T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1480 Esas
KARAR NO: 2025/663 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/03/2023
NUMARASI: 2022/171 E. - 2023/96 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ: 14/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketlerin ... Paz. Tic. A.Ş. ile ... Gıda San. A.Ş.'nin kardeş şirketler olduğunu, birçok ticari faaliyet sergileyen müvekkili şirketlerin dünyaca ünlü hale gelen, bilinir, tanınır ve sevilen marka ...'nun ilk önemli adımını ... Pastanesi'ni kurarak attıklarını, davalı ...'nun, ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin kurucusu olduğunu, davalı tarafın, müvekkili şirketler adına tescilli ..., ..., ... ve ... numaralı markalarında yer alan ve markaların esas unsuru olan görseli kendi adına tescilli ... tescil numaralı marka ve ... tescil numaralı markasında kullandığını, müvekkili markalarına iltibas yaratacak derecede benzer olduğunu, müvekkili markalarına tecavüz teşkil ettiğini, davalı markalarının hükümsüz kılınması gerektiğini, bu nedenle dava konusu ... ve ... numaralı tescilli markalarının dava sonuna kadar kullanımının önlenmesi gerektiğini, müvekkil şirket markaları tanınan, bilinen markalar olup, davalı tarafın müvekkili şirketin markalarının bilinirliğinden faydalanarak SMK 6/5. madde kapsamında haksız kazanç elde etme gayesi içerisinde olup, kötü niyetli olduğunu belirterek, bu nedenlerle davalı adına tescilli ... ve ... sayılı markaların SMK madde 25/1 kapsamında hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, tecavüzün tespit edilmesine, mütecaviz eylemlerinin gerçekleştirilmesinin önlenmesine, refine ve men'ine, davalılar aleyhine karar verilecek mahkeme kararının, masrafları davalı yan tarafından karşılanmak suretiyle Türkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek 3 gazeteden birinde ilan yoluyla yayınlanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; hükümsüzlüğü istenen ... ve... numaraları markaların YİDK kararı ile hukuka uygun bir şekilde incelemeden geçmiş bir marka başvurusunun sonunda elde edilmiş markalar olduğunu, marka görselinde yer alan kıyafetin Kahramanmaraş’ın yöresel kıyafeti olmakla beraber, müvekkilinin markasını 2018 yılından itibaren aktif olarak kullandığını ve işbu beyan konusu marka başvurusunu ise zaten kurum nezdinde tescilli olan markasına sınıf eklemesi yapmak amacıyla gerçekleştirildiğini, nitekim marka logosunda yer alan yöresel kıyafetli görselin bir kişinin tekeline verilmesinin de kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin markasında ön plana çıkarılan ve dikkat çeken esas unsurun "..." ibaresi olduğunu, karşı taraf markasında bulunan esas ibare ise "..." olduğunu, müvekkilinin markasında beyaz ve kahverengi tonları kullanılmışken, itiraz sahibinin markasında mavi, beyaz, siyah, kırmızı renklerin kullanıldığını savunarak, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/03/2023 tarihli 2022/171 E. - 2023/96K. sayılı kararıyla; "...Somut olayda davalıya ait markalar ile fiili markasal kullanımlar uyumludur. Buna göre davalı markaları ve fiili markasal kullanımları iç içe geçmiş iki dairesel alanda kalan kahverengi alanda "... yüz yıllık gelenek" ibaresi ve geleneksel giysi ile Maraş dövme dondurmasının simgesi olan uzun çubuklu külaha dondurma koyan dondurmacı görseli ve bu görselin altında görece daha büyük fontla "..." kelimesi ile bu kelimenin altında daha küçük formda "1925 ibaresinden oluşmaktadır. Davacının davaya dayanak markalarında ise geleneksel giysi ile maraş dövme dondurmasının simgesi olan uzun çubuklu külaha dondurma koyan dondurmacı görseli ile "..." veya "..." kelime unsurlarından ibarettir. Markalar arasında benzerlik değerlendirmesi, unsurların tek tek diğer markanın unsurları ile karşılaştırarak değil, bir bütün olarak yapılmalıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/1569 E., 2013/7750 K.sayılı 22/05/2013 tarihli kararına göre de, markayı oluşturan unsur o markanın diğer markalardan ayırdedilebilmesini sağlayan kelime, harf, sayı, şekil vb. işaretlerden oluşur. Markanın birden fazla unsuru ihtiva etmesi halinde, asıl unsuru markanın bütünü itibarı ile bıraktığı izlenim, tümüne hakim olan görünüş ve ayırıcılığını vurgulayan imajda aramak gerekir. Markalar kıyaslanırken öncelikle asli ve ayırdedici unsurlarının ne veya nelerden ibaret olduğu da tespit edilmelidir. Genel kabule göre kelime unsurunun, şekil unsuruna göre akılda kalıcılığı yüksek olduğundan kelime ve şekil kombinasyonlarından oluşan markalarda kelime unsurunun asli unsur olarak kabul edilmesi gereklidir. Elbetteki, orijinal ve dikkat çekici şekil unsurları bu kuralın istisnasıdır. Taraf markalarında yer alan geleneksel kıyafet içerisindeki dondurmacı figürünün, markaların tescilli oldukları ve fiilen kullanıldıkları emtialar bakımından orijinal ve benzersiz olmadıkları, kelime unsuruna baskın gelecek dikkat çekiciliklerinin olmadığı, markalarda yer alan ve asli unsur olarak kabul edilmesi gereken kelime unsurları arasında ise herhangi bir benzerlik bulunmaması nedeni ile davalı markalarının davacı markalarından farklılaşarak ayırdedicilik kazandığı" gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki ve aşamalardaki beyanlarını tekrarla, davaya konu markalar bakımından hükümsüzlük koşulları oluşmasına rağmen davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Hükümsüzlüğe ve tecavüze konu davalı markalarının müvekkilinin markaları ile aynı sektörde kullanıldığını, Müvekkilinin markalarındaki ana unsur olan görsel ile davalının markalarındaki ana unsur olan görsel aynı olduğunu, davalı tarafın müvekkilinin markalarını birebir taklit ettiğini, Markaların ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğunu, her iki taraf markalarının da ortalama tüketiciye hitap ettiklerini, davalının markalarının iltibasa neden olduğunu, Alınan bilirkişi raporunda markalardaki "ŞEKİL" unsurlarının benzer olduğunun ifade edildiğini, buna rağmen marka tecavüzü ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı yönünde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, markalardaki kelime unsurunun farklı olmasının markalara ayırt edicilik katmadığını, Markaların benzerliğinin bütün olarak yapılması gerektiğini, Mahkemece yalnızca yazı-şekil olarak inceleme yapıldığını, ortalama tüketici nezdinde akılda kalanın şekil unsuru olduğunu, davalının markasındaki logonun müvekkilinin markalarındaki logo ile aynı olduğunu,Hükme esas alınan bilirkişi raporuna itiraz ettikleri halde ek rapor alınmadan ve itirazları değerlendirilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, açıklanan nedenler ve mahkemece re’sen gözetilecek hususlar çerçevesinde; her türlü talep, dava ve şikâyet hakları saklı kalmak kaydıyla, Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/171 E. 2023/96 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini, dosyanın mahkemede yeniden görülmesi mümkün değilse hükmün bozularak dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; ... tescil numaralı "...+Şekil" markasının 29 ve 30. sınıflarda, ... tescil numaralı "...+Şekil" markasının 05, 29, 30, 43. sınıflarda, ... numaralı "Şekil" markasının 05, 29, 30 ve 43. sınıflarda davacı ... Sanayi ve Pazarlama Tic. A.Ş. adına,... numaralı "...+Şekil" markasının ise 05, 29, 30 ve 43. sınıflarda dava dışı ... A.Ş. Adına tescilli oldukları,... numaralı "... +Şekil" markasının 35 ve 43. sınıfta, ...numaralı ".. +Şekil" markasının 30. sınıfta davalı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince marka vekili bilirkişi ...'dan alınan 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...davacının Türk Patent nezdinde ..., ..., ... ve ... tescil nolu markalarının hak sahibi olduğu, davalının ... ve ... numaralı tescilli markalarının hak sahibi olduğu, davalı markalarının hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı, davalının eylem ve kullanımlarının davacının markalarından doğan haklara tecavüz koşullarını içermediği..." hususlarını tespit ve rapor etmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, marka hükümsüzlüğü ve markaya tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davacının hükümsüzlüğe dayanak yaptığı ve davalı tarafından tecavüz edildiğini iddia ettiği ... numaralı "...+Şekil" markasının dava dışı ... A.Ş. adına tescilli olduğu, her ne kadar davacı bu şirketin kardeş şirket olduğunu iddia ederek dava açmışsa da, ayrı bir tüzel kişiliği olan dava dışı şirkete ait markaya dayanarak hükümsüzlük talep edemeyeceği gibi, bu markaya tecavüzün tespiti ve önlenmesi için de dava açma sıfatı bulunmadığından, yalnızca davacı adına tescilli markalarla ilgili değerlendirme yapılmıştır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davalının markalarında yer alan şekil unsurunun davacının markalarındaki şekil unsuru ile benzer olduğu, ancak kelime unsurlarının farklı olması nedeniyle karıştırılma ihtimallerinin bulunmadığına dair görüş bildirilmiştir. Taraf markaları incelendiğinde; ortak ve bağlantılı mal ve hizmetler için tescilli oldukları, davalının markalarında ve davacının markalarında yöresel kıyafetli ve uzun çubukla Maraş dondurması koyan insan görselinin yer aldığı, görsellerin benzer oldukları, ancak kelime unsurlarının birbirlerinden tamamen farklı olduğu, davacının markalarında "..." ve "..." ibareleri mevcutken davalının markasında ön plana çıkan kelime unsurunun "..." ibaresinden oluştuğu, markalarda kullanılan şekil unsurunun özgün bir şekil olmadığı, benzerlik karşılaştırılmasında markaların bir bütün olarak bıraktıkları izlenimin değerlendirilmesi gerektiği, markların hitap ettikleri ortalama tüketicinin aklında daha çok kelime unsurunun kalacağı, bu nedenle davalının markalarının hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı, davalının markalarını tescilli olduğu şekilde kullandığı tespit edildiğinden ve markalar benzer olmadığından marka hakkına tecavüzden de söz edilemeyeceği anlaşılmakla, Mahkemenin gerekçesi ve davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 14/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.