini davacının ikrar ettiğini,Maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, hükmedilen 5.000,00-TL tazminat miktarının fahiş bir miktar olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı, kendisi tarafından çekilen fotoğrafların davalı tarafça haksız şekilde kullanıldığını ileri sürerek tecavüzün refi, meni, maddi manevi tazminat isteminde bulunmuştur. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan yeterli nitelikteki bilirkişi kök ve ek raporlarında karşılaştırmalı fotoğraf ve kullanım içerikleri değerlendirilmiş ve "fotoğraf: ..." ibaresinin yer aldığı fotoğraflarda davacının hak sahibi olduğu yerinde olarak belirlenmiştir. Fotoğrafların davalı tarafça kullanımı, davacıdan sonraki tarihli olmakla davalının usule ve aktif husumete ilişkin itirazlarının reddine karar verilmesi yerindedir.Bilirkişi raporunda fotoğrafların güzel sanat eseri olmadığı tespit edildiğinden FSEK 84 maddesi gereğince değerlendirme yapılmasında da usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu durumda; davacı taraça çekildiği tespit edilen fotoğraflar yönünden FSEK 84 Maddesi gereğince maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi yerinde olup, bilirkişinin maddi tazminat hesabının mevcut delil durumuna uygun olduğu, mahkemece hükmolunan 5000TL manevi tazminatın fotoğraf sayısı, ihlal durumu dikkate alındığında fahiş olduğundan bahsedilemeyeceği kanaatine varılmakla davalının yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 930,99TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 503,39TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 100TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/12/2025