T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1611 Esas
KARAR NO:2025/762
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:22/06/2023
NUMARASI:2021/245 Esas, 2023/153 Karar
DAVANIN KONUSU:Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
KARAR TARİHİ:29/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ..., ..., Televizyon ve Sinema bölümü mezunu olduğunu, tez olarak çekmiş olduğu altın günü temalı sinema eseri mahiyetindeki kurgulu, işitsel ve görsel olan eserin sahibi olduğunu, diğer müvekkilleri ... ile ...'nın ise anılan eserde oyunculuk yaptığını, anılan eserin içerik itibarıyla kadınların altın gününü gösterdiğini, ... isimli televizyon kanalının 27/11/2020 tarihli Ana Haber Bülteni'nde ve 02/12/2020 tarihli Ana Haber Bülteni'nde anılan eserden parça parça görüntüler yayınlandığı ve halen yaşanmakta olan koronavirüs pandemisinde altın günü yapılması, çay kahve buluşmaları ve misafirliklerin durdurulması gerektiği noktasında kesit olarak dava konusu eserin haber içeriğinde kullanıldığını, haber başlığı olarak "..." şeklinde yayınlandığını, müvekkillerin koronavirüs devam ederken ev buluşması yaptıklarını, birbirleri ile sarılıp, öpüşüyor gibi gösterildiğini, halbuki esere konu görüntülerin pandemiden çok daha önce 2015 yılında çekilmiş olduğunu, davalı şirketler tarafından gerçekleştirilen bu eylemin müvekkillerinin eserden doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkillerinin maddi ve manevi haklarının ihlal edildiğinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, müvekkili ... yönünden FSEK 68. maddesi gereğince şimdilik 3.000,00 TL maddi tazminatın, tecavüz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, FSEK 70. maddesi uyarınca manevi hakların ihlali sebebiyle de 25.000,00 TL manevi tazminatın, tecavüz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, müvekkili ... ve ... yönünden ise 15.000,00 TL manevi tazminatın, tecavüz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 08/05/2023 tarihli dilekçesi ile, müvekkili ... yönünden olan 3.000,00 TL maddi tazminat talebini 9.000,00 TL tutarında ıslah ederek, harcını yatırmıştır.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; 27/11/2020 tarihli ana haber bülteninde davacının iddia ettiğinin aksine dava konusu görüntülere ilişkin bir haber yayınlanmadığını, davacının eser olduğunu iddia ettiği tezin kendisine ait olduğuna dair bir belge veya delili dosyaya sunmadığını, dava konusu yayının eser niteliğine haiz de olmadığını, ilgili görüntündeki kişilerin davacıların kendisinin olup olmadığının taraflarınca bilinmediğini, bahsi geçen haberde, özellikle bir kişinin görüntüsüne yayında yer verilmediğini, söz konusu haberde virüsün evlerde yapılan görüşmelerde daha fazla bulaştığına dikkat çekmeye çalışıldığını, bu hususun toplumu yakından ilgilendiren bir konu olduğundan yayının hukuka uygun olduğunu, dava konusu haberde doğrudan davacıya yönelik bir saldırının söz konusu olmadığını, bu nedenle de davacının manevi tazminat taleplerinin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;"...Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... ...'in (...) tarafından 2015 yılında "... ... Projesi" adıyla çekilip Youtube'ye yüklenen davaya konu görüntünün FSEK çerçevesinde bir eser olduğu, bu açıdan sineme eseri kapsamında korunabileceği, davacı ... ... (...) davaya konu ürünün eser sahibi olduğu, söz konusu ürünün dosya verilerine göre davalı şirketin işletmesinde olan ... televizyonunda "..." alt yazısı ile herhangi bir izin alınmadan yayınlandığı, bu açıdan davacının eserinin çoğaltılması ve umuma iletilmesi haklarının ihlal edildiği, davacının bu kullanıma izin verdiğine dair bir bilgi ve belgenin davalı tarafça ibraz edilemediği, eserin içeriği ve yayının bağlamı itibariyle davalı kullanımının kanundaki istisnalar kapsamında olmadığı, umuma iletim hakkı açısından da söz konusu ürünün Youtube zaten yayınlanmış olmasının her sonraki kullanıma izin verildiği anlamına gelmeyeceğinden, yani umuma iletim hakkının tükendiğinden bahsetmenin mümkün olmadığı, bu haliyle davalı eyleminin davacının eserden doğan mali haklarını ihlal ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Yine, davalı tarafça yapılan yayında davacı eserinin başka isimle yayınlanması suretiyle eserin bütünlüğünün bozulması ve adının belirtilmemesi sebebiyle manevi haklarının da ihlal edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.Bilirkişi raporuna göre, mali haklar bakımından FSEK 68 maddesi kapsamında dava tarihindeki rayice göre 2.500,00- 3.000,00 TL ve bunun üç katı olmak üzere 9.000,00 TL'ye kadar davacının maddi tazminat isteyebileceğinden davacının maddi tazminat talebi bu tutar yönünden kabul edilmiştir. Yukarıda değinildiği üzre davalı eylemi davacının eserden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi ve manevi tazminatın amacı gözetilerek bu davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davacılar ... ve ... yönünden yapılan değerlendirmede ise; kendilerinden herhangi bir izin alınmadan ve görüntünün çekildiği bağlamından koparılarak, gerçekte yukarıda değinildiği üzere davacı ... ... tarafından "..." olarak çekilen görüntünün salgın döneminde "..." başlığı altında izinsiz olarak yayınlanması nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği gibi, bu davacıların dayandığı FSEK m. 86 hükmü uyarınca fotoğraflarından doğan hakların ihlal edildiği ve manevi tazminatın koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. İhlalin niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı .. için 10.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla;1-Davacıların davasının KISMEN KABULÜNE, davacı ... ...'in eser sahibi olduğu ve diğer davacıların oyuncu olarak rol aldığı video görüntülerinin, davalının işlettiği TV kanalında "..." alt başlığı ile yayınlamasının davacıların eserden doğan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğinin tespitine, bu ihlalin durdurulmasına ve önlenmesine, 2-Davacı ... ... için 9.000,00 TL maddi tazminatın, eylem tarihi olan 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 10.000,00 TL manevi tazminatın ise aynı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,3-Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, 4-Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,5-Fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine, " Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde; eserin televizyon kanalında gösterilmesine eser sahibi müvekkil ... ve diğer müvekkillerin rızası da bulunmamakla birlikte, müvekkillerin muhafazakar, ev hanımı olan insanlar olup, eser sahibinin ise görüntülerin televizyonda yayınlanması nedeniyle diğer oyunculara karşı da mahcup olmuş ve zor durumda kaldığını, davalının, oyuncular müvekkilleri ... ve ... olan, müvekkili ...'e ait eseri izinsiz olarak ve gerçeğe aykırı ithamlarla yayınladığı sabit olduğunu ancak hükmolunan manevi tazminat tutarının çok düşük kaldığını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.Davalı vekili istinaf isteminde;Zorunlu arabuluculuğa tabi olan davanın arabuluculuğa başvurulmadan dava açılmış olması nedeni ile reddi gerektiğini, Kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacılar ... - ...'nın manevi tazminat taleplerini; Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinden istemesi mümkün olmayıp, davacıların manevi tazminat talebinde bulunulabilmesi için; kişilik haklarının doğrudan tecavüze uğraması şart olduğu gibi ancak asliye hukuk mahkemelerine dava açılabileceğini,FSEK 70/1 maddesindeki manevi tazminat, eser üzerindeki manevi hakların ihlaline ilişkin olduğunu, davacılar ... - ... aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle de davanın reddi gerektiğini,Dava konusu görüntülerin eser niteliği olmadığını, müvekkili tarafından ticari amaçla kullanılmadığını, o günün gündemi olan "..." salgınına ilişkin toplumu bilgilendirici, uyarıcı şekilde haber amacıyla birkaç saniye ve blurlanarak başka görüntüler ile yayınlandığını,Görüntülerin eser niteliği taşıdığının kabul edilmesi halinde dahi FSEK 37 maddesinin dikkate alınması gerektiğini, yine haberin; FSEK.'İN 86/II maddesi bağlamında “günlük olaylara ilişkin resimlerle, radyo ve film haberleri” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve muvafakate gerek olmadığını, ... ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ'nün cevabi yazısına göre davacı ...'E ait "yüksek lisans tezi bulunmadığını,Dosyaya delil olarak sunulan uyuşmazlık konusu videonun yüklendiği "..." isimli Youtube hesabının kime ait olduğunu net olarak tespit edilemediği kanaatine ulaşmasına rağmen; sonuç kısmında davacı ...'e ait olduğu kanaatine varılamsının çelişki oluşturduğunu, bilirkişilerin hukuki değerlendirmede bulunmasının yasaya aykırı olduğunu,Manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, FSEK 70 maddesinin eser üzerindeki manevi haklara yönelik düzenleme olduğunu,Haberde davacılara yöneltilen bir eleştiri, suçlama, kötüleme de olmadığını, şahsa yönelik ifade olmadığını, isimlerin zikredilmediğini, kişilik haklarına hukuka aykırı bir saldırının olmadığının açık olduğunu, Kararda avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, FSEK'ten kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, meni, refi, maddi manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekili, arabuluculuk, husumet ve görev yönünden usule ilişkin istinaf sebeplerini ileri sürmüş ise de; somut uyuşmazlıkta objektif dava birleşmesi söz konusu olup dava zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından mahkemece bu yöndeki itirazın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, iddia kapsamı itibarı ile dava konusu görüntülerin eser niteliğinde olup olmadığı, FSEK hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının mahkemece değerlendirilmesi gerekli olmakla görev itirazının reddinin yerinde olduğu, davacıların iddiasına göre aktif husumetleri de olduğu dikkate alındığında davalı vekilinin bu hususlardaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan bilirkişi raporunda dava konusu görüntülerin eser niteliğinde olduğu, 2015'te yayınlanan Youtube görüntülerinde görüntünün adının "... ..." ismi ile kayıtlı oluğu, davacı ... ...'ın eser sahibi olduğunun tespit edildiği, eser sahibinin izni olmaksızın tv yayınında kullanılmakla eser sahibinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, mahkemece hükmolunan tazminat miktarlarının somut olay, mevcut delil durumuna uygun olduğu, davanın TTK m. 4/1-d hükmü uyarınca ticari dava olduğu davacının dava dilekçesinde maddi tazminat yönünden avans faiz talebinde bulunduğundan avans faizine hükmedilmesinin yerinde olduğu dikkate alındığında davacı vekili ve davalı vekilinin bu hususlardaki istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.Davacı ... ...'ın eser sahibi olduğu videoda oyuncu olarak yer alan ... ve ... ise; bağlantılı hak sahibi konumunda olup davacıların manevi tazminat istemlerinin FSEK 80/1, 80/son maddeleri gereğince kabulü gerekirken FSEK 86.maddesine dayalı olarak kabulü yerinde değil ise de, neticeten davacılar lehine manevi tazminata hükmolunması yerinde görülmüş, manevi tazminat miktarları da mevcut delil durumuna göre yerinde olduğundan hükmün gerekçesinin bu yönden düzeltilerek yeniden hüküm kurulması, davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin ise kısmen kabulü gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf isteminin HMK 353.1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabul, kısmen reddine, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2- Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, İlk derece mahkemesinin kararının HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-A.Davacıların davasının KISMEN KABULÜNE, davacı ... ...'in eser sahibi olduğu ve diğer davacıların oyuncu olarak rol aldığı video görüntülerinin, davalının işlettiği TV kanalında "Misafirlikleri Durdurun" alt başlığı ile yayınlamasının davacıların eserden doğan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğinin tespitine, bu ihlalin durdurulmasına ve önlenmesine, B.Davacı ... ... için 9.000,00TL maddi tazminatın, eylem tarihi olan 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 10.000,00 TL manevi tazminatın ise aynı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, C.Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, D.Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, E.Fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine, 4- İlk derece aşamasındaki yargılama giderleri ve harç masrafları yönünden;-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.664,09 TL ilam harcından, 59,30 TL peşin harç ve 103,00 TL ıslah harcının mahsubu ile, 2.501,9 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen maddi ve manevi hakların ihlal edildiğinin tespiti, önlenmesi ve durdurulması davası nedeniyle 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 9.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacı ... ...'e verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nedeniyle davacı ... ... yönünden kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nedeniyle davacı ... yönünden kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nedeniyle davacı ... yönünden kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2 maddesi gereğince, davacı ... ... yönünden reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, bu davacıdan alınarak davalıya verilmesine-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nedeniyle davacı ... yönünden reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle 5.000,00 TL vekalet ücretinin, bu davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nedeniyle davacı ... yönünden reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle 5.000,00 TL vekalet ücretinin, bu davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davacılar tarafından yapılan 59,30 TL peşin ve 103,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 162,30 TL harç giderinin, davalılardan alınarak davacılara verilmesine, -Davacılar tarafından yapılan 229,50 TL tebligat - tezkere masrafı ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.229,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 5.232,78 TL'sinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,5- İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden;-İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,-İstinaf istemi reddedildiğinden davacılardan alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin yatırılan 269,85TL'nin mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 137TL posta masrafı olmak üzere toplam 875TL'nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/05/2025