T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1565 Esas
KARAR NO:2025/678
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:22/12/2022
NUMARASI:2019/578 Esas, 2022/1094 Karar
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:15/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/562 Esas sayılı dosyası ile usulsüz tebligat şikayetinde ve imza itirazında bulunulduğu, imza incelemesine gerek görmeden davanın reddedildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, icra takibine konu 30.10.2015 keşide tarihli 30.000,00 TL miktarlı çek ve 30.11.2015 vadeli 30.000,00 TL miktarlı bonadaki imzaların müvekkiline ait olmadığını, takibe konu evrakların imzaların müvekkiline ait olmadığının tespitini, davanın kabulü ile takibe konan 30.000,00 TL'lik çek ve 30.000,00 TL'lik bono sebebiyle ... sayılı dosyasından davalıya 72.702,98 TL borçlu olmadıklarının tespitini, davalının % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin zeytin ve benzeri ürünlerin toptan ticaretini yapan bir firma olduğunu, kimi zaman nakit, kimi zaman da çek ve bono vermek suretiyle müvekkili şirketten ... tarafından emtia satın alınarak kendisine teslim edildiğini, müvekkili firmadan emtia alıp piyasaya süren ...' ın 94.174,30-TL satın almak istediği malların bir kısmına ilişkin olarak ...Bank A.Ş.' ye ait 21.05.2015 tarihinde 30.000,00-TL lik 30.10.2015 tarihli çek verdiğini ve emtia aldığını, 25.08.2015 tarihinde de 30.11.2015 tarihli bono karşılığı emtia aldığını, müvekkili şirkete borçların ödenmemesi üzerine söz konusu çekin ve bononun ... sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, davacı borçluya takibe ilişkin tebligat yapılmak suretiyle gayrimenkulüne haciz işlemi yapıldığını, davacı borçlu tarafından imzaların kendisine ait olmadığından bahisle usulsüz tebligat şikayetiyle beraber İstanbul 26. İcra Mahkemesi' nin 2018/562 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, mahkemece usulsüz tebligat şikayetinin reddine karar verildiğini ve dosyanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek davanın reddine, kötüniyetli davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"... dava konusu olup, icra takibine dayanak yapılan 1 adet bono, 1 adet çekte davacıya atfen atılan imzaların davacıya ait olmadığı tespit edilmiş olmakla, imza inkarının mutlak def'ilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülebilir niteliği de gözetilerek davanın kabulü ile; davacının dava konusu 1 adet bono ve 1 adet çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, her ne kadar davacı tarafça kötü niyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de davalının açıkça kötü niyetli olarak olduğu hususu davacı tarafça ispatlanamadığından tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş;-... sayılı takip dosyasına dayanak olan 30/10/2015 tanzim ve 30/10/2015 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli çek ve 25/08/2015 tanzim tarihli ve 30/11/2015 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli bono sebebi ile davacı ...'ın davalıya borçlu olmadığının tespitine,-Kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığından REDDİNE," Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf isteminde;Dosyaya gelen belgelerin incelenmesi sonrasında çek koçanlarını teslim alması için ...' ın bankaya talimat verdiği ve talimatta...' ın adı geçtiği ve bir kısım koçanları bu kişinin teslim aldığı belgelerden anlaşıldığını, İmzalarda çek ve teslim belgelerin de birbirine benzediği görülmekle ... Bank a yeniden müzekkere yazılarak ...' ın vermiş olduğu bir vekaletnamenin olup olmadığının sorulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, mahkemenin her hangi bir araştırma yapmadığını, bu şekilde birçok çekin piyasaya sürüldüğünü, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı' na 2022/44426 Soruşturma nolu dosyası bulunmasına karşın söz konusu dosyanın sonucunun beklenmemiş olması hatalı olduğunu,Mahkemece davanın menfi tespit davası olarak açıldığı nazara alınarak taraflar arasındaki cari ilişkiye göre ticari defter ve kayıtların incelenmesi sonucunda karar verilmesi gerektiğini,...' ın ödenen ve ödenmeyen çek bilgilerini istenilmesin talep edildiğini, ödenen ve ödenmeyen çekler, sahte imzalı olup ödenen çeklerin de ayrıca araştırılması gerektiğini, Sahte imzalı çeklerin bir kısmının kabullenilmek suretiyle ödenip sonrasında bir kısmına itiraz edilip edilmediğinin de araştırılması gerektiğini, Davacının çekin çalındığına ilişkin yasal bir bildirimi olmadığını, müvekkili şirket ile aralarında ticari ilişki olduğunu belirterek eksik incelemeye dayalı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, imza inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; dava konusu senetlerde davacı keşideci, davalı lehtar konumunda olup; davalı, davaya konu bono ve çekin mal karşılığı alındığını, imza sahteciliği iddiasının borçtan kurtulmaya yönelik olduğunu ileri sürerek Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/44426 Soruşturma nolu dosyasının incelenmesini talep etmiştir. Dairemizce UYAP'tan yapılan incelemede; ilgili soruşturmaya konu bono ve çekin iş bu davaya konu senetler olduğu, davalı şirketin, davacı ... ve... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık iddiası ile şikayetçi olduğu, soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerekli olup olmadığı husususun düşünülmesi gerekirken, bu husus değerlendirilmeden eskik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353.1.a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2022 tarih, 2019/578 Esas, 2022/1094 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 738TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 150TL posta masrafı olmak üzere toplam 888TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 100TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.15/05/2025