T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1597 Esas
KARAR NO:2025/732 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:03/02/2023
NUMARASI:2021/528 E. - 2023/36 K.
DAVA:Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Men ve Ref'i ile Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ:04/08/2021
KARŞI DAVA:Tasarım Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ:27/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin temellerinin 1994 yılında atıldığını, ürünlerinin tasarımını kendisinin yaptığını, gerek tasarım, gerekse marka için emek ve para harcayarak tanıtım çalışmalarında bulunduğunu, davacının dava konusu ürünler dahil birçok ürününde kullandığı markasının tanınmışlığa sahip olduğunu, ... sayılı endüstriyel tasarımın davalı tarafından taklitlerinin piyasaya sunulduğunu, 03/12/2020 tarihinde Büyükçekmece ... Noterliği ile davalı tarafa, tescilli tasarımların hukuka aykırı şekilde kullanıldığını, ürünlerin aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin üretildiğini, piyasaya sunulduğunu, satışının yapıldığını ve her türlü ticari amaçla kullanıldığını veya bu amaçlarla bulundurulduğunu, davacının tasarım hakkının gasp edildiğini ve tasarım hakkına tecavüz edildiğini, dolayısıyla bu davranışlara son verilmesi aksi takdirde hukuki yollara müracaat edileceğini bildiren ihtarname gönderildiğini, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/53 Değişik iş ve 2021/89 Değişik iş sayılı dosyalarıyla da delil tespiti yaptırıldığını, Çatalca Sulh Ceza Hakimliği'nin 2021/1038 Değişik iş sayılı dosyasında davalı taraf adresinde arama ve el koyma kararı verildiğini, 14/06/2021 tarihinde ilgili adrese gidilerek arama sonucu tespit edilen on iki adet taklit ürüne el konulduğunu, davalı şirketin, davacının itibar ve şöhretinden, uzun yıllar süren ürün ve kalite oluşturma gayretinden haksız surette yararlanarak kazanç elde ettiğini belirterek, açıklanan gerekçelerle, tasarım hakkına tecavüz fiillerinin tespitine ve durdurulmasına, tecavüzün giderilmesine, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız rekabet tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, dava konusu taklit ürünlerin imhasına, hükmün ilanına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BEDEL ARTIRIMI:Davacı-karşı davalı vekili dosyaya sunduğu 19/12/2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile, HMK m.107 uyarınca talep ettikleri 1.000,00 TL muhtemel kazanç maddi tazminat değerini 14.330,15 TL arttırdıklarını bildirmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; tasarım hakkının ihlal edildiği iddia edilen terlik modelinin, birçok terlik üreticisi tarafından üretimi yapılan bir ürün olduğunu, davalı firma tarafından ayakkabı modelistliği ve üretimi öğretmeni olan, alanında uzman, piyasada bilinen ...’dan ihlal yapıldığı iddia edilen ürün ile davalı firmaya ait ürün arasında benzerlik bulunup bulunmadığı noktasında uzman görüşü alındığını, davacının modeli ile davalı firmanın modelinin çıplak gözle görüldüğünde bile birbirini çağrıştırmadığını, bazı yönleri ile birbirlerinden çok farklılık gösterdiğinin açıkça anlaşıldığını, davacı tarafından kendi ürünleri ile benzer olduğu iddia edilen ürünlerin hiçbirinin seri üretime sunulmadığını savunarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KARŞI DAVA:Karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde; karşı davalıya ait ... numaralı tasarımı 21.11.2019 tarihinde tescil almışsa da, söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilikten uzak bir tasarım olduğunu, karşı davalıya ait ... numaralı tasarımına tecavüz edildiğini iddia ettiği ürünün karşı davacı firmanın 2013 yılı kataloğunda ... kodla yer aldığını, söz konusu ürünlerin üretimi KOSGEB desteği ile yapıldığından kataloğun bir nüshasının KOSGEB'e sunulduğunu, karşı davalının tescil tarihi olan 2019 yılından çok önce davalı firma tarafından üretimde olan bir model olduğunu, karşı davalının tasarımının 6769 sayılı Kanunun 56. maddesinde ifadede edilen yeni bir tasarım olma niteliğini karşılamadığını, karşı davacı firma tarafından karşı davalının ... numaralı tasarımına tecavüz edildiğini iddia ettiği modelinde yer aldığı ürünlerle ilgili ... başvuru numarası ile tasarım başvurusunda bulunulduğunu belirterek, ... numaralı tasarımı yeni ve özgün nitelikleri taşımadığından tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP:Karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde;dava dilekçesinin HMK 119 ve 114.maddesinde belirlenen hususlarda eksiklik içermesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davacının hukuka aykırı olarak açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, tasarımlar ayırt edicilik açısından değerlendirilirken bazı kıstaslara göre incelendiğini, tasarımcının tasarımı değiştirmede seçenek özgürlüğünün bulunduğunu, terlik ve sandalet üretiminde seçenek özgürlüğünün sınırsız olduğunu ve milyonlarca model olduğunu, davalı karşı davacının bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığını, kullanabileceği bir çok model mevcut iken müvekkilinin hem tescilli tasarımına tecavüz ettiğini, hem de haksız rekabet etmeye çalıştığını, 6769 sayılı Kanun ile getirilen en önemli yeniliklerden birisinin tasarım tescil başvurularında TPMK tarafından resen yenilik incelemesi yapacak olması olduğunu, davalı karşı davacı tarafın sunmuş olduğu katalog ile belirtmiş olduğu model ile müvekkilinin tescilli tasarımı arasında çok ciddi gerek kalite ve gerekse modele yönelik farkların mevcut olduğunu, davalının iddiasını hiçbir delille ispat edemediğini, karşı davanın kötüniyetli olduğunu, karşı davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, açıklanan gerekçelerle, hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilmesi durumunda, açıkladıkları tüm hususlar doğrultusunda kötüniyetli, haksız ve hukuka aykırı açılmış karşı davanın reddi ile haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 03/02/2023 tarihli 2021/528E. - 2023/36K. sayılı kararıyla; "...Somut olayın yukarıda anılı ilkeler çerçevesinde yapılan değerlendirmesinde; asıl davada davacı adına kayıtlı ... numaralı tasarımın başvuru tarihinin 21/11/2019 olduğu, resen araştırma neticesinde, bu başvuru tarihinden önce davacı ürününün benzerinin 30/07/2017 tarihinde dava dışı üçüncü kişi tarafından yayınlandığı, yenilik kırıcı olarak 21/11/2019 öncesi internete yüklenen görseldeki ürün ile davacı-karşı davalı tasarımının ögelerinin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, bu itibarla davacı-karşı davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığı kanaatine ulaşılmakla davacı-karşı davalıya ait ... numaralı tasarımının hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve söz konusu hükümsüzlük kararının geçmişe etkili mahiyeti nazara alınarak asıl davadaki aynı tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti ve tazminat talebine yönelik davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Asıl dava yönünden ...-.., .. ve ... numaralı tasarımlara tecavüzün tespiti ve maddi tazminat talebine yönelik yapılan yargılamada; SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırd edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir.Davaya konu olayda, davalıya ait ürünlerin, davacıya ait ..., ...ve ... numaralı tasarımlar ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları, bu itibarla tasarım hakkına tecavüzün hukuki koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır.Hesap uzmanı bilirkişi tarafından tarafların ticari kayıt ve defterleri ile tüm deliller ışığında tespit olunan 15.330,15 TL maddi tazminatın, toplanan deliller, TBK 50-51 maddeleri çerçevesinde ihlal edilen hakkın boyutu ve davalının ticari hacmi ile uyumlu ve usulüne uygun olduğu kanaatine varılmıştır. İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak talep olunan 5.000,00 TL manevi tazminatın yeterli ve dengeleyici olacağı kanaatine ulaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle asıl davada, davacının davasının kısmen kabulüne; karşı davada, karşı davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;ASIL DAVADA;1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;-Davalının, davacıya ait ..., ... ve ... numaralı tasarım tescillerine tecavüzünün tespiti ile, bu tecavüzün ref ve men'ine, tecavüz oluşturan ve 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen davalı yana ait ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşulu ile üretim vasıtalarına el konulmasına, karar kesinleştiğinde talep doğrultusunda ürünlerin imhasına,
-5.000,00 TL manevi, 15.330,15 TL maddi tazminatın 16/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Hüküm özetinin masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına,-Davacının ... nolu tasarım yönünden davasının REDDİNE,
KARŞI DAVADA;1-Karşı davacının davasının KABULÜ ile;Karşı davalıya ait ... nolu tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,... " karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMLERİ:Davacı-karşı davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davalı-karşı davacı tarafın, hükümsüzlüğünü talep ettikleri müvekkiline ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığına dair iddialarını ispatlayamadıklarını, müvekkilinin karşı davaya konu tasarımın özgün ve yenilik, ayırt edicilik özelliğini haiz bir tasarım olduğunu,Davalı-karşı davacının müvekkilinin tasarımı ile benzer ürünleri üretip piyasaya sunduğunu,Müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığını iddia ederken, aynı tasarım için 2021 yılında tescil başvurusunda bulunduklarını,Mahkemece yetersiz delillerle karşı davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece asıl davada ... numaralı tasarımla ilgili davayı reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu,Müvekkiline ait bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olduğunu, karşı davada verilen hükümsüzlük kararının hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki, kabul anlamına gelmemekle birlikte söz konusu tasarım üzerinde müvekkilinin rüçhan hakkı bulunduğunu, davalı-karşı davacının haksız kullanımını hiçbir şekilde haklı hale getirmediğini belirterek, açıklanan ve resen değerlendirilecek hususlar neticesinde, istinaf başvurularının asıl dava yönünden kısmen reddedilen ve karşı dava yönünden kabul edilen kısım bakımından kabulüne, yerel Mahkeme kararının istinaf sebepleri doğrultusunda kaldırılarak ve yeniden yargılama yapılarak asıl davanın tüm talepleri bakımından kabulüne, karşı davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı /karşı davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı-karşı davacı vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; asıl davada müvekkilinin tecavüz ettiği iddia edilen karşı tarafa ait ...-...-... ve ... numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığını, 2013 yılı KOSGEB kataloğunda yer aldıklarını, ayrıca pek çok firma tarafından tescil tarihinden önce üretilen tasarımlar olduklarını, Mahkemece bu konuda yeterli araştırma yapılmadığını,Müvekkilinin tasarım hakkını ihlal ettiğine dair kararı kabul etmemekle birlikte, bilirkişi raporunda maddi tazminatın hatalı hesaplandığını, asıl davada ... numaralı tasarımla ilgili dava reddedildiği halde, bilirkişi tarafından maddi tazminat hesabına bu tasarımla ilgili hesaplanan 739,92 TL tazminatın da dahil edildiğini, yalnızca 14.590,23 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, Bilirkişi raporunda müvekkilinin karlılığının da yüksek hesaplandığını, 2020 yılı için %5,58, 2021 yılı için %3,35 hesaplanmış olmasına rağmen, maddi tazminat hesabının %15 karlılık üzerinden yapıldığını, bu yıllarda pandemi etkisi nedeniyle karlılık oranlarının düşük olduğunu, hatta firmaların ayakta kalabilmek için zararına satışlar yaptıklarını, bilirkişi raporuna bu yönde yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığını,Dava konusu tasarımların ürün satışlarına etkisinin %40 olarak çok yüksek bir oranda belirlenmesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin yıllardır sektörün içinde olduğunu, tasarımların ürün satışlarına etkisinin çok az olduğunu belirterek, arz ve izah edilen nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulü ile, asıl davanın kısmen kabulü yönünde hatalı yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davalarının kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı-karşı davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 21/11/2019 başvuru ve tecsil tarihli, ... tescil numaralı çoklu tasarımın davacı-karşı davalı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/53 Değişik iş sayılı dosyası incelendiğinde; tespit talep edenin ... A.Ş., karşı tarafların ...Şti. Olduğu, tasarımcı bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; "...tespit isteyen tarafa ait ... (1) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde bulunan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit isteyen tarafa ait ... (8) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen işyerinde bulunan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları..." hususlarının tespit ve rapor edildiği anlaşılmıştır. Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/89 değişik iş sayılı dosyası incelendiğinde; talep edenin ... A.Ş., karşı tarafların ...Şti.... olduğu, tasarımcı bilirkişi... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; "...aleyhine tespit istenen taraf "... Ayakkabı" firmasına ait ... fuarı firma stand alanında tespit edilen ürünler üzerinde yapılan incelemede tespit edilen (Resim 7-8-9-10) ürünlerin, tespit isteyen taraf firma adına kayıtlı ... tescil 1-3-6-8 nolu tasarımlarla küçük farklar dışında benzer olduğu, benzerliğin bilinçli tüketici nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu..." hususlarının tespit ve rapor edildiği anlaşılmıştır.Mahkemece marka vekili ..., endüstriyel tasarımcı ... ve bilişim uzmanı ...'ndan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 29/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; "...Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... – 1, 3, 6 ve 8 numaralı tasarım tescilleri ile Davalı tarafa tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... – ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 21.11.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı..." yönünde görüş bildirilmiştir.Mahkemece bilirkişi heyetine mali müşavir ... eklenerek alınan 11/10/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; "...Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... – ...,...,... ve...numaralı tasarım tescilleri ile Davalı tarafa tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 21.11.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı,Davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı tarafın, dava konusu tasarımlara benzerliği tespit edilen ürün satışlarından, dava tarihine kadar olan süre, elde ettiği Net Satış Hasılatı ve ortalama piyasa karlılık oranı ile tasarımların satışlara olan muhtemel etkisi dikkate alınarak yapılan hesaba göre, 15.330,15 TL.’ sı muhtemel kazanç hesap edildiği, Davalı tarafın, satış faturaları üzerinde yapılan incemeler de, 2020 yılı mayıs ayından önceki satışlarında ürün kodunun kullanılmadığı, bu nedenle bu tarihten önce dava konusu tasarımlara yönelik satışlarının olup olmadığı tespit edilemediğinden, davacı tarafın, maddi tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususu mahkemenin takdirinde olduğu..." yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E:Asıl dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası, karşı dava tasarımın hükümsüzlüğü davasıdır. Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı her iki taraf vekili de istinaf yargı toluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Karşı davayla ilgili davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talepleri incelendiğinde; uzman bilirkişiler tarafından resen yapılan araştırma sonucunda davacı-karşı davalıya ait ve hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarımın ayırt edilemeyecek kadar benzerinin 30 Temmuz 2017 tarihinde kamuya sunulduğunun tespit edildiği, raporda görsellere de yer verildiğinden denetime uygun olduğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü de dikkate alınarak ayrıntılı şekilde karşılaştırma yapıldığı tespit edilmiştir. SMK’nun 77/1-a maddesi uyarınca tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin mevcut olmamasının hükümsüzlük nedeni olduğu, bu nedenle Mahkemece yeterli ve denetime uygun bilirkişi raporu doğrultusunda karşı davanın kabulüne karar verilmesinde usule aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Davacı-karşı davalı vekilinin asıl davada aynı tasarımla ilgili taleplerinin reddine ilişkin istinaf talebi incelendiğinde; SMK’nun 79/1. maddesi uyarınca tasarımın hükümsüzlüğü geçmişse etkili olduğundan ve SMK ile sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağından, karşı davada hükümsüz kılınan tasarımla ilgili davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıya karşı ileri sürebileceği bir hakkı bulunmadığından, asıl davada ... numaralı tasarıma tecavüz iddiasıyla açılan davanın reddine karar verilmesinde de hukuka aykırılık mevcut değildir.Davalı-karşı davacının asıl davada kabul edilen kısımla ilgili istinaf talepleri incelendiğinde; her ne kadar davacı-karşı davalı adına tescilli ...-...-...-... numaralı tasarımların tescil başvuru tarihlerinden önce kamuya sunuldukları ve yenilik, ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığı belirtilerek istinaf talebinde bulunmuşsa da, tasarımlar hakkında açılmış bir hükümsüzlük davası bulunmadığı, tasarımlar tescilli olduğu sürece korumalarının devam edeceği, Mahkemece tasarıma tecavüzün tespiti davasında tasarımların daha önce kamuya sunulup sunulmadıklarını araştırması gerekmediğinden, istinaf talebi kabul edilmemiştir.Tasarım konusunda uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporları ile, davalı-karşı davacıya ait ürünlerin davacı-karşı davalı adına tescilli ...-...-...-... numaralı tasarımların koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği, raporların denetime uygun oldukları, tasarımcının seçenek özgürlüğünün de dikkate alındığı anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekilinin müvekkilinin tasarımlarının davacı-karşı davalının tescilli tasarımları ile benzer olmadığına ilişkin istinaf talepleri de kabul edilmemiştir. Davalı-karşı davacı vekilinin asıl davada hesaplanan maddi tazminata ilişkin istinaf taleplerinin incelenmesinde; bilirkişi raporunda davalı-karşı davacının karlılık oranının ortalama piyasa şartlarına göre %15 olarak belirlendiği, bu belirlemede hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından tasarımın satışlara etkisinin %40 olduğu belirtilerek, hesaplama buna göre yapılmışsa da, SMK’nun 151/2-b maddesi uyarınca maddi tazminatın, sınai mülkiyet hakkına tecavüz edeni elde ettiği net gelir üzerinden hesaplanması gerekir. Davaya konu tasarımların satışlara etkisinin dikkate alınması gerekmediği halde, bilirkişiler tarafından %40 oran belirlenerek buna göre hesap yapılmış olması davalı-karşı davacı tarafın lehine bir hesaplama olmakla, davalı-karşı davacı vekilinin buna ilişkin istinaf talebi kabul edilmemiştir.Davalı-karşı davacı vekilinin asıl davada maddi tazminatla ilgili yapılan hesaplamada, tecavüz davası reddedilen...-... numaralı tasarımla ilgili satışların da hesaba katıldığına dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; gerçekten de bilirkişi tarafından asıl davaya konu edilen tüm tasarımlarla ilgili satış tutarları dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, ...-... numaralı tasarımdan elde edilen faaliyet kazancının 1.386,00 TL olarak hesaplandığı, toplam faaliyet karının hesaplanmasında bu tutarın dikkate alınmaması gerektiği halde, dört tasarım için hesaplanan toplam 38.325,37 T faaliyet karının %40’ı üzerinden maddi tazminat hesaplanması doğru olmamıştır.Bu nedenle davalı-karşı davacı vekilinin maddi tazminat hesaplamasında buna ilişkin istinaf talebinde haklı olduğu, ...-...numaralı tasarımdan elde edilen 1.386,00 TL faaliyet karı düşüldükten sonra 36.939,37 TL faaliyet karının %40’ı olan 14.775,75 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle; davacı-karşı davalı vekilinin asıl ve karşı davayla ilgili tüm istinaf taleplerinin reddine, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, karşı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 03/02/2023 tarihli 2021/528 E. - 2023/36 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, ASIL DAVADA;-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;-Davalının, davacıya ait ...-..., ... ve... numaralı tasarım tescillerine tecavüzünün tespiti ile, bu tecavüzün ref ve men'ine, tecavüz oluşturan ve 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen davalı yana ait ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşulu ile üretim vasıtalarına el konulmasına, karar kesinleştiğinde talep doğrultusunda ürünlerin imhasına, -5.000,00 TL manevi, 14.775,75 TL maddi tazminatın 16/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,-Hüküm özetinin masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, -Davacının ... nolu tasarım yönünden davasının REDDİNE,
KARŞI DAVADA;-Karşı davacının davasının KABULÜ ile; -Karşı davalıya ait ...-... nolu tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,3-İlk derece yargılaması yönünden;
ASIL DAVADA;-Alınması gereken 1.388,75 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 59,30 TL peşin harç ve 245,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.084,45 TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen tecavüzün tespiti davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 14.775,75 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 2019/07459-1 numaralı tasarıma yönelik reddedilen tecavüzün tespiti davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen maddi tazminat yönünden 554,40 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davacı tarafça yapılan 3.750,00 TL bilirkişi ücreti ve 155,75 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.905,75 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 3.533,12 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,-Davacı tarafça yatırılan, 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı ve 245,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 363,60 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
KARŞI DAVADA -Alınması gereken 615,40 TL harçtan, karşı davacı tarafından yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın, karşı davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,-Karşı davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 40.000,00 TL vekalet ücretinin, karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,-Karşı davacı tarafça yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç ve 2.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.368,60 TL yargılama giderinin, karşı davalıdan alınarak karşı, davacıya verilmesine,4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davacı-karşı davalı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf talebi yerinde görülmediğinden alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile 345,55 TL eksik harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,-Davacı-karşı davalı vekilinin karşı davaya yönelik istinaf talebi yerinde görülmediğinden alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile 345,55 TL eksik harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalı-karşı davacı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 125,75 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 863,75 TL'nin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 27/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.