T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1417 Esas
KARAR NO : 2026/721 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/05/2025
NUMARASI : 2021/30 E. - 2025/157 K.
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin besteci ve söz yazarı olup Rusya'da anılan bir sanatçı olduğunu, söz ve müziği müvekkiline ait olan ve ... tarafından da bu hakkı onaylanan "yara mıne bedeve" adlı eserin sahibi olduğunu, bu eserin yapımcısı davalı ... A.Ş. tarafından çekilen "..." isimli dizinin "75 bölümlük " jenerik kısmında ve birçok kısmında davalı ... A.Ş.'ye ait televizyondan yayınlandığını, halen aynı dizinin bölümlerinin ... televizyonunda yayınlanmakta olduğunu belirterek, 5846 Sayılı FSEK'in 68.maddesi uyarınca tecavüzün ref'ine ve müvekkili ile sözleşme yapılmış olsaydı istenecek bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğranılan zararların tazmini zımnında şimdilik 1.000,00 TL'nin üç kat fazlasının ihlal tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, dizinin yayımının durdurulmasına, karar özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH:Davacı vekili, yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesiyle toplam 438.750,00 TL'nin tahsilini istemiş, ıslah harcını da 18/04/2018 tarihinde ikmal etmiştir.
CEVAPLAR: Davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Kartal Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, MÖHUK'nun 48.maddesi gereğince davacının yabancı kişi olması nedeniyle teminat yatırması gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise ... Meslek Birliği'nin resmi web sitesinin eser arama kısmında yapılan sorgulamada "..." isimli eserin birden çok sahibi olduğunu, yine dava konusu "..." isimli eserin sahibinin ... olduğunu, "..." ve "..." isimli eserlerin ise hak sahibinin bulunmadığının görüleceğini, ayrıca Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği sayfasında davacının adının eser sahibi olarak geçmediğini, söz konusu dizi için ... isimli kişi ile sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince bu kişinin özgün müzik eseri düzenlediğini, sorumluluğun bu kişiye ait olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının Rusya vatandaşı olup teminat yatırması gerektiğini, FSEK'in 68.maddesi gereğince hak talep edilebilmesi için Yargıtay 11.HD'nin 2010/10171 Esas, 2012/14474 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere kendilerine ihtar çekilmesi gerektiğini, somut olayda bu şekilde bir ihtarın bulunmadığını, dava konusu dizinin uzun süredir yayınlanmakta olduğunu, davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığını, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerin Türkçe tercümelerinin ve resmi makamlarca verilenlerin tasdikinin eklenmesi gerektiğini, davacının sunduğu delil listesinin usulüne uygun olmadığını, dava konusu eserin kendisine ait olduğunun ispat edilemediğini, müvekkilince herhangi bir hak ihlalinin yapılmadığını, müvekkili ile diğer davalı yapımcı arasında düzenlenen sözleşmede diğer davalının herhangi bir fikri mülkiyet hakkını ihlal etmeyeceğinin hüküm altına alındığını, ayrıca davalı yapımcı ile dava dışı ... arasında yapılan sözleşme gereğince sorumluluğun ...'na ait olduğunu, meslek birliği kayıtlarında "..." isimli eserin anonim türkü olarak geçtiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.
MAHKEMENİN İLK KARARI: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 19.06.2018 tarihli 2012/217 E.-2018/172 K. Sayılı kararı ile; "...toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; söz ve müziği davacıya ait olan "..." isimli eserin izinsiz olarak dava konusu "..." TV dizisinde kullanıldığını, bu şekilde davacının maddi ve manevi haklarının ihlal edildiği, gelen belgelerden davacının eser sahibi olduğunun tespit edildiği, dizide 75 kez izinsiz kullanımın bulunduğu ve davalı şirketin ..., ... ve ... Web kanallarında ayrı ayrı söz konusu dizilerin gösteriminin yapıldığının anlaşıldığı, bilirkişiler tarafından her bir bölüm için 650,00 TL rayiç bedel belirlendiği, üç kanalda 75 bölüm için toplam 225 gösterim yapıldığı, buna göre 146.250,00 TL rayiç bedel tespit edildiği, gösterimin süresi, tecavüzün niteliği, kusur durumu gözönüne alındığında takdiren üç katı bedelin davacıya verilmesinin uygun olacağı, FSEK'in 54.maddesine göre iyiniyetin korunamayacağı, bu nedenle yapımcı ve yayıncının her ikisinin de olaydan haksız fiilden dolayı müştereken sorumluluğunun bulunduğu, FSEK'nin 68.maddesi uyarınca taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğundan tecavüzün ref'i talebinin reddi gerektiği, muhtemel tecavüzün men'ine karar verilmesi gerektiği, sözleşmesel ilişki nedeniyle davacının ilan talebinin de yerinde olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, 438.750,00 TL'nin ihlal tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizini aşmayacak reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ref talebi ile ilan talebinin reddine, muhtemel tecavüzün men'ine..." karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf isteminde bulundukları görülmüştür.
İSTİNAF KARARI: Dairemizin 29/12/2020 tarihli 2018/3160 E. - 2020/2297K.sayılı kararıyla; ''...Dosya içeriğinden ve mahkemece yapılan araştırmadan dava konusu eserin davacıya ait olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı ... ... ... A.Ş vekilince FSEK'in 68.maddesi uyarınca tazminat talep edilebilmesi için ihtar çekilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, somut olay bakımından bu istinaf sebebinin dinlenebilir olmadığı kanaatine varılmıştır. Ne var ki, mahkemece emsal araştırması yapılmış ise de, söz konusu emsal araştırması dairemizce yeterli görülmemiştir. Bu itibarla yayın tarihleri itibariyle daha fazla edisyon kuruluşlarından emsal araştırması yaptırılması gerekir. Öte yandan ... ve ... Web sitesindeki tekrar gösterimler kabul şekli itibariyle de ... televizyonunda ilk defa yapılan gösterim için belirlenen 650,00 TL üzerinden hesap edilmesi de doğru değildir. Zira tekrar gösterimlerin daha düşük fiyatta olması gerekir. Öte yandan ... ve ... Web sitesinin Türkiye çapında yayın yapıp yapmadığı, uydudan ya da internet üzerinden yayın yapıp yapmadığının RTÜK'ten sorulması, yine ... ve ... Web sitesinin izlenilirlik durumlarının bilirkişilerce değerlendirilmesi gerekir. Yargılama bu yönlerden eksiktir. Öte yandan davacı tarafça dava dilekçesinde davalılardan televizyon yayını yapan şirket yönünden "... ... A.Ş" davalı olarak gösterilmiş ve bu davalı yönünden verilen cevap dilekçesinde de davalının adı "... ... ...A.Ş " olarak gösterilmiş olup bu davalı tarafından verilen istinaf dilekçesinde ise davalının "... .... A.Ş (... ... ... A.Ş) " olarak gösterildiği, bu davalı tarafından verilen cevap ve delil listesi sunma süresinin uzatılmasına dair talep dilekçesi ekindeki Beşiktaş 19.Noterliği'nin 6 Ocak 2011 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesinin incelenmesinde ise, ... ön adıyla başlayan birçok şirket adına ortak vekaletname verildiği, bu vekaletnamede adı geçen şirketlerin dava dilekçesindeki şirketlerle aynı olmadığı, bu durumun husumete etkisi üzerinde durularak gerektiğinde davacı tarafa açıklama yaptırılarak ayrıca bu hususun sıfatta hata kapsamında kalıp kalmadığı da değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Hal böyle olunca davalılar ... A.Ş ile ... ... ... A.Ş vekilinin istinaf taleplerinin yukarıda belirtilen yönlerden ayrı ayrı kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... A.Ş ile ... ... ... A.Ş vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-İstanbul 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 19/06/2018 tarih, 2012/217 esas, 2018/172 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE..." karar verilmiştir.
KALDIRMA SONRASI MAHKEME KARARI: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 27/05/2025 tarihli 2021/30 E.- 2025/157 K. Sayılı kararı ile; "...Yapılan yargılama sonucunda davacının hak ve eser sahibi olduğu "..." isimli eserin davalılarca yayın ve yapımı üstlenilen "..." isimli dizide izinsiz olarak kullanıldığı, bu kullanımların dosya kapsamına sunulan dizi kayıtları ve alınan bilirkişi raporları ile 75 bölümde gerçekleştiği, 21/03/2025 tarihli hükme esas alınan bilirkişi raporunda her bir bölüm için 700,00 TL rayiç bedelin mahkememizce doysa kapsamına uygun görüldüğü, ... Web ve ... kanallarında yapılan yayınların tekrar yayın niteliğinde olduğu anlaşılmakla ... isimli kanalda yapılan yayınlar için 700,00 TL X 75 bölüm için belirlenen 52.500,00 TL'nin FSEK 68 gereğince 3 katı olan 157.500,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ref talebi yönünden ise telif tazminatı talep edilmekle taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacıya ait "Yaramıne bedeve" isimli eserin davalılar tarafından yapımı ve yayını üstlenilen "..." isimli dizide izinsiz kullanımı nedeniyle davacının ihlal edilen fikri hakları nedeniyle 52.500,00 TL telif tazminatının 3 katı olan 157.500,00 TL telif tazminatının ihlal tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizini aşmayacak reskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Davacının ref, men ve ilan talebinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMLERİ: Davacı vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; müvekkilinin adının çeviri sırasında yanlış yazıldığını, Mahkemeden müvekkilinin adının ... olarak düzeltilmesi için HMK’nın 124. maddesi uyarınca talepte bulunduklarını ve talebin kabul edildiğini, buna rağmen müvekkilinin adının gerekçeli kararda yanlış yazıldığını, müvekkilinin adının düzeltilmesini talep ettiklerini,
Mahkemece 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporu ve eki raporun hükme esas alınması gerekirken, usul ve yasaya aykırı ve yasal gerekçeden yoksun 04/09/2024 tarihli raporun esas alındığını,
Davalı kanallarda yayınlanan 75 yayının tekrar yayın olmadığını, tekrarların ayrıca listede sunulduğunu ve halen devam ettiğini,
Kaldı ki İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi’nin kararında tekrar yayına ödeme yapılmayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, daha düşük bir bedel düşünülebileceğinin belirtildiğini, mahkemenin bu konudaki taleplerini gerekçesiz olarak reddettiğini,
Mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, kopyala yapıştır yöntemiyle özet bir gerekçe yazıldığını, kanun maddeleri ve emsal kararlarla desteklenmediğini, iki kanala ilişkin yayınların neden tekrar olarak kabul edildiği ve tazminat taleplerinin kısmen reddine dair bir gerekçe açıklanmadığını,
Davalıya ait ... logolu televizyon kanalının, ... ve ... sayfasının izlenme oranının oldukça yüksek olduğu, 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda ve ek raporunda bu hususun genişçe uzman bilgisi ile açıklandığını,
Bilirkişi raporunun 10. Sayfasında ... kanalının ... uydusu üzerinden tüm dünyadan izlenebildiğinin açıklandığını,
06/01/2023 tarihli bilirkişi raporu sonuç bölümündeki hesaplama esas alınarak rayiç bedel değerlendirmesinin tamamlanması gerektiğini,
Her üç kanalda yapılan yayının aynı saatte yapıldığını ve hitap ettikleri ülkesel-bölgesel alanın hem farklı, hem de uluslararası düzeyde örtüştüğünü, yapılan yayınların tekrar yayın olmadığını,
Yaklaşık 12 yıldır ihlal edilen hak nedeniyle sözleşme yapılsaydı ne kadar bedel ödenirdi şeklinde belirleme yapılmasının doğru olmadığını, manevi açıdan da eziyetin söz konusu olduğunu, enflasyon ve döviz kuru karşısında tazminatın eridiğini, hükmedilen tazminatın da bunu telafi edemeyeceğini, 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda enflasyon koşulları da dikkate alınarak hesaplama yapıldığını,
Edisyon şirketlerinin döviz karşılığı hesaplamalarının ve fatura örneklerinin bilirkişilerce görülmek istenmediğini, tazminatın döviz karşılığı hesaplanması ve takdirin mahkemeye bırakılması gerektiğini,
Edisyon şirketlerinden gelen bilgilerin ve müvekkili lehine Euro olarak yapılan fatura ve ödemelerin hükme esas alınan 2024 tarihli raporda zikredilmediğini, bilgi saklandığını,
Mahkemece aleyhe olan ve gerekçesiz bilirkişi raporunun hükme esas alındığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, arz ve izah edilen ve Mahkemece resen dikkate alınacak sebeplerle, istinaf taleplerinin kabulüne, kararın kaldırılmasına, 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunun esas alınarak sonuç kısmının (hesaplama) esas alınarak karar verilmesini, FSEK’in 68. maddesi uyarınca her üç yayın kanalı açısından tazminat taleplerinin ayrı ayrı 75 bölüm açısından 3 katına karar verilmesini, HMK’nın 124. maddesi kapsamındaki tüm aşamalardaki talep ve beyanlarının esas alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; davacının eser üzerinde hak sahibi olduğunu kanıtlayamadığını, tecavüz iddiasında bulunulan eserin "..." olduğunu, "..." isimli eserden esinlenildiğini, her iki eserin farklı olduklarını,
Gelen müzekkere cevaplarında "..." ve "..." eserlerinin sahiplerinin farklı olarak bildirildiğini, 15/02/2007 ve 14/09/2021 tarihli Teknik Bilim Kurulu kararlarında ve ayrıca ... kayıtlarında eser sahibinin isimlerinin birbirlerinden farklı olduğunu, 14/09/2012 tarihli teknik bilim kurulu kararında "..." isimli eserin ...'a ait olduğuna dair karar verildiğini, bunun yanı sıra ... 'tan gelen cevapta ise "..." isimli eserle ilgili olarak eser sahibi kişinin "..." olduğunun ifade edildiğini, davacının adının ise ... olduğunu, dolayısıyla söz konusu karar ve kayıtlardaki isimlerin birbirinden tamamen farklı olduğunu, bu kişilerin aynı olup olmadığının anlaşılmadığını, Mahkemece bu hususun aydınlatılamadığını,
Eserin anonim olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, dizi müziğinin ...'na yaptırıldığı ve bu kişinin ücretini aldığını, eserin kullanıldığı dönemde ...'dan alınan bilgiye göre eserin anonim türkü olarak kayıtlarda yer aldığını, bu nedenle telif ücreti ödenmeyeceğini,
Bilirkişi raporlarının dayanaktan yoksun, objektif kriterlerden uzak ve yanlış olduğunu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadıklarını,
Raporlarda eserlerin popülaritesi, söz yazarı/bestecinin tanınırlığı, eserlerin kullanım ve bilinirlik oranı ve o anki diğer şartlara bağlı olarak rayiç/farazi sözleşme bedelinin değişebileceği ve bu hususun emsal sözleşmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen, bu kanaatin dikkate alınmadığını, raporların kendi içlerinde dahi çelişkili olduklarını,
Bilirkişi raporunda talep edilebilecek rayiç bedelin bölüm başına 550,00-700,00 TL+vergiler olacağına dair bildirilen görüşün dosyaya gelen müzekkere cevapları ile uyuşmadığını,
Somut verilere dayanmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak bölüm başına 700,00 TL üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Üç misli tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin ücretini ödeyerek müziği ...’na yaptırdığını, "..." isimli anonim türküden esinlenildiğini, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, üç kat tazminata hükmedilmesinin FSEK’in 68. maddesinin amacına ve ruhuna aykırı ve hakkaniyetsiz olduğunu belirterek, arz ve izah edilen ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle, istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkemece verilen hükmün bozulmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine, aksi kanaatte dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...A.Ş vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; ... kanalının müvekkili ... A.Ş. bünyesinde bulunmadığını, ... ... A.Ş. üzerinde olduğunu, yargılama sırasında bu hususun dile getirildiğini, ancak iddia ve itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, davanın husumetten reddi gerektiğini,
Davacının eser sahipliğini ispatlayamadığını, 15/02/2007 ve 14/09/2021 tarihli Teknik Bilim Kurulu kararlarında ve ayrıca ... kayıtlarında eser sahibinin isimlerinin birbirlerinden farklı olduğunu, 14/09/2012 tarihli teknik bilim kurulu kararında "..." isimli eserin ...'a ait olduğuna dair karar verildiğini, bunun yanı sıra ... 'tan gelen cevapta ise "..." isimli eserle ilgili olarak eser sahibi kişinin "..." olduğunun ifade edildiğini, davacının adının ise ... olduğunu, dolayısıyla söz konusu karar ve kayıtlardaki isimlerin birbirinden tamamen farklı olduğunu, bu kişilerin aynı olup olmadığının anlaşılmadığını, Mahkemece bu hususun aydınlatılamadığını,Kaldı ki dosyada mevcut müzekkere cevaplarında da belirtildiği gibi "..." isimli eserin anonim olduğunu, Mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini,Anonim eserin kullanılması nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,...’ın 18/02/2013 tarihli cevabında "..." isimli şarkının 27/05/2005 tarihinde anonim olarak kayıtlarına eklendiği, ancak davacının yaptığı başvuru üzerine 14/09/2012 tarihinde "..." isimli şarkının müziğinin davacıya ait "..." isimli şarkıya ait olduğunun tespit edildiğinin bildirildiğini,Müvekkilinin ... kayıtlarında anonim olarak kayıtlı eserin davacıya ait olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını,Ayrıca "..." isimli eserle "..." isimli eserlerin sözlerinin farklı olduğunu, ...’nun da anonim olarak kayıtlı müziğe farklı sözler yazarak müstakil bir eser ortaya koyduğu, ağır bir hak ihlalinin bulunmadığını,Belirlenen emsal bedelin, hem hukuka, hem de Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kaldırma kararına aykırı olduğunu, Kaldırma kararında ilk derece mahkemesince yapılan emsal araştırmasının yetersiz olduğu, ayrıca tekrar gösterimlerin daha fiyatlandırılması gerektiğinin belirtildiğini,Kabul anlamına gelmemekle birlikte, bilirkişi raporlarında eserlerin popülaritesi, söz yazarı/bestecinin tanınırlığı, eserlerin kullanım ve bilinirlik oranı ve o anki diğer şartlara bağlı olarak rayiç/farazi sözleşme bedelinin değişebileceği ve bu hususun emsal sözleşmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen, bu kanaatin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporlarının kendi içinde dahi çelişkili olduklarını,
Bilirkişi raporunda talep edilebilecek rayiç bedelin bölüm başına 550,00-700,00 TL+vergiler olacağına dair bildirilen görüşün dosyaya gelen müzekkere cevapları ile uyuşmadığını,
FSEK 68.madde uyarınca tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, FSEK 68.maddesi uyarınca tazminata hükmedilebilmesi için ihlale ilişkin ihtarname çekilmesi gerektiğini, müvekkilinin yayıncı kuruluş olması nedeniyle dava konusu yayınların içeriğini değiştirmesinin veya hak ihlalinin mevcut olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını belirterek, arz ve izah edilen ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulüne, istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkemece verilen hükmün bozulmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine, aksi kanaatte dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: 14/09/2012 tarihli Türkiye Musiki Eser Sahipleri Meslek Birliği'nin Teknik Bilim Kurulu kararında; "... (yar mine meleke)" isimli eserin 2007 yılında incelenerek ...'a ait olduğuna karar verildiğinin tespit edildiği, ... veri tabanında anonim olarak kayıtlı olarak bulunan "..." isimli eserin icra eden birçok sanatçının kayıtlarının dinlendiği ve bu müziklerin "..." eserin müziğiyle birebir aynı olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği görülmüştür.
...'dan gelen 18/02/2013 tarihli cevabi yazıda; "..." isimli eserin anonim olarak kullanılması nedeniyle veri tabanına kaydedildiği, bu eserin müziğinin davacı adına kayıtlı bulunan "..." adlı eserin müziği olduğunun tespit edildiğini, aynı eserin daha önce de Türkçe sözlerle "..." adıyla Türkiye'de kullanıldığı ve müziğinin davacıya ait olduğunun anlaşıldığının bildirildiği görülmüştür.
... tarafından mahkemeye gönderilen 16/04/2013 tarihli yazıda; "..." isimli eserin sistemde kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince müzik uzmanı ..., FSEK uzmanı ... ve sektör bilirkişisi ...'ndan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 21/04/2014 tarihli üç kişilik bilirkişi heyeti raporunda; davacının talebinin isabetli olduğu, davacının eserinin dizi filmde kullanıldığı, FSEK'in 54.maddesi uyarınca iyiniyetli kullanıcının korunmayacağının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece aynı heyetten alınan 15/01/2015 tarihli ek bilirkişi raporunda; dizinin kaç kez yayınlandığı ve telif hususu konusunda ücretle ilgili araştırma yapılması, bundan sonra rapor hazırlanacağının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece aynı heyetten alınan 26/05/2016 tarihli ek raporda; dizinin kaç defa yayınlandığı bilgisinin temininden sonra bedelinin hesaplanacağının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece aynı heyetten alınan 27/02/2016 tarihli bilirkişi ek raporunda; ...'dan gelen cevabi yazı içeriğinden 50 ve üzeri bölümde emsal ücretin 500-800 TL olduğu, dizinin ... kanalında 75 bölüm yayınlandığının anlaşıldığı, 500+800/2=650 rayiç fiyat olduğu, 75x650=48.750,00 TL olduğu, FSEK 68.maddesi gereğince üç katının ise 146.250,00 TL olduğu yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece aynı heyetten alınan 06/11/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda ise; söz konusu dizinin ... ve ... Web sitesinde de 75'er bölüm yayınlandığının mahkemece kabul görmesi halinde FSEK'in 68.maddesi gereğince 438.750,00 TL talep edilebileceğinin bildirildiği görülmüştür.
Dairemizin kaldırma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince sektör bilirkişisi ... ve FSEK uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "... ... isimli TV Dizisinin yayın tarihi dikkate alındığında, yılın brüt asgari ücret tutarı olan 666.00 TL’nin bölüm başı rayiç bedel olarak kabul edildiği; 666.00 x 75 (bölüm) x 3 = 149.850 TL. Davacının tazminat alabileceği, Sayın Mahkemenin tekrar yayınlar için ödenecek rayiç bedelin: Yapım şirketleri ve ...’dan gelen beyanlarda tekrar için ücret ödenilmediği denilmiş ve sektörde de bu konuda kıyaslama yapabileceğimiz bir emsal bulunmadığı için; 2009’dan günümüze kadar tekrar yayınların bulunduğu dikkate alındığında; Baz alınan brüt asgari ücretin her yıl artış göstermesi dikkate alınmış ve İlk gösterim için belirlenen rayiç bedelin, tekrarlarda zaten – yıla/enflasyona göre – düşük kaldığı hesaplandığı için tekrar yayınlar için de; ...: 666.00 x 75 (bölüm) x 3 = 149.850 TL. ... Web (....com.tr): 666.00 x 75 (bölüm) x 3 = 149.850 TL. Davacının, toplamda, 449.550 TL tazminat alabileceği..." görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkemece aynı heyetten alınan 07/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; 06/01/2023 tarihli kök raporla aynı mahiyete rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece sinema-televizyon sektöründen ..., müzik yapımcısı ... ve FSEK uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu olan eserin yayınlanma tarih aralığı dikkate alınarak emsal lisans sözleşmelerinin dosya arasına getirtilmesi halinde rapor tanzim edileceği bildirilmiştir.
Aynı heyetten alınan 18/03/2025 tarihli ek raporda; "...Bu kapsamda, dava konusu eserin kullanım yılları ve kullanılan bölüm sayısı, müzekkere cevaplarında belirtilen bedellerin ortalaması ve sektörel koşullar dikkate alındığında, eserin kullanımı için talep edebilecek rayiç bedelin bölüm başı 550 - 700 TL + vergiler arasında olabileceği, 75 bölüm için 41.250 TL – 52.500 TL + vergiler arasında olabileceği FSEK md. 68 uyarınca 3 katı bedelin 123.750 TL-157.500 TL + vergiler aralığında olduğu, Kök raporumuzda da değinildiği üzere; 2009 – 2011 yılları arasında yayınlanmış olan “...” isimli dava konusu dizinin orijinal yayın yeri ..., yayın günü Pazar ve yayın saati 20.00’dir. Dolayısıyla ...’de orijinal yayınından sonra her hangi bir gün ya da saatteki yayını, ...’da ki, ... Web’deki ve/veya başka bir kanalda her hangi bir gün veya saatteki bu dizinin yayını TEKRAR YAYIN olarak kabul edilir. Sektördeki işleyişe göre orijinal (ilk) yayın günü ve saati dışındaki tekrar yayınlar için ayrıca bir ödeme yapılmaz. Bu nedenle davacının tekrar yayınlardaki kullanımlar için bir ücret talep edemeyeceği..." kanaati bildirilmiştir.
G E R E K Ç E :
Dava, davacının bestecisi olduğunu iddia ettiği eserin davalılar tarafından dizi film jenerik müziği olarak izinsiz kullanıldığı iddiasıyla açılan FSEK’in 68. maddesi uyarınca tazminat davasıdır.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı tüm taraf vekilleri de istinaf yargı yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin adının tercüme sırasında yanlış yazılması nedeniyle ilk derece mahkemesinden ... olarak değiştirilmesini talep ettiklerini ve bu talebin kabul edildiğini, mahkemenin ilk kararında adının doğru yazılmasına rağmen, verilen ikinci kararda yanlış yazıldığını belirterek, gerekçeli kararda davacı müvekkilinin adının düzeltilmesini talep etmiştir. Mahkemece 20/04/2017 tarihli duruşma ara kararı ile, davacının Rusya vatandaşı oluşu ve çeviriden kaynaklanan harf hatalarından dolayı karışıklığın olduğu ve konsolosluktan gelen belge ve vekaletname örnekleri de gözönüne alınarak, davacının ... olduğuna karar verilmiş olup, karar başlığında yapılan davacının isim yanlışlığına ilişkin davacı vekilinin istinaf talebi yerindedir. Bu nedenle davacının adı karar başlığında ... olarak düzeltilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilinin husumete ilişkin istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; davalı vekili ... kanalının müvekkiline ait olmadığını, ... ... A.Ş. üzerinde olduğunu belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Dosya incelendiğinde; dava dilekçesinde davalı olarak ... ... A.Ş.’nin gösterildiği, davalı ... vekilinin husumet itirazında bulunmadığı ve unvan değişikliğine dair bir bilgi vermediği, davalı ... ... A.Ş. ile davaya konu “...” dizisinin yayın hakları ile ilgili yapılan 10/07/2009 tarihli sözleşmenin hakları devralan tarafının ... ... ... A.Ş. olduğu, Mahkemenin gerekçeli karar başlığında davalı adının ... A.Ş. olarak yazıldığı anlaşılmıştır.
... ... A.Ş.’nin ticaret sicil numarasının ..., eski unvanının ... ... A.Ş. olduğu, en son 16/02/2016 tarihinde unvan değişikliği yaptığı, ... ... A.Ş.’nin ticaret sicil numarasının ise ... olarak kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Davalı tarafça ... logolu televizyon kanalının başka bir şirkete ait olduğuna veya yargılama sırasında başka bir şirkete devredildiğine dair dosyaya delil sunulmaması, yargılama süresince husumet itirazında bulunmamaları ve gerek davalı ... A.Ş. (Eski unvanı ... ... A.Ş.), gerekse davalı vekilinin ... televizyon kanalının sahibi olarak bildirilen ... ... A.Ş.’nin ... Şirketler Grubuna dahil olmaları ve davaya konu dizi filmin televizyon gösterim haklarının davalı ... A.Ş. (Eski unvanı ... ... A.Ş.) tarafından devralınmış olması nedeniyle husumet itirazı kabul edilmemiştir.
Uzman bilirkişilerden alınan raporlar ve meslek birliklerinden verilen bilgilerle hak sahibi davacı olan "..." adlı müzik eserinin bestesinin davalı ...’in yapımcısı olduğu ve diğer davalıya ait televizyon kanalında 2009-2011 yıllarında 75 bölüm olarak yayınlanan “... “isimli dizide jenerik müziği olarak kullanıldığı, eserin anonim olmadığı, bu yayınların aynı zamanda ... kanalında ve web sitesinde tekrarlarının yayınlandığı tespit edilmiştir.
Davalılar tarafından davacının bestesinin izinsiz kullanılması nedeniyle davacının FSEK’in 68/1. maddesi uyarınca üç kat tazminat talep etme hakkı mevcut olup, Yargıtay’ın yerleşmiş uygulaması ve FSEK’in 68/1. madde metnine göre yayınların sayısına ve süresine göre Mahkemece rayiç bedelin üç katı kadar tazminata hükmedilmesi yerindedir.
Davalı ... şirketinin davacıya ait eseri izinsiz olarak kullanması nedeniyle, olayda kusurlu olup olmadığının sonuca etkisi yoktur.
Sektör teamüllerine göre dizi film müziğiyle ilgili telif ücretinin yayınlanacak bölüm sayısına göre belirlendiği, aynı bölümlerin tekrar yayınları için ayrıca ücret ödenmeyeceği bilirkişiler tarafından belirtilmekle, buna göre Mahkemece edisyon şirketlerinden bildirilen emsallere göre, davanın kısmen kabulüne ve 18/03/2025 tarihli ek raporda ilk gösterim sayısı olan 75 bölüm üzerinden yapılan hesaplamalara itibar edilerek rayiç bedelin üç katı kadar tazminata karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur.
Ancak, Mahkemece verilen ilk kararda bir gösterim için rayiç bedeli 650,00 TL olarak kabul edildiği, karara karşı davacı tarafça istinaf talebinde bulunulmaması nedeniyle davalılar lehine bu konuda kazanılmış hak oluştuğu halde, Dairemizin kaldırma kararından sonra verilen kararda bir gösterim için rayiç bedelin 700,00 TL olarak kabul edilmesi doğru olmamıştır.
Tüm bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, davalı vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, her bir bölüm için 650,00 TL olmak üzere 75 bölüm için hesaplanan 48.750,00 TL telif tazminatının 3 katı olan 146.250,00TL telif tazminatının ihlal tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizini aşmayacak reoskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş, ilk derece mahkemesince davalı vekilleri için reddedilen maddi tazminat talebiyle ilgili vekalet ücretine hükmedilmediği halde davalı vekilleri bu konuda istinaf talebinde bulunmadıklarından, reddedilen maddi tazminat talebiyle ilgili davalılar lehine Dairemizce de vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE,
Davalı ... A.Ş. vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 27/05/2025 tarihli 2021/30 E. - 2025/157 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacıya ait "Yaramıne bedeve" isimli eserin davalılar tarafından yapımı ve yayını üstlenilen "..." isimli dizide izinsiz kullanımı nedeniyle davacının ihlal edilen fikri hakları nedeniyle 48.750,00 TL telif tazminatının 3 katı olan 146.250,00 TL telif tazminatının ihlal tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizini aşmayacak reoskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
- Davacının ref, men ve ilan talebinin reddine
3-İlk derece yargılaması yönünden;
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 9.990,33 TL karar harcından peşin yatırılan 21,15 TL ve 7.475,67 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 2.493,51 TL bakiye karar harcının davalılardan tahsiline,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına hesap olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalılar vekilleri yararına ref talebinin reddine ilişkin 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
-Davacı tarafından yatırılan (peşin+başvuru+ıslah) toplam 7.517,97 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.633,90 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.633,90 TL yargılama giderinden ret ve kabule göre takdiren 2.544,63 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı .... A.Ş tarafından yapılan 90,00 TL posta giderinin -ret ve kabul oranına göre takdiren hesaplanan 30,00 TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan 12.000,00 TL bilirkişi ücreti, 53,20 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.053,20 TL'nin - ret ve kabule oranına göre takdiren hesaplanan 4.017,73 TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması yönünden;
-İstinaf başvurusunda bulunan taraf vekillerinin istinaf talepleri kabul edildiğinden, istinaf peşin harçlarının talepleri halinde ilgili tarafa iadesine,
-İstinaf yargılaması sırasında yalnız davacı avansından çıkış yapıldığı anlaşılan; 525,00 TL tebligat ve posta giderinin 2/3 ü olan 350,00 TL'nin müştereken davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 30/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.