T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1606 Esas
KARAR NO : 2025/752
DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait 2019/00820 tescil numaralı tasarım başvurusuna konu olan kilit aynası ve tasarım ürünlerinin Locarno Anlaşması'nın 6. ve 8. Sınıflarda tescil edildiğine ilişkin bilginin hatalı olduğunu, ürünün sadece KİLİT KARŞILIĞInı içerdiğini ve davalının tescil ettiği, davalının ihtarnamesinde belirtilen sessiz kilidin, müvekkili şirket tarafından piyasaya sunumu ve faturalandırılması 07.02.2018 tarihi olup, davalının tescil tarihi olan 07.02.2019 tarihinden 1 sene önce olduğu, müvekkili şirkete ait sessiz kilitlerin tasarımının 2017 yılı sonunda bitirildiği ve seri üretimi 524.45 CRO 18mm ve 526.45 CRO 18 mm kodlarıyla başlandığı, davalının davaya sebebiyet verdiği iddialarını dayandırdığı karşılık aynası müvekkil şirketin 2018 yılında üretimine başladığı K72 ve K75 aynalarının kopyası olduğu, her ülkenin kilit ve kilit karşılıklarına göre bir standart getirdiğini, üretici firmaların bu standartlara uygun üretim yaptığı ve dolayısıyla da kilit karşılık aynalarının da standart hale geldiğini ve bu sebeple davalıya ait tasarım ürünlerinin piyasadaki kilit karşılıklarına göre fonksiyonel bir farklılık teşkil etmediği, müvekkili şirketin ürününün tekniğin bilinen durumuna girmesi sebebiyle davalı tasarımın yenilik kriterine haiz olmadığı, resimlerde görülen 3 karşılığın kıvrımlı ve simetrik olduğu ve sonuç olarak resimlerde görülen karşılık aynalarının logosuz, markasız yedek parça türünde parçalar olduğu, ufak tefek farklılıkların olduğu, bu da davalı ürünün tasarım tescili yeniliğin sağlamasında yeterli bir kıstas olmadığı, davalı tarafından tescil edilen ürünlerin dünyada uzun zamandır olan ve piyasaya arz edilmiş olan ürünler olduğu, bu kapsamda İngiliz İNGERSOLL RAND firmasının 2006 yılındaki BRITON marka kilit kataloğunda, 2010 yılındaki genel kataloğunda benzer ürünlerin yer aldığı ve bu sebeple davalıya ait tescilli tasarımın genel bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden kaynaklı bir farklılığının bulunmadığı, dava konusu tescilli kilit aynası ve karşılığının tüm dünyada belirli ölçü ve standartlar kapsamında üretildiği, ürünün sabit ve belli olduğunu belirterek, davalı adına tasarım hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 2002 yılından bu yana kilit sektöründe faaliyetlerini sürdürdüğünü, hükümsüzlüğü talep edilen müvekkiline ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuruna haiz olduğunu, tasarımın SMK m.5/4 gereği kanunen koruma dışı bırakılan teknik fonksiyonun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerinde olmadığını, davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
"-Davanın KABULÜ İLE, davalı adına TPMK nezdinde 2019/00820 numara ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine," Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde özetle;
müvekkilinin, 2016 yılında "sessiz kilit" olarak tabir edilen ev ve işyerlerindeki iç mekanlarda kullanılan gömme kilitlerin sessiz çalışmasını ve herhangi bir bakıma gerek olmadan uzun süre kullanılmasını sağlayan kilit sistemini üretmiş ve faydalı model olarak 06/12/2017 tarihinde TPMK'ya başvuru yaptığını, başvuru sürecinin çok uzun sürecek olması nedeniyle, 07/02/2019 tarihinde 2019/00820 tescil numarası ile faydalı model başvurusu içerisinde bulunan kilit karşılığı için endüstriyel tasarım başvurusu yaptığını, 07/02/2019 tarihinden itibaren bu kilit karşılığı için seri üretime de başladığını,
Müvekkilinin, bu kilit karşılığını, 2016 yılında tasarlamış ve üretmeye başlamış olup, bu durum, 06/12/2017 tarihinde "Faydalı model" olarak yapılan başvurudan da açık olduğunu,
tescilli olmayan bir tasarımın kataloğunun yerel mahkemenin dayandığı deliller arasında yer alması hatalı olduğunu, davacı yanın haksız olarak kullanmakta olduğu tasarıma ilişkin 2016 yılına ait kataloğunun gerekçeli kararın deliller kısmında dayanak olarak gösterilmesi hatalı olduğunu, müvekkili tasarımı kamuya açık olduğundan kopyalanmış olduğu ihtimali göz ardı edilmemesi gerektiğini,
Müvekkilinin de 2016 yılından bu yana sessiz kilit ürettiğini, ancak müvekkilinin, bu sessiz kilitlerin üretiminde bir değişiklik yaptığını, müvekkilinin tasarlamış olduğu kilit karşılığı diğer kilitlerle de uyum sağlayabildiğinden kilit sisteminden ayrı olarak tek başına satılabilmek özelliğine sahip olduğunu, tasarımın görünür durumda olan özellikleri yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşıladığını, tasarımın bilgilenmiş kullanıcılar tarafından farklı olarak nitelendirilebilecek durumda olduğunu, teknik özellikler bakımından şekil itibariyle sınırlı değişiklikler yapılabilecek olup ölçülerin eşitlenmesiyle tasarımsal anlamda zorunlu bir küçük değişiklik yapılmış ama sonuç olarak büyük bir ayırt ediciliğe kavuştuğunu, müvekkili tarafından üretilmiş olan kilit karşılıkları yön sorunu olmadan kullanılabilmekte ve bu nedenle kilit sisteminde ayrı olarak satılabilmekte olduğunu, her kapıya ve kilide uygunluk sağlayan ölçüler ve tasarım barındırdığından yeni ve ayırt edici olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; dosyada mevcut yeterli ve denetime elverişli nitelikteki bilirkişi raporuna göre davaya konu 2019/0020 numaralı tasarımın 07/02/2019 Tarihli başvuru tarihinden önce 28/02/2017 Tarihinde 3.kişi tarafından kamuya sunulduğu, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olmadığının tespit edildiği, tasarımda korunanın görünüm olup teknik özelliklerin iş bu dava yönünden incelenmemesinin yerinde olduğu, davalı 06/12/2017 tarihli 2017/19733 numaralı faydalı model başvurusunun dikkate alınmamasının hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de, yenilik kırıcı olarak kabul edilen görselin davalının faydalı model başvurusundan önce olduğu, kamuya arzın gerçekleştiği, hoşgörü süresinde kabul edilemeyeceği, davalının savunmasının yenilik kriteri yönünden dinlenebilir olmadığı dikkate alındığında mahkemenin davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmüş, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/05/2025