T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1148 Esas
KARAR NO: 2025/1221
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/05/2025
NUMARASI : 2024/855 - 2025/437
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/10/2025
Her ne kadar Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/05/2025 tarihli 2025/855 E. - 2025/437K.sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya dairemize gönderilmiş olmakla, HMK 353 ve 356 .maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firma ile davalı ... arasında 22.04.2024 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili firmanın davalıya ... verdiğini, 2024 tarihinde, müvekkilinin davalı ile aralarındaki sözleşmeye son verdiklerini, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan hükme göre;"Aşağıda belirtilen davranışlarda bulunması halinde ise tazminat sorumluluğu saklı kalmak üzere gayrimenkul danışmanı fahiş olduğunu iddia edemeyeceği 20.000.00 TL (yirmibintürklirası) tutarında cezai şartı ayrıca ...'a da ödeyecektir:"..." un ticari itibarını ve ... markasının değerini küçük düşürmeye yönelik tutum ve davranışlarda bulunmak, danışmanlık sözleşmesi sona ermiş olmasına rağmen ... markasını kullanarak gayrimenkul hizmet piyasasında faaliyet göstermek, danışmanlık sözleşmesi sona erdikten sonra 2 (iki) yıl içinde ... alanın ofisinin bulunduğu ilçede gayrimenkulhizmetleri vermek ... " düzenlemesinin yer aldığını, davalının işbu sözleşme hükmüne riayet etmekten kaçındığını, müvekkili firmanın işlerini yürüttüğü "...y" sitesinin hemen yan tarafından bulunan ... Ataköy 22 sitesinde yine müvekkili ile aynı iş kolunda faaliyet göstermek üzere, gayrimenkul danışmanlık hizmeti vermeye başladığını, davalının hem "..." markasını kullandığını, hem de müvekkili firmanın faaliyetlerini yürüttüğü ilçede hizmet verdiğini, müvekkilinin davalının yapmış olduğu bu ticari faaliyetten ötürü ciddi kazanç kaybına uğradığını, müvekkili ile davalı (... alan) ... arasındaki bir ... Sözleşmesi niteliğinde olan bir Danışmalık Sözleşmesi olup işbu sözleşmeye rekabet yasağı kaydı konulduğunu, her ne kadar davalı (... alan) ... işbu rekabet kaydının sözde çalışma hakkını kısıtlar nitelikte, Anayasaya ve hukuka aykırı olduğunu iddia etse de; Anayasal bir özgürlük olan çalışma hakkının sınırlandırılması Anayasanın 13. maddesi ve TBK madde 26-27 'e aykırı olmamak koşuluyla mümkün olduğunu, davalının f(ranchise alan), sır saklama yükümlülüğüne aykırı davrandığını, davalı ...'nın davacı müvekkiline ait markayı sosyal medya gönderilerinde ve hikayesinde kullanmaya devam ederek marka hakkına tecavüz ettiğini, müvekkilinin aylardır alamadığı alacağını bir daha tahsil edememe riski bulunduğunu, Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla, davanın kabulü ile öncelikli olarak davalının malvarlıklarına ilişkin olarak dava değeri miktarınca ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararının verilmesini, davalı tarafından Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün ....E Sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline ve takibin devamını, söz konusu itirazın haksız ve takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olması nedeniyle davalı aleyhine alacağın asgari %40’ı oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Sözleşmeyi hiçbir şekilde kabul etmediklerini, davalının sunmuş olduğu sözleşmenin, ... sözleşmesi olmayıp bağımsız danışmanlık sözleşmesi olduğunu, Sözleşmeye göre ... ... ... Gayrimenkul Hizmetleri A.Ş. ... veren tarafken davacı ... Gayrimenkul ... alan olduğunu, müvekkilinin ise gayrimenkul danışmanı olduğunu, sözleşmenin hukuki durumu başlıklı 2. maddesinde ... firmasının danışmanlık sözleşmesinin tarafı olmamakla birlikte, bu sözleşmenin belli hükümleri bakımından yetkilendirildiğini, sözleşmeye aykırılıkta müvekkili ile birlikte davacı ... Gayrimenkul'ü müteselsil sorumluluk altına aldığını, sözleşmeye göre bazı hallerde ... verene, bazı hallerde ise ... alana tazminat ödenmesi gerektiğini düzenlediğini, davacının iddiasına göre sözleşmede yer alan ''danışmanlık sözleşmesi sona erdikten sonra 2 (iki) yıl içinde ... alanın ofisinin bulunduğu ilçede gayrimenkul hizmetleri vermek ..." maddesine göre davalı müvekkilinin tazminat ödemesi gerektiğini, davalının davayı dayandırdıkları sözleşme maddesine göre, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir tazminat ödenmesini gerektirir bir durum olduğunda bu tazminatı talep edebilecek tarafın davalı olmayıp dava dışı ... şirketi olduğunu, bu sebeple aktif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmedeki maddelere gerek rekabet yasağı kapsamında, gerekse cezai şartlar kapsamında hukuka aykırı olduğunu, davacının iddiasına göre müvekkilinin aynı iş kolunda gayrimenkul hizmeti verdiğini, sır saklama yükümlülüğüne aykırı davrandığına ve marka hakkına tecavüz ettiğine ilişkin tüm bu iddiaların asılsız olduğunu, davacının sunmuş olduğu sosyal medya fotoğraflarının, müvekkili ile davacının çalışmalarının bitirilmesinden öncesine ait olup, hiçbir şekilde müvekkilinin ''...'' markasını kullanmadığını, yine ...ile beraber çalışıldığı iddia edilmişse de, bu iddianın da asılsız olduğunu beyanla, öncelikle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini, mümkün olmadığı takdirde esasa girilerek esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 12/05/2025 tarihli 2024/855 E. - 2025/437K.sayılı kararıyla; "...Sözleşmede gayrimenkul danışmanlarının ... alana yönelik yükümlülükleri ayrı, ... veren ... firmasına karşı yükümlülükleri ayrı düzenlenmiş ve danışmanlık sözleşmesi sona ermesine rağmen ... markasını kullanmak, ... alanın ofisinin bulunduğu ilçede gayrimenkul hizmeti vermek, edinilen bilgiyi kullanmak gibi hususlar ise ... firmasına karşı yükümlülükler olarak düzenlenmiş ve söz konusu yükümlülüklerin ihlâlinde ...'a tazminat ödeneceği belirtilmiş- tir. Bu durumda rekabet yasağının ihlaline dair açık hüküm bulunmaması, davacının dayandığı vakıaların ... firmasına karşı yükümlülükler olması, ... tarafından açılmış bir dava olmaması, davacı tarafından ... firmasından alacağın temliğine dair sunulan belgenin incelenmesinde ise 22/04/2024 tarihli ... sözleşmesinden doğacak alacaklardan bahsettiği halde dosyaya sunulu ... imzalı sözleşmenin 20/03/2023 tarihli olması ve 22/04/2024 tarihli sözleşmeden bahsettiği halde 10/04/2023 tarihinde düzenlendiği anlaşıldığından davanın dayandığı sözleşmeyi kapsamaması ve içeriği itibariyle tarihlerin çelişkili olması karşısında geçerli bir temlik sözleşmesi olmadığı kabul edilmiş ve davacının dayandığı hususlara dair sözleşmeye göre tazminat talep hakkı olmadığı kabul edilerek davanın reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Sözleşmede görüleceği üzere gayrimenkul danışmanı (davalı) ilk paragrafın maddeleri olan üç fiili gerçekleştirirse yalnızca franchıse alan müvekkili ...'ne 20.000 TL tutarında cezai şart ödeyeceği, ikinci paragraftaki diğer altı fiilleri gerçekleştirirse hem müvekkiline hem de ...'a 20.000 TL cezai şart ödeyeceğini, metnin devamı olarak okunması anlam bütünlüğü ve gramer açısından zorunlu olan bu kısmında ''ayrıca'' ve ''da'' kelimelerinin kullanılmış olmasının buna delalet ettiğini, buna gerekli dikkat ve özen gösterilmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu,Buna karşılık sözleşme lafzından da anlaşılacağı üzere, ikinci bölümde sayılan davalının ihlal ettiği rekabet yasağını düzenleyen maddenin yaptırımının hem müvekkili şirkete hem de ... 'a cezai şartı ödeyeceği yönünde öngörüldüğünü, Sözleşmede nispeten yüzeysel bir anlatımın bulunmasının sözleşmeyi geçersiz kılmayacağını, Mahkemece sözleşmeyi basit bir şekilde yorumlayarak asıl öngörülenin ve taraflarca mutabık kalınanın her iki şirkete de ödeme yapılacağı olgusunun tespitinin yapılması gerekirken , gerçeğe aykırı bir tespitle davanın reddine karar verilmesiyle, yanlış bir sonucun ortaya çıkmasına sebep olduğunu,Sözleşmenin hâkim tarafından yorumlanması neticesinde, ihtilaf konusu hükümlere hukuk nazarında verilecek anlamın açıklığa kavuşturulması gerektiğin belirterek, açıklanan ve re’sen nazara alınacak sebeplerle; istinaf başvurularının kabulüne, istinaf incelmesi nihayetinde Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/792 E. Ve 2024/1146 K. sayılı kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bakırköy 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., davalının ...olduğu, 20.000,00 TL alacak için 21/08/2024 tarihinde ilamsız icra takibine başlandığı, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu, itirazın davacı alacaklı vekiline 26/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 1 yıllık yasal süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan 20/03/2023 tarihli Gayrimenkul Danışmanlık Sözleşmesi incelendiğinde; bir tarafta ... ... ... ve Gayrimenkul Hizmetleri A.Ş.(..., ... veren)'den ... almış olan ... Gayrimenkul Danışmanlık Ticaret ve Limited Şirketi'ni temsilen ...'un yer aldığının yazıldığı, sözleşmenin "Aşağıda belirtilen davranışlarda bulunması hâlinde, tazminat sorumluluğu saklı kalmak üzere gayrimenkul danışmanı fahiş olduğunu iddia edemeyeceği 10.000,00 TL (onbintürklirası) cezai şartı ... alana ödeyecektir.Yapmış olduğu iş ve işlemleri rapor etmemek ve https://....net üzerinden ... sistemine işlememek,Yapılmış tüm iş ve işlemlere dair har türlü bilgi ve belgenin ... alan ve/veya ... tarafından incelenmesine müsaade etmemek,Danışmanının lisansının iptali, askıya alınması vb. bir durumu 5 gün içinde ... alana ve ...’a bildirmemek,Aşağıda belirtilen davranışlarda bulunulması halinde ise, tazminat sorumluluğu saklı kalmak üzere gayrimenkul danışmanı fahiş olduğunu iddia edemeyeceği 20.000,00 TL (yirmibintürklirası) tutarında cezai şartı ayrıca ...' a da ödeyecektir....’un ticari itibarını ve ... markasının değerini küçük düşürmeye yönelik tutum ve davranışlarda bulunmak,Sözleşmeli portföyü ... muhasebe ve veri yönelim sistemine girmemek ve verileri usulüne uygun olarak yüklememek,Danışmanlık sözleşmesi süresince edinilen bilgi ve belgeyi yanında götürmek ve/veya bu bilgi ve belgeleri başka faaliyetlerde kullanmak,Danışmanlık sözleşmesi sona ermiş olmasına rağmen ... Markasını kullanarak gayrimenkul hizmet piyasasında faaliyet göstermek,Danışmanlık sözleşmesi sona erdikten sonra 2 (iki) yıl içinde ... alanın ofisinin bulunduğu ilçede gayrimenkul hizmetleri vermek,... alan ile imzaladığı Bilgi Güvenliği Taahhütnamesini ihlal etmek." şeklinde maddeler içerdiği, sözleşmenin altında gayrimenkul danışmanı olarak davalının ve ... alan olarak davacı şirket yetkilisinin imzalarının mevcut olduğu, sözleşmeye ek olarak davalının ayrıca Bilgi Güvenliği Taahhütnamesi imzaladığı tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava; sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağıyla ilgili icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Her ne kadar davacı vekili ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yargı yoluna başvurmuşsa da, karar tarihinde ilk derece mahkemesi kararları için kesinlik sınırının 40.000,00 TL olduğu, dava değeri 20.000,00 TL olmakla kesinlik sınırının altında kaldığı, HMK’nın 341/2. maddesi uyarınca karara karşı istinaf yargı yoluna başvurulamayacağı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile :
6100 sayılı HMK.'nın 341/2 ve 346/2. maddeleri gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin USULDEN REDDİNE,Alınması gereken maktu harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince, 09/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.