T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1613 Esas
KARAR NO: 2025/757
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/07/2023
NUMARASI: 2020/3 Esas, 2023/170 Karar
DAVANIN KONUSU: Patent Belgesinden Kaynaklanan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabet
KARAR TARİHİ: 29/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin ..., EPO nezdinde ... (...) no ve 26/03/2009 başvuru tarihli ve TPMK nezdinde ... (T4) tescil no ve 21/08/2014 tescil tarihli "hava boşaltma düzenekli kartuş ve piston, ..., ... ve ... sınıflarında tescillenen patentinin sahibi olduğunu, davalının müvekkili şirket adına tescil edilmiş patente esas buluşu kullanarak mal ürettiği, Türkiye ve online satış yolu ile dünya genelinde satışa arz ettiği ve satışının yapıldığının tespit edildiğini, davacı şirkete ait tescilli patente yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti tedbiren durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, davalının korunan patente esas buluş kullanarak imal ettiği/ettirdiği ürünlere ihtiyated el konulması ve imha edilmesine, müvekkili şirketin uğramış olduğu maddi ve manevi zararın tazmini için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla tarafınca belirlenmesi mümkün olmayan maddi tazminat olarak şimdilik 5.000,00 TL ile manevi tazminat olarak 20.000 TL'nin davacı şirkete ödenmesini talep etmiştir. Mahkemenin 2020/3 Esas sayılı dosyasından maddi ve manevi tazminat taleplerin yönünden tefrik edilerek mahkemenin ... Esas numarasına kayıt edildiği belirtilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, Davacının gıyapta ve belirsiz materyal üzerinde yaptırmış olduğu dava konusu edilen Ürünün nasıl temin edildiğinin ve davalı ile irtibatının sabit olmadığını, Dava konusu edilen ve fotoğrafları sunulan ürününün internet üzerinden alındığı ve davalı şirkete ait olduğu ileri sürülmüşse de işbu durumu gösterir, fatura veya evrak sunulmamış olmasının davanın dinlenilirliği bakımından önem arz ettiğini, ayrıca yanıltıcı bir şekilde ürünün tümünün patente konuymuş gibi tam resim üzerinden açıklamalarda bulunulmasının da HMK 29 kapsamında yargılama makamına karış olan yükümlülüğün açık bir ihlali olduğunu, zira, tarafların mahkemeye maddi vakıa ile ilgili olarak gerçeğe uygun beyanda bulunma yükümlülüğünün bulunduğunu, davada kullanılan materyal ve iddiaların yanıltıcı bir şekilde sunulmuş olduğunu, davacının dava dilekçesinde kullanmış olduğu resimlerin, materyallerin sanki davalının üretmiş olduğu asıl ürün ( endüstriyel yapıştırıcı ) patent ihlaline konuymuş gibi takdim edilmekte olduğunu, kullanılan resimlerin ve materyallerin ve iddiaların maddi gerçekle ve fiili durumla çelişmekte olduğunu, davacı firmanın dava dilekçesinde takdim edilen ürünün üreticisi veya hak sahipliğinin söz konusu olmadığını, dava konusu edilen patentin sadece ürünün dolum sistemine ilişkin olduğunu, tespit ve dava dilekçesinde önce ürünün bütüncül resimlerinin kullanıldığını, sonrasında ürünün depolandığı şişenin içerisindeki mekanizmanın resminin ve daha sonrasında ise asıl patente konu dolum sisteminin anlatılarak, sanki bahsetmiş olduklarından başka bir şekilde dolum olanaksızmış gibi, bütüncül yorumla patent ihlali sonucuna ulaşıldığını, ulaşılmaya çalışıldığını, nitekim, resimler üzerinde bilirkişi incelemesi yapan tespit dosyası uzmanının bu hataya düşmek sureti ile hatalı kanaate ulaşmış olduğunu, bu sebeple yanıltıcı resim ve Materyallere itiraz ettiklerini, davacıya ait patentin ihlali iddiasının maddi gerçeğe uygun olmadığını, Davacı firmanın, aslında harcı alem olan endüstriyel materyali, bilgiyi ve şekli özel izah ve geliştirdiği metotlarla özgün hale getirdiği iddiası ile bu özel izaha patent aldığını, araştırılması ve açıklığa kavuşturulması gereken hususun, bu özel metodun iddia edildiği gibi kullanılıp kullanılmadığı olduğunu, Doğrudan ürünün resmedilerek, bilahare ürünün depolandığı materyalin harcının alem iç kısmının öne çıkarılarak bu algı ile asıl patente konu olan sistemin ihlalinin iddiası yersiz ve dayanaksız olduğunu, yerinde tespit yapılmadığını, dava öncesinde yapılan tespitin dava dilekçesinde olduğu gibi aynı resim ve materyallere ve anlatımlara dayalı olarak bu veriler esas alınarak hazırlanmış olduğunu, karşı uzman raporu ile rapora itiraz edilmiş ve yerinde tespit talep edilmiş olduğunu, evrak üzerinde yapılan tespitte ise dolumun patente konu edilen şekilde yapıldığı varsayımından hareketle sonuca ulaşılmış olduğunu, bunun da davalının haksız bir şekilde itham edilmesine sebebiyet vermiş olduğunu, İşbu ana isteme bakıldığında korunan unsurlarında fonksiyon veya arzu edilmesi sonuçların da mevcut olduğunun görülmekte olduğunu, ancak davalı şirkete ait ürünlerde işbu fonksiyonların bütünüyle farklı olduğunu, bilirkişi tarafından davalı şirkete ait ürünün nasıl çalıştığının incelenmemiş olduğunu, Patentin değerlendirilmesi halinde pistonun bir alın tarafından tutabilen bir aletin (15, 41) tarafından sızdırmazlık yüzeyinde kaldırılabilir olması, dudağın (12, 35), bir aletle (15 ,41) yukarıda itilmesi ile eksene dik hareket yapacak şekilde ve/veya alım odasında kapatmada oluşan hava basıncının sızdırma dudağın sızdırır konuma doğru bir hareket oluşturacak şekilde düzenlenmiş olması, yani 17 no ile verilen yüzeyden ayrılması ve boşluk oluşması, dudağın (12, 35) , aletin (15 ,41) geri çekilmesi ve alım odasında alınan maddenin yaslanmasıyla sızdırmazlık etkisinin kuvvetlendirilmesi, şeklinde açıklanabileceğini, Korunan unsurun dudağın dış silindirin iç yüzeyinden ayrılması ve sonra yapışması fonksiyonu olduğunu, davalı şirkete ait üründe ise tekniğin bilinen durumunda olduğu gibi silindir ve piston mevcut olmakla birliktte, dayanak patentin korunan kısmından işleyiş şekli nedeniyle ayrıldığını, davalı şirkete ait üründe silindir içindeki pistonun, ... numaralı Avrupa Patente (15 ve 41) numara ile belirtilen bir aletle aşağıdan yukarıya dudağa dayanıp onu itmemekte buradaki alet pistonun alt kısmından içine girerek pistonu genişletip hava boşluğu oluşturmakta, bu genişletmeyi bıraktığında ise piston dudakları yüzeye değerek sızdırmazlık sağlamakta olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "... İstanbul Anadolu l. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk mahkemesinin 2019/155 D.iş sayılı dosyasında aldırılan ilk raporda benzerlik tespit edilmiş ise de davalı tarafça sunulan uzman raporu ve diğer itirazlar dikkate alınarak bu defa iki kişilik bir heyetten oluşturulan yeni bir heyetten oluşturulan bilirkişilerden yeni bir rapor aldırılmış, iş bu raporda davacıya ait ... numaralı patentin 1 bağımsız istem ve 10 bağlı isteme sahip olduğunu, davalı ürün görselleri üzerinde yapılan incelemede, davacı patentinde yer alan 1c ve 1e unsurlarının mevcut olmadığının tespit edildiği, bilirkişi raporunun fotoğraflar üzerinde değerlendirilmesi sebebiyle bu defa numune ürünler üzerinde yaptırılan incelemede aldırılan 09/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda, numune üzerinde 1c bağımlı istemi içerisinde yer alan sızdırmaz dudağın ve kartuşun piston tarafından tutabilen bir alet mevcut olmadığından ihlal olmadığı yönünde görüş bildirildiği her ne kadar değişik iş dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile dosyamız içerisinde yer alan kök ve ek raporlar arasında çelişki mevcut ise de mahkememizce esas dosyası üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine bilirkişilerin heyetten teşekkül etmesi ayrıca ürün numunelerini de fiziken incelemeleri karşısında değişik iş dosyasından aldırılan ilk 05/12/2019 tarihli tek kişilik bilirkişi raporuna hem fotoğraflar üzerinde inceleme yapılması hem de netice itibariyle kesin bir ihlal olduğu sonucuna varmıyor olması sebebiyle itibar edilmediği bu nedenle mahkememizce aldırılan esas ve ek rapordaki teknik görüşler doğrultusunda ihlal olmadığı anlaşıldığından; Davanın REDDİNE," Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde; davalının müvekkil şirket adına tescil edilmiş patente esas buluşu kullanarak mal ürettiğini müvekkilinin üründen sipariş verdiğini, Bu ürünlerin müvekkili şirketçe parçalara ayrılarak detaylı analiz edildiğinde patent hakkının ihlal edildiğinin tespitine kesin olarak varıldığını, incelemelerin sunulduğunu, patent hakkında tecavüz fiilinin gerçekleştiğini, aynı zamanda haksız rekabetin de koşullarının oluştuğunu, davalının müvekkili şirketin buluşunu dürüstlük kurallarına aykırı olarak ve patent hakkı sahibinden izinsiz bir şekilde kendi üretiminde uygulayarak üretim yaptığını, İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2019/155 D. İş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda patent hakkının ihlal edildiği tespit edildiğini Davalı şirketin patent hakkına tecavüz ve haksız rekabete konu fiilleriyle müvekkil şirkete maddi olarak da ciddi zararlar vermekte olduğunu, mahkemece yeterli inceleme yapılmadığından kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, patent belgesinden kaynaklanan haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davadan önce İstanbul Anadolu 1.FSHHM 2019/155 D.iş Esas sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde; patent vekili-makine mühendisi bilirkişi ... raporunda ürün üzerinde inceleme yapıldığını belirterek, neticeten delil olarak sunulan ürünün davacının ... numaralı patent belgesinin koruma kapsamı ile aynı teknik özelliklere sahip olduğu yönünde görüş belirtmiştir. Mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda da patent vekilleri ... ve ...; ek raporda ürün üzerinde inceleme yapıldığını belirterek patentin (15,41) unsuru gösterilmediği, gözlemlenmediği, ihlal olmadığı yönünde görüş bildirmiştir. Bu durumda somut uyuşmazlığın çözümü teknik incelemeyi gerektirdiğinden çelişkinin giderilmesi için 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken davacı vekilinin bu yöndeki itirazı reddedilerek karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin bu yönden kabulü ile kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kararın HMK 353.1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerkemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/07/2023 tarih, 2020/3 Esas, 2023/170 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine,5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 170TL posta masrafı olmak üzere toplam 908TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/05/2025