T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/194 Esas
KARAR NO:2024/1664 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:11/10/2022
NUMARASI:2021/141 E. - 2022/163 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:24/10/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin "..." markası ile Türkiye genelinde 34 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren büyü bir eğitim kurumu olduğunu, bununla birlikte davacı şirketin "...", "...", "...", "... ...”, "... ..." markalarının ve ekte liste halinde sunulan Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli tüm markaların hak sahibi olduğunu. davacı şirket tescilli markalar ile faaliyet göstermekle birlikte, aynı zamanda franchise sözleşmeleri akdederek başkaca şirketlere markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında kullanma hakkı tanıdığını, davacı şirket ile davalı... Şirketi arasında 06.03.2020 tarihinde 3 (üç) yıl süre ile Franchise Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme kapsamında Franchise alan davalı şirketin, franchise veren davacı şirkete ait "... ..." markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında "... Pendik İstanbul” adresinde kullanmayı beyan ve taahhüt ettiğini, 06.03.2020 tarihli Franchise sözleşmesinin ekte sunulduğunu, işbu sözleşmenin 56. ve 59. maddeleri uyarınca franchise alanın 80.000,00-TL tabela bedelini ve sözleşme süresi içerisinde her eğitim ve öğretim yılında, her öğrenci için ortaokul yayınlarında 1.200,00-TL lise yayınlarında 1.500,00-TL yayın bedelini franchise verene ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ancak franchise alan davalı şirketin sözleşmede kararlaştırılan bu ödemeleri yapmayarak ilgili sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, yine bu sözleşmenin 73. ve 74. maddelerinde franchise alanın franchise verene, yan kuruluşlarına veya ortaklarına muaccel ödemelerini yapmayı reddetmesi, ihmal etmesi veya kararlaştırılan tarihte yapmaması halinde franchise alanın kendiliğinden temerrüde düşmüş sayılacağı ve franchise verenin ayrıca bir ihtara, ihbara, mehil tayinine ihtiyaç olmaksızın franchise sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak sona erdirebileceğinin kararlaştırıldığını, işbu sözleşme hükümleri uyarınca davalı şirketin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile temerrüde düştüğü ve davacı şirketin hiçbir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmeyi haklı sebeple feshedebileceğinin açık olduğunu, davalı şirketin yukarıda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle franchise sözleşmesinin Bakırköy ... Noterliğinin 23.02.2021 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirket tarafından haklı sebepler ile feshedildiğini, ihtarnamenin bir nüshasının ekte sunulduğunu, işbu ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edildiğini, ancak davalı şirketin söz konusu marka ve logoyu haksız şekilde kullanmaya devam ettiğini, tebliğ şerhine ilişkin evrakın ekte sunulduğunu, davacı şirketin markasının davalı şirket tarafından kullanılamayacağı, kullanılması halinde bu durumun marka hakkında tecavüz, haksız fiil ve haksız rekabet teşkil edeceği hususunun izahtan vareste olduğunu, davalı yanın "... Pendik İstanbul” adresindeki tabelayı indirdiğini, ancak internet sitesi ve sosyal medya mecralarını kapatmamış olduğunu, davalı yanın tüm ikazlara rağmen "erken kayıt" dönemine izinsiz olarak başladığını ve "kaçak" bursluluk sınavı düzenlediğini belirterek, öncelikle ivedi olarak tedbir kararı verilerek tecavüzün derhal menine, müvekkiline ait tescilli markanın kullanıldığı..., reklam vasıtası, internet ve sosyal medya hesaplarından "..." ibaresinin kaldırılmasına ve kapatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAHİLİ DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dosyaya sunduğu 14/03/2022 tarihli dilekçesi ile; davaya konu interenet sitesinin alan adının ... Şirketi adına kayıt edildiğinden bahisle, bu kişilerin davaya dahil edilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalıya ve dahili davalılara usulüne uygun davetiye gönderildiği halde, davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
FERAGAT DİLEKÇESİ:Davacı vekili 11/10/2022 tarihli celsedeki beyanında, sadece dahili davalılar yönünden davadan feragat ettiğini belirtmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 11/10/2022 tarihli 2021/141 E. - 2022/163 K. sayılı kararıyla; "...İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının "..."esas unsurlu markaların tescilli sahibi olduğu. Davalı ... Şti ile aralarında düzenlenen 06/03/2020 tarihli françhise sözleşmesinin davacı tarafından fesih edildiği fesihe rağmen davalının "..." markalarını kullandığı, bu sebeple marka hakkına tecavüzün tespiti ve meni ile ilgili iş bu davanın açıldığı. Davalı tarafından davaya cevap verilmediği, davanın reddinin talep edildiği. Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, alınan bilirkişi raporunda; davalının internet sitesinde, "..." markasının kullandığının tespit edildiğini bu durumun marka hakkına tecavüz teşkil ettiği yönünde görüş bildirildiği, Davacı tarafından davalı .... Şti tarafından kullanılan internet sitelerinin ... ve yetkilisi bulunduğu .... Şti tarafından gerçekleştirildiği iddia edilerek davaya dahil edilmiş ise de daha sonra bu dahili davalılar yönünden feragat edildiği bu sebeple dahili davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği, diğer davalı ... yönünden ise; tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı şirketin "..." esas unsurlu çok sayıda markanın 41 ve 16. Sınıflarda tescilli sahibi olduğu. Davacı şirketin eğitim hizmetleri alanında faaliyet gösterdiği, davalı şirket ile aralarında 06/03/2020 tarihli sözleşme düzenlendiği ve bu sözleşmeye göre davalı şirketin Pendik - İstanbul adresinde "..." markasını kullanması hususunda anlaşmaya varıldığı, davacı şirketçe davalının 06/03/2020 tarihli sözleşme kapsamında 80.000 TL tabela bedeli ve diğer bedelleri ödemediği belirtilerek Bakırköy...Noterliği'nin 23/02/2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile fesih edildiği, fesih ihtarnamesinin davalıya 01/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği. Mahkememizce davalıya ait internet sitesi üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde; “...” simli internet sitesinde ... Merkezi şeklinde tanıtım ve kullanımın bulunduğu yine ... Dersaneleri'nin geçmişinden bahsedildiği. Bu şekilde davacı tarafından davalı ile aralarında düzenlenmiş olan françhise sözleşmesi fesih edilmesine rağmen davalının "..." markalarını kullanmaya devam ettiği bu durumun 6769 sayılı SMK. 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil ettiği" gerekçesiyle; -Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, dahili davalılar yönünden Feragat nedeni ile davanın REDDİNE, Diğer davalı yönünden davanın KABULÜ ile, ... internet sitesinin kapatılmasına, davalı tarafından, davacının ... ibareli markalarına yönelik tecavüzün tespitine, önlenmesine ve men'ine, davalı tarafça ... ibaresinin fiziki ve internet ortamında kullanmasının yasaklanmasına, kullanılan ibarelerin kaldırılmasına..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU:Davalı ... Şirketi vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; alınan bilirkişi raporunda, "..." markasının kullanıldığı internet sitesinin müvekkiline ait olduğuna dair bir tespit yapılamadığını,Bahse konu sitenin alan adının ... Şirketi'ne ait olduğunun ve adresinin Ümraniye'de olduğunun tespit edildiğini, Buna rağmen .... Şirketi hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar verilirken, müvekkili hakkında davanın kabulüne karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu,Davacının belirttiği feshin, haklı fesih olmadığını, Sözleşmenin 59. maddesindeki "...tabela bedeli ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder. Bu bedel hiçbir şekilde geri talep edilemez." şeklinde belirtilmiş olan bu bedelin ne zaman muaccel olacağına ilişkin bir ibare bulunmadığını,Fesih bildirimin müvekkiline tebliğ edilmediğini, tebligat yapılan ...'ın iş yeri çalışanı olmadığından tebligat almaya da yetkili olmadığını, tebligatın geçersiz olduğunu belirterek, eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen istinafa konu İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 11/10/2022 tarihli, 2021/141 Esas, 2022/163 Karar sayılı kararının davalı yönünden kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 16. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 16. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ...." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ...numaralı "... ..." markasının 41. sınıfta, ... numaralı "..." markasının 41. sınıfta davacı adına tescilli oldukları tespit edilmiştir.Dosyaya sunulan 06/03/2020 tarihli "... Merkezi Kişisel Gelişim Kursu Franchise Sözleşmesi" başlıklı sözleşme örneği incelendiğinde; davacı ile davalı.... Şirketi arasında, sözleşme tarihinden itibaren 3 yıl geçerli olacak şekilde davacıya ait "... Merkezi Kişisel Gelişim" isim hakkını davalının kullanması için Franchise Sözleşmesi imzalandığı tespit edilmiştir.Dosyada mevcut Bakırköy .... Noterliğinin 23 Şubat 2021 tarihli, .. Yevmiye numaralı ihtarname örneği incelendiğinde; davacı tarafından Franchise sözlemesindeki yükümlülüklerini yerine getirmediği için davalıya sözleşmenin feshedildiğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalı iş yerinde çalışan ...'a 01/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2021/609 Esas sayılı dava dosyası ile davacıya ait marka hakkına tecavüz suçundan sanıklar ... ve ... haklarında kamu davası açıldığı tespit edilmiştir. UYAP üzerinden yapılan incelemede; ...’ın beraatine, ....’ın cezalandırılmasına karar verildiği, kararın 22/03/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Davacı vekili tarafından istinafa cevap dilekçesi ekinde sunulan 22/11/2021 tarihli ifade örneği incelendiğinde; davalı şirket yetkilisi ....’ın polisteki ifadesinde; "Ben soruşturma evrakını okudum inceledim ve bilgi sahibi oldum. Ben şuan biyoloji öğretmeni olarak özel dersler vermekteyim. Evrakta isimi geçen ... .... A.Ş. isimli firma ile 2020 yılı şubat ayında ... Esenyalı/Pendik adresinde ... merkezi olarak bir şube açmayı planladık. Ön görüşmelerini yaptık. Daha sonra ismi geçen pendiksevinc.com isimli siteyi kurduk. O tarihlerde hem pandemi sürecinin başlangıcı hem de ekonomik durumlardan dolayı yeni şube planımız gerçekleşmedi. İlgili adreste herhangi bir kurs açılmamıştır. Söz konusu adreste şuan ... isminde farklı bir kurum faaliyet göstermektedir. İnternet adresi de .... İfadem ekinde sunduğum evrakta görüldüğü üzeri söz konusu adreste ... isminde farklı bir kurum faaliyet gösterdiği görülmektedir. Bu adreste bizim ... adı ile bir kurum kurup faaliyet göstermemizin imkanı yoktur. Söz konusu pendiksevinc.com isimli sitede şuan aktif değildir. Domain bitiş zamanı da 2022 Şubat ayıdır. Yani yaklaşık 2 ay sonra kapanacaktır. İsmi geçen ... ... A.Ş isimli firma bana ulaşmış olsa idi veya herhangi bir ihtar göndermiş olsa idi bu konu ile hemen ilgilenirdim. Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.Mahkemece bilişim uzmanı ... ve marka vekili ...'tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 10/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: "...Davacı tarafından dosyaya sunulan ve bahsi geçen "..." internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 23.02.2020 tarihinin kayıt olunduğu ve alan adı sahibinin "... - .... Şti" isimi irma adına kayıtlı olduğu, açık adresin "... Ümraniye / İSTANBUL" olarak, iletişim numarasının "..." olarak, E-posta adresinin "..." olduğuna dair bilgilerin gözüktüğü, ilgili internet sitesi içerik saylayıcısı tespiti için detaylıca incelendiğinde adresinin "... caddesi No:... Esenyalı Pendik (Esenyalı ... Bankası Üstü)" olarak, iletişim numarasının "..." olarak belirtildiği ve web sitesi içerisinde tespite konu "..." ibarelerinin ve görsellerin kullanıldığı, davacı tarafından davalı tarafa bayilik sözleşmesi ile kullanım hakkı verilen yukarıda bilgileri bulunan "..." esas unsurlu markaların teknik bilirkişi tarafından ... adresinde kullanıldığı tespit edilmiştir. İzinsiz olarak bu kullanımın davacı tescilli markalarına iltibas ve karışıklığa sebep olacağına..." dair görüş bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece asıl davalı ... Şirketi’ne karşı açılan davanın kabulüne, dahili davalılar hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davaya sonradan dahil edilen ...ve ... Şirketi ile davalı ... Şirketi arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından, dava açıldıktan sonra davaya dahil edilmeleri usule aykırı ise de, bu konuda istinaf talebi bulunmadığından, bu hususa değinilmekle yetinilmiştir.Dosyada mevcut marka tescil kayıtları ve sözleşme örneği ile; taraflar arasında imzalanan Franchise sözleşmesi ile "... ..." markasının kullanım hakkının üç yıllığına davalıya verildiği sabittir. Sözleşmenin daha sonra davacı tarafından feshedildiği, davacının bu fesihten haberdar olduğu davacı tarafça davalı şirket yetkilisi hakkında yapılan şikayet üzerine ceza mahkemesinde yargılanarak, markaya tecavüz suçundan adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, davalı şirket yetkilisinin ceza Mahkemesindeki savunmasında da markayı kullanmaya devam ettiklerini ve alan adlarının kendilerine ait olduğunu beyan ve kabul ettiği, fesih ihbarını tebliğ alan kişinin şirket çalışanı olmadığına dair ceza davasında bir savunma yapmadığı, yalnızca soyut olarak fesih ihbarının kendisine ulaşmadığını savunduğu tespit edilmiştir.Bu durumda, davalı ... Şirketi’nin franchise sözleşmesi feshedildiği halde davacıya ait markayı eğitim ve öğretim hizmetleri için kullandığının sabit olduğu, fesih iradesinin davalı şirkete ulaşması ile sözleşmenin sona erdiği ve davalının markayı kullanma hakkının kalmadığı, fesihten sonra davalının marka kullanımının davacının markadan kaynaklanan haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, sözleşmenin feshinin haklı olup olmamasının bu davanın sonucunu etkilemeyeceği, haksız fesihten dolayı davalı tarafın uğradığı bir zarar söz konusuysa bunun için ayrıca davacıdan talepte bulunabileceği anlaşılmakla, Mahkemece davalı ... Şirketi hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... Şirket vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davalı ...şirketinden alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 9,30TL (posta-teb-müz) masrafının davalı ...dan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı ... tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 24/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.