T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1753 Esas
KARAR NO:2025/819 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:29/03/2023
NUMARASI:2021/293 E. - 2023/233 K.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:18/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili Sakarya 6. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; müvekkili ...'in, kendisine ait çek defterindeki 4 yaprak çekinin kaybolduğunu 26.08.2019 tarihinde fark ettiğini ve durumu tespit ettirmek gayesiyle Sakarya Cumhuriyet Polis Merkezine giderek konuya ilişkin ihbarda bulunduğunu, ancak hukuki bilgisizliği ve durumu resmi mercilere bildirmiş olmanın vermiş olduğu rahatlık nedeniyle zayi olan çeklerin iptaline ilişkin herhangi bir hukuki girişimde bulunmadığını, mezkur kambiyo evrakları müvekkilinin kaybettiği evraklar olup; (... çek nolu) 30.08.2019 tarihli 35.000,00 TL bedelli, (... çek nolu) 30.09.2019 tarihli 40.000,00 TL bedelli ve (... çek nolu) 30.10.2019 tarihli 40.000,00 TL şeklinde doldurularak ve müvekkilinin imzası taklit edilerek ihtiyati hacze ve ... sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, keşideci bölümündeki imzaları sahte olan ..., ... ve ... numaralı çekler ile ilgili 22.01.2020 tarihinde uygulanan ihtiyati hacizde, ticaretle uğraşan müvekkilinin işyerindeki eşyaların haczedildiğini ve haczedilen bu malları muhafaza altına alma tehdidi ile müvekkilinin eşi...'e 22.01.2020 tarihli bir "Protokol" imzalattırıldığını, ayrıca ekli dekont ile davalı/alacaklı vekili hesabına 16.000,00 TL havale yapmak mecburiyetinde bırakıldığını, bu ödemenin 05.02.2020 tarihinde alacaklı vekili tarafından icra dosyasına haricen tahsilat olarak beyan edildiğini, müvekkilinin sahte imzalı bu çeklerin hukuki işleme konu edildiğini öğrenir öğrenmez süresi içerisinde "Takibin Durdurulması Talepli", "Yetki ve İmza İtirazı" davası ikame ettiğini, İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/155 E. - 2020/162 K. Sayılı dosyası ile "Yetkisizlik Kararı" verildiğini, yetkisizlik kararı nedeniyle takibin durdurulmasına yönelik imza itirazı konusunda (yetkili mahkemece değerlendirileceğinden) herhangi bir karar verilmediğini, müvekkilinin işyerinde 06.02.2020 tarihinde uygulanan ikinci ihtiyati haciz esnasında; alacaklı vekilinin talebi üzerine, müvekkilinin hukuki haklarını kullanmasına engel olacak mahiyette muhafaza tehdidi ile takip dayanağı çeklerdeki meblağı kendisinden tahsil gayesiyle müvekkilinin işyerindeki bir kısım malları ihtiyaten haczedildiğini ve ticari faaliyetini devam ettirmesi için zaruri olan bu malların muhafaza altına alınacağına yönelik ağır baskı altında kalan müvekkilinden haciz esnasında ekte sunulu belgeler mukabilinde 10.000,00 TL haricen tahsilat yapıldığını ve yine işyerinde haczedilmiş tüm malların muhafaza altına alınacağına yönelik baskı yapılmak suretiyle çaresiz bırakılan müvekkiline protokol imzalattırılarak, ihtiyati hacze konu takip dayanağı çeklere karşılık iş bu protokolle 9 adet bono vermek zorunda bırakıldığını, 2. protokole konu edilmiş 9 adet 133.750,00 TL bedelli senetler hakkında, en azından asıl alacağın takibe konulduğu ... sayılı dosyasındaki çekler hakkında Sakarya 3.İcra Hukuk Mahkemesinde açtıkları "İmzaya İtiraz Davası" sonuçlanıncaya kadar "Takibin Durdurulması ve İşleme Konulmamasına" yönelik tedbir kararı verilmesini, akabinde yapılacak yargılama ile "takibe konulmuş derdest bir alacağa ilişkin olarak, ihtiyati haciz esnasında muhafaza baskısı ile mükerrer olarak" alınan iş bu senetlere ilişkin müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve yine her iki ihtiyati haciz esnasında müvekkilinin alacaklı vekiline ödemek zorunda kaldığı (16.000,00 + 5.000,00 + 5.000,00) toplam 26.000,00 TL'nin taraflarına iadesine yönelik istirdat davasını açtıklarını beyanla, müvekkilinden alınan toplam 133.750,00 TL'lik 9 adet bono ile ilgili olarak borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davalarının ve müvekkilinden 2 ihtiyati haciz esnasında tahsil edilen toplam 26.000,00 TL nin taraflarına iadesine yönelik istirdat davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulsüz arabuluculuk işlemleri dolayısıyla özellikle istirdat talepleri açısından dava şartı yokluğundan davanın reddini, usulsüz arabuluculuk işlemlerinde davalı müvekkilinin kusuru bulunmadığından arabuluculuk işlemlerine katılmamanın yaptırımlarının davalı alacaklı müvekkili açısından uygulanmamasını, yetkisizlik nedeniyle davanın reddini, tedbir kararına itirazlarının kabulü ile karardan rücu edilmesini, davacı alacaklı taraf talep ederse tedbir kararının İİK'nın 72/3. maddesine göre değerlendirilmesini, istirdat taleplerinin 21.000,00 TL'lik nakit ödeme kısmı için davacının talep hakkı olmadığından aktif husumet yokluğundan davanın reddini, imza itirazına konu çeklerde ve icra takibine konu dosyada borçlu olarak ... Şti. de olduğundan, yapılan ihtirazi kayıtsız ödemeler dosya borcu ödemesi olarak değerlendirilebileceğinden ve davacı bu davaya konu taleplerini ... firmasına yöneltmesi gerektiğinden, bu sebeple de aktif husumet yokluğundan davanın reddini, dava konusu ödemeler davacı borçlunun borçtan-takipten ve ödeme emrinden haberdar olduktan 12 gün sonra alınmış olduğundan ve haciz baskısından söz edilemeyeceğinden, davanın esas açısından da reddini, dava değerinin %20 sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YETKİSİZLİK KARARI:Sakarya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 11/03/2021 tarih, 2020/356 Esas ve 2021/97 Karar sayılı kararı ile, "... 6100 sayılı HMK 17. maddesine göre davacı ve davalı tacir olup, taraflar arasındaki bu yetki şartı geçerlidir.Taraflar arasında takibe konu edilen bonolara ilişkin imzalanan 06/02/2020 tarihli protokolde uyuşmazlıkların çözümünde yetki mahkeme kararlaştırılmış olup, davalı vekilinin yetki ilk itirazının kabulü ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE," şeklinde karar verilerek dosya İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 29/03/2023 tarihli 2021/293 E. - 2023/233K.sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamından; davalı tarafça ... sayılı dosyasında davacı adına keşide edilen ..., ...,... seri nolu 3 adet çeke istinaden icra takibi başlatıldığı, dosyada hacze çıkılması üzerine davacının çek borcuna istinaden 9 adet bonoyu düzenleyerek davalıya verdiği, ayrıca 26.000TL ödeme yaptığı, sonrasında Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin tarafları dosyamız tarafları ile aynı olan 2021/908 E. Sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda çeklerde bulunan keşideci imzasının davacıya ait olmaması nedeniyle davacının 35.000-TL, 40.000-TL ve 40.000-TL bedelli 3 adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olmakla davamıza konu edilen ve 06/02/2020 tarihli protokolden çek borçlarına istinaden verildiği anlaşılan 9 adet bononun bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalıya 22/01/2020 tarihinde ... dosya borcu ödemesi açıklaması ile gönderilen 16.000,00-TL; 06/02/2020 tarihinde... ödemesi açıklaması ile gönderilen 5000,00-TL ve Sakarya 1. İcra dairesi ... dosya ödemesi olarak 06/02/2020 tarihinde davalı vekiline makbuz karşılığı olarak ödenen 5000,00-TL olmak üzere davacının borçlu olmadığı 3 adet çeke istinaden davalıya ödenen toplam 26.000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:1-Davanın KABULÜ ile- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/02/2020 olan 15.000,00 TL bedelli, -Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/03/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,-Keşidecisi ..., lehtarı ...Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/04/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/05/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/06/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/07/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/08/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/09/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/10/2020 olan 13.750,00 TL bedelli bonolardan dolayı;Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-26.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Kötü niyet tazminatı talebinin reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davada dava şartı arabuluculuk işleminin usulüne uygun yapılmadığını ve müvekkilinin arabuluculuk işlemlerinden haberi olmadığını, bu sebeple istirdat iddiaları açısından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline kargo ile arabuluculuk toplantısına davet için tebligat yapıldığının ispatlanamadığını,Davacının dava konusu senetlerdeki imzasına bir itirazı olmadığı gibi, senetlere ve ödemelere konu protokollerdeki imzalarına da bir itirazı olmadığını,Davacının ödeme emri tebliği ile 11 gün önceden çeklerden haberdar olduğunu, bu sebeple artık ihtiyati haciz safhasında haciz baskısı iddiasına dayanamayacağını,Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/908 Esas sayılı dosyasında davalıya usulsüz bir şekilde tebligat yapıldığını ve hiçbir savunma ve delil sunamadan dosyanın karara bağlandığını, kararın kesinleştirildiğini, müvekkilinin gelen icra emri ile bu karardan haberdar olduğunu, Ayrıca aynı dava ( 20121/908 Esas) 19/11/2021 tarihinde açılmış olmasına rağmen, ondan daha önce taraflar arasında yapılmış olan çeklere istinaden kabul beyanlarının olduğu ve dava konusu senetlerin alındığı 06.02.2020 tarihinde protokol alındığına dair ve yerel mahkemedeki davaya konu dilekçelerindeki diğer savunmalarının yapılamadığını,Davaya konu alınan senetlerin hem davacının borcu, hem de dava dışı ciranta... firması borcu için davacı tarafından verildiğinin HMK’nın 200. maddesi anlamındaki 06.02.2020 tarihli protokol ile sabit olduğunu, İstirdat talepleriyle ilgili olarak; parayı hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden ödeyen ... olduğunu, dolayısıyla davacı ...'in husumet açısından talep hakkı olmadığı gibi, ödenen paranın davacıya iadesine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu,...’in banka dekontu açıklaması ile de sabit olduğu üzere, 16.000,00 TL ve 5.000,00 TL ödemelerle ilgili dosya borçlarına mahsuben ödeme yaptığını hiçbir ihtirazi kayıt notu düşmeden belirttiğini,İcra dosyasında ve takip konusu çeklerde de sadece ...’in borçlu olmadığını, diğer borçlu dava dışı ada ...Şti'nin de bulunduğunu,...'in bu ödemeyi davacı borçlu ... adına yaptığına dair yazılı bir kayıt da bulunmadığını,21.000 TL’lik nakdin istirdadı açısından davacı ...'in talep hakkı bulunmadığını,Dava konusu yapılan senet ve nakit ödemelerin davalı alacaklıdan değil çeklerdeki ve takipteki diğer borçlu ... Şti firmasından talep edilmesi gerektiğini,Davacının ve ...’in imzaladıkları protokoller ile hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin borçları kabullendiklerini, davacının artık haciz baskısı iddiasında bulunamayacağını,Alınan bonolar ile takip konusu borç arasında edim dengesizliği bulunmadığını,Haciz baskısından söz edebilmek için (yani senetleri verirken iradesinin sakatlandığını iddia edebilmesi için) davacının hata, hile ve ikrahı ispatlaması gerektiğini,Davacı borçlunun iyiniyetli olmadığını ve icra dosyasının diğer borçlusu ... firması ile danışıklı işlemler yapmış olma ihtimalinin bulunduğunu,Davacının bu çekleri diğer borçluya hatır çeki olarak verdiğini düşündüklerini, ilk çekin vade tarihinden dört gün önce çeklerin çalındığına dair ihbarda bulunduğunu belirterek, açıklanan ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle istinaf başvurularının kabul edilerek; usul ve yasaya aykırı olarak verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve akabinde; usulsüz arabuluculuk işlemleri dolayısıyla istirdat talepleri açısından dava şartı yokluğundan davanın reddine, istirdat taleplerinin 21.000,00 TL’lik nakit ödeme kısmı için (ödemeyi yapan davacı borçlu olmadığından) davacının talep hakkı olmadığından aktif husumet yokluğundan davanın reddine, imza itirazına konu çeklerde ve icra takibine konu dosyada borçlu olarak ... Şti. de olduğundan yapılan ihtirazi kayıtsız ödemeler dosya borcu ödemesi olarak değerlendirilebileceğinden ve davacının bu davaya konu taleplerini ... firmasına yöneltmesi gerektiğinden bu sebeple de aktif husumet yokluğundan davanın reddine, dava konusu ödemeler davacı borçlunun borçtan-takipten ve ödeme emrinden haberdar olduktan 12 gün sonra alınmış olduğundan ve haciz baskısından söz edilemeyeceğinden davanın esas açısından da reddine, dava değerinin %20’ sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Şti., borçlusunun ... Şirketi ve ... olduğu, 110.940,00 TL asıl alacak, 5.357,16 TL takip öncesi faiz, 11.094,00 TL çek tazminatı, 345,00 TL komisyon olmak üzere toplam 127.736,16 TL üzerinden 10/01/2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Takip dayanağı çekler incelendiğinde;...bank A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 30/08/2019 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli,... seri numaralı, 30/09/2019 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli ve ...seri numaralı, 30/10/2019 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli hamiline yazılan çekler olduğu, çeklerdeki keşidecinin davacı ..., ilk cirantanın ... A.Ş., ikinci cirantanın davalı şirket olduğu, 02/09/2019 ve 30/09/2019 tarihlerinde bankaya ibraz edilen çeklerin karşılıksız olduklarının, 30/10/2019 tarihinde bankaya ibraz edilen çekin arkasına ise keşideci imzasının çekteki imza ile birbirini tutmadığı için işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir.İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesinin 28/01/2020 tarihli, 2020/155 Esas, 2020/162 Karar sayılı kararı ve 03/02/2020 tarihli ek kararı incelendiğinde; davacı ... tarafından, davalı ... Şirketi aleyhine ... sayılı icra takibiyle ilgili yetki itirazında bulunduğu, Mahkemece davanın kabulüne ve dosyanın davacı borçlu yönünden yetkili ... gönderilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.Bu karara uyarınca borçlu ... için icra dosyası tefrik edilerek ... numarasını aldığı anlaşılmıştır.Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/908 E., 2022/1114 Karar Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...'in davalı ... aleyhine, rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla 35.000,00-TL, 40.000,00-TL ve 40.000,00-TL bedelli 3 adet çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti talebiyle dava açtığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile 35.000,00-TL, 40.000,00-TL ve 40.000,00-TL bedelli 3 adet çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, verilen kararın 04/06/2022 tarihinde istinaf edilmeksizin kesinleştiği tespit edilmiştir. ...Tal. Sayılı haciz tutanağı incelendiğinde; ... sayılı dosyasıyla ilgili 22/01/2020 tarihinde borçlu... Şirketi'ne ait iş yerinde haciz işlemi yapıldığı, iş yerinde ...'nın hazır olduğu, bir kısım menkullerin haczedilerek...'ya yediemin olarak bırakıldıkları tespit edilmiştir.Davacının eşi ... ile davalı vekili arasında imzalanan 22/01/2020 tarihli protokol incelendiğinde; ... sayılı dosyasına istinaden 136.765,00 TL bedelli, 22/01/2020 keşide tarihli, 31/01/2020 vade tarihli bir adet bononun ...'den alındığı, ...'in bono tutarı kadar borcu üstlendiği, bono düzenlenmesi nedeniyle dosyadaki borcun ertelendiği ve yenilendiği, ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin yazılı şartları ...'in kabul ettiğinin yazılı olduğu tespit edilmiştir. ...sayılı takip dosyasında yer alan 06/02/2020 tarihli ihtiyati haciz tutanağı incelendiğinde; davacı ...'e ait iş yerinde haciz işlemi yapıldığı, borçlu ...'in ihtiyati haciz dosyasından alınan teminatın iadesine muvafakat ettiği, iş yerinde bulunan bir kısım makine ve eşyaların haczedildiği, yediemin olarak borçlu ...'e bırakıldıkları tespit edilmiştir.Taraflar arasında yapılan 06/02/2020 tarihli protokolün incelenmesinde; aynı tarihte davacının iş yerinde haciz işlemi yapıldığı, ...'in ...bank A.Ş. ... Şubesine ait, ..., ...,... seri nolu 35.000,00-TL, 40.000,00-TL ve 40.000,00-TL bedelli çek borçlarına istinaden iş bu davaya konu 9 adet bononun herhangi bir ihtirazi kayıt olmaksızın davalıya verildiği anlaşılmıştır. ... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ...Şti., borçlusunun ... olduğu, davaya konu 9 senede istinaden 133.750,00 TL asıl alacak, 96,06 TL takip öncesi faiz, 401,25 TL komisyon olmak üzere toplam 134.247,31 TL üzerinden 13/03/2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı tespit edilmiştir.İstirdat talebiyle ilgili dosyaya sunulan belge örnekleri incelendiğinde; "MAKBUZ" başlıklı belgede, ... sayılı dosyasına istinaden ...'den 5.000,00 TL elden alındığının yazılı olduğu,06/02/2020 tarihli dekontta ise, ... tarafından davalının vekili ... hesabına ...s sayılı dosyasına ödeme yapıldığı belirtilerek 5.000,00 TL para gönderildiği,22/01/2020 tarihli dekontta ise, ... tarafından davalının vekili ... hesabına ... sayılı dosyasına ödeme yapıldığı belirtilerek 16.000,00 TL para gönderildiği tespit edilmiştir.Davacı tanığı ... talimatla alınan beyanında: "Davacı benim yengem olur, yengem kuş kafesi imalatı işiyle uğraşır, kendisine ait olan bir kısım çekleri kaybetmiştir, daha sonra çeklerin iptali için ilgili başvurular yapılmıştır, ödemeden men kararı alındı diye biliyorum ancak bu konuda net bir bilgim yoktur, birgün davalının vekili elinde ihtiyati haciz kararı ile iş yerine geldi, iş yerinde kaba ve tehditvari bir üslupla çeklerin ellerinde olduğunu, çeklerin bedellerinin ödenmesini istedi biz kendilerine mahkeme kararını gösterdik ancak benim işimi bana mı öğretiyorsunuz diyerek bize çıkıştı, sonra iş yerindeki makinaların tespitine geçildi, makinaları ve ihracat ürünlerini götürmek ile tehdit etti, makinaları götürülmesi halinde iflas edeceğimiz korkusuyla davacıya gösterilen bonoları imzaladı, bunun üzerine haciz işlemine son verildi, bonolar bu sebeple imzalanmıştır." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı tanığı ... beyanında: "Eşim kendisine ait olan çekleri kaybetmiştir, çekler boş vaziyette kaybedilmiştir, çeklere ilişkin kayıp başvurusunu kolluğa yaptık dava açılması gerektiğini bilmiyorduk, çekler ile ilgili davalı taraf fiili hacizden önce evimize geldi çekleri gösterdi, alacaklı olduklarını söyledi, biz kendilerine durumu anlattık, takip işlemlerini durdurmalarını söyledik, benim teminat senedi ve bir miktar nakit vermem karşılığında işlem yapmayacaklarını söylediler ancak yaklaşık 15 gün sonra yeni bir icra takibi ile yeniden iş yerine geldiler, iş yerinde bulanan makineleri ve üretim malzemelerini haciz edip boşaltmakla bizi tehdit ettiler, biz senet verdiğimizi nakit verdiğimizi ayrıca senetlerin kayıp olduğunu belirtmemize ve kolluğa yaptığımız başvuruyu göstermemize rağmen işleme devam ettiler, benden alınan senedin ayrı bir senet olduğunu söylediler, eşimin ayrı bir protokol ve sıralı senet yapması durumunda işlemleri durduracakları söylediler, hatta davalı vekili müvekkiline ait kamyonu ve 5-6 tane işçiyi getirip iş yerindeki malları alacağına ilişkin telefon görüşmesi yaptı, bizde malların gitmemesi ve kaporalarını aldığımız siparişlerin yetişmesi için taleplerini kabul etmek zorunda kaldık ve eşim sıralı senetleri bu şekilde imzaladı, bu şekilde bize ait olmayan bir borçtan 3 farklı senet alınmış oldu, eğer senetleri imzalamasaydık mallar yedi emine gidecekti ve biz çalışamayıp iflas edecektik, bu nedenle senetleri imzaladı." şeklinde beyanda bulunmuştur.
G E R E K Ç E:Dava, icra takibinden sonra açılan borçsuzluğun tespiti ve istirdat davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davalı vekilinin arabuluculuk işleminin usulsüz olduğuna dair istinaf talebinin bu davada değerlendirilemeyeceği, bu durumdan haberdar olan davalının arabuluculuk tutanağının iptali için dava açması gerektiği, davalı tarafça buna ilişkin dava açılmadığı anlaşıldığından, istinaf talebi kabul edilmemiştir.Davalı vekilinin, davacı tarafça imzalanan bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti kararına ilişkin istinaf talepleri incelendiğinde; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/908 E., 2022/1114 Karar sayılı kararı ile davacının, işbu davaya konu bonoların verilme nedeni olan üç adet çekle ilgili borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.Her ne kadar davalı, Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada da kendilerine usulüne uygun tebligat yapılmadığını iddia etmişse de, karardan haberdar olduğu tarihten itibaren başlayacak iki haftalık yasal süre içinde karara karşı istinaf yargı yoluna başvurabileceği, ancak buna ilişkin bir beyanda ve iddiada bulunmadığı, bonoların verilme nedeni olan çeklerle ilgili davacının borçlu olmadığı kesinleşmiş yargı kararı ile tespit edilmekle, bonoların da bedelsiz olduğunun ispatlandığı anlaşılmakla, davalı vekilinin buna ilişkin istinaf talebi de kabul edilmemiştir.Davalı vekilinin istirdat davasıyla ilgili istinaf taleplerinin incelenmesinde; İcra ve İflas Kanunu’nun 72/1. maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir." hükmünü içermektedir. Aynı maddenin 7. fıkrasında ise "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur.Davacının davalı tarafa elden ödediği 5.000,00 TL’nin ... sayılı dosyası için, yani ihtiyati hacze konu edilen üç adet çek borcuna mahsuben ödendiği sabittir. Davacının, çeklerle ilgili borçlu olmadığı kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olduğundan, davacı İİK’nun 72/7. maddesi uyarınca borçlu olmadığı halde ödediği 5.000,00 TL’nin istirdatını talep edebilir. Bu nedenle Mahkemece 5.000,00 TL’nin davalıdan istirdatına dair karar vermesi yerindedir. Dava dışı... tarafından ödenen 21.000,00 TL’nin istirdatıyla ilgili istinaf taleplerinin incelenmesinde; banka dekontunda ... sayılı dosyasına ödeme yapıldığı belirtilerek 06/02/2020 tarihinde gönderilen 5.000,00 TL ile ilgili olarak, bu icra dosyasında tek borçlunun davacı ... olduğu, bu nedenle bu ödemenin davacı adına yapıldığı anlaşıldığından, Mahkemece 5.000,00 TL’lik bu ödemenin de davalıdan istirdatına karar verilmesi yerindedir. Ancak banka dekontunda ... sayılı dosyasına ödeme yapıldığı yazılarak gönderilen 16.000,00 TL için, icra dosyasında davacı ile birlikte dava dışı ... Şirketi’nin de borçlu olduğu, ...'in diğer borçlu ... Şirketi'nin iş yerinde yapılan 22/01/2020 tarihli haciz işleminden sonra borcu üstlendiğine dair protokol imzaladığı, 16.000,00 TL'lik ödemeyi de aynı tarihte yaptığı, ... tarafından yapılan bu ödemelerin hangi borçlunun borcuna mahsuben yapıldığının banka dekontunda açıkça yazılı olmadığı, bu nedenle davacı ... tarafından ... sayılı icra dosyasındaki borca mahsuben ödenen 16.000,00 TL’lik ödemenin istirdatını talep edemeyeceğinden, Mahkemece bu paranın da davalıdan istirdatına karar verilmesi doğru olmamıştır.Tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, kazanılmış haklar saklı tutulmak suretiyle yeniden hüküm kurularak, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 29/03/2023 tarihli 2021/293 E. - 2023/233 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,a- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/02/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/03/2020 olan 15.000,00 TL bedelli, - Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/04/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/05/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/06/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/07/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/08/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı ... Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/09/2020 olan 15.000,00 TL bedelli,- Keşidecisi ..., lehtarı...Ltd. Şti. olan, düzenleme tarihi 06/02/2020, ödeme tarihi 25/10/2020 olan 13.750,00 TL bedelli bonolardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, b-10.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 16.000,00 TL’lik istirdat talebinin REDDİNE,c-Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,4-İlk derece yargılaması yönünden; a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 9.819,56 TL harçtan peşin alınan 2.284,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.535,44 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına. b-Davacı tarafından yatırılan 2.284,12 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,ç-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca reddedilen kısımla ilgili hesaplanan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, d-Davacı tarafça yapılan 62,20 TL ilk harç (başvuru+vekalet harcı), 984,00 TL müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.046,20 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre 929,75 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, e-Davalı yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf yargılaması yönünden; a-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,b-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 444,60 TL tehir-icra karar harcı ile 150,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.332,60TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,6-Artan gider avanslarının kararkesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kabul edilen kısım yönünden iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık, reddedilen kısım yönünden kesin olmak üzere 18/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.