T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1517 Esas
KARAR NO:2025/656 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:10/05/2023
NUMARASI:2019/417 E. - 2023/373 K.
DAVANIN KONUSU:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
KARAR TARİHİ:14/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin taraflar arsında imzalanan sözleşme uyarınca alacaklı olduğunu, müvekkilinin dava dışı ... AŞ.'den olan alacağını davalı şirketin ivazlı olarak temlik aldığını, taraflar arasında 05.03.2010 tarih ... Protokol no.lu Alacağın Temliki, Sulh, İbra ve Feragat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede belirtildiği üzere davacının toplamda 676,00 Euro, 15.301,00 USD alacağı olduğunu, taraflar arasında ödeme tablosu çıkartıldığını, davalı tarafın taksitleri kesin vadede ödeyeceği konusunda anlaşıldığını, davalı tarafından ilk 11 taksit tamamen, 12 ve 13.taksitlerin kısmen ödendiğini, 13.taksitten bakiye 170+170 USD ile diğer tüm taksitlerin ödenmediğini, davalı tarafından icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, yetkiye itiraz ile ... sayılı dosyasında takip başlatıldığını, bu takibe de itiraz edildiğini, arabulucuya başvurulduğunu, ancak uzlaşılamadığını, sözleşmede vadeler belirli olduğunda yasal faiz işletildiğini, taraflar arasındaki borcun muaccel olduğunu, 12. ve 13. taksitlerin ödeme tarihi olan 30.11.2011 ve 30.01.2012 tarihinde kısmi olarak ödendiğini, aradan geçen 7 yıllık süreçte borçlu tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, görevli Mahkemenin asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ödeme günündeki kur üzerinden borcun ödenmesine karar verilmesine, icra takibi konusu alacağın likit ve muayyen olması sebebiyle asıl alacağın % 40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacağın hukuken henüz talep edilebilir olmadığını, alacağın temlik edilmediğini, borcun nakli olduğunu, borcu nakleden ... A.Ş.'nin BDDK’nın 10.02.2001 tarih ve 171 sayılı kararı ile tasfiye sürecinin devam ettiğini, bu davanın zamansız açıldığını, alacağın muaccel olmadığını, dosyaya emsal Mahkeme kararları ve örnek raporların sunulduğunu, talep edilen faiz oranının yasal dayanağı olmadığını, 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Kamu Bankalarına o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanması gerektiğini, işlemiş faiz talebinin yasal dayanağı olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 10/05/2023 tarihli 2019/417 E. - 2023/373K. sayılı kararıyla; "...İcra takibinde işlemiş faiz için oranının %9 yasal faiz esas alınarak talep edildiği ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden USD alacak için işleyecek yıllık %9 yasal faiz ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş ise de 3095 sayılı Kanun gereği Kamu Bankalarından temin edilerek dosyaya kazandırılan faiz oranlarına göre hazırlanan 3. Ek raporda belirlenen faiz oranlarının isabetli olduğu ve belirlenen tüm en yüksek faiz oranlarının takipte işlemiş faiz için belirtilen %9 faiz oranından düşük olduğu ve belirlenen faiz oranlarına göre ayrı ayrı her bir taksit yönünden hesaplanan işlemiş faiz tutarlarının bu hali ile denetime açık olduğu ve davacının davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği işlemiş faiz tutarının 2.373,36-USD olduğu belirlendiğinden netice olarak davacının davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği tutarın 12.871,00-USD asıl alacak ve 2.373,36-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.244,36-USD olduğu anlaşıldığından davalının takibe itirazının bu tutar üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 12.871,00-USD asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilmek suretiyle takibin devamına, işlemiş faiz yönünden fazlaya dair 3.730,30-USD talebin reddine karar vermek gerekmiştir.2004 sayılı İİK madde 67/2.maddesi uyarınca; "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir."neticeten işbu davada davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiğinden hükmolunan meblağın (dava tarihi itibariyle 1 USD karşılığı 6,10365-TL olarak esas alınarak hesaplanan TL karşılığı üzerinden) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında davalının itirazının 15.244,36-USD alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 12.871,00-USD asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilmek suretiyle takibin devamına,Fazlaya dair talebin reddine,2-15.244,36-USD Alacağın dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında 18.609,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Müvekkiline gönderilen ödeme emrinin usulsüz olduğunu, davacı tarafın ilk olarak ... sayılı dosyasıyla takip başlattığını, hem icra dairesinin yetkisine, hem de borcun esasına itiraz edilmesi üzerine söz konusu takibin durduğunu, daha sonra davacı alacaklı vekilince dosyanın yetkili İstanbul İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesinin talep edildiğini, dosyanın ... sırasına kaydedildiğini, ancak yetkili ... sayılı dosyasından yeni bir ödeme emri düzenlenmeden, yetkisiz ... düzenlemiş olduğu ödeme emrinin suretine ... kaşesi ve numarası basılarak, taraflarına tebliğ edildiğini, oysa yetkili ... yeni bir ödeme emri düzenlenmesi ve tebliğ edilmesi gerektiğini,İtirazın iptali davalarında, dava şartlarından birinin de usulüne uygun ödemenin tebliği üzerine borca itiraz edilmesi olduğunu, ödeme emrinin takip talebine uygun şekilde yetkili icra dairesi tarafından düzenlenmesi gerektiğini, işbu davada ise alacaklı vekilinin talebi üzerine dosyanın gönderildiği ... düzenlenmiş usulüne uygun bir ödeme emri tebliğe çıkarılmadığı için itirazın iptali davasının dava şartı olan "usulüne uygun düzenlenen ve borçluya tebliğ edilen ödeme emrine karşı yapılmış bir itirazın bulunması" hususunun gerçekleşmediğini, bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini,Davayı kabul eden ilk derece Mahkemesince, icra inkar tazminatına kabul ettiği asıl alacak tutarı olan 12.871 USD'nin takip tarihindeki kur karşılığı üzerinden TL olarak hüküm vermesi gerekirken asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı olan 15.244,36 USD üzerinden ve de dava tarihindeki kur karşılığı üzerinden hüküm tesis ettiğini, kararın bu yönüyle de yanılgılı olduğunu belirterek, arz ve izah olunan durum muvacehesinde ve Mahkemece re ’sen dikkate alınacak diğer hususlar muvacehesinde İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/417 E., 2023/373 K. sayılı, 10.05.2023 tarihli kararının bozularak kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:İstanbul ... İcra Dairesinin ... (yetkisizlikle gönderilmeden evvel ...) sayılı dosyasının örneği incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ...Şti. olduğu, takibin 12.871,00 USD Asıl Alacak ve 6.103,66 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.974,65 USD alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının 05.03.2010 tarih ... Protokol no.lu Alacağın Temliki, Sulh, İbra ve Feragat sözleşmesi olduğu, 17/04/2019 tarihli ödeme emrine karşı borçlunun 20/04/2019 tarihinde borca, tüm ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, alacaklı vekilinin 25/04/2023 tarihli dilekçesiyle borçlu vekilinin icra dairesinin yetkisine itirazını kabul ettiğini ve dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesini talep ettiği, bunun üzerine dosyanın İstanbul ... İcra Dairesinin ... sırasına kaydedildiği, İstanbul ... İcra Dairesince ...tarihli ödeme emrinin borçluya tebliğe çıkarıldığı, ödeme emrinin 06/05/2019 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 06/05/2019 tarihinde borca, ferilerine itiraz ettiği, itirazın iptali davasının yasal süresi içinde açıldığı görülmüştür.İlk Derece Mahkemesince öğretim üyesi Doç Dr. ... ve banka müfettişi SMMM ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 14/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin mahiyeti itibariyle borcun dış üstlenilmesi sözleşmesi olduğu kanaati oluşursa, yeni borçlu davalının asıl borç ilişkisinden doğan def’i haklarını kullanabileceği, Sözleşmenin konusunu, hesabın temlik edilmesi hususunun oluşturduğu göz önüne alındığında, alacağın varlığının Tasfiye Halindeki ... A.Ş.’nin tasfiye işlemleri sonucunda belirlenebileceği, bu belirlemeye göre ancak davacının hak talebinde bulunabileceği, davacının taleplerinin haklı görülmesi halinde, davacının takip tarihinde 12.871,00 USD asıl alacak ve 4.981,12 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.852,12 USD alacağı olduğu, söz konusu 12.871,00 USD asıl alacağın kabul edildiği takdirde takip tarihinden itibaren %10 ve değişen oranlarda 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında ... sitesinde belirlenen faiz oranları üzerinden faiz yürütülmesi gerektiği, Aynı bilirkişi heyetinden alınan 23/09/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Kök raporda ulaşılan kanaatlerinde değişiklik olmamakla birlikte, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 07.04.2021 tarih, 2020/5222 Esas, 2021/3773 Karar sayılı kararında belirtilen hususların değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olduğu, davacının taleplerinin haklı görülmesi halinde, yeniden yapılan hesaplama gereği davacının takip tarihinde 12.871,00 USD asıl alacak ve 6.100,98 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.971,98 USD alacağı olduğu, söz konusu 12.871,00 USD asıl alacağın kabul edildiği takdirde takip tarihinden itibaren talep edildiği gibi yıllık % 9 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesi gerektiği, davanın İtirazın iptali olarak kabulü halinde, tarafların icra inkar tazminat taleplerinin Mahkemenin takdirinde olduğuna dair görüş bildirilmiştir. Aynı bilirkişi heyetinin 10/03/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; İhtilaf konusu USD alacağına 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği Kamu Bankalarınca 1 yıl vadeli döviz mevduatına fiilen uygulanan faiz oranlarının dosyaya celp edilmesi halinde yeniden hesaplama yapılabileceği, bu kapsamda, dosyada... Bankasına ilişkin 2010-2021 arası USD oranlarının mevcut olduğu, buna karşılık ... Bankası A.Ş ve ... Bankası ...ait bilgiler bulunmadığından söz konusu her iki bankanın genel müdürlüğüne müzekkere yazılarak Ocak 2011 ayından başlamak üzere ay ay (diğer deyişle 61 ay için ) olmak üzere Ocak 2016 ayı dahil Amerikan Doları (USD) üzerinden açılan 1 yıl vadeli Döviz Mevduat Hesabına fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranlarının bildirilmesinin istenmesi, söz konusu oranlar sunulduğunda ve dosya heyete tevdi edildiğinde gerekli hesaplamanın yapılabileceği bildirilmiştir.Bilirkişi banka müfettişi SMMM ... 'ın hazırladığı 10/803/2022 tarihli raporunda; ... Bankası tarafından Ocak 2016 ayından başlamak üzere ay ay (diğer bir deyişle 48 ay için ) Aralık 2019 tarihe kadar Aralık 2019 ayı dahil Amerikan Doları üzerinden açılan 1 yıl Vadeli Döviz Mevduat hesabına fiilen uygulanan en yüksek faiz oranlarının dosyaya celbi gerektiği, istenen bilgiler sunulmamasına karşılık, taraflarına rapor hazırlama için verilen sürenin dolması ve ilave ek süre alma imkanı kalmaması nedeniyle UYAP sisteminde bilirkişi olarak görevlendirme imkanı kalmadığından, dosyanın iade edilmesi zorunluluğu doğduğunu, söz konusu belgeler dosya ile tarafına sunulduğunda hesaplama yapılacağının bildirildiği görülmüştür. Aynı bilirkişi heyetinin 20/01/2023 tarihli ek bilirkişi raporlarında; Dava konusu toplam 12.871,00 USD alacağına 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği ... Bankası, ... Bankası ve... Bankasından 2011-2019 yıllarında ay ay fiilen uygulanan Amerikan Doları (USD) 1 yıl vadeli döviz mevduat faiz oranlarının dosyaya celp edildiği, buna göre, üç bankadan her ay en yüksek fiilen uygulanan döviz oranları üzerinden yapılan hesaplama sonucu 15.04.2019 takip tarihine kadar USD faiz hesabı yapıldığı ve bu dönem için toplam 2.373.36 USD işlemiş faiz hesaplandığı, davacının... sayılı dosyasında talep edebileceği işlemiş faiz tutarının 2.373,36 USD olduğu, takipte 3.730,30 USD fazlası ile 6.103,66 USD faiz talep edildiği tespit ve rapor edilmiştir.
G E R E K Ç E:Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.Dosya incelendiğinde; davalıya yetkili icra mahkemesince yeniden ödeme emri gönderilerek tebliğ edildiği, bu ödeme emrine de süresinde itiraz etmesi üzerine davacı tarafça işbu davanın açıldığı, usulüne uygun ödeme emri gönderilmediğine ilişkin bir şikayette bulunmadığı gibi davaya cevap dilekçesinde de bu konuda bir itirazının olmadığı tespit edilmiştir.Davalı tarafın, yetkili icra dairesine sunduğu dilekçe ile borçlu olmadığına dair borca itiraz ettikten ve ilk derece mahkemesince dava sonuçlandıktan sonra, usulüne uygun ödeme emri tebliğ edilmediğine dair istinaf talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak, Mahkemece taleple bağlı kalınarak, icra inkar tazminatının yabancı para alacağıyla ilgili icra takibine başlandığı tarihteki asıl alacağın TL karşılığına göre hesaplanması gerekirken, toplam alacağın dava tarihindeki TL karşılığına göre hesaplanması doğu olmamış, davalı vekilinin buna ilişkin istinaf talebi kabul edilmiştir.Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kazanılmış haklar saklı tutularak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında davalının itirazının 15.244,36-USD alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 12.871,00-USD asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilmek suretiyle takibin devamına, fazlaya dair talebin reddine,12.871,00-USD alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında 14.853,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davalı vekilinin istinaf isteminin esastan KISMEN KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 10/05/2023 tarihli 2019/417 E. - 2023/373 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,-Davanın kısmen kabulüne, -İstanbul 6. İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında davalının itirazının 15.244,36-USD alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 12.871,00-USD asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilmek suretiyle takibin devamına, -Fazlaya dair talebin reddine,-12.871,00-USD asıl alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında 14.853,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-İlk derece yargılaması yönünden; a-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 6.355,99-TL harçtan peşin alınan 1.322,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.033,70-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,b-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 1.060,49-TL tutarındaki kısmının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bakiye 259,51-TL tutarındaki kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-Davacı tarafından yapılan 214,15-TL tebligat/ posta gideri, 2.250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.464,15-TL'nin haklılık durumuna göre 1.979,70-TL tutarındaki kısmı ile 44,40-TL başvurma harcı, 1.322,29-TL peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.352,79-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, ç-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 16.437,12-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 150,00 TL tebligat ve posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 14/05/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.