T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1440 Esas
KARAR NO:2025/657 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:09/02/2023
NUMARASI:2021/220 E. - 2023/19 K.
DAVANIN KONUSU:Patent (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ:14/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin küçük ev aletleri, beyaz eşya, otomotiv ve medikal alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davalı ...'nın diğer davalı firmanın sahibi olduğu ve müvekkil firma ile 2014 yılından itibaren çeşitli zamanlarda temasta bulunduğu, bu sıralarda müvekkilinin ... numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, davalı tarafla tesis edilen iş ilişkisinin devam eden süreçlerinde müvekkili adına .... numaralı patent başvurusunun da gerçekleştiğini ve davalı ...'nın buluş sahibi olarak gösterildiğini, bu projenin devamında kahve makinesi pişirme sensörü sisteminin geliştirilmesi için davalı ... ile 08.02.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasında işçi-işveren ilişkisinin tezahür ettiğini, gizlilik ve rekabet yasağı sözleşmesi imzalandığını, buna karşılık davalı ...'nın hukuka aykırı şekilde iş akdi sırasında kendi nam ve hesabına ..., ..., ..., ...,... ve ... numaralı patent başvurularında bulunduğunu, başvuruların tamamının müvekkili firma ile olan işçi-işveren akdi çerçevesinde sorumlu bulunduğu Türk Kahvesi Geliştirme Projeleri ile ilgili olup, bir AR-GE personelinin çalıştığı kurumdan habersiz kendi namına patent başvurusu yapmasının hukuka aykırı olduğunu, gizlilik yükümlüğünü de ihlal eder mahiyette olduğunu, 6769 sayılı SMK'nın 113 ve devamı maddelerine göre işçi - işveren ilişkisi dahilinde ortaya çıkan hizmet buluşlarında patent isteme hakkının işverene ait olduğu, işçinin bildirim yükümlülüğü bulunduğunu, bu manada müvekkilinin patent başvuru haklarının gasp edildiğini belirterek, bu nedenle dava konusu patent başvuruları ile ilgili patent verilmesi işlemlerinin durdurulmasına, müvekkilinin gerçek patent hak sahibi olduğunun tespitine ve haklarının tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının asılsız olduğunu, müvekkili ... ile davacı firma arasında gerçek anlamda bir işçi-işveren ilişkisi kurulmadığını, ...'nın davalı ... firmasının 2013 yılından bu yana sahibi olduğunu, davacı ile müvekkili ...'nın bulduğu ve geliştirdiği kahve makinesine ilişkin iş ortaklığı yapılması hususunda anlaşma yapıldığını, devletten teşvik alabilmek maksadıyla ...'nın davacı şirkette sigortalı gösterildiğini, sunulan iş sözleşmesindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin buluşunun 2016-2017 yılında yaptığı çalışmalara dayandığından hareketle, iş sözleşmesi sırasında bir hizmet buluşu yapılmasının söz konusu olmadığını, müvekkilinin başvuruları ile davacı başvurularının koruma kapsamlarının birbirinden farklı olduğunu, arada benzerlik bulunmadığını, söz konusu buluşlara ilişkin müvekkillerinin yapmış olduğu ArGe harcamalarının müvekkilinin sınai haklarından önceki dönemlere ait olduğunu, davacının müvekkillerinin buluşunu izinsiz kullanarak müvekkillerini mağdur ettiğini savunarak, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH:Davacı vekili dosyaya sunduğu 18/07/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile;... no’lu Avrupa patent başvurusunun yargılamaya dahil edilerek, bu başvuru açısından ıslah taleplerinin kabulüne, söz konusu patent başvurusundan kaynaklanan hakların, ne şekilde değerlendirileceği müvekkilinin takdirinde olmak üzere, müvekkili adına tesis edilmesine,... no’lu Uluslararası patent başvurusunun Türkiye (TR) ve Avrupa Patent Sözleşmesinden (EP) kaynaklı ülkesel/bölgesel kısımlarının yargılamaya dahil edilerek, bu başvuru açısından ıslah taleplerinin kabulüne, söz konusu patent başvurusundan kaynaklanan hakların, ne şekilde değerlendirileceği müvekkilinin takdirinde olmak üzere, müvekkili adına tesis edilmesine, bu patent başvuruları açısından ıslah taleplerinin kabulüne ilişkin ara karar oluşturulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 09.02.2023 tarihli 2021/220 E. - 2023/19 K. sayılı kararıyla; "...Neticeten;TPMK nezdinde ..., ..., ..., ... ve ... sayılı patent başvurularında, patent başvurusunda bulunma hakkının davalı ...'ya ait olduğu kanaatine varılmıştır. ... sayılı patent başvurusu; taraflar arasındaki çalışan ilişkisinden sonraki bir döneme ait olduğu gibi, anılan başvuru ... (S1), ... (S3), ... (S5) sayılı başvuruların rüçhan olarak gösterildiği bir başvurudur. SMK'nın 93/1.maddesi uyarınca önceki başvurunun rüçhan hakkından, başvuru sahibi veya onun halefi yararlanabilmektedir. Somut olayda; rüçhan hakkı gösterilen başvurularda, hak sahibi davalı ... olduğu için... sayılı patent başvurusunu yapma hakkı sahibi de ... olacaktır. Açıklanan nedenlerle: ...., ..., ..., ..., .... ve .. sayılı patent başvurularında hak sahibinin davalı ... olduğu kanaatine varıldığından, davanın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki ve aşamalardaki beyanlarını tekrarla, taraflarınca itiraz edilen ve eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesinin hatalı olduğu, Mahkemece bilirkişilerin hangi konuda inceleme yapacaklarının açıkça tespiti gerektiği halde, buna ilişkin bir karar verilmeden bilirkişi raporu alındığını, bilirkişilerin görev sınırlarını aşarak ve aralarında iş hukuku konusunda uzman bir bilirkişi olmamasına rağmen müvekkili ile davalı ... arasındaki ilişkiye dair görüş bildirdiklerini, ... isimli internet sitesindeki algoritmaların ve şemaların bilirkişiler tarafından incelenmesinin ve hükme esas alınmasının usule aykırı olduğunu, bu internet sitesinin şifrelerinin kendilerine verilmediğini ve bu delilleri inceleme fırsatı tanımadığını, bu durumun kararın bozulması için yeterli olduğunu,Müvekkili ile davalılar arasında hiçbir zaman lisans sözleşmesi imzalanmadığı halde bilirkişiler tarafından niyet okuması yapılarak, sanki sözleşme imzalanmış gibi kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Bu delilin sonradan üretildiğini ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Mahkemece davaya konu buluşun davalı ...'ya ait olduğunun her iki tarafça da kabul edildiğine, müvekkilinin buluş üzerinde hak talep etmediğine dair gerekçesinin yerinde olmadığını, kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu,Çalışanın buluşunu işverene bildirme yükümlülüğü altına olduğunu,Müvekkili ile davalı ... arasında işveren-çalışan ilişkisi bulunduğunu, davalının gizlilik sözleşmesini ihlal ettiğini,Davalının başvuru yaptığı 8 adet patent başvurusundaki buluşların müvekkili şirket bünyesinde yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıktığını,"Kapasitif Sensör" kullanımının müvekkili firma bünyesinde ortaya çıkan bir fikir olup, davalının münhasır olarak hak iddia edebileceği bir buluş olmadığını,"Faraday Kafesi" fikrinin de müvekkilinin çalıştığı ... Firması ile birlikte yaptıkları çalışmalar sonucunda bulunduğunu,Davacının bu buluşları müvekkili ile iş ilişkisinin başladığı 08/02/2018 tarihinden önce yaptığını ispat etmesi gerektiğini, davalının bu konuda sunduğu tek delilin ... isimli internet sitesindeki kayıtlar olduğunu, müvekkiline bu kayıtlara erişim ve inceleme imkanı verilmediğini,Islah taleplerinin dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu belirterek; arz ve izah ettikleri gerekçeler ve de Mahkemece re’sen gözetilecek nedenler ışığında; İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin somutlaştırılamamış ve hiçbir şekilde denetlenememiş ve de savunma haklarının kısıtlandığı dört adet delil ve kabule bağlı olarak verdiği 09/02/2023 tarih 2021/220 E., 2023/19 K. Sayılı kararının kaldırılması ile; ...; ...; ...; ...; ...; ve ... sayılı patent başvurularına ilişkin patent haklarının müvekkiline ait olduğunun tespitine ve müvekkilinin 6769 sayılı SMK madde 110/3 kapsamındaki yetkileri haiz olmasından mütevellit müvekkilin haklarının TÜRKPATENT nezdinde tesis edilmesi yönünde hüküm kurulmasına, ıslah taleplerinin kabulü ile ... no’lu Avrupa patent başvurusu ve ... no’lu uluslararası patent başvurusunun Türkiye işaretlemeleri (designation) bakımından davanın kabulüne, müvekkilinin haklarının bu patent başvuruları bakımından da TÜRKPATENT nezdinde tesis edilmesi yönünde hüküm kurulmasına karar verilerek, ilk derece Mahkemesi tarafından kurulan hükmün kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde;Dava konusu ..., ..., ..., ...., ... ve ...sayılı patent başvurularının davalı ... tarafından yapıldıkları tespit edilmiştir.Yargılama sırasında Dinlenen davacı tanığı ... beyanında; devre tasarımı ve donanım tasarımı işini yapan elektronik mühendisi olduğunu, halen ... Ltd. Şti’nde çalıştığını, davacı ve davalı şirkette daha önce çalışmadığını, davalılardan ...’yı tanıdığını, ...’in tahminen 2018 yıllarında davalı şirkette çalıştığını, kendisine elektronik biriminde çalıştığını, satın alma işlemini kendisinin gerçekleştirdiğini söylediğini, yaklaşık 6-7 ay ya da 1 yıl kadar birlikte çalıştıklarını, ...’in kendisine ...adına bir kahve makinası prototipi getirdiğini, bu prototipin stabil çalışmadığını ve üretilebilecek maliyette olmadığını, ...’in verdiği talimatlar doğrultusunda ... bünyesinde arge gerçekleştirerek yeni bir tasarım ve yazılım oluşturulduğunu, bu prototip numuneleri ...’a göndererek oradaki personel tarafından denendiğini, çalışmaların bu doğrultuda devam ettiğini, ... firmasının kahve makinası ile ilgili hiçbir bağını bilmediğini, ... firmasında sadece enerji analizörü üretildiğini bildiğini, bu çalışmalar için ... firmasından herhangi bir para almadığını, şirket yetkililerinin de almadığını, bu çalışmaların ... firması ve ... bey tarafından denetlendiğini, ...’in kendisine proje planını ...’e sunduğunu ve geciktiği konusunda ... tarafından kendisinin uyarıldığını aktardığını, kendisinin çalıştığı ... Şti.’nin davacı şirkete hem arge çalışması, hem de elektronik devre üretimi yaptığını, ... ile bu kapsamda çalıştıklarını, tahminen 2016 yılından beri davacı şirkete arge hizmeti sunduğunu, ancak ... Ltd. Şti.’nin, davacı şirket ile çok daha uzun yıllar öncesinden çalıştığını, ...’in kendisine verdiği talimatın kapasitif sensörlü kahve makinası ile ilgili olduğunu, ... projesinde de çalıştığı için oradan öğrendiği deneyimlerle kendisinin ek şeylerde gerçekleştirip sunduğunu, yani ...’in birebir talimatları doğrultusunda çalışmadığını, ...’in kendisine teknik bir talimat vermediğini, ...’in talimatları olmasaydı da ürünü stabil ve üretilebilir hale getirebileceklerini, ...’in kendisine ürünü ekonomikleştirin şeklinde talimat verdiğini, ... firmasına daha önce kapasitif sensör ile ilgili bir çalışma yapmadığını, teknik talimattan, kondanstör değerini değiştirmek gibi talimatları anladığını, ...’in kendisine geldiğinde elinde bir prototip olduğunu, bu prototipin hem donanımsal kısımlarını, hem de yazılımsal kısımlarını kendi şirketi bünyesinde üretilebilirlik ve stabilizasyon gözönünde bulundurularak revize ettiğini, ... firmasındaki ekipten de anten konusunda tasarımsal destekler alındığını beyan etmiştir.Davacı tanığı ... beyanında; ... şirketinin kurucusu ve hissedarı olduğunu, davacı ve davalı şirket ile bir ilgisi olmadığını, çalışanı ya da ortaklarından olmadığını, yine ...’yı tanıdığını, huzurda bulunan ...’nın şirketinin Arge müdürü olduğunu, kurucusu olduğu şirketin, elektronik devre tasarım, üretim, arge ve yazılım faaliyetlerini yürüttüğünü, ... firması ile de ilişkilerinin üretmiş oldukları bu ürünler ile ilgili olduğunu, davaya konu olan projenin ... tarafından kendilerine deklare edildiğini, ... şirket yetkilisi ...’in kendisine "... şirketimiz bünyesinde bordrolu maaşlı olarak çalışan bir elemanımızdır. Bu özel Türk Kahve Makinası üretiminde ... adına sizin şirketiniz ile bütün iletişim ve bilgi alış verişini yapmak üzere kendisini yetkilendirdik." şeklinde bildirim yaptığını, kendisinin de buna istinaden ...’nın şirketine girmesi ve hatta mahremleri olan arge birimine girmesine izin verdiğini, bundan sonrasında ... ile şirketinin arge müdürü ...’nın tüm çalışmaları ve iletişimleri sağladığını, bahse konu olan projelerle ilgili ...’nın hiçbir şekilde ... ile maddi bir iletişime ve bağlantıya geçmediğini,...’ın bu çalışmalar ile ilgili tüm bedelleri ... ile hallettiğini, ...’nın 2018 yılı ilk günlerinden itibaren şirketine gelip gitmeye başladığını, bir defa toplantıda ...’yı gördüğünü, ...’nın kendine ait bir şirketi olup olmadığını net olarak bilmediğini, ... tarafından kendi firmasına yönlendirildiğini bildiğini, bu çerçeve içerisinde ...’yı muhatap aldıklarını beyan etmiştir.Davacı tanığı... beyanında; ...A.Ş.’nde 2013 yılında işe başladığını, 2021 yılı 4 Ocakta ise kendi isteği ile ayrıldığını, makina mühendisi ve Arge müdürü olarak çalıştığını, davalı ... A.Ş.’de çalışmadığını, ...’yı iş ilişkisi nedeni ile tanıdığını, ... ile 2016 yılında ... ürününün Teknocast’a üretilmesi ile ilgili kendisinin şirkete gelmesi ile tanıdığını, ...’in ... A.Ş.’de çalıştığını, 2017 yılında kahve makinası çalışmalarına destek olmak üzere kahve makinası konusuna dahil olduğunu, birlikte kahve makinası üzerinde çalışmaya başladıklarını, belirli çalışmalardan sonra 2018 yılının başında kadrolu olarak kendileriyle çalışmaya başladığını, kahve makinaları çalışmalarını koordine etmek üzere kendisinin yönetiminde çalışmaya başladığını, ... ile de teknik olarak koordinasyonu sağlamakla görevli olduğunu, kahve makinası patent çalışmasının ...’a ait olarak alındığını, ...’nın kahve makinasının çalışmasına ilişkin daha önce bilgisi olmadığını, 2017 yılında kahve makinası çalışmalarına destek amaçlı kendileriyle beraber çalışmaya başladığını, ...’nın kendi yönetiminde çalıştığını,. çalıştığı süre boyunca kahve makinası ile ilgili kendisine rapor sunduğunu, 2017-2018 yılları arasında olduğunu, ama ayları net olarak hatırlayamadığını, 2017 yılı ve öncesinde ...’ın kapasitif sensör konusunda Arge çalışması olmadığını, olup olmadığını, ...’in şirkete bu nedenle katıldığını, 2017 yılında danışmanlık olarak çalıştıklarını, 2018 yılında kadroda görevli olarak çalıştığını, ...’in danışmanlık yaptığı süre içerisinde kahve makinası sensörü çalışmasına desteklerinin yönlendirilmesi amaçlı olduğunu, 2017 ve 2018 yılında kendisinin ...’e verdiği talimatların farklı olduğunu, şöyle ki 2017 yılında verdiği talimat ürün ile ilgili sensör çalışmalarının yönlendirilmesi talimatı olduğunu, 2018 yılında ise kadrolu olarak çalışırken bu dönemde ... ile de çalışmaya başladığını, ...’daki çalışmaların takibi için talimat verdiğini ... şirketinin elektronik kartın hazırlanması ve yazılımı konusunda çalıştığını, başka şirketlerden arge konusunda danışmanlık aldıklarını, danışmanlık aldıkları şirketlere talimat verdiklerini ve çalışmalarını denetlediklerini, iş gecikirse uyarı yaptıklarını, çünkü belirli bir süre taahhütlerinin olduğunu ve rapor da aldıklarını beyan etmiştir.Davalı tanığı ... beyanında; ...A.Ş.’nde tahminen 2015 yılında işe başladığını, iş geliştirme müdürü olduğunu, iktisat fakültesi mezunu olduğunu, 2018 yılı Şubat ayında evlendiği için işten kendi isteği ile ayrıldığını, ...’nın çalıştığı dönemde patronu olduğunu, çalıştığı dönemde ... dışında ...ve ...’in şirket ortağı olduklarını, ....adını net olarak hatırlayamadığını, ...’de iş geliştirme müdürü olduğu için Akıllı Ev Sistemleri üzerine çalışma yaparken daha fazla neler yaparız konusunda çalışmalar yaptıklarını, kahve makinasının bu projenin bir parçası olduğunu, ... firmasının akıllı ev sistemleri ürünlerini geliştirirken, aynı zamanda kahve makinası projesi için kendi geliştirmiş olduğu teknolojileri de kullandığını, maliyetlerini de firmanın karşıladığını, bu projeyi tamamladıktan sonra ...firması sahibi ... ile Çerkezköy’de bir toplantı yaptıklarını, bu toplantının içeriğinin ... tarafından teknolojisi geliştirilen ve ürün haline getirilen kahve makinesinin kar paylaşımı ve ...ın mevcut müşterilerinin istekleri doğrultusunda nasıl geliştirilebileceği olduğunu, ... müşterilerinin farklı isteklerine cevap vermek adına geliştirmiş oldukları ürünün dış görünüşünde değişiklikler yapılmasını talep ettiklerini, kendilerinin de yapmış oldukları toplantıdan sonra prototipini getirmiş oldukları ürün ile tadım testleri yaptıklarını, otelde bir gece konaklamayı da ...’in ayarladığını ve orada kaldıklarını, ... firmasının ... firmasının plastik parçalarını üreten bir firma olduğunu, bu firmanın ... ile ne zamandan beri çalıştığını tam olarak bilmediğini, kendisi işe girerken ...’in ... firmasının satış vizyonunu ve planlarını aktardığında kahve makinasından da bahsettiğini, teknik olarak hangi tarihte nelerin yapıldığını tam olarak söyleyemeyeceğini, ama kahve makinası ürününün ... firmasının satış planlamasında yer aldığını, sunumlarında bahsettiklerini, tarihleri şuan tam olarak hatırlayamadığını, hatta işe girdiği tarihi bile hatırlayamadığını,...’dan önce bu kahve makinası üzerinde çalıştıklarını, ...’nın kahve makinası hususunda ... ekibi ile çalışmadığını, sadece ... ekibinden müşterinin istek listesini aldığının ve bu doğrultuda geliştirmeleri bünyelerine yaptığını, bildiği kadarı ile ... firmasının bünyesinde teknoloji geliştirme ve gerekli yazılımları yapmak konusunda bir ekip bulunmadığını, ...’nın ... bünyesindeki çalışmalarını bilmediğini 2018 yılının Şubat ayında işten ayrıldığı için ...’nın 2018 yılındaki iş ilişkisine dair gerek bordrolar olsun, gerek konaklama masrafları olsun, gerek araç tesisi olsun, ...’ın sağladığı imkanlara ilişkin bilgisi olup olmadığı hususunda bilgisi olmadığını, ... ve ...’in katıldığı toplantı da kendisinin de olduğunu, toplantının 27/12/2017 tarihinde yapıldığını, bu tarihte toplantı yapıldığına dair bir Instagram paylaşımı olduğunu, bu toplantıda ... tarafından geliştirilen kahve makinası ürününün satışından kar paylaşımının yüzdelik olarak ne kadar olması gerektiği konusunda fikir alış verişi yapıldığını,... firmasından sadece ürünün müşterilerin isteklerine göre revize edilmesi için istek listesi paylaşılacağı, bu doğrultuda seri üretime girilmesi ve üretilen ürünlerden ...’ye pay verilmesinin kararlaştırıldığını, bu revizelerin ürünün dış görünüşü, örneğin sinyal seviyesi, sinyalin rengi, sinyalin süresi, cezvenin boyutu gibi revizyonları kapsadığını, yani ürününün teknik olmayan dış görüşünü ile ilgili konuları kapsamadığını beyan etmiştir. Davalı tanığı ... beyanında; Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik Mühendisliği bölümünde öğretim üyesi olduğunu, davacı şirket ve davalı şirket ile bir ilgisi olmadığını, davalı ...’nın üniversitede öğrencisi olduğunu, 2016 yılında kahve makinası ile ilgili ...’in kendisine bilgi verdiğini, Üniversitede üretiminin yapılıp yapılmayacağını sorduğunu, bu noktada olumsuz cevap verdiklerini, daha sonrasında ... hakemi olarak çalıştığığını, ... firmasına görevlendirme ile 2016 yılının sonunda gittiğini, bir yıl boyunca 4 defa ... firmasını ziyaret ettiğini, ... ‘in orada kahve makinasının dış tasarımı ile ilgili, yani ürünün bitmiş halini, çalışır halinin videosunu gönderdiğini, daha sonrasında ...’in 2017 yılının ortalarında Teknocast firmasından arge departmanında bir çalışan ile birlikte odasında kendisini ziyaret ettiğini, seri üretim için ... firması ile anlaştığını, oraya arge desteği vereceğini belirttiğini, daha sonrasında tekrar bir görüşmediklerini, ...’in 2016 yılının Eylül ayında kendisine video gönderdiğini, videonun içeriğinde bitmiş, çalışır bir kahve makinasının görüntüleri ve bir de broşürü olduğunu, ... sayesinde ... A.Ş.’den haberdar olduğunu, daha önce ... A.Ş.’nin çalışmaları ve faaliyetleri ile ilgili bir bilgisi olmadığını, ...’in kendisine ... firmasının beyaz eşya ve süpürge üretimi yaptığını belirttiğini, kendisinin de firmaya arge desteği sağlayacağını, bu noktada seri üretimi ... firması üzerinden sürdürüleceğini ve bununla ilgili bir sözleşme yapacaklarını, Arge desteğinin sadece kahve makinası ile ilgili olduğunu belirttiğini beyan etmiştir.Talimatla dinlenen davalı tanığı ... beyanında; 2016 Haziran ayından 2018 Kasım ayına kadar davacı firmada çalıştığını, davacı ... firmasında kendisinin ... Yöneticisi olarak işe başladığını, 2017 Kasım ayında da Arge Yöneticisi olarak görevinin değiştirildiğini, 2016 Kasım ayında Beyaz Eşya Yan Sanayicilerinin düzenlediği Beyaz Eşya 4.0 Zirvesinde davalı ...’i davalı ... firmasının beyaz eşya yan sanayilerine firma tanıtım sunumunu yaptığı esnada tanıdığını, bu sunumda ... firmasının elektronik ve sensör konularında yetkinlik sahibi olduğunu ...’in sunduğunu, çalışmış olduğu...davalı firmanın geliştirmiş olduğu böyle bir teknoloji olmadığını, bu teknolojiyi geliştirecek kadronun da olmadığını, 2017 Kasım ayında Arge Merkezi kurduğunu, kendisinin de kurulan bu Arge’de de görevli olduğunu, bunun devamında ...’in bazı dönemlerde davacı firmaya gidip gelerek, danışman gibi, organizasyonunun içerisine çok dahil olmadan, işe gidip gelme zorunluluğu bulunmadan, davacı firmaya gidip geldiğini, ...’in bazı elektronik ve sensör kullanımlarının uyarlanması konusunda yardımcı olduğunu, bildiği şeyleri uyguladığını, ...’in kahve makinesi sensörü konusunda ...’ın geliştirmekte olduğu, gövdesini tasarlamakta olduğu kahve makinelerine uyarladığını, ...’in davacı firmada Genel Müdür ... ile doğrudan muhatap olduğunu, kendisinin sonrasında patent yazma eğitimi aldığını, almış olduğu bu eğitimin ardından davacı firmada ...’in yapmış olduğu çalışmalarla alakalı olarak kendisinden bir patent yazmasının istendiğini, sonrasında da bu patente başvuruda bulunmasını istediklerini, patent yazma konusunda çok fazla tecrübesi olmadığından, bu konuda ...’ten destek alıp alamayacağını davacı firmada Genel Müdür olan ...'e sorduğunu, ...’in kendisine bu konunun ...’ten gizli kalması gerektiğini söylediğini, kendisinin de bildiği kadarıyla patent dosyasını hazırlayıp başvuruda bulunduğunu, devamında kendisinin 2018 Kasım ayında davacı şirketten ayrıldığını, işten ayrıldıktan sonra davacı firmadan Arge Direktörü olan ...’nin kendisini aradığını, patent başvurusunda bir sorun çıktığını ve kendisinin hazırlamış olduğu patent başvuru dosyasının bilgisayarda hangi konumda olduğunu, nerede kayıtlı olduğunu sorduğunu, kendisinin de hazırlanan dosyanın nerede kayıtlı olduğunu söylediğini, yardımcı olduğunu, ...’in ... firması ile diyaloğu olmadan önce de bu işleri yaptığını, ...’in davacı firmayla olan muhataplığının da bu yüzden olduğunu, ...’in arge çalışmaları yaptığını Beyaz Eşya 4.0 Zirvesinde öğrendiğini beyan etmiştir.İlk derece mahkemesince alınan 08/03/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...... adresindeki yüklemelerde yer alan devre şemaları ve algoritmaların incelenmesinde, anılan şema ve algoritmaların davacı ve davalı ...'nın kendilerine ait olduğunu iddia ettikleri sistemde kullanılabilecek nitelikte olduğu..." kanaatine varılmıştır.
G E R E K Ç E:Dava; TPMK nezdinde ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı patent başvurularına ilişkin patent haklarının, davacıya ait olduğunun tespiti ve SMK'nın 110/3. maddesi kapsamındaki yetkileri haiz olmasından dolayı davacı haklarının TPMK nezdinde tesis edilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Öncelikle davacı vekilinin usule ilişkin istinaf talepleri incelenmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile ... no’lu Avrupa patent başvurusunun ve... no’lu Uluslararası patent başvurusunun da davaya dahil edilmesi için talepte bulunmasına rağmen, Mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, gerekçeli kararda da bu konuda bir gerekçeye yer verilmediği iddiasıyla istinaf talebinde bulunmuşsa da, Mahkemece 09/02/2023 tarihli duruşmada ıslah taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. HMK’nun 176. madde metninden de anlaşıldığı üzere ıslah tamamen veya kısmen olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir.Islah ile kastedilen dava konusu edilen, yani dava dilekçesinde yer almış bir işlemin genişletilmesi veya değiştirilmesidir. Dava dilekçesinde hiç yer verilmemiş bir şeyin değiştirilmesi veya genişletilmesi yani kısmen ıslah edilmesi mümkün olmayacaktır. Bu nedenle davacı tarafça dava dilekçesinde yer verilmeyen iki patentle ilgili ıslah yoluyla talepte bulunulamayacağından, Mahkemece davacı tarafın ıslah talebinin reddine karar verilmesinde usule aykırılık yoktur. Davacı vekili, bilirkişiler tarafından incelenen ... internet sitesinin davalının delilleri arasında yer almadığını, bu nedenle sonradan delil olarak incelenmesine muvafakat etmediklerini, bilirkişilerin görev sınırlarını aştığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. Davalıların cevap dilekçesine ekli delil listesinin 5. sırasında "dava konusu buluşa ilişkin bilgisayar ve depolama alanı kayıtları" delil olarak bildirilmiş olup, ikinci cevap dilekçesinde de bu delilini somutlaştırarak ...alan adlı internet sitesindeki verilerden söz etmiştir. Bu nedenle, delil dilekçesinde alan adı bildirilmese dahi, bu internet sitesindeki davalıya ait kayıtların incelenmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Mahkemece bilirkişilerin hangi konularda inceleme yapmaları gerektiği ayrıntılı olarak belirlenmeden, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda inceleme yapmaları için görevi verildiğinden, bilirkişilerin görevlerini aştıkları da kabul edilemez. Ancak, bilirkişiler tarafından delil olarak incelenen ve mahkeme kararında da davanın reddine karar verilmesinin gerekçelerinden birisi olarak gösterilen ... alan adlı internet sitesindeki davalı tarafa ait kayıtların incelenmesi sırasında davacı vekilinin de hazır edilmesi gerekirken, davacı vekilinin yokluğunda, davacı vekiline bu delilleri inceleme imkanı verilmeden ve özel şifreyle girilerek inceleme yapılması doğru olmamıştır.Bu nedenle; davacı vekilinin diğer istinaf talepleri bu aşamada incelenmeksizin, istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece ... isimli internet sitesi üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için inceleme gün ve saati belirlenip taraf vekillerine bildirilmesine, inceleme gün ve saatinde hazır olmadıkları takdirde yokluklarında inceleme yapılacağının ihtar edilmesine, hazır olmaları halinde şifresi davacı tarafla paylaşılmaksızın Mahkemede hakim gözetiminde uygun bir ortamda ilgili sayfa açılarak, taraf vekilleri hazırsa onların huzurunda, gelmemeleri halinde yokluklarında inceleme yaptırıldıktan sonra, davacı vekilinin ilk bilirkişi raporuna itirazları konusunda da önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, ayrıca davaya konu davalı tarafından yapılan patent başvurularının halen hangi aşamada olduklarının ve akıbetlerinin yeniden TPMK’dan sorularak, buna göre değerlendirme yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 09/02/2023 tarihli 2021/220 E. - 2023/19 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 14/05/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.