T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1714 Esas
KARAR NO:2025/842
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/09/2023
NUMARASI:2022/687 Esas, 2023/644 Karar
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:19/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalılardan ...'ın İstanbul ... İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile, müvekkiline karşı kambiyo takibi başlattığını, müvekkilinin alacaklı görünen şahısların kim olduğunu dahi icra takibini inceledikten sonra öğrendiğini, ne ...'ı ne de ...'yu tanımadığını, davalı ..., ifadesinde ...'i tanımadığını, senedi kendisinin düzenlemediğini, senedi ...'nun hazırladığını ifade ettiğini, müvekkiline karşı, yine ismini icra takibinin açılmasıyla öğrenmiş olduğunu, kişisel bilgileri ele geçirilerek senedin düzenlendiğini, kargo dolandırıcılığı yönteminin uygulandığını düşündüklerini, bu nedenlerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, senedin ve takibin iptaline, icra takibi haksız ve kötü niyetle açılmış olduğundan; İİK m. 72/5 uyarınca, bonodaki alacak miktarının %20sinden aşağı olmamak üzere davacının uğradığı zararın takip alacaklısı davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığa konu bonoda davacının keşideci, diğer davalı ... lehtar olduğunu, dosyaya konu bonoda ya da icra takibinde müvekkilinin hiçbir sıfatı bulunmadığını, davaya konu alacak kambiyo senedinde kaynaklanmakla, HMK 201. madde gereğince senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran veya azaltan hukuki işlemlerin kesin delillerle ispatı gerektiğini savunarak, davanın reddini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının icra hukuk mahkemesine imza itirazında bulunduğunu, imza itirazı kapsamında imzanın takip borçlusuna ait çıktığını, davacı takip borçlusunun başkaca bir dosyada alacaklı olan kişileri müvekkili ile ilişkilendirmeye çalışmasını kabul etmediklerini, müvekkilinin davacının bahsettiği kişileri ilk kez bu dava dilekçesi ile öğrendiğini, davacı tarafın takibe konu bononun müvekkiline tesliminin bononun düzenleme tarihinden 1 yıl sonra olmasını hayatın olağan akışına aykırı olduğu iddiası kendi öznel düşüncesi olduğunu, savunarak, davanın reddini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, düzenlenen dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunan ATK Fizik İhtisas Dairesi raporunda tespit edildiği üzere, dava konusu bonodaki düzenleyen imzasının davacının eli ürünü olduğunun tespit edildiği, soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcılığı tarafından ve İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen davada alınan imza incelemesine ilişkin raporda da senetteki imzanın davacının eli ürünü olduğunun tespit edildiği, bu nedenle her üç imza incelemesi raporunun birbiriyle uyumlu olması da göz önüne alındığında davacı tarafça bonolardaki imzaya yönelik itirazın ispatlanamadığı ve imzaya itirazın haksız olduğu, bu haliyle dava konusu bonolardaki düzenleyen imzasının davacının eli ürünü olduğunun sabit olduğu, davacı tarafça ayrıca senetteki yazılara da itiraz edilerek senedin sahtecilik yoluyla düzenlendiği iddiasında bulunulmuş ve senetteki yazıların davacının eli ürünü olmadığı, senedin birden fazla kalem kullanılarak düzenlendiği adli tıp raporu ile tespit edilmiş ise de dava konusu bononun anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğuna yönelik iddianın yazılı delille ispatlanması gerekirken davacı tarafça bu hususu ispata elverişli delil dosyaya sunulmadığı gibi, yapılan ceza soruşturması sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, inceleme konusu senedin imzalardan faydalanılarak oluşturulduğuna dair bulgu tespit edilemediği, senedin sahtecilik yapılmak suretiyle düzenlendiğinin ispatlayamadığı gerekçesiyle davalı ...'a yönelik açılan davanın reddine; uygulan tedbirden dolayı alacağına geç kavuşmasından dolayı İİK 72/4 gereği takip konusu senet bedelinin (2.125.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının kötü niyetli olarak imzaya itiraz eden davacıdan alınarak Davalı ...'a verilmesine; dava konusu senette hak sahibi olmayan ve icra takibinde taraf sıfatı bulunmayan davalı ...'ya yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesi ve yargılama sırasındaki beyanlarını tekrar ederek; taraflar arasında herhangi bir tanışıklık ve ticari ilişki bulunmadığını, bononun müvekkilin imzasının ele geçirilerek -kargo dolandırıcılığı yöntemiyle- oluşturulduğunu, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığını ve bononun bedelsiz ve karşılıksız olduğunu, davanın hukuki sebebinin kişisel bir defi olan "bedelsizlik" olduğunu defaatle belirtmiş olmalarına rağmen, ilk derece mahkemesi tarafından adeta bir icra hukuk mahkemesiymiş gibi hareket edilerek şekli bir inceleme yapıldığını ve davanın reddine karar verildiğini,ilk derece mahkemesince davanın hukuki sebebinin anlaşılmadığını, bildirmiş olduğukları delilleri toplanmaksızın şeklî ve eksik bir incelemeyle davanın reddine karar verildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince alınan ATK raporunda; dava konusu bonodaki düzenleyen imzasının davacının eli ürünü olduğunun tespit edildiği, senedin imzalardan faydalanılarak oluşturulduğuna dair bulgu tespit edilemediği, senedin sahtecilik yapılmak suretiyle düzenlendiğinin ispatlanamadığı, bononun boş olarak verilmesi mümkün olup, bonoyu alan kişinin lehdar hanesine kendi ismini veya kendisinin borçlu olduğu başkasının ismini yazarak fiilen ona devretmesinin mümkün olduğu, senetten doğan hakların senedi elinde bulundurana ait olduğu, senedin sonradan doldurulmasının veya farklı kalem kullanılmasının geçerliliğine engel olmadığı, dava konusu bononun anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğuna yönelik iddianın yazılı delille ispatlanması gerekirken davacı tarafça bu hususu ispata elverişli delil sunulmadığı, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince senedin lehtarı olan davalı ... yönünden esastan reddine, dava konusu senette hak sahibi olmayan ve icra takibinde de taraf sıfatı bulunmayan davalı ...yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere Üye Hakim ...'nun muhalefetiyle oy çokluğu ile karar verildi.19/06/2025
MUHALEFET ŞERHİ:Davaya konu takip dayanağı bononun ihdas nedeni "nakden" olarak belirtilmiştir. Bononun lehdarı olan davalı ..., İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/117787 soruşturma sayılı dosyasındaki 23/082021 tarihli ifade tutanağında, ... isimli şahsı tanımadığını, bilmediğini, kendisi ile ticari ilişkisi bulunmadığını, senedi kendi ismi lehdar olarak yazılı şekilde ...'dan aldığını beyan etmiş, cevap dilekçesinde de aynı savunmayı tekrar etmiştir. Dolayısıyla davaya konu bononun tanzim eden davacının ileri sürdüğü bedelsizlik şahsi def'i, davalı ... tarafından hem soruşturma sırasında ve hem de davaya cevap dilekçesinde kabul edilmiştir. Senette lehtar konumunda olan davalı ..., mücerretlik ilkesi gereği ile aralarındaki temel ilişkiyi açıklamaya dair bir zorunluluğu bulunmamasına rağmen beyanda bulunmuş ve bununla da senette yazılanın aksini kabul etmiştir. Bu durumda davacının ispatla yükümlü olduğu vakıa, bizzat davalı-lehdarın beyanıyla açıklığa kavuşmakla, senedin temelini teşkil eden hukuki durumun aksine bir düzenleme içerdiği somut bir şekilde açıklığa kavuşmuştur. Bu nedenlerle davacı, davalı ...'a karşı ileri sürdüğü bedelsizlik iddiasını ispatlamış olmakla, adı geçen davalıya karşı davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinin doğru olmadığı; aksi durumun kabulü halinde, senedi tanzim edenin şahsi def'ilerinden kurtulmak isteyen her lehdarın, senedi lehdar olarak kendi ismi yazılı şekilde başkasından aldığını ileri sürerek, şahsi def'ilerden kurtulma imkanına kavuşacağı kanaatindeyim. Bu nedenlerle Sayın Çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.