T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/189 Esas
KARAR NO : 2025/1233
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/01/2021
NUMARASI : 2018/517 Esas, 2021/11 Karar
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin 21/12/1994 yılından beri ofis, fuar, sergi, mağaza gibi alanlarda müşterilerine yaratıcı mekan çözümleri sunduğunu; mekan ve sergileme sistemleri tasarladığını; müvekkili şirketin, dava dışı .... Şirketi ile imzaladıkları münhasır lisans sözleşmesi ile ... konstrüksiyon sistemlerine ilişkin profil birleşim elemanlarının (konnektör ve profillerin) üretimi ve pazarlanması hususlarında münhasıran yetkili kılındığını; ... konstrüksiyon sisteminin özel kesitte tasarlanmış profiller, konnektörler(bağlayıcılar) ve gergiler yardımı ile birbirlerine bağlanarak oluşturulan bir profil birleşim sistemi olduğunu; bu lisans sözleşmesi çerçevesinde söz konusu materyallere ilişkin sınai mülkiyet hakkı ihlallerine karşı dava açma hususunda münhasıran müvekkilin yetkilendirildiğini; dava dışı .... Şirketinin kendisine ait konstrüksiyon sistemi tasarımlarının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescili için 25/05/2000 tarihinde başvuruda bulunduğu; bunları ... tescil numarası ile tescil ettirdiği; ancak bu tasarımların sürelerinin dolduğunu; bana karşılık davalının 26/03/2018 tarihli başvurusu ile stand bağlantı küresi tasarımını kendi adına ... sayılı tasarım olarak tescil ettirdiğini; ...sayılı tasarım tescil belgesinde 4 adet görselin yer aldığını; ancak davalının bu tescilli tasarımının ayırt edici ve yenilik şartını taşımadığını; zira bu tasarımın dava dışı .... Şirketi adına daha önceden ... no ile tescil edilmiş olan çoklu tasarım(özellikle 4 ve 8 nolu tasarımlar) ile benzer olduğunu; davalının TPMK nezdine ...sayı ile tescilli stand bağlantı küresi tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarını karşılamadığını belirterek tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı taraf ile dava dışı .... Şirketi arasında yapılan lisans sözleşmesinin sona erdiğini; bu sebeple davacının söz konusu tasarım üzerinde koruma talep hakkının bulunmadığını; dava dışı şirkete ait tasarımın tescil süresi geçtiğini; ülkemizde artık tescil kaydı bulunmayan bir tasarıma ilişkin olarak imzalanan lisans sözleşmesine dayanılarak davacının hak talebinde bulunamayacağını; davalının tescilli tasarımının yenilim ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu; davalının tescilli tasarımının, dava dışı .... Şirketi adına tescil edilen tasarımdan farklı olduğunu belirterek, davalı adına TPMK nezinde tescilli bulunan ... nolu tasarım aleyhine açılan hükümsüzlük davasının reddine ve tedbir kararının kaldırılmasına, iş bu gerekçelerle, söz konusu huzurdaki davanın reddi ile masraf ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"-Davacının davasının KABULÜ ile; -Davalı adına tescilli ...tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine," Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapora itiraz ettiklerini, dava konusu edilen tasarım bir bağlantı elemanı olup, fuarlarda kurulan standlarda düşey ve dikey profilleri birbirine bağlamaya yaradığını, düşey ve dikey profil içlerinin formatı gereği, bu profilleri birbirine bağlayan bağlantı elemanının da bu formatta olması gerektiğini, birbirine benzer olduğu iddia edilen tasarımların öncelikle ortak özelliklerine ağırlık verilmesi, sonra da tasarımın geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınması ve ayırt edicilik bilgilenmiş kullanıcının gözüne çarpabilecek farklılıklara göre belirlenmesi gerektiğini, iki tasarım arasındaki ayırt edicilik unsurlarının nelerden ibaret olduğu hakkında bir değerlendirme yapılmadan , ufak tefek farklılıklar olduğu şeklinde soyut bir değerlendirme yapıldığını, ayırt edici unsurların tamamen farklı olduğunu, raporda seçenek özgürlüğüne ilişkin bir açıklama yapılmadan kullanılan görsellerin de dava konusu ile ilgisi bulunmadığını, bilgilendirilmiş kullanıcı gözüyle bakılabilmesi için fuar standları konusunda uzman bir iç mimar bilirkişinin görüşünün alınması gerektiğini, raporların hükme elverişsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporunda dava dışı üçüncü kişi adına tescilli 25.05.2000 başvuru tarihli ... numaralı tasarım ile dava konusu tasarımın usulüne uygun karşılaştırması yapılmış olup, davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik şartlarına haiz olmadığı tespit edilmiş olmakla, mahkemece yeterli ve hükme elverişli nitelikteki bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/10/2025