T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/488 Esas
KARAR NO: 2025/990 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2023
NUMARASI: 2022/33 E. - 2023/196 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 14/07/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde kayıtlı bulunan; ... no ile tescilli "..." ibareli markanın 41. sınıf için 6769 Sayılı SMK’nın 9. hükmü gereğince 5 yıl süreyle kullanmama nedeniyle kısmen iptali ile sicilden terkine karar verilmesini talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; 6769 sayılı SMK'nun yürürlük tarihine göre davanın ancak 10.1.2022 tarihinden sonra dinlenebilir olduğunu, davalının iptali istenen sınıf yönünden markasını kullandığını savunarak, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/12/2018 tarihli 2017/612 E.- 2018/540 K. sayılı kararıyla; "İspat yükünün kullanmamaya dayalı hükümsüzlük istemlerinde davalıda olduğundan ; alınan bilirkişi raporu da dikkate alındığında davalının 41. sınıf hizmetler yönünden mal ve hizmet sunduğuna dair delil ibraz etmediği" gerekçesiyle; davanın kabulüne, davalı adına ... no ile tescilli ... şekil markasının 41. sınıf için 6769 sayılı SMK göre kısmen iptaline karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
İSTİNAF KARARI: Dairemizin 02.02.2022 tarihli 2019/1508 E. - 2022/124 K.sayılı kararıyla; "...Mahkemece mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı anlaşılıyorsa da, bilirkişi tarafından sadece yayıncılık hizmetleri, dergi, kitap, gazete basım hizmetleri sınıfında inceleme yapıldığı, oysa iptali istenen 41. Sınıfın tüm alt sınıfları yönünden ayrı ayrı inceleme yapılması gerektiği göz önüne alınarak alınan raporun eksik inceleme içerdiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafça tanıtım evrakları sunarak ... markasının konser ve eğlence etkinlikleri, eğitim ve kutlama organizasyonlarında kullanıldığı, caz konserleri, UNICEF ile yapılan tanıtım ve bağış etkinliklerinde kullanıldığını beyanla, sosyal medya hesaplarını gösterdiği anlaşılmakla, mahkemece bilişim uzmanı bilirkişi, marka uzmanı bilirkişi ve mali müşavir bilirkişiden oluşacak yeni bir heyetten rapor alınarak, internet sitesi ve sosyal medya hesaplarında inceleme yapılarak ve ticari defter ve kayıtları ile karşılaştırılarak denetime elverişli rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF KALDIRMA KARARI SONRASI MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/12/2023 tarihli 2022/33 E.- 2023/196 K. sayılı kararıyla; "...Mahkememizce kaldırma ilamı gereği gerekli tetkik ve incelemeler yapılmış, yeniden bilirkişi kök ve ek raporu aldırılmış, yapılan incelemeler neticesinde, mahkememizin kaldırma ilamı öncesi verilen kararın gerekçesini değiştirecek mahiyette bir olguya rastlanılmamış olup, alınan bilirkişi raporları ile de, davalı adına ... no ile tescilli ... şekil markasının 41. .sınıfın tescilli olduğu tüm alt sınıflarında dava tarihinden önceki 5 yıl boyunca tescil kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından ciddi bir biçimde markasal olarak kullanıma dair yeterli delilin bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda ispat külfeti üzerinde bulanan davalının ... no ile tescilli ... şekil markasının 41. .sınıf için ciddi kullanım durumunu ispatlayamadığı mahkememizce değerlendirilmiş, anılan sebeplerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE, 2 -Davalı adına ... no ile tescilli ... şekil markasının 41. .sınıf için 6769 sayılı SMK göre kısmen İPTALİNE 3-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve marka kurumuna gönderilmesine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin "..." markasını kullanımının davacıdan çok daha eskiye dayandığının bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, Mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını, Dosyaya sundukları tanıtım ve ilan/reklam belgelerinin dikkate alınmadığını, Müvekkilinin "..." adıyla faaliyet gösteren işyerinde çeşitli konser, ve eğlence aktiviteleri düzenlediğini, çeşitli kuruluşlara eğitim, kutlama vb. Organizasyonlar için ev sahipliği de yaptığını, örneğin belirli bir rutin ile düzenlenen caz konserleri, Dünyaca ünlü UNICEF ile yapılan tanıtım ve bağış etkinlikleri vb. Birçok farklı etkinliğe "..." markası ile iştirak ettiğini ve düzenlediğini, Markasını tesciline uygun bir şekilde internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında kullandığını, Ticaret unvanının 2001 yılından bu yana kullandığını, "..." ibaresinin müvekkilinin ticaret unvanının esas unsuru olduğunu, Müvekkilinin işletmesindeki kullanımların 41. sınıf kapsamında kullanım olarak kabul edilmesi gerektiğini, Yargıtay kararında 41. sınıftaki "Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (diskotek hizmetleri, eğlence kulübü hizmetleri, gece kulüpleri, oyun salonları)" hizmetleri ile 43. sınıf kapsamındaki "Restoran hizmetleri, self servis restoran hizmetleri, lokanta hizmetleri, kafeterya hizmetleri, cafe hizmetleri, kantin hizmetleri, kokteyl salonu hizmetleri, snack bar hizmetleri, bar hizmetleri" ile benzer olduklarına karar verildiğini, Mahkemece cevap dilekçelerinde ve bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerindeki savunmaları ve itirazları dikkate alınmaksızın hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne yönelik kararın kaldırılması gerektiğini belirterek, izah olunan nedenler çerçevesinde İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 2022/33 E. 2023/196 K. sayılı kararının incelenerek kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve marka kurumu kayıtları incelendiğinde; 26/11/2001 başvuru, 16/03/2003 tescil tarihli ... başvuru sayılı "..." markasının 35, 40, 41, 42, 43, 44, 45. sınıf için davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.Mahkemece mali müşavir bilirkişiden alınan raporda; davalı defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemede, markanın tescilli olduğu 41. sınıf 4. paragrafta bulunan yayıncılık hizmetleri üst başlığı altındaki, dergi, kitap, gazete gibi yayınların basım hizmetleri ile ilgili bir kayıta, gider belgesine rastlanmadığı, bu alanda bir uğraşısının tespit edilemediği beyan edilmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde; "..." ta yapılan bir kısım caz konserlerine ilişkin tanıtım evrakı, ... Restaurant'ın tanıtıldığı çeşitli dergilerde çıkan yazı örneklerini sunduğu anlaşılmıştır. Dairemiz kaldırma kararı sonrası alınan 07/11/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalının ... nolu markasının 41. Sınıfta tescilli olduğu tüm alt sınıflarda incelendiğini, markanın 41. sınıfın tescilli olduğu tüm alt sınıflarında dava tarihinden önceki beş yıl boyunca tescil kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından ciddi biçimde markasal olarak kullanıldığına dair dava dosyası kapsamında yeterli delil bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir. İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan 30/05/2023 tarihli ek bilirkişi raporu incelendiğinde; kök rapordaki görüşlerini aynen tekrar ettikleri tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, davalının markasını tescilli olduğu 41. sınıfta kullanmadığı iddiasıyla kısmen iptali talebiyle açılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekilinin "..." markasını davacıdan daha önce kullanmaya başladıklarına ve "..." ibaresinin 2001 yılında tescil edilen ticaret unvanının esas unsuru olduğuna dair istinaf talepleri, bu hususlar markanın iptali davası için sonuca etkili olmadığından kabul edilmemiştir.Kullanmama nedeniyle iptal davalarında markanın tescilli olduğu sınıflarda ciddi ve etkin bir şekilde kullanıldığını ispat yükü davalı tarafa aittir.Her ne kadar davalı vekili müvekkilinin markasını caz konserleri, tanıtım ve bağış hizmetlerinde kullandığını savunarak istinaf talebinde bulunmuşsa da, dosyaya sundukları delillerin, markanın bu hizmetler için ciddi ve etkin bir şekilde kullanıldığını ispatlamaya yeterli olmadığı anlaşılmıştır.Davalı tarafça dosyaya sunulan kullanıma ilişkin delilleri inceleyen bilirkişilerce davalının "..." markasının 43. sınıfta "Lokantacılık, yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" için ciddi ve etkin bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından bu kullanımın davalının markasının tescilli olduğu ve iptal davasına konu edilen 41. sınıftaki "Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (diskotek hizmetleri, eğlence kulübü hizmetleri, gece kulüpleri, oyun salonları)" hizmetleri ile benzer olması nedeniyle bu hizmetler için iptal koşullarının oluşmadığına dair istinaf talebinde bulunmuşsa da, davalı tarafın markasının tescilli olduğu her bir mal ve hizmet için markasını ciddi ve etkin bir şekilde kullanıldığını ispatlaması gerekir. Markanın 43. sınıfta yer alan lokantacılık hizmetlerinde kullanılması, 41. sınıfta yer alan spor, kültür ve eğlence hizmetlerinde de kullanım olarak kabul edilemez (Yargıtay 11. HD’nin 16/03/2016 tarihli, 2015/7108 Esas, 2016/2901 Karar sayılı kararı). Bu nedenle Mahkemece davalının markasının 41. sınıfta tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler için iptaline karar vermesi yerinde olduğundan, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 190,00TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 14/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.