T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/519 Esas
KARAR NO: 2024/1872
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/11/2022
NUMARASI: 2019/205 Esas, 2022/200 Karar
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/06/2019
KARAR TARİHİ: 04/12/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin alt yapı sistemleri sektörünün lider konumdaki firmalarından biri olup, ülkemizde ve Dünya çapında tanınmış ve yaygın olarak kullanılan "...” isimli rögar kapağı filtrelerinin mucidi ve üreticisi olduğunu, bu buluşu ile, sokaklarımızda bulunan rögar kapaklarından yayılan kötü koku ve bu kötü kokuya sebep olan bakterilerin yayılmasını önleyen, kamu sağlığı için devrim niteliğinde bir buluş gerçekleştirip, rögar kapaklarının özel bir sistemle filtrelenmesine yarayan bir mekanizma geliştirdiğini, buluş sayesinde rögar kapaklarından yayılan ve özellikle sıcak havalarda artan zararlı gazların çıkışının, zararlı gazlarla birlikte haşerelerin üremesi ve yayılmasının engellendiğini, buluşun Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... tescil numaralı "Rögar Kapağı Koku Filtre Sistemi" olarak tescil ettirildiğini, buluşuna konu ürünleri distribütör eliyle dağıtmaya karar verilerek, "Türkiye, Almanya hariç Dünya geneli" bölgesi için davalılardan ... San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'ne 20 Haziran 2016 tarihli sözleşme ile distribütörlük verildiğini, davalı ... 'nin davacının buluşundan taraflar arasındaki distribütörlük sözleşmesi ile haberdar olduğunu, distribütörlük sözleşmesi uyarınca davalının üretim lisansı ve benzeri bir hakkı bulunmadığı gibi, davacının ürünleri ile benzer ürün dahi satmama ve davacı ile rekabet etmeme borcunun olduğunu, davalının müvekkiline ait patente tecavüzü nedeniyle davacının büyük maddi kayba uğradığını, davalı distribütör tarafından davacının patentli ürünlerinin satışının yapıldığını sanmaktayken, distribütörünün taklit ürünleri sattığını öğrendiğini, davalının kötüniyetle ... tescil numaralı "Rögar Kapağı Filtresi" buluş başlıklı faydalı model belgesi için TPMK nezdinde FM başvuru yaptığını ve davacı patentini birebir taklit ederek oluşturduğu faydalı model başvurusunda, davacı patentindeki teknik çizimleri de kullandığını, davalının faydalı modelinde 1. istem bağımsız istem olup, diğer istemlerin 1. isteme bağlı olduğunu, birinci istemin davacının patenti ile açıklanmış olduğunu, davacının patentinin tarifname kısmında (30. sayılı tarifname maddesi) "kanalizasyondan çıkan hava içindeki koku, filtre tarafından tutulmaktadır. Filtre içerisinde aktif karbon ya da benzeri koku tutucular bulunur" şeklinde buluşun açıklandığını, davalıya ait sonraki tarihli faydalı modelde de aynı şekilde, aynı elemanlar ve mekanizma ile koku tutulmakta, filtre haznesinde müvekkilinin patentinde açıklandığı gibi aktif karbon kullanıldığını, davacının önceki tarihli patent karşısında davalının patentinin yeni olmadığını, davacının distribütörlük sözleşmesi uyarınca kendi satış hakkını dahi kısıtlayarak Türkiye'de ve tüm Dünyada satış hakkını davalı ...'ye verdiğini, hem patente tecavüz, hem de haksız rekabet anlamında büyük maddi kaybı bulunduğunu, ticari itibarının zedelendiği beyan ederek, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak üzere; davalı Koncagül Çatalca yönünden; davalı şahıs adına tescilli bulunan ... tescil numaralı "Rögar Kapağı Filtresi" buluş başlıklı faydalı modelin müvekkillerine ait ... tescil numaralı "... Filtre Sistemi" buluş başlıklı patent karşısında "yenilik" özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı ... Tic Ltd. Şti. yönünden; 6769 Sayılı SMK m. 155 kapsamında patente tecavüzün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, tecavüze konu ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara el konulmasına ve el konulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde müvekkiline mülkiyet hakkının tanınmasına, 6769 Sayılı SMK m. 155 kapsamında ihtiyati tedbir olarak dava konusu davalı şahıs adına tescilli bulunan ... tescil numaralı "Rögar Kapağı Filtresi" buluş başlıklı faydalı modelin üçüncü kişilere devrinin önlenmesine, davalının tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara, Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde el konulmasına ve bunların adli yedieminliğe alınıp saklanmasına, tedbir kararının uygulanabilmesi için gümrüklere yazı yazılmasına karar verilmesinin talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın beyanlarının kabul edilemeyeceğini, davalıların akraba ilişkisinin dava konusu ile bir ilgisinin olmadığı gibi, ticaretini engeller bir durumun da söz konusu olmadığını, davalılardan ...nin, 2008 yılından bu yana sektörde mevcut olup, profesyonel bir firma olması nedeniyle referanslarının Belediye İSKİ gibi kurumlar olan kurumsal bir firma olduğunu, web sitelerinin "www...com", "www...com" olup, firmanın kendine özgü, kopyalamadan uzak, profesyonel kimliğinin web siteleri incelendiğinde de ortaya çıkacağını, ... numarası ile tescilli markasının olduğunu, davalılardan Koncagül Çatalca adına ... tescil numaralı "Rögar kapağı filtresi" faydalı modelinin tescilli olduğunu, davalının tescilli faydalı modeline karşı, ortada tescilli bir patentin dahi söz konusu olmadığını, davalının distribütörlük sözleşmesini ihlal eden taraf olmadığını, sözleşmeyi keyfi bicimde fesh eden tarafın davacı olduğunu, sözleşme kapsamındaki ürünün ... tescil nollu buluş başvurusu olup, bu buluşun davalı tarafından kopyalandığı ve kopyalanarak satışa arz edildiği vs. yönünde davacı yanın tek bir delilinin mevcut olmadığını, soyut iddialarının olduğunu, davalının geliştirmiş olduğu ve tescilli faydalı modeliyle distribütörlük sözleşmesine konu patentin birbirine karışmayacak nitelikle pek çok farklılığın olduğunu, bu anlamda da distribütörlük sözleşmesinin ihlal edilmediğini, davalının tescilli olan faydalı modeli ile davacının yapmış olduğu buluş başvurusunun birbirinden farklı olup, detaylı açıklandığı ve ekte sunulu uzman görüsüyle desteklendiği üzere, inceleme raporu uyarınca davacının buluşu hakkında "buluş basamağının bulunmadığının" görüldüğünü, davalının tescilli olan faydalı modeline ilişkin, davacının yalnızca patent başvurusu ile davacı yanın iyi niyetten uzak şekilde açmış olduğu davanın reddi gerektiğini, faydalı model başvurularında tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri aranmazken, patent belgesi için tekniğin bilinen durumunun aşılması şartının arandığını, tarafların tescilli faydalı model ve davacının patent başvurusu kıyaslanırsa en temel farklılığın davalının ... numaralı faydalı modelinin tescilinde "granül yapılanması" esas alınarak ve ürüne katılan işlevsellikle birlikte, gerek TPE tarafından, gerekse ekte sunulu PCT raporu ile yurtdışında başvurusunun onaylandığını, davacı yanın iddialarının aksine, alanında uzmanların raporu ile faydalı modelin kopya olmadığı, sanayi teknolojisine uygulanabilir nitelikte olduğuna karar verildiğini, söz konusu ... numaralı buluş başvurusunun Dünya üzerinde ilk olmayıp, yenilik kriterine haiz olmadığını, davacı yanın iddialarının aksine, gerek araştırma raporu, gerekse inceleme raporu neticesinin davacı firmanın aleyhine gelerek, ortada henüz onaylanmış bir buluşun söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarihli 2019/205E. - 2022/200 K. sayılı kararıyla; "...Dosya içerisine alınan bilirkişi raporları, kayıt ve belgeler, sicil dosyaları,taraf iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin yenilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğü, diğer davalı ... Ltd. Şti yönünden ise patent hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve men'ine ilişkin olduğu, davalılarca davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce aldırılan 10/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... adına tescilli davaya konu ... numaralı faydalı modelin davacı adına tescilli ... numaralı patent karşısında yenilik şartını taşımadığı yönünde görüş bildirildiği, 05/12/2019 tarihli ek raporda da kök raporun muhafaza edildiği, daha sonra aldırılan dosyanın esasına ilişkin 12/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda Davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin bir adet ana istem ve 5 adet bağlı olmak üzere 6 istemden oluştuğu, bir adet ana istem ve bağlı 2-3-4-5 no.lu istemlerin ... numaralı patent karşısında yenilik içermediğinden hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu fakat 6 no.lu istemin 1 no.lu isteme bağlı ise de yenilik içerdiği yönünde görüş bildirildiği ayrıca diğer davalı ... tarafından davacının ... numaralı patentine tecavüzde bulunduğu yönünde görüş bildirildiği, daha sonra aldırılan 17/01/2022 tarihli ek raporda kök rapordan farklı olarak yenilik içerdiği belirtilen 6 no.lu istemin işlerliği ve yazılımsal olarak acık ve net olarak tarifname ve istemde belirtilmemiş olduğundan 6 no.lu istem yönünden de hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu yönünde görüş bildirildiği, davanın devamı sırasında davacı şirketin davaya konu ettiği, ... tescil numaralı patent için incelemeli patent başvurusunda bulunduğu ve incelemeli patent başvurusunun reddedilmesi sebebiyle dosyanın yeniden aynı heyete tevdi edildiği, heyetçe alınan en son hükme esas alınan 12/06/2022 tarihli ek raporda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu fakat davacı adına tescilli ... numaralı patentin hükümsüz kılınması sebebiyle patenten doğan haklara tecavüzün mevcut olmadığı yönünde görüş bildirildiği buna göre öncelikle Davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü yönünden yapılan değerlendirmede faydalı modelin bir adet ana istem 5 adet bağlı olmak üzere toplam 6 adet istemden oluştuğu, faydalı modele ilişkin istemlerin yenilik kriterine haiz olup olmadığı husususun uzmanlık ve teknik bilgi gerektiren hususlardan olması sebebiyle iki farklı heyet tarafından da davalı adına tescilli faydalı modelin davacı adına tescil edilen ve daha sonra hükümsüz kılınan ... numaralı patent karşısında yenilik içermediği hususu tespit edildiğinden, bilirkişi raporu ile bağlı kalınarak davalı Davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, patent hakkına tecavüz yönünden yapılan değerlendirmede ise davalı ... Ltd. Şti tarafından üretilen ürünlerin davacının ... numaralı ve "rögar kapağı koku filtre sistemi" başlıklı patent kapsamında kaldığı belirtilmiş ise de davacı adına tescilli ... numaralı patentin incelemeli patent başvurusu neticesi TPMK tarafından patentin yenilik ve buluş basamağına sahip olmadığı belirtilerek patentin hükümsüz kılındığı, hükümsüzlük halinde hükümsüzlük kararlarının geçmişe dönük olarak uygulanacağı ve buna göre davacının herhangi bir hak sahibi olmadığı patent sebebiyle tecavüz iddiası talebinde bulunamayacağı davacının hukuken geçerli ve tescil edilmiş patent hakkı sahibi olmadığı" gerekçesiyle; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, 2-Davalı ... Ltd. Şti aleyhine açılan davanın REDDİNE..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMLERİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; her ne kadar mahkemece müvekkiline ait ... numaralı patentle ilgili incelemeli patent başvurusunun reddedildiği ve patentin hükümsüz kılındığı gerekçesiyle patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının reddine karar verilmişse de, davalı ... Ltd. Şirketi aleyhine açılan davanın reddine eksik inceleme sonucunda karar verildiğini, incelemeli patent sürecinin halen devam ettiğini, olumsuz görüş bildiren 3. araştırma raporuna itiraz ettiklerini, Mahkemece incelemeli patent başvurusunun sonucunun beklenmesi gerektiği halde, başvuru süreci sonuçlanmadan davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, Mahkemenin 24/11/2022 tarihli, 2019/205 Esas, 2022/200 Karar sayılı kararının davalı ... Ltd. Şirketi aleyhine hükmedilen davanın reddi yönündeki kararına karşı itirazlarının kabulü ile anılan kararın davalı ... Ltd. Şirketi yönünden kaldırılmasına, haklı davalarının tüm talepler yönünden tüm davalılar bakımından kabulüne, davalı ... Ltd. Şirketi'nin SMK'nun 155. maddesi kapsamında müvekkilinin patent hakkına tecavüzünün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Çatalca vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkiline ait faydalı modelin 6 numaralı isteminin yenilik özelliğini haiz olduğuna dair bilirkişi raporuna rağmen faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesinin eksik inceleme sonucunda verildiğini, Müvekkilinin faydalı modeli ile davacıya ait patent başvurusunun birbirlerinden farklı olduğunu, davacının patentinde aktif karbon mevcutken, müvekkilinin faydalı modelinde granül yapılanmasının mevcut olduğunu, Davalının ... numaralı patentinin yenilik ve buluş basamağı özelliklerinin bulunmadığını belirterek, müvekkiline ait ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne dair kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğundan, yenilik içerdiği belirtilen 6 numaralı istemin işlerliği ve yazılımsal olarak açık ve net olarak tarifname ve sitemde belirtilmiş olduğundan istinaf taleplerinin kabulü ile, ... yönünden istinaf taleplerinin kabulüne, faydalı modelin hükümsüzlüğüne yönelik kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ İSTİNAF TALEBİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNE DAİR EK KARAR: İlk derece mahkemesince davalı ... vekiline istinaf harçlarını yatırması için ihtarlı tebligat yapılarak bir haftalık kesin süre verildiği, aksi takdirde istinaf talebinden vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, tebligatın 05/02/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içinde istinaf harçlarının yatırılmadığı, Mahkemece 27/02/2023 tarihinde davalı vekilinin kararı istinaf etmemiş sayılmasına karar verildiği, kararın davalı vekiline tebliğ edilmesine rağmen süresinde istinaf yoluna başvurulmadığından kesinleştiği tespit edilmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 07/08/2006 başvuru, 23/11/2009 tescil tarihli, TR ... numaralı "Logar Kapağı Koku Filtre Sistem" buluş başlıklı patentin davacı ... San. Ltd. Şirketi adına tescilli olduğu, buluşu yapanlardan birinin davacı ... olduğu, 22/04/2024 tarihinde yıllık ücretinin ödenmemesi nedeniyle geçersizlik ilanı verildiği ve sahibi adına hüküm ifade etmediği tespit edilmiştir. 02/04/2018 başvuru, 21/05/2019 tescil tarihli, TR ... numaralı "Rögar Kapağı Filtresi" buluş başlıklı faydalı modelin davalı Koncagül Çatalca adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/401 Esas sayılı dosya örneği incelendiğinde; davacıların Koncagül Çatalca ve ..., davalıların ... ve ... olduğu, davalılar adına tecsilli ... numaralı patentin hükümsüzlüğü için dava açıldığı, davanın sonucu hakkında dosyada bir bilgi bulunmadığı tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince Bilgisayar mühendisi ... , Marka-Patent vekili ... ile İTÜ Öğretim Görevlisi Makine Mühendisi Prof. Dr.... 'den oluşan heyetten alınan 10/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya ve internet üzerinde yapılan araştırmalar bütünlük oluşturacak şekilde değerlendirildiğinde, incelemeye konu www...com.tr internet sitesine ait arşiv kayıtlarının halihazırda yayını bulunan internet sitesi içeriği ile benzer içeriğe sahip olduğu, internet sitesinin arşiv kayıtları dosyaya konu ürün odaklı incelendiğinde, 19.06.2010 tarihli arşiv kaydında tespite konu "..." isimli ürünün yayının yapıldığı, 20/08/2010 tarihli arşiv kaydında tespite konu "tasofilt rögar bacası koku filtresi" isimli ürünün yayının yapıldığı, davalı tarafın patent tarihinden önce davacı tarafın internet sitesinde dosyaya konu ürünü tanıttığının tespit edildiği, ... tescil numaralı "rögar kapağı" buluş başlıklı faydalı modelin davacıya ait olduğu belirtilen ... tescil numaralı "rögar kapağı koku filtre sistemi" buluş başlıklı patentin kapsamında olduğu, 2018 04607 sayılı faydalı model belgesinin, davacı adına tescilli ekibin ... numaralı patent belgesi karşısında başvuru tarihleri itibariyle yenilik şartını taşımadığı, ... faydalı modelin yenilik unsurunu taşımadığı ve davacının ... numaralı patent belgesi karşısında yeni olmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın bu faydalı model kapsamında piyasaya sürdüğü ürünün haklı bir nedene dayanmadığı yönünde tespit ve görüş bildirildiği görülmüştür. İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan ek raporda; daha önce sunulan 10/09/2019 tarihli kök raporda vardıkları görüşü değiştirecek yeni bir bulgu ve tespit yapılmadığından, 10/09/2019 tarihli kök raporundaki sonuçlarını tekrar ederek aynı görüş ve kanaati muhafaza ettiklerinin bildirildiği görülmüştür. İlk derece mahkemesince Makina Mühendisi İrfan Tansel Üzmez ile Marka-Patent vekili ... 'dan oluşan heyetten alınan 12/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ... Çatalca adına ... numarası ile tescilli faydalı model belgesinde 1 adet ana istem ve ona bağlı 5 adet olmak üzere toplam 6 istemin mevcut olduğu, davacının patent belgesindeki istemler ile davalıya ait FM belgesinin istemlerinin unsurlar açısından karşılaştırıldığında 1, 2, 3, 4 ve 5 numaralı istemlerinin, davacının ... başvuru numaralı patent başvurusu istemlerini içerdiği ve yenilik özelliğini haiz olmadığı ve bu istemler açısından kısmi hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, ancak, davalıya ait ... numaralı FM belgesine konu 6 no'lu istemin , 1 nolu isteme bağlı olup, "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazı" unsurunun mevcudiyetinin yenilik ve korunmaya değer unsur olduğundan, 6 no'lu istem açısından yenilik özelliğinin mevcut olduğu ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı, diğer davalı ... San. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. adreslerinde yapılan incelemede; davalı şirket tarafından üretimi yapılan ürünün davacıya ait ... numarası ile tescilli patent belgesindeki istemlerde yer alan unsurları havi olduğu, farklı ve yenilik taşıyan başkaca bir unsuru içermediği tespit edilmiş olup, SMK.nun 155. maddesi de gözönüne alınarak, davalı eylemlerinin davacının patentten doğan haklarına tecavüz koşullarını içerdiği yönünde görüş bildirdikleri görülmüştür. İlk derece mahkemesince aynı heyetten alınan 17/01/2022 tarihli I.Ek raporda; Davalı Koncagül Çatalca adına ... numarası ile tescilli faydalı model belgesinde 1 adet ana istem ve ona bağlı 5 adet olmak üzere toplam 6 istemin mevcut olduğu, davacı patent belgelerindeki istemler ile davalıya ait FM belgesi istemlerin unsurlar açısından karşılaştırıldığında, 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu istemlerinin, davacının ... ve ... başvuru numaralı patent başvurusu istemlerini içerdiği ve yenilik özelliğini haiz olmadığı ve bu istemler açısından kısmi hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, ancak, davalıya ait ... numaralı FM belgesine konu 6 numaralı istemin, 1 numaralı isteme bağlı olup, "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazı" unsurunun mevcudiyetinin yenilik ve korunmaya değer unsur olduğundan, 6 numaralı istem açısından mukayese edilen diğer patent belgelerindeki istemlerden farklı olup, bir yandan bu bağlamda yenilik özelliğinin mevcut ise de, dolayısıyla sözkonusu istemde farklı olduğu tespit edilen "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazının" özelliklerinin, işlerliğinin, yazılımsal özelliklerinin tam olarak açık ve net olarak tarifname ve istemde belirtilmemiş olduğu, bu nedenle de bu istem açısından 6769 sayılı SMK.nun 92/1 ve 138/1(b) maddeleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, diğer davalı ... İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından üretimi yapılan ürünün davacıya ait ... numarası ile tescilli patent belgesindeki istemlerde yer alan unsurları havi olduğu, farklı ve yenilik taşıyan başkaca bir unsuru içermediği tespit edilmiş olup, SMK.nun 155. maddesi de gözönüne alınarak, davalı eylemlerinin davacının patentten doğan haklarına tecavüz koşullarını içerdipi yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince aynı heyetten alınan 13/06/2022 tarihli II. Ek raporda; Davalı ... adına ... numarası ile tescilli faydalı model belgesinde 1 adet ana istem ve ona bağlı 5 adet olmak üzere toplam 6 istemin mevcut olduğu, davacı patent belgelerindeki istemler ile davalıya ait FM belgesi istemlerin unsurlar açısından karşılaştırıldığında 1, 2, 3, 4 ve 5 numaralı istemlerinin, davacının ... ve ... başvuru numaralı patent başvurusu istemlerini içerdiği ve yenilik özelliğini haiz olmadığı ve bu istemler açısından kısmi hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, ancak, davalıya ait ... numaralı FM belgesine konu 6 numaralı istemin, 1 numaralı isteme bağlı olup, "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazı" unsurunun mevcudiyetinin yenilik ve korunmaya değer unsur olduğundan 6 numaralı istem açısından mukayese edilen diğer patent belgelerindeki istemlerden farklı olup, bir yandan bu bağlamda yenilik özelliği mevcut ise de, dolayısıyla sözkonusu istemde farklı olduğu tespit edilen "Gaz ölçümlerine uzaktan erişimi sağlayan data transferi cihazının" özelliklerinin, işlerliğinin, yazılımsal özelliklerinin tam olarak açık ve net olarak tarifname ve istemde belirtilmemiş olduğu, bu nedenle de bu istem açısından 6769 sayılı SMK.nun 92/1 ve 138/1(b) maddeleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, davacı adına yapılmış olan ... numaralı patent başvurusunun yenilik, buluş basamağına sahip olmaması nedeniyle reddedilmiş olması nedeniyle, SMK.nun 97/7. maddesi uyarınca davalıların eylemlerinin davacının patentten doğan haklarına tecavüz koşullarını içermeyeceği yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
GEREKÇE: Dava; davalıya ait ... numaralı "Rögar Kapağı Filtresi" başlıklı faydalı modelin davacıya ait ... numaralı “Logar Kapağı Koku Filtre Sistemi” başlıklı patent karşısında yenilik özelliği olup olmadığı, davalının davacıya ait patente tecavüzde ve haksız rekabette bulunup bulunulmadığının tespiti, önlenmesi ve giderilmesi davasıdır. Mahkemece davalı ... adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, davalıların davacıya ait patente tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun tespiti ve önlenmesi davasının ise reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; davaya dayanak yapılan ... numaralı patentin davacılardan ... adına tescilli olduğu, davacı ...’nin ise buluşu yapanlardan birisi olduğu tespit edilmiştir. SMK'nun 141/1/a-b-c maddelerinde sayılan tecavüz hallerinde yalnızca patentin adına tescilli olduğu kişi tarafından dava açılabileceği ve patent sahibi davacı şirket olup, diğer davacı ...’nin ise patente dayanarak SMK'nun 141/1/a-b-c maddeleri uyarınca patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasını açmak için aktif taraf ehliyeti mevcut değildir. Davada taraf ehliyeti dava şartlarından olduğundan, Mahkemece resen araştırılması gerekir. Bu nedenle HMK’nun 355/1. maddesi uyarınca resen yapılan inceleme sonucunda, davacı ... tarafından açılan patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının HMK’nun 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı şirketin açtığı patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasıyla ilgili yapılan incelemede; TPMK internet sitesinden davacı şirket adına tescilli 2006 04170 numaralı patentin incelemeli patent başvurusu işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığına dair yapılan sorgulamada, 17/01/2024 tarihinde tarifname istem değişikliği talebinde bulunulduğu tespit edilmiş, Dairemizce TPMK’na müzekkere yazılarak davacıya ait patentin incelemeli patent başvuru işlemlerinin devam edip etmediği sorulmuş, verilen cevapta 22/04/2024 tarihinde yıllık ücretinin ödenmemesi nedeniyle geçersizlik ilanı verildiği ve sahibi adına hüküm ifade etmediği bildirilmiştir. Mahkemece, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/401 Esas sayılı hükümsüzlük davasının ve davacı şirketin incelemeli patent başvurusunun sonucu beklenerek, buna göre patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasıyla ilgili değerlendirme yapılması gerekirken, incelemeli patent başvurusuyla ilgili 3. inceleme raporunun olumsuz geldiği ve patentin hükümsüz kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, ancak, ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra, istinaf incelemesi sürecinde davacıya ait patentin hükümsüz kaldığı tespit edildiğinden ve hükümsüzlük geçmişe etkili olacağından, davacı şirketin davalıya karşı ileri sürebileceği sınai mülkiyet hakkının mevcut olmaması nedeniyle, kazanılmış haklar saklı tutularak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, davalı... hakkında davacı ...’nin açtığı patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının HMK’nun 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca aktif taraf ehliyeti bulunmadığından usulden reddine, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-6100 sayılı HMK’nun 353/1-b-2. maddesi uyarınca İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 24/11/2022 tarihli, 2019/205 Esas, 2022/200 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı ... adına tescilli ... numaralı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Davalı ... hakkında davacı ...’nin açtığı patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının HMK’nun 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca aktif taraf ehliyeti bulunmadığından USULDEN REDDİNE, Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan patent hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasının reddine, 4-İlk derece yargılaması yönünden; a)Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile 383,20 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, b)Davacılar vekiline davanın kabul edilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...' dan tahsili ile davacılara ödenmesine, c)Davacı ...’nin reddedilen davası nedeniyle davalı ... vekili için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...’den tahsili ile davalı ...’ne ödenmesine, ç)Davacı ...’nin reddedilen davası nedeniyle davalı ... vekili için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...’nden tahsili ile davalı ...’ne ödenmesine, d)Davacı tarafından yapılan 44,40 TL harç, 695,80 TL tebligat ve müzekkere, 4.650,00 TL bilirkişi masrafları olmak üzere toplam 5.390,20 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 1/2 'si olan 2.695,10 TL'sinin davalı ...' dan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, e)Davalı ... tarafından yapılan 137,20 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...' ne ödenmesine, davalı ... tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf yargılaması yönünden; a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davacılara iadesine,
B)Karar resen yapılan inceleme sonucunda kaldırıldığından, istinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/12/2024