T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1657 Esas
KARAR NO:2025/834
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:08/12/2022
NUMARASI:2018/398 Esas, 2022/220 Karar
DAVANIN KONUS:Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli)|Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Ref'i İstemli)|Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ:09/08/2018
KARAR TARİHİ:19/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kaftan ve Bindallı tasarımı ve üretimi yapan müvekkilinin ...numaralı tasarımı adına tescil ettirdiğini, delil tespit sonucu davalının “...” tabelalı işyerinde, davacıya ait tasarımların benzerlerinin sergilendiğinin, ihlale konu ürünlerin davalı tarafından gönderildiğinin tespit edildiğini, davalının müvekkilinin de ticari faaliyetlerini sürdürdüğü adresleri birbirine çok yakın olan İstanbul Fatih'te, İstanbul Ümraniye'de, Bursa, Gaziantep, Ankara ve Konya başta olmak üzere davalıya ait web sitesi kayıtlarına binâen (...) tarafımızca tespit edilen toplam 21 Şubede tasarım hakları müvekkiline ait ürünleri kendi üretip-ürettirip kendi etiketiyle satarak müvekkilinin haklarını ve kazancını ciddi ölçüde ihlal ederek haksız kazanç elde ettiğini, bayilerinin de müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek, şimdilik 50.000,-TL maddi, 15.000-TL manevi tazminatın ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren, yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca SMK'nın 151/4 madde kapsamında uygun bir payın 151/2-b taleplerine eklenmesine, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının müvekkilinin asla taklit üretim yapmadığını,üreteninin kim olduğu bilinen ürünlerle ilgili olarak sosyal medya hesabında tasarım sahibi belirtilerek paylaşım yaptığını, delil tespit dosyası kapsamındaki tespitlerin afaki olduğunu, denetime elverişli olmayan raporun kendilerine tebliğ edilmeyerek itirazına engel olunduğunu,dava konusu ürün ile tasarım birbirlerinden tamamıyla farklı olduğunu, ortada herhangi bir tecavüz bulunmadığını, müvekkilin sözleşme yaptığı bağımsız ticari işletmeler olan ve müvekkilinin şubesi niteliğinde olmayan, dava dışı 3. kişilerin de ticari defter ve kayıtlarına da delil olarak dayanılmayacağını, manevi tazminatın belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; delil tespiti sonucu alınan rapordaki tespitlerde, yeşil ve mor kaftanlara ait görsellerin karşılaştırılması neticesinde, tespite konu tasarımlar ile tescilli tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, davacı tarafından delil olarak sunulan ...olarak görülen mekanda kesin tarih bilgisi bulunmayan ... defile kayıtlarında 4:28”-5:13” arasında görülen pembe kaftan ile davacı tarafa ait ... - 5.1 no'lu tescilli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, davalı tarafından SMK. 81 maddesine göre davacı tasarımlarına ayırt edilmeyecek kadar benzerlikten dolayı tecavüz şartlarının mevcut olduğu,"yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu, davalının bu kullanımlarının tanık beyanları ile de desteklendiği, her ne kadar eğitim amaçlı olarak alındığı iddia olunmuş ise de bu durumun gerçeği yansıtmadığı sonucuna ulaşıldığı, tasarıma tecavüz şartlarının oluştuğu, davacının maddi tazminatın 151/2-b fıkrası kapsamında davalının elde ettiği kazanç üzerinden hesaplanmasını talep ettiği, davalı tarafa ait ticari kayıtlar incelenmesi sonucu, ürün kod açıklaması olmaması ve incelemeye konu yasal defterlerde muhasebe standartlarına uygun kayıt yapılmayıp, tüm kayıtların toplu ve açıklama olmaksızın toplam şekilde yapılması sebebiyle tam ve sağlıklı bir tazminat hesabı yapılamadığının tespit edildiği, ürünün satış bedeline ilişkin sunulan deliller ve dosya kapsamı itibarı ile tazminat miktarı BK 50 kapsamında takdiren belirlenmiş ve talep edilen 50.000,00 TL nin yerinde va makul olduğuna kanaat getirildiği, davalının tasarıma tecavüze yönelik eylemlerinin davacının tasarımlarına olan güvenirliği, tüketici nezdinde oluşan algıyı zedelediği dikkate alınarak ihlalin ağırlığı hak ve nesafet gözetildiğinde talep edilen manevi tazminat miktarın yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davacıya ait tasarıma tecavüzü teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, infazda Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin değişik iş tespit dosyasında yer alan 26/01/2018 bilirkişi raporunun dikkate alınmasına, 50.000-TL maddi tazminat ile 15.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; müvekkili ile tespite konu iş yerinin ilişkisinin mahkemece yeterli derecede tahlil edilmediği için hatalı karar verildiğini, dinlenen tanıklarının beyanlarının, nedenini anlamayamadıkları bir şekilde hükme esas alınmadığını, tanık beyanlarından da görüleceği üzere müvekkil tarafından tasarım hakkı sahibine tecavüzde bulunulmadığı gibi, dava konusu edilen ... kodlu ürün ile ilgili numune olarak bayiye bırakılan üründen dolayı seri üretim yapılmadığını ve ticari kazanç elde edilmediğini, gerek ortada bir tasarım hakkına tecavüzün söz konusu olmaması ve gerekse herhangi bir ticari kazanç olmaması nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddi gerektiğinin itirazen bildirildiğini, anılan itirazlarınım dikkate alınmadığını, AAÜT açısından davacı tarafın kabul edilen talepleri noktasında tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken her bir talebi için ayrı ayrı vekalet hükmü kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, tasarım hakkına dayalı maddi ve maddi tazminat talebi ile hüküm özetinin ilanı talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.1-Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, gerek delil tespiti sonucu alınan ve gerekse ilk derece mahkemesi doğrultusunda alınan bilirkişi raporunda, davalının tespitte bulunan pembe ve yeşil renkli kaftanlar ile, davacıya ait dava konusu tescilli tasarımlardan 4.1. ve 5.1. no'lu tasarımlara benzerlikten dolayı tecavüzün gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, somut olayda maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu, davalı defterleri üzerinden kazancın tespit edilememesi nedeniyle, TBK'nın 50.maddesi uyarınca maddi tazminatın belirlenmesinde ve hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarında bir isabetsizlik bulunmadığı, aynı davalıya karşı, farklı hukuki sebeblere dayalı ve birbirinden bağımsız talepler mevcut olduğundan davaların yığılmasının söz konusu olduğu, bu nedenle davalı aleyhine farklı talepler yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.2-Davacı vekilinin dava dilekçesinde tasarıma tecavüz iddiasına dayalı olarak sadece maddi ve manevi tazminat talep ettiği halde, ilk derece mahkemesince HMK'nın 26.maddesi uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı şekilde tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ve ortadan kaldırılmasına karar verildiği, emredici nitelikteki HMK'nın 26.maddesinin kamu düzenine ilişkin olduğu anlaşılmakla, davalının istinaf sebeplerinin kamu düzeni gözetilerek kısmen kabulü ile, HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 08/12/2022 gün ve 2018/398 Esas, 2022/220 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ ile 50.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,4-Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ ile 15.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafları davalıya ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir defaya mahsus ilanına,6-İlk derece yargılaması yönünden; a)Alınması gereken 4.440,15 TL harçtan, peşin alınan 1.110,04 harcın mahsubu ile bakiye 3.330,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, b)Davacı tarafından yapılan 1.151,14 TL (peşin + başvuru + vekalet) harç ile 7.473,45 TL posta + bilirkişi gideri olmak üzere toplam 8.624,59 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, c)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, d)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 7-İstinaf yargılaması yönünden;a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, b)İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 170,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 908,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 8-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/06/2025