T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2026/369 Esas
KARAR NO : 2026/674
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/01/2026 (Ara Karar)
NUMARASI : 2025/922 Esas
DAVANIN KONUSU: Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar(Menfi Tespit)
KARAR TARİHİ: 29/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ:
İhtiyati tedbir talep edenler vekili, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/1721 D.İş sayılı dosyasına verdiği talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacısı olduğu Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/282 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan menfi tespit davasında verilen 26/06/2025 tarihli ara kararı ile, T.C. ... Bankası Anonim Şirketi Diyarbakır Ticari Şubesi'ne ait; 01/07/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.100.000-TL bedelli, 30/07/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.030.000-TL bedelli ve 30/08/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.100.000-TL bedelli çeklerin lehdarı olan .... Ltd. Şti. yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiğini, haricen öğrendikleri üzere söz konusu çeklerden ... ve ... no'lu çeklerin ...AŞ'ye ciro edildiğini, ikame edilecek olan menfi tespit davası öncesinde müvekkili şirketin telafisi güç zararları, bedelsizlik def'inin davalıya karşı ileri sürülmesinin mümkün olması hususları ve bahsi geçen tedbir kararı gözetilerek teminatsız olarak, çeklerin bankaya ibrazı halinde tedbiren ödenmemesine, cebri icra işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARI:
İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 tarih, 2025/1721 D.İş sayılı kararıyla, tüm dosya kapsamından; yasal mevzuat hükümleri göz önüne alınarak, mevcut belge durumuna göre, ihtiyati tedbir talebinin icra takibinden önce talep edilmiş olması nedeniyle İİK'nın 72/2 maddesi uyarınca TC ... Bankası Diyarbakır Ticari Şubesine ait, ... ve ... no'lu 2 adet çekin 3.kişilerin haklarının etkilenmemesi açısından sadece taraflar arasında hüküm teşkil etmek üzere davalı şirket tarafından dava konusu çekler ile ilgili yapılacak olan icra takibinin takdiren % 15 teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2025 tarih, 2025/1721 D.İş sayılı ek kararıyla; ... ve ... no'lu 2 adet çekin bankaya ibrazı halinde tedbiren ödenmemesine" ibaresinin eklenerek tamamlanmasına karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ:
Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen davalı vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesinde; mahkeme tarafından verilmiş olan tedbir kararının açıkça hukuka aykırı olduğunu, talep eden tarafın dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmesi gerektiğini, ayrıca davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiğini, ihtiyati tedbirde asıl olanın ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunması olduğunu, hukuka aykırı ve usule aykırı olarak tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini ileri sürerek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN KABULÜ KARARI:
İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/922 E.sayılı dosyasından verilen 28/01/2026 tarihli ara karar ile; davaya konu olayda davacı şirketler ile dava dışı çek lehtarı ... arasında düzenlenen sözleşmeden bağımsız bir borç ikrarı olduğu, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesiNİN geçerli olduğu, çek el değiştirdikçe temel ilişkideki şahsi def'ilerin ve ifasızlık hallerinin TTK'nın 687 ve 792. maddeleri gereğince çeki ciro ile devralan yeni hamillere karşı ileri sürülemeyeceği, çeki ciro yoluyla devralan davalı şirketin ayrıca faktoring şirketi olduğu, bu durum dikkate alındığında tedbir talep edenler tarafından faktoring şirketinin çeki iktisap ederken bile bile zararlarına yönelik hareket ettiğini kanıtlaması gerektiği, faktoring şirketinin kötü niyetli olduğu yönünde dosyada somut delil bulunmadığı gerekçesiyle, ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile, 10/07/2025 tarihli tedbir kararı ile yasal şartları oluşmadığı halde verilen hükmün tamamlanmasına yönelik17/07/2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, talep dilekçesindeki ve dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek; istinaf karar ilamı ile 17/07/2025 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiği, yalnızca 17/09/2025 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabul edildiği görüldüğünden, yerel mahkemece 17/07/2025 tarihli hükmün tamamlanmasına yönelik ek kararın da kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin 28/01/2026 tarihli ara kararı eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.
Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık ihtiyati tedbire itirazın kabulüne dair 28/01/2026 tarihli ara karara ilişkindir. Karar, davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 tarih, 2025/1721 D.İş sayılı dosyasından İİK'nın 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verildiği, ayrıca ek karar ile ödeme yasağı kararı verildiği, itiraz üzerine menfi tespit davasına bakan İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/922 E.sayılı dosyasından verilen 28/01/2026 tarihli ara karar ile, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin ve ödeme yasağının kaldırılmasına karar veriliği, İİK’nun 72. maddesine göre ihtiyati tedbir kararı verilmesi bir zorunluluk olmayıp, davacının haklılığını yaklaşık ispat ölçüsünde ispatlayacak delilleri ibraz etmesi koşuluyla tedbir kararı verilebileceği, (Kapatılan Yargıtay 19.HD'nin 2013/8722 - 13431 E-K.- 2013/540 -7801 E-K sayılı kararı) TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 757/1. maddesinde düzenlenen ve çek iptali davalarında muhatabın çek bedelini ödemekten men edilmesi yönündeki tedbir kararının menfi tespit davalarında uygulanamayacağı, somut olayda davaların çek hamili olan davalı faktoring şirketine karşı ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu, davacıların ileri sürdüğü hususların ancak, davacıların dava dışı çek lehdarına karşı Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/282 E. sayılı dosyası ile açtığı dava sonucunda ispatlanabileceği, bu nedenle işbu davada ileri sürülen hususların yargılamayı gerektirmesi nedeniyle mevcut durumda yaklaşık ispatın sağlanamadığı, davaya konu çeklerin davalı faktoring şirketine, dava dışı lehdar tarafından verildiği, davalı faktoring şirketinin faktoring işlemi ile devraldığı alacağın, alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu, faktoring işleminin müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu olmak üzere üç tarafı bulunduğu, faktoring işleminin bu tarafları arasındaki ilişkiler yönünden 6361 sayılı yasanın 9/2 ve 6098 sayılı TBK'nın 188/1.maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, buna göre borçlunun, faktoring işlemini öğrendiği sırada önceki alacaklısına karşı sahip olduğu def'ileri, alacağı faktoring sözleşmesine dayanarak devralmış olan faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği, bu nedenle ilk derece mahkemesinin "şahsi def'ilerin" ve ifasızlık hallerinin TTK'nın 687 ve 792. maddeleri gereğince çeki ciro ile devralan yeni hamillere karşı ileri sürülemeyeceği" şeklindeki gerekçesi yerinde değilse de, yaklaşık ispatın sağlanamamış olması nedeniyle ihtiyati tedbir kararı ve ödeme yasağı kararının kaldırılmasının sonuç olarak yerinde olduğu anlaşılmakla, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/04/2026