T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/185 Esas
KARAR NO : 2025/1242
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/11/2023
NUMARASI : 2022/127 Esas, 2023/275 Karar
DAVANIN KONUSU: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 09/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin işletmesine istinaden, işletme adı olarak uzun yıllardır kullandığı "..." ibaresini TPMK nezdinde tescil ettirmeyi amaçladığını, TPMK nezdinde 2014/... sayılı "..." ibareli markanın 43.sınıfta müvekkili adına tescilli olduğunu, ancak davalı tarafından müvekkili adına tescilli markanın hiçbir izin alınmaksızın kullanıldığını, davalı tarafın bir dönem müvekkilinin işletmesinde çalıştığını, çalıştığı bu dönemde müvekkili markasını öğrenen davalının bu markayı tabelasında, müşterilerinin kullandığı bardaklar üzerinde olmak üzere birçok alanda müvekkilinin tescilli markasını aktif bir şekilde kullandığını, bu durum üzerine müvekkilinin davalıya ihlal teşkil eden bu eylemlerini sonlandırmasını içerir ihtarname keşide ettiklerini, ancak davalının marka kullanımlarına devam ettiğini, davalının söz konusu eylemlerinin Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/43 d.iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ile sabit olduğunu, davalının bahse konu tüm eylemlerinin müvekkilinin markadan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin markadan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, ref'ini, şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 04/10/2023 tarihli dilekçesi ile, 10.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 447.964,14 TL tutarına ıslah ederek, harcını yatırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... ... Gıda Otomotiv İnş.Emlak San.Tic.Ltd.Şti unvanlı şirketi müvekkili ile davacının beraber kurduklarını, davacının dava konusu yaptığı kullanımına bu dönemde başladığını, bu şirketin işletme unvanının "..." olduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu şirketin iş yeri unvanının ise "..." olduğunu, bunlar incelendiğinde iddia edildiği gibi bir isim benzerliğinin bulunmadığını, davacı ile müvekkilinin şirketinin markaları farklı olduğu gibi işletmelerinin yer aldığı konumların da birbirlerinden uzak iki bölgede ve hitap ettikleri müşteri portföyünün farklı olduğunu, ayırca "..." kelimesinin hem bir deniz hem de bir coğrafi bölge ismi olduğundan davacının kullanımına bırakılamayacağını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
"...Tüm dosya kapsamı deliller, taraf iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; 2014/... tescil numaralı "..." ibareli markanın 43.sınıfta 31/12/2014 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle adına davacı adına tescilli olduğu, davalı tarafın birebir ... ibaresini kullanmamakla beraber özellikle marka örneğinin tertip tarzı, kullanılan logo ve renklerin tespit isteyen markası ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu, ortalama tüketici kitle nezdinde bu kullanımın tescilli marka ile ilişkilendirilme ve karıştırılmaya yol açabileceği, davalı işyerinde kullanılan ... ve ... ŞEKİL ibarelerinin davacı tarafa ait marka karıştırılmaya imkan verecek derecede benzer olduğu, davalı vekili bu kullanımın başlangıçta rızaya dayalı olduğunu iddia etmiş ise de, davacı tarafça çekilen ihtarname ile bu rızanın geri alındığı ve böylece ihtarname tebliğinden sonra davalı kullanımının haksız olduğu anlaşılmakla, marka haklarına tecavüze dair talep yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Maddi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; davacı lisans seçeneğine göre maddi tazminat talebinde bulunmuş olup, emsal lisans sözleşmesi olarak ibraz ettiği sözleşmelerde belirtilen bedelin ticari defterlere işlenmediği, herhangi bir fatura düzenlenmediği, bu haliyle gerçek bir lisans sözleşmesi olarak kabulünün mümkün olmadığı ve bu durumda geçerli bir emsal lisans sözleşmesi bulunmadığı belirtilerek, emsal olarak bildirilen lisans sözleşmelerine itibar etmek mümkün olmamıştır. Davalının elde ettiği kazanç, markanın kullanıldığı hizmetin niteliği gereği kazanca etkisi, markanın kullanım süresi dikkate alınarak TBK 50 ve 51 maddesi kapsamında davacı yararına 50.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davalının eylemi, aynı zamanda davacının markadan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 20.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir" gerekçeleri ile neticeten;1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının "..." ibaresini yanında başak resmiyle ve davacı markasındaki aynı karakterlerle kullanmasının , davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, tecavüzün kaldırılmasına, bu ibareleri sosyal medyada kullanmasının önlenmesine, davalının işletmesindeki ve diğer fiziki ortamlardaki "..." ibaresini taşıyan tabela, kartvizit ve diğer tüm tanıtım evraklarına el konulmasına, üzerindeki "..." ibaresinin silinmesine, silinmesi mümkün değil ise imhasına,
2-TBK 50 ve 51 maddesi kapsamında takdiren 50.000,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair tazminat talebi ile haksız rekabete ilişkin talebi yönünden davanın reddine, " Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMLERİ:
Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkilince markanın kullanımına hiçbir zaman izin verilmemiş olan davalının müvekkilinin markanın marka gücünü kullanarak müşteri kitlesinden yararlanmaya çalışarak ciddi miktarlarda ekonomik kazanç elde ettiğini, davalının belirli bir süreliğine müvekkiline ait işletmede çalıştığını, müvekkilinin müşteri portföyünde gelen azalmayla birlikte kazanç kaybı yaşadığını, davalı tarafa ait işletmenin kötü ve özensiz bir taklit olmasından dolayı da müşteri portföyü azaldığını, delil tespiti yapıldığını, bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkile ödenmesi gereken tazminat bedelinin seçenekli olarak ya 941.941,20-TL olması ya da 447.964,14-TL olması gerektiği belirtildiğin, mahkemenin raporu esas almayarak TBK 50 maddesi gereğince düşük tazminata hükmetmesinin hatalı olduğunu, haksız rekabetin önlenmesi talebinin reddinin de hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkilinin marka kullanım ile ilgisi olmadığını, husumet itirazının reddedilmesinin yerinde olmadığını, Müvekkilinin ortağı olduğu şirketin isminin " ... ... Gıda Otomotiv İnşaat Emlak Sanayi Ticaret Limited Şirketi" olup işletme belgesi bulunan işletmenin adı ise "..." olduğunu, bu iki ismin birbirinden farklı olup aralarında iltibas bulunmadığını, "..." hem bir deniz hem de bir coğrafi bölgenin ismi olup, münhasıran davacının kullanımına bırakılamayacağını, ... kelimesinin yanında yer alan şekli unsur da o coğrafyayı anımsatan başak sembolü olduğunu, ayırt edicilik unsuru zayıf olan markaların daha az korunacağını, Davacı her ne kadar taraflar arasında imzalanmış lisans sözleşmesi olmadığından dolayı söz konusu markanın kullanımına ilişkin herhangi bir izin vermediklerini beyan etmiş olsa da, dava dışı... Gıda Otomotiv İnş. Emlak. San. Tic. Ltd. Şti., müvekkil ... ve davacı ...'un birlikte kurdukları bir şirket olduğunu, söz konusu kullanımın şirketin ilk kurulduğu zamandan beri devam etmekte olduğunu, davacının rızası ile gerçekleşen kullanımdan sonra davacının müvekkili kullanımdan men etmesi kötü niyetli olduğunu, Davacının zararının ispatlanamadığını, maddi ve manevi tazminat hakkının doğmadığını, davacıya ait ticari defterler hiçbir zaman dosyaya sunulmadığını, davacının markasına ilişkin bir lisans sözleşmesini akdetmediği, marka hakkından doğan herhangi bir alacağı olmadığı, marka kullanıma ilişkin bir fatura kesmediği, marka hakkından dolayı bir gelir elde etmediği, iddia edildiği gibi marka hakkına tecavüz edilmişse de faturalandırılmış bir zararı olmadığı ve markasını kullanmadığını, ortada haksız bir fiil olmadığını, maddi ve manevi tazminata hükmedilmeisnin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni refi ile maddi, manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacının 2014/... numaralı "... şekil" ibareli markasının 43.sınıfta tescilli olduğu, davalı yanca, davacının markasında yer alan "..." kelimesinin ve başak şeklinin aynen kullanıldığı, davalının markasal kullanımının davacının markasının tescil sınıfı kapsamında olduğu, davalı şirket yetkilisi olmakla pasif husumetinin olduğu, tarafların birlikte kurdukları... Gıda...Şti'den davacının ortaklık payını davalıya devrederek ayrıldığı anlaşılmakla, davalı yan kullanımın rızaya dayalı olduğunu ileri sürmüş ise de; davacının marka sahibi olduğu ve markanın kullanımının meni hususunda 12.01.2021 Tarihli ihtarnamenin keşide edildiği de dikkate alındığında davalının istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, ilk derece mahkemesince markaya tecavüzün tespiti, meni refine karar verilmesi yerinde görülmüştür.Maddi ve manevi tazminata ilişkin istinaf istemleri incelendiğinde; davalının markaya tecavüzü sabit olmakla ihlal niteliği, süresi dikkate alınarak hükmolunan manevi tazminat yerinde olduğu gibi, davacının SMK 151/2-c maddesi gereğince maddi tazminat talep ettiği, ancak lisans sözleşmelerine dayalı fatura düzenlenmediği, sözleşmelerde yer alan bedelin ticari deftere işlenmediği, geçerli bir emsal lisans sözleşmesi bulunduğunun sabit olmadığı gerekçesi ile TBK 50,51 maddesine göre maddi tazminata hükmedilmesi de yerinde görülmüş, tazminata yönelik istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin haksız rekabete ilişkin istinaf istemine gelince; Yargıtay 11.HD'nin 2024/2085 E- 2025/416 K., 2024/1738 E- 2025/58 K.,2024/1482 E- 2025/38 K., 2019/5189-1852 E-K, 2021/89-3054 E-K sayılı kararları gereğince 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığından mahkemece haksız rekabet isteminin reddine karar verilmesi yerinde görülmüş, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin de esastan reddi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, -Davalıdan alınması gereken 4781,70TL harçtan, peşin alınan 1.195,50TL harcın mahsubu ile bakiye 3.586,20TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı ve davalı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere 09/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
09/10/2025