T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1106 Esas
KARAR NO: 2025/377 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/02/2023
NUMARASI: 2022/28 E. - 2023/27 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım ( İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı firmanın "..." isimli tasarımının, müvekkili ...'nin "..." isimli tasarımına SMK 81/1. maddesi gereğince tecavüz teşkil ettiğini, müvekkiline ait 28.02.2019 tarihinde Türkiye'de kamuya sunulan "..." isimli tasarım ile davaya konu "..." isimli tasarımın, genel görünüm itibariyle tüketiciler tarafından ayırt edilemeyecek kadar benzer olup, tabanlarının birebir aynı olduğunu, yan kısımda yer alan nokta benzeri formdaki geometrik şekillerden oluşan taban ve yüzeyi ve orta tabandan yukarı doğru belli bir açı ile yükselen parçadan oluştuğunu, SMK 69/2. maddesi gereği müvekkili ...'nın "..." isimli tasarımının, tescilsiz tasarım olarak korunduğunu, müvekkilinin "..." isimli tasarımının, endüstriyel tasarımların uluslararası tesciline ilişkin Lahey Anlaşması'nın Cenevre Metni gereği korunduğunu, davaya konu tasarımın, TTK 55.maddesi gereği haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, müvekkilinin 28.02.2019 tarihinde kamuya sunduğu "..." isimli tasarımın, SMK 69/2. maddesi uyarınca hala 3 yıllık koruma süresi içinde olduğunu, uluslararası mevzuatta Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tescili Hakkında Lahey Anlaşması'nın Cenevre Metni 14-15/1. maddesi ile de 5 yıllık koruma süresi içerisinde olduğunu beyan ederek, davanın kabulüne, davalının, müvekkilinin tasarımına tecavüzünün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tecavüz teşkil eden ürünlerin ve üretimde kullanılan araçların imhasına, davalının davaya konu olan tasarıma konu ürünlerin ticaretini yapmaktan men edilmesine, davalının eyleminin haksız ve kasıtlı olduğundan, tahkikat sonucunda müvekkilinin maddi ve manevi zararlarının tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak ve fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000,00 TL maddi 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, bu davayı açmak hususunda taraf sıfatı bulunmadığını, firmanın Türkiye sınırları içerisinde yetkilendirilmiş olduğu yerleşik Türkiye distribütörlüğü olması halinde bu davayı ikame edebilecekken delilsiz olacak şekilde, varsayımlara dayalı olarak HMK normuna aykırılık teşkil edecek şekilde dava açıldığını, davaya konu ürünlerin taklit ürün olmayıp, özgün tasarım hükmünde olduğunu ve lisansını elinde bulundurdukları ... firmasına ait ürünler olduğunu, özgün tasarım niteliğinde olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olduğundan ürün satışını durduklarını, maddi ve manevi tazminat talebinin uygun olmayıp, davacının kötü niyetli olarak haksız bir kazanç elde etme gayesi içerisinde olduğunu, davacı firmanın şirket olup şartları oluşmadığından manevi tazminat talep edemeyeceğini savunarak, husumet itirazlarının kabulüne, davacı taleplerinin ayrı ayrı reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 16/02/2023 tarihli, 2022/28 Esas, 2023/27 Karar sayılı kararıyla; "... SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, mahkememizce itibar edilen bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: Davacının "..." isimli tasarımını 28.02.2019 tarihinde kamuya sunduğu, 15.02.2022 dava tarihi itibariyle 3 yıllık tescilsiz tasarım koruması içerisinde olduğu, bilirkişi heyetince yapılan incelemede; davacının "..." isimli tescilsiz tasarımı ile davalının "..." markası ile satışa sunduğu ürünün alt tabanında birebir benzerlik olmadığı, kısmen benzerlik olduğu, ancak tüketici tarafından ayırt edilebilir farklılıklar olduğu, bu nedenle davalının eyleminin; davacının tescilsiz tasarımına tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmediği…" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava konusu tasarım tecavüzü olan işbu davada ilk derece mahkemesinin, hüküm vermeden önce bilirkişi raporunda bahsi geçen tasarımların karşılaştırılmadığına yönelik itirazlarını dikkate almadığını,Bilirkişilerin tasarımların farklı olduğunu belirlerken, bunun nedenlerini ve gerekçelerini belirtmediklerini, sadece “alt tabanda benzerlik var ise de birebir benzerlik olmadığı, kısmen benzerlik olduğu” yönünde muğlak bir rapor tanzim ettiklerini,Eksik araştırma ve inceleme sonucu hataya düşülmemesi adına yeni bir heyet görevlendirilerek maddi gerçekliğin ortaya çıkması, hukuk tatmini açısından çok daha faydalı olacakken, yeni rapor taleplerinin reddedilmesinin yetersiz inceleme nedeni ile bozma nedeni olduğunu,Davalı firmanın "..." isimli tasarımının, müvekkil firma ...'nin "..." isimli tasarımına SMK’nın 81/1. maddesi gereğince tecavüz teşkil ettiğini, Müvekkil firma ...' ye ait 28.02.2019 tarihinde Türkiye'de kamuya sunulan "..." isimli tasarım ile davaya konu "..." isimli tasarım, genel görünüm itibariyle tüketiciler tarafından ayırt edilemeyecek kadar benzer olup, tabanları birebir aynı, yan kısımda yer alan nokta benzeri formdaki geometrik şekillerden oluşan taban ve yüzeyi ve orta tabandan yukarı doğru belli bir açı ile yükselen parçadan oluştuğunu, bu açıdan davalının dava konusu ayakkabı ile hak etmeden ve kısa yoldan hakszı kazanç sağlamak istediğini, Dava konusu tasarımın ve müvekkiline ait görsellerin benzerlik karşılaştırılması dava dilekçesinde ve delilerinde özenle belirtilmesine rağmen, ilk derece mahkemesince dikkatlice değerlendirilmediğini ve dikkate alınmadığını, İtirazları hususunda dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi edilmemesi nedeniyle eksik araştırma ve inceleme sonucu kurulan hükmün bozulması gerektiğini beyan ederek, açıklanan ve resen de tespit edilen lehe olan bozma nedenleri ile, İstinaf Mahkemesinin, kararı dilekçede gösterilen sebepler çerçevesinde talepleri doğrultusunda ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne, yahut; dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine veya başka bir alt mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İlk derece mahkemesince fikri ve sınai haklar uzmanı ..., mali müşavir ... ve sektör uzmanı ...’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 22/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacının "..." isimli tasarımını 28.02.2019 tarihinde kamuya sunduğu, 15.02.2022 dava tarihi itibariyle 3 yıllık tescilsiz tasarım koruması içerisinde olduğu, alt tabanda benzerlik var ise de birebir benzerlik olmadığı, kısmen benzerlik olduğu, tüketici tarafından ayırt edilebilir farklılıklar olduğu ve tecavüz oluşturmadığı, Mahkemenin davalının "..." markası ile satışa sunduğu ürün açısından davacının "..." isimli tasarımına tecavüz teşkil edildiğinin takdir edilmesi halinde davacının talep edebileceği tazminat miktarının 8.795.512,73 TL olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, tescilsiz tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; bilirkişi raporunda davalı tarafa ait dava konusu ürün ile davacı tarafa ait olduğu iddia edilen ürün tasarımlarının denetime uygun şekilde karşılaştırılmadığı, tasarımların benzer olup olmadığı konusunda yeterli ve ayrıntılı şekilde görüş bildirilmediği tespit edilmiştir. Bu şekilde hazırlanan bilirkişi raporu denetime uygun ve yeterli olmadığı halde Mahkemece hükme esas alınması yerinde olmamıştır.Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davacı tarafça dosyaya sunulan ve davaya dayanak yapılan “...” isimli ürüne ait olduğu beyan edilen yurt dışındaki tasarım tescil kayıtlarının denetime uygun şekilde okunaklı örneklerini dosyaya sunmaları için davacı vekiline kesin süre verilerek, davaya konu “...” isimli ürün tasarımının ilk kez hangi tarihte davacı tarafından kamuya sunulduğunun tespiti ve davalıya ait ürün ile davacının “...” isimli ürünün tasarımlarının denetime uygun ve ayrıntılı şekilde karşılaştırılarak, davacının tasarımının SMK kapsamında tescilsiz tasarım korumasından yararlanıp yararlanamayacağı ve davalının ürün tasarımının davacının tasarımının koruma kapsamında kalıp kalmadığına dair bir tasarım uzmanı, bir marka-patent vekili ve bir sektör bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınarak, sonucuna göre değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 16/02/2023 tarihli 2022/28 E. - 2023/27 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Davacı vekilinin istinaf talebi incelenmediğinden istinaf harcının talebi halinde davacıya iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 12/03/2025 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.