T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/889 Esas
KARAR NO: 2025/59
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2022
NUMARASI: 2018/61 Esas, 2022/1282 Karar
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2018/130 ESAS, 2018/1195 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında Bakırköy ... Noterliği nezdinde yapılan ... sayılı ... yevmiye nolu "Pay Devri Sözleşmesi " gereğince davacı şirketin tüm aktif ve pasifleri ile birlikte devralındığını, muhasebe kayıtlarında tespit edilen ve şirket kasasında olması gereken ... bank 10/12/2017 tarihli 40.000-TL bedelli ve ... Bankası 30/12/2017 tarih 45.000-TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiğini, çeki ibraz eden ...in -müvekkili şirketin ...'i devraldığı ...'un da ortağı olduğu ... firmasının ortağı olduğunu, dava konusu çeklerde yer alan ... kaşesi altındaki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, taklit edilmeye çalışılan imzanın sahte olduğunu bu durumun davalı şirket ve ortakları tarafından da bilindiğini, müvekkilinin davalı ile hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ciro silsilesinin bozulduğunu, davalının kötü niyetle hareket ederek müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları üzerinden takip başlattığını ileri sürerek, müvekkilinin takip konusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin meşru hamil olan müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin ... şirketi tarafından da- 20/06/2017 tarihli hisse devrinden önce müvekkili şirkete ciro yoluyla devir edildiğini, dava konusu çeklerle birlikte aynı kaşe ve imza ile müvekkiline ciro edilen ... bağcılar Şubesi'ne ait 62.000,00 TL bedelli çekin hiçbir itiraza uğramadan tahsil edildiğini, müvekkili şirketin meşru hamil olduğunu, hisse devrinin yapıldığı tarihten önce davacı şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, çeki ibraz eden ...in müvekkili şirketin ortağı olduğunu, hisse devrinden önceki tarihlerde davacı şirketin verdiği Bakırköy .... Noterliğinin 22/01/2016 tarih ... yevmiye nolu ve Marmara Ereğlisi Noterliği'nin 08/02/2016 tarih ... yevmiye nolu vekaletnamelere dayanarak tüm işlemleri şirekt ortağı gibi yürüttüğünü, gelinen aşamada ...'un şirket ortaklığından çıkma talepli dava açması nedeniyle ... ile ... arasında husumet bulunduğunu, ancak çekin ciro zincirinde her hangi bir bozukluk olmadığını müvekkilinin meşru hamil olduğunu savunarak, davanın reddini, davacı aleyhine % 20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 67 payını 30.09.2016 tarihinde kalan 33 payının ise 21.06.2017 tarihinde ...'e devredilmesi ile anılan kişinin şirketin tek ortağı olduğunu, pay devri sözleşmeleri ile ...'in şirketin tüm paylarını eski ortak ...'a aktif ve pasifi ile birlikte devir alındığını, devir sonrası muhasebe kayıtlarında yapılan inceleme sonucu kasada olması gereken bir kısım çeklerin kasada bulunmadığını anlaşıldığını, 199.498,00-TL bedelli 6 adet çekin daha önce tahsil edilmesi nedeni ile eldeki davanın açıldığını, dava dilekçesinde açıklanan ve ... Ltd.Şti.'den alınan ...bank'a ait 10.12.2017 keşide tarihli 40.000,00-TL bedelli çek ile ... bankasına ait 30/12/2017 keşide tarihli 45.000-TL bedelli çeklerin anılan mahkemede dava konusu olmak ile birlikte diğer çeklerin tahsil edildiğini, müvekkili şirketin yetkililerin cirosunun taklidi sureti ile haksız şekilde şirket aktifinden çıkarılarak ciro edilen çeklerdeki ciro silsilesinin bozulduğunu, davalının iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek çek bedellerinin avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığı, ibraz süresi 10 gün olan çekleri aradan uzunca bir süre geçtikten sonra kasada bulunmadığını fark edildiği iddiası ile dava açılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çeklerin devredilen şirket payı karşılığı ciro yolu ile pay devrinden mahsup edilmek üzere müvekkiline devir edilmesi nedeni ile müvekkilinin çeklerin meşru hamili olduğunu, benzer iddialar ile başlattıkları takip üzerine Bakırköy 3.ATM.'nin 2018/61 esas sayılı dava dosyasında dava açıldıktan sonra bu davanın açıldığını, davacı şirketin pay devrinden önceki ortakları ile davalı şirketin ortaklarının aynı kişiler olduğunu, çeklerin temsil ve ilzama yetkili kişilerin cirosu ile pay bedeli alacağının mahsuben devredildiğini, her iki şirket arasında devir öncesinde organik bağ bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalı tarafça davaya konu çeklerin hisse devri sözleşmesi kapsamında davacının bilgisi dahilinde ciro edilerek davalıya verildiği, davacı şirketin hisse devrinden önce yetkilisi olan ... tarafından ciro edilerek davalı şirkete verildiği ve ...'in yetkisinin Bakırköy ... Noterliği'nin 22/01/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ve ... Noterliği'nin 08/02/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu vekaletnamesine dayandığının beyan etdildiği, ancak aynı taraflar arasındaki aynı çeklere ilişkin İstanbul 19.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/34 Esas sayılı kararına ilişkin İstanbul BAM 23.Hukuk Dairesi tarafından yapılan incelemede; ...'e verilen vekaletnamelerde kambiyo senedi düzenleme yetkisi bulunmadığının tespit edilmesi, mahkemece de yapılan incelemede bu şekilde yetki bulunmadığının anlaşıldığı, ... hakkında Bakırköy 2.Ağır Ceza Mahkemesi tarafından dava konusu olaya ilişkin yapılan yargılamada yetkisiz şekilde ciro yapması nedeniyle nitelikli doladırıcılık suçundan ceza verildiğinin anlaşıldığı ve davalı tarafça şirket hisse devri kapsamında söz konusu çeklerin ciro edildiğine dair yazılı bir belge ve sözleşme sunulmadığı, dava konusu çeklerin davacının bilgisi dışında yetkisiz ciro ile davalı tarafa ciro edildiği ve davalı beyanına göre keşidecilerden çeklerin tahsil edildiği, davacı tarafından tahsili gerekirken yetkisiz ciro işlemi yoluyla davalı tarafından tahsil edilmeleri nedeniyle söz konusu çek bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gözetilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile; 85.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; birleşen davanın kabulü ile199.498,-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Asıl ve birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçelerindeki savunmalarını da tekrar ederek; -Asıl ve birleşen dava konusu çeklerin, davacı şirketin hisse devrinden önceki yetkilisi ... tarafından yeni hissedar ...'e devrinden önce davalı şirkete ciro edilmiş olduğundan, yerel mahkeme tarafından "yetkisiz ciro" gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, -Davacı şirket yetkilisi ...'in 20/06/2017 tarihinde noterden yapılan hisse devrinden sonra fiilen şirket yönetiminde olmadığını mahkeme huzurunda açıkça ikrar ettiğini, -...'in birleşen dosyadaki ifadesinde ...'in davacı şirketin işlerini yürüttüğünü belirttiğini, davacı şirkette idari ve finans sorumlusu olarak çalışan ve birleşen davada tanık olarak dinlenen ...'un da, ...'in davacı şirkette hisse devrinden önce yetkili olduğunu ve davacı şirket ile ilgili tüm çekleri senetleri sadece kendisine teslim ettiğini açıkça beyan ettiğini, bu ifadeler ile ...'in davacı şirketin resmi ortağı tarafından yetkilendirilen gayri resmi ortağı ve ticari mümessili olduğu hususunun tüm bu beyanlarla ispatlanmış bulunduğunu, -Birleşen davaya konu edilen 15/072017 keşide/vade tarihli 100.000-TL bedelli (su yapı ltd.şti çeki) çekin hisse devrinden önce davacı şirkete temlik edildiğini, davacı şirketin hisse devrinden sonraki yetkilisi ... tarafından mahkemede ikrar etmiş olmasına rağmen, yerel mahkemenin davacı şirket yetkilisinin bu beyanını hiçbir şekilde dikkkate almadığını, -Dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile dava konusu çeklerin zilyetliklerinin davalı şirkete ait olduğu tespit olunmasına rağmen, yerel mahkemenin bu durumu hiçbir şekilde dikkate almadığını, -Yerel mahkemenin, davacının bilgisi dışında "yetkisiz ciro" ile davalı tarafa ciro edildiği yönündeki gerekçesinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yerel mahkemenin yargılamanın başından beri samimi bir şekilde çeklere hisse devrinden önce yetkili olarak imza attığını beyan eden ...'in henüz kesinleşmemiş Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/643 E. sayılı dosyasından "nitelikli dolandırıcılık suçundan" cezalandırıldığı, davacı şirket tarafından hisse devrinden önce ...'e verilen kapsamlı vekaletnamede kambiyo senedi düzenleme yetkisi bulunmadığı yönündeki gerekçelerle birleşen davada bilirkişi incelemesi yapma gereği dahi duymadan dava konusu çeklerin zilyedi olmayan davacının, asılsız olduğu tespit olunan iddialarla ikame ettiği davanın en azından davanın kabulü için gerekçe olarak gösterilen ceza davasının kesinleşmesi beklenmeden kabulüne karar verilmesinin de kararın kaldırılmasını gerektirdiğini, -Davalı şirket ile davacı şirket arasında hisse devrinden önce organik bağ bulunduğu (yetkililerinin aynı kişiler olduğu), her iki şirket arasında dava konusu çeklerden ayrı çok fazla cari hesap ilişkisi bulunduğu hususu mali incelemeler içeren bilirkişi raporu ile de sübut bulmuş bulunduğunu, ancak tüm bu olguların göz ardı ederek hatalı bir şekilde davaların kabulüne karar veren yerel mahkeme tarafından gerekçeli kararda bu hususların hiçbir surette değerlendirmeye alınmadığını ve tartışılmadığını, -Birleşen dava yönünden ise bilirkişi incelemesi yapılması gereği dahi duyulmadan karar verildiğini , ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava menfi tespit ve çek istirdatı, birleşen dava sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istirdat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmış, istinaf süresi geçtikten sonra sunulan dilekçe dikkate alınmamıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafın asıl ve birleşen davalara konu çeklerdeki davacı şirket adına atılan imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürdüğü, davalı tarafça söz konusu çeklerin davacı şirketin hisse devrinden önce yetkilisi olan ... tarafından ciro edilerek davalı şirkete verildiği ve ...'in yetkisinin Bakırköy ... Noterliği'nin 22/01/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu ve Marmara Ereğlisi Noterliği'nin 08/02/2016 tarihli ve ... yevmiye nolu vekaletnamesine dayandığının savunulduğu, TBK'nın 504/3. maddesi uyarınca vekilin vekaletnamesinde özel yetki bulunmadıkça kambiyo taahhüdünde bulunamayacağı, söz konusu vekaletnamelerde ...'in çek düzenleme yetkisi bulunmadığı, çek düzenleme yetkisi bulunmaması karşısında, çeklerin hisse devrinden önce veya sonra yapılmasının sonuca bir etkisinin bulunmadığı, ...'in şirket ortaklar kurulu kararı ile ticari mümessil ya da ticari vekil olarak atanmadığı, vekaletnamelerdeki sınırlı yetkiler dikkate alındığında ...'in ticari mümessil olduğunun kabulüne de imkan bulunmadığı, tanık beyanlarıyla ticari mümessil veya vekil olduğunun ispatlanamayacağını, bu nedenlerle usulüne uygun ciro bulunmadan asıl ve birleşen davaya konu çeklerin davalı tarafından tahsil edilmesi nedeniyle, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu, çekleri ciro eden ...'in davacı şirketi borçlandırma yetkisinin bulunmaması karşısında, ayrıca ceza davasının sonucunun beklenilmesine gerek olmadığı, adı geçen kişinin şirkete gayri resmi ortak olup olmamasının da sonuca bir etkisi bulunmadığı, zira şirketi temsil yetkisi bulunmayan resmi ortağın şirket adına yapacağı cironun da aynı şekilde şirketi bağlamayacağı, mevcut delil durumu itibariyle birleşen dava yönünden ayrıca bilirkişi incelemesi yapılmasına da gerek kalmadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE 2-Asıl ve birleşen davanın davalısından alınması gereken toplam 19.434,06 TL harçtan, peşin alınan toplam 4.858,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.575,54 TL harcın asıl ve birleşen davanın davalısından alınarak hazineye irat kaydına, 3-Asıl ve birleşen davanın davalısı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.09/01/2025