T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1097 Esas
KARAR NO: 2025/375 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/09/2022
NUMARASI: 2021/433 E. - 2022/118 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkilinin ticaret unvanında bulunan ve marka olarak müvekkili adına tescilli "..." ibaresini ticaret unvanında kullandığını, davalının da müvekkili gibi turizm ve organizasyon alanlarında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin "..." esas unsurlu pek çok markasının tescilli olduğunu, ayrıca müvekkilinin markasının tanınmış marka statüsünde olduğunu, davalıya Beyoğlu ... Noterliğinin 10/02/2020 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek tecavüz niteliğindeki eylemlerine son verilmesinin ihtar edildiğini, davalının kasten ve kötüniyetli olarak ihtarnameyi tebliğ almadığını, ticaret unvanında bir değişiklik yapmadığını ve "..." markasını kullanmaya devam ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin tüm dava, talep ve şikâyet hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulü ile, SMK 159 ve 556 Sayılı KHK 76 ve TTK 52. maddeleri uyarınca müvekkilinin markasına ve ticaret unvanına tecavüz teşkil eden fiillerin ihtiyaten önlenmesine ve durdurulmasına, davalı şirketin ticari unvanında kullandığı "..." ibaresinin müvekkiline ait tescilli "..." markasına tecavüz eylemi teşkil ettiğinin ve haliyle haksız rekabete yol açtığının tespit edilmesine, müvekkilinin markasına tecavüzün kaldırılmasına, davalının ticaret unvanının "..." ibaresini içermeyecek bir şekilde değiştirilmesine ve ilgili sicil kayıtlarının usulünce tadilinin teminine, "..." ibaresinin davalı şirketin her türlü kartvizit, afiş, stant, kurumsal kırtasiye ürünleri ve sair her türlü emtiası üzerindeki kullanımlarının tespit edilerek durdurulmasına, "..." ibaresinin yer aldığı tüm belge ve sair emtiaya öncelikle el koyulmasına, yok edilmesine, tespit hükmünün tirajı 50000’in üzerinde ve yurt çapında yayın yapan bir gazetede ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı şirkete T.K. 35. maddeye göre tebligat yapılmış, davaya cevap verilmemiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/09/2022 tarihli 2021/433 E. - 2022/118 K. sayılı kararıyla; "...SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, mahkememizce itibar edilen bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde; ... numaralı "...", ... numaralı "...", ... numaralı "...", ... numaralı "...", ... numaralı "..." ve ... numaralı "...+şekil" ibareli markaların davacı şirket adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket adına "..." ibareli marka kaydına rastlanmamıştır. Davacı ve davalı unvanlarındaki asli ibarenin "..." aynı olduğu, aynı/benzer sektörde faaliyet gösterdikleri, davacı markasının tanınmış marka statüsünde olduğu, davalı faaliyet alanlarının davacının tescilli markaları kapsamında olduğu bu sebeple karıştırılma ihtimali olduğu, nihai hizmet alıcıları nezdinde gerek hizmetlerin gerekse de müteşebbisinin kaynağı açısından yanlış kanaatler uyandırabileceği, ortalama hizmet alıcılarının; tarafların unvanlarının birbirinden farklı olduklarını anlamalarına rağmen bunların kaynağının aynı işletme olduğunu veya aralarında idari veya ekonomik bağlılık olduğuna inanabilecekleri bunun da iltibas ihtimali yaratacağı nedeniyle davalı şirketin "..." asli unsurunu barındıran ticaret unvanı kullanımının karışıklığa yol açacağı bu nedenle davalının eyleminin; davacının tescilli markasından kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'ine karar vermek gerekmiştir. Davalı şirket niteliği itibariyle bir limited şirkettir, dolayısıyla tacirdir. 6102 sayılı TTK'da tacir olmaya bağlanan hükümlerden biri de ''basiretli olma" yükümlülüğüdür. Davalı şirketin tacir olması sebebiyle TTK.18/2 maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranmak yükümlülüğündedir. Bu hükme göre faaliyet alanı içerisinde tüm işlemlerini hukuka uygun olarak yerine getirmekle yükümlüdür. Basiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğü olan davalı şirketin, tanıtım faaliyetlerinde kullandığı ifadelerin halkı yanıltacak nitelikte olmamasına dikkat etmesi, bu konuda gereken özeni göstermesi de bu kapsamdadır. Ticari hayatta, müşteri ve tedarikçiler arasında şirketlerin genellikte kısaca asıl ve baştaki unsuru ile anıldığı bilenen bir gerçektir. Davalının ticaret unvanı; davacının tescilli markası olan "..." ile başlamakta olup, ... SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ibaresi unvana bir farklılık katmamaktadır. ... ibaresinin, ticari unvandaki esas unsur olduğundan davalının kullanımı markasal kullanım niteliğinde olmakla unvan terkininin yasal şartlarının oluştuğu kanaatine varıldığından, davalının ticaret unvanından ... ibaresinin terkinine karar vermek gerekmiştir. Hükmün ilanında davacının menfaati olduğu gözetilerek, masrafın davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek 1 gazetede 1 kez ilanına" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; yargılama sırasında müvekkiline usulüne uygun olarak tebligat yapılmadığını, dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliği için gönderilen tebligatın iade edilmesi üzerine diğer tüm tebligatların müvekkilinin adresi araştırılmadan Tebligat Kanunun 35. maddesi uyarınca tebliğe gönderildiğini, müvekkilinin adres değişikliği yaptığını ve yeni adresinin 09/06/2021 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandığını, gerekçeli kararın elektronik tebligat ile gönderilmesi üzerine davadan haberdar olduklarını, müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, Müvekkili firma yetkilisinin grup firmalarının, halen Gaziantep ve İstanbul illerinde "..." markasıyla meşhur eğlence mekanının franchise sözleşmesi ile lisanslı işletmecisi olduklarını, ... ve ... tescil numaralı "..." ve "..." tescilli markaları ile franchise sözleşmesi kapsamında eğlence mekanları işlettiklerini, "... " isimli eğlence mekanının davalı firma tarafından işletilen "..." binası içerisinde yer aldığını, ... numaralı "..." markasının da müvekkili adına tescilli olduğunu, Tarafların markalarının benzer olmadığını, davacının markasının esas unsurunun "... ", müvekkilinin ticaret unvanının esas unsurunun ise "... " ibaresi olduğunu, benzerlik karşılaştırılmasında markaların bütün olarak dikkate alınması gerektiğini, "..." ibaresinin ayırt edici gücünün oldukça düşük olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu'nda 100'den fazla "..." ibaresini içeren markanın tescilli olduğunu, Yine ticaret unvanı olarak da zayıf bir ibare olduğunu, "..." ibaresinin yer aldığı pek çok tescilli ticaret unvanının mevcut olduğunu, Müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair hiçbir delil bulunmadığını, markaların benzer olduğu kabul edilse dahi, bu durumun tek başına kötüniyeti ispatlamaya yetmediğini, davacının kötüniyete ilişkin somut ve inandırıcı deliller ortaya koyması gerektiğini belirterek,
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; ... numaralı "..." markasının 39, 41, 42, 43. sınıflarda, ... numaralı "..." markasının 35, 39, 41, 43. sınıflarda, ... numaralı "..." markasının 35, 36, 38, 39, 41, 43. sınıflarda, ... numaralı "... " markasının 43, 39. sınıflarda, ...numaralı "... " markasının 39,41,43,35. sınıflarda davacı adına tescilli oldukları, davacının markasının ayrıca ... numarası ile tanınmış marka olarak da tescilli olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirkete ait ticaret sicil kaydı incelendiğinde; 14/02/2019 tarihinde tescil edildiği, iştigal konuları arasında turizm ve otel işletmeciliği, eğlence, yiyecek ve içecek sağlanması faaliyetlerinin de yer aldığı, ilk adresinin " ... mahallesi, ... caddesi, ... Merkezi Sitesi, No:... Şahinbey/Gaziantep" olduğu, 08/06/2021 tarihinde ise "... mahallesi, ... Bulvarı, No:... Şahinbey/Gaziantep" olarak adresinin değiştiği ve 09/06/2021 tarihinde adres değişikliğinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği tespit edilmiştir. Davalıya çıkartılan tebligatlar incelendiğinde; dava dilekçesinin ve tensip tutanağının davalının o tarihte ticaret sicilde kayıtlı olan “... mahallesi, ... caddesi, ... Sitesi, No:... Şahinbey/Gaziantep” adresine tebliğe gönderildiği, adreste tanınmadığından iade edilmesi üzerine, bu kez 26/05/2021 tarihinde Tebligat Kanunun 35. Maddesi uyarınca aynı adrese tebligat çıkartıldığı, 18/06/2021 tarihinde, yani davalının adres değişikliğinin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği tarihten sonra 6 nolu tebliğ evrakının bir parçasının kapıya yapıştırılması suretiyle tebliğ edildiği, sonraki tüm tebligatların Tebligat Kanunun 35. Maddesi uyarınca aynı adrese tebliğ edildiği tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan 10/05/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; Davacı ve davalı unvanlarındaki asli ibarenin (...) aynı olduğu, aynı/benzer sektörde faaliyet gösterdikleri, davacı markasının tanınmış marka statüsünde olduğu, davalı faaliyet alanlarının davacının tescilli markaları kapsamında olduğu bu sebeple karıştırılma ihtimali olduğu, nihai hizmet alıcıları nezdinde gerek hizmetlerin gerekse de müteşebbisinin kaynağı açısından yanlış kanaatler uyandırabileceği, ortalama hizmet alıcılarının, tarafların unvanlarının birbirinden farklı olduklarını anlamalarına rağmen bunların kaynağının aynı işletme olduğunu veya aralarında idari veya ekonomik bağlılık olduğuna inanabilecekleri bunun da iltibas ihtimali yaratacağı nedenleriyle davalı tarafın ... asli unsurunu barındıran ticaret unvanı kullanımının karışıklığa yol açacağına, TTK 52 maddesi gereği ticaret unvanının terkini talep edilmişse de davalının, ... SAN. TİC şeklinde devam eden unvanı yaptığı işin niteliğini, LTD. ŞTİ. de şirketin nev'i olması sebebi ve TTK.45 maddesi gereği bir ticaret unvanına Türkiye'nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan di er bir unvandan ayırt edilmesi için gerekli olduğu takdirde, ek yapılması gerektiği dikkate alındığında, davalı ticaret unvanının asli ibaresi ve aynı zamanda davacının tanınmış markası olan ... ibaresinin, TTK 45 madde de ifade edildiği ve TTK 52 madde hükümlerinde de belirtildiği gibi davalının ticari unvanından değiştirilmesi hususunun heyette hakim olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve ticaret unvanının terkini davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Öncelikle davalı vekilinin usule ilişkin istinaf talebi incelenmiştir.7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35.maddesine göre, kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse adresini değiştirirse yenisini hemen tebliğ yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve yeni adres tebliğ memurunca da tespit edilemediği takdirde tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi, tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonraki eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır. Somut olayda, davalıya gönderilen ilk tebligatın doğru adrese gönderildiği, ancak adreste tanınmadığından dolayı iade edildiği, Mahkemece yine aynı adrese Tebligat Kanunun 35. maddesine göre tebligat çıkartılmışsa da, davalının adres değişikliğinin ilan edildiği tarihten sonra tebligatın yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda davalıya Tebligat Kanununun 35.maddesi gereğince yapılan tebligat geçersizdir. Daha önce davalıya yapılan geçerli bir tebligat bulunmadığından, davalının değişen adresini Mahkemeye bildirme zorunluluğundan da söz edilemez. Bu husus savunma hakkını kısıtlayan önemli bir usul hatasıdır. Açıklanan yön gözetilmeden hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Bu nedenle, davalı vekilinin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin usule ilişkin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliği ile taraf teşkili sağlanarak ve taraf delilleri toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi için yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 22/09/2022 tarihli 2021/433 E. - 2022/118 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 12/03/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.