T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/919 Esas
KARAR NO:2025/292 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:18/04/2023
NUMARASI:2022/15 E. - 2023/88 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ:26/02/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; TPMK nezdinde ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılar ile tescilli "..." ve "..." ibareli markaların müvekkili ... adına tescilli olduğunu, ...'in sahibi olduğu diğer davacı şirketin de markayı kullandığını, davalının müvekkilinin markasının aynısını/benzerini restoran tabelasında, menüsünde, sosyal medya hesaplarında ve web sitesinde kullandığını, bu kullanımın yerli ve yabancı müşteriler nezdinde karışıklığa neden olduğunu, bu hususların mahkemenin 2021/256 Değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ile de tespit edildiğini, davalı eylemlerinin müvekkilinin markadan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin tescilli markasına yönelik tecavüzün tespitine, men'ine, 50.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline ve mahkemenin 2021/256 D.İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 03.11.2022 tarihli talebini somutlaştırma dilekçesi ile; 50.000,00 TL manevi tazminatın tamamının davacı ...'e ödenmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Manisa ilinin Turgutlu ilçesinde şehrin oldukça dışındaki bir otel işletmesinin bulunduğunu, işletme adının "..." olduğunu, müvekkilinin markasında şekil markasının yer aldığını, davacı markasında ise şekil bulunmadığını, davacı ile müvekkilinin hitap ettiği müşteri kitlesinin de farklı olduğunu, ortalama bir tüketicinin davacının iddiasının aksine markaları karıştırmasının mümkün olmadığını, markalar arasında bir benzerlik bulunmadığını, davacı iddialarının dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 18/04/2023 tarihli 2022/15 E. - 2023/88 K. sayılı kararıyla; "...Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, mahkememizin 2021/256 Değişik İş sayılı dosyası ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın seri markalarında yer alan “...” ibaresinin esas unsur olduğu, büyük siyah harflerle değişik formlarda yazıldığı, kimi markalarda şekil unsurları içerdiği, davalıya ait tescilli bir marka bulunmamakla birlikte, davalının restoran işletmesinde kullandığı ibarenin “...” unsurundan oluştuğu görülmüştür. Davalının kullanımında "....” ibaresinin figüratif şekilde yazıldığı, '...” ibaresinin ise normal yazı fontuyla ve büyük harflerle yazılı olup, şekil unsurunu “...oluşturmaktadır. Kısmi bir ayırtediciliği söz konusu olmakla birlikte, davalıya ait kullanımda markanın esas unsurunu bir bütün olarak “...” ibaresi oluşturmaktadır. Söz konusu markalar karşılaştırıldığında, “şekilsel açıdan bir benzerlik olmasa da”, Davacı Markalarının asıl unsuru olan “...” ibarelerinin, davalının kullandığı ibarede “...” şeklinde yer aldığı ve bu açıdan ayniyet derecesinde görsel benzerliğin söz konusu olduğu görülmektedir. Keza Davacıya ait ... tescil no.lu marka “...” şeklinde olup, Davalının kullanımında yer alan tüm kelime unsurlarını ihtiva etmektedir. Her iki kelimenin de “...”, şeklinde ifade edilecekleri ve sesçil açıdan benzer oldukları, şekil unsuru açısından farklılık olsa da görsel açıdan da benzerlik arz ettikleri, Türkçe'de aynı anlamı ifade ettiklerinden, halk tarafından kavramsal açıdan benzer kabul edilecekleri, dolayısıyla, markalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı kullanımının, tarafların emtialarının faaliyet alanlarının ve müşteri kitlesinin benzerliği hususu da dikkate alındığında, davacı markalarıyla karıştırılma riski doğuracağı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu itibarla davalının yukarıda değinilen eylemi SMK 29 maddesi anlamında davacının markadan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinden, tecavüze ilişkin davanın kabulü gerekmiştir. Davalının tecavüz teşkil eden eylemi davacının aynı zamanda markadan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, tecavüzün niteliği ve süresi, davacı markasının bilinirliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 20.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli "..." esas unsurlu markadan doğan haklarına tecavüzün tespitine, men'ine, davalının "..." ibaresini, tabelasında, tanıtımlarında, basılı evraklarında, ticari etki yaratacak biçimde internet ortamında kullanmasının önlenmesine ve durdurulmasına,-Takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; gerek mahkemenin, gerekse de bilirkişinin, müvekkilinin işletmesinin adı ile davacının markası arasında şekil yönünden benzerlik olmadığını tespit ettiğini,Müvekkilinin kullanımında ... şekli ile Anadolu unsurunun ön plana çıktığını, davacının yalnızca bir markasında "..." ibaresinin geçtiğini, ancak "..." şeklindeki markasında "..." ibaresinin öne çıkarıldığını,Davacının markasının şekil unsuru içermediğini, "..." yöresine vurgu yapılan ve sadece sözcüklerden ibaret olan bir marka olduğunu,Markalar karşılaştırılırken markaların bütün olarak dikkate alınması gerektiğini,Her iki tarafın markalarının hitap ettiği tüketici kitlesinin farklı olduğunu, müvekkilinin Manisa ili Turgutlu ilçesinde, merkezden uzak bir otel işletmesinin bulunduğu binada faaliyet gösterdiğini, otel müşterilerine hizmet verdiğini, davacının ise...,... ve ... semtlerinde yer alan müşterilere hizmet verdiğini,Müvekkilinin tüm Anadolu'ya ait yemeklerin sunumunu yaptığını, davacının ise Hatay yöresine ait yemeklerin satışını yaptığını,Yerel mahkemenin manevi tazminata ilişkin kararının da hatalı olduğunu, manevi tazminat koşullarının mevcut olmadığını, TBK2nun 58. maddesi uyarınca manevi tazminata hükmedilmesi için müvekkilinin kusurlu olması, ilgili markaya ve kişiye karşı tüketici tarafından duyulan güvenin sarsılmasına sebebiyet vermesi ve hak sahibinin kişilik haklarını ihlal etmesinin gerektiğini, davacının kişilik haklarının zarara uğradığını ispatlayamadığını belirterek, izah olunan ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 18/04/2023 tarihli, 2022/15 Esas, 2023/88 Karar sayılı kararının bozularak kaldırılmasına, davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... "..." markasının 43. sınıfta, , ... numaralı "..." markasının 43. sınıfta, ... numaralı "..." markasının 44. sınıfta, ... numaralı "..." markasının 43. sınıfta, , ... numaralı "..." markasının 43. sınıfta, , ... numaralı "..." markasının 43. sınıfta ve ... tescil numaralı "..." markalarının davacı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/266 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; davacılar tarafından davalı aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, Mahkemece marka vekili bilirkişi ...'dan alınan 08/11/221 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "...davalının ... ibareli sosyal medya hesabının adının adının "..." olduğu, 97 adet gönderinin gönderilmiş olduğu, ilk paylaşımın 14/09/2020 tarihinde, son paylaşımın 01/11/2021 tarihinde yapıldığı, Instagram kullanımında ... logoso ile birlikte ... ibaresi daha büyük karakterlerle yazılmak suretiyle ... ibaresinin kullanıldığı, Instgram profilinde atıf yapılan ... alan adının henüz içeriklendirilmemekle birlikte rezerve edilmiş olduğu, alan adının 22/09/2021 tarihinde yaratıldığı, ... kullanımında ... logosu ile birlikte ... ibaresinin kullanıldığı sayfa oluşturuma tarihinin 14 Eylül 2020 olduğu, aleyhine tespit talep edilen tarafın iştigalinin "..." olduğu, bu faaliyetin de Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Nis Anlaşması hükümlerine göre düzenlenen Nis Sınıflandırmasına göre 43. Sınıfta yer aldığı, aleyhine tespit istenen tarafın ... ibaresini kullandığı, aleyhine tespit istenen tarafça kullanılan ... ibaresinin tespit isteyen tarafa ait 43. Sınıfta tescilli ... başvuru numaralı "medeniyetler sofrası", ... başvuru numaralı "medeniyetler sofrası" markaları ile birebir aynı olduğu,... başvuru numaralı "hatay medeniyetler sofrası" markası, ... başvuru numaralı "..", ... başvuru numaralı "...", 44. Sınıfta ... başvuru numaralı "..." ve 29/30/32/43. Sınıflarda tescilli ... numaralı "..." markaları ile de benzer olduğu, tüm unsurlar değerlendirildiğinde aleyhinde tespit istenen tarafça kullanılan ... ibaresinin halk tarafından tespit isteyen tarafa ait marka ile özdeşleştirilebileceği..." yönünde tespit ve görüş bildirildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince marka vekili bilirkişi ...'den alınan 13/03/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; "...davalıya ait olduğu belirtilen internet adreslerinde "... ve "..." şeklinde kullanımların bulunduğu, kullanımın markasal nitelik arz ettiği, davalı tarafın bu eylemlerinin, SMK’nın 7 ve 29. maddeleri gereğince davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu, manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu..." görüşü belirtilmiştir. Turgutlu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/386 Esas, 2022/575 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; katılanların... ve ... Şti. olduğu, ... ve ... haklarında marka hakkına tecavüz suçundan yargılama yapıldığı, sanık ...’nun beraatine, sanık ..’nun cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 28/12/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E:Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacıya ait marka tescil kayıtları, davalının marka kullanımları, denetime uygun bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile; davalının otel işletmesinde ve lokantacılık faaliyetinde "..." markasının ... logosu ile birlikte markasal olarak kullandığı, davacının "..." ve "..." esas unsurlu markalarının 43. sınıfta lokantacılık ve konaklama hizmetleri için tescilli oldukları, her iki tarafın da ortalama tüketici kitlesine hitap ettikleri, davalının markasında kullandığı ... logosunun "..." markasını davacının tescilli markalarından farklılaştırmaya yetmediği, markaların karıştırılma ihtimali olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının eyleminin davacının marka haklarına tecavüz teşkil ettiği, SMK’nun 149/1-ç maddesi uyarınca marka hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi manevi tazminat talep edebileceğinden, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 1.366,20 TL maktu harçtan, peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi yönünden; a-Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan 40,00 TL (teb.müz.posta)masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Davalı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 26/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.