T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/992 Esas
KARAR NO : 2026/720 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2025
NUMARASI : 2019/470 E. - 2025/455 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların 15/02/2019 tarihinde Ankara'da vefat eden müteveffa ... ...'nun mirasını reddetmemiş mirasçıları olduğunu, müteveffanın hayatının son 2 yılının önemli bir kısmını hastanelerde geçirdiğini, 21.01.2019 tarihinde yatırıldığı ... Üniversitesi Hastanesinde geçirdiği ameliyat ve yoğun bakım sürecinin ardından 15.02.2019 tarihinde yaşamını yitirdiğini, yatırıldığı ... Üniversitesi Hastanesine müracaatından önce ... Bankasından 30.000,00-TL tutarında nakit kredi çektiğini, müteveffa ... ...'nun vefatından kısa bir süre sonra davacıların, kendilerine o güne dek ismini hiç duymadıkları, sonrasında yaptıkları araştırmalarda Ankara'da çiftçilik yaptığını öğrendikleri davalı ...'ın, İstanbul Zeytinburnu'nda bulunan vekili tarafından Zeytinburnu 4. Noterliği tarafından keşide edilen, Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 15/04/2019 tarih, 2019/679 Esas, 2019/732 Karar sayılı mirasçılık belgesi bulunan, 16/04/2019 tarih, ... sayılı ihtarnamesi ile muhatap olduklarını, ihtarnamede davacılara müteveffa tarafından imzalanarak, ...'a tevdi edilmiş olan 26/04/2018 tarih, 01/06/2018 vade tarihli, 400.000,00 USD bedelli senet nedeniyle borçlu olduklarının bildirildiğini, ihtarnamenin kendilerine tebliği tarihinde itibaren 5 (beş) gün içerisinde Türk Lirası karşılığı 2.400.000,00.-TL olan tereke borcunun ödenmesi, ya da ödeme yapılacağına dair güvence verilmesi, mirasın reddedilmesi halinde buna ilişkin bilgi ve belgelerin ihtar edene ulaştırılmasının ihtar olunduğunu, müteveffa murisin bu tarihlerde böyle yüksek tutarda bir senet tanzimi gerçekleştirmesini gerektirecek bir mal veya hizmet ilişkisi içinde olmadığını, senedin tanzim tarihi olan 26/04/2018 tarihinde, 06/04/2018 tarihinde baş gösteren ani rahatsızlığı nedeniyle başlayan kalp rahatsızlığı nedeniyle hastanede ve tedavi sürecinde olduğunu, davacılar aleyhine bahse konu senet ile ilgili olarak Bakırköy 17. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, senedin bilgisayar ortamında tanzim edilmiş, kenarları kesilmek suretiyle, oluşturulmuş gayrimutad bir senet olduğunu, senet metninde senet bedeli olan 400.000,00 USD 'nin nakden ahzolunduğunun belirtildiğini, senetteki imzanın müteveffaya ait olmadığını, senet alacaklısı ... ile müteveffa arasında ticari/parasal, beşeri ve medeni bir ilgi ve ilişkininin bulunmadığını, senet tanzim tarihinde müteveffanın Ankara'da Başkent Üniversitesi Hastanesinde bulunduğunu, senet üzerinde tanzim yerinin ise İstanbul/Şişli olduğunu, müteveffanın bu süreçte bu miktardaki bir parayı gerektirecek bir ihtiyacının bulunmadığını, bu tarihler itibariyle müteveffanın nakit varlığında da senet miktarında bir artışın olmadığını, kişiliği ve bilinen sosyo-ekonomik durumunun böyle bir senedi imzalamasını olağan ve mantıklı kılmadığını, bu nedenle senedin sahte olarak tanzim edildiği yönünde ciddi ve yoğun şüphelerinin bulunduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/52655 soruşturma sayılı dosyası ile bu nedenle şikayetçi olduklarını, terekenin tespiti ve muhafazası talebi ile Ankara Sulh 3. Hukuk Mahkemesi'nin 2019/35 Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, iş bu dosyada yapılan inceleme neticesinde, senedin daha önce başka bir amaçla atılmış olan imzadan faydalanmak suretiyle hazırlanmış sahte bir senet olduğunun rapor ile tespit edildiğini, farklı bir A4 kağıdına daha önce ve farklı bir amaçla ve irade doğrultusunda atılmış imza üzerinden senet üretme işlemi yapıldığını, dava konusu takipte de takip usulüne riayet edilmediğini, yabancı para alacağına ilişkin olması nedeniyle 3095 sayılı Kanun (md.4/a) hükümlerine tabi olan, buna uygun olarak oluşturulması gerekli olan talep ve faizin hatalı olarak belirtildiğini, taraflar arasındaki arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını beyanla, Bakırköy 17. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden sahte senede dayanılmak suretiyle başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, takibe dayanak senedin iptaline, haksız ve kötü niyetli takip alacaklısının alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı ile davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca yetkili mahkemenin genel yetki kuralları uyarınca belirlenecek olup, davalının ikametgah adresinde bulunan Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı ...'ın inşaat işlerinin yanı sıra gayrimenkul alım satımına aracılık ettiğini, müteveffa ... ...'nun 3 adet gayrimenkulünü satmak istediğini öğrenmesi üzerine taşınmazlar için alıcı arayışına girdiğini ve neticesinde daha önceden 12 adet daireden oluşan bir binanın alımına da aracılık ettiği... ile anlaştığını, ... ... ile davalının, İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Mahallesi, Pafta: 36, Ada: ..., Parsel:1, Kat:4, Blok:... 'de bulunan 9 nolu bağımsız bölüm, Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ...Mahallesi, Ada: ..., Parsel: 3, Kat: Zemin, Blok: 'da bulunan 1 nolu bağımsız bölüm, Ankara ili, Çankaya İlçesi, Emek Mahallesi, Ada: ..., Parsel: 11, Kat:1 Bodrum'da bulunan 3 nolu bağımsız bölüm ve aynı yerde bulunan depo muhteviyatlı 1 nolu bağımsız bölüm olmak üzere toplam 3 adet taşınmaz için 400.000,00 USD'ye anlaştıklarını, davalı ile 3. kişi... ile Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/52655 sayılı dosyasına sundukları sözleşmeyi imzalayarak parayı teslim aldığını ve müteveffa ... ...'na teslim ettiğini, ilgili senedin müteveffa ... ...'nun satış niyetinden vazgeçmesi üzerine aldığı nakdi paraya karşılık olarak davalıya verildiğini, sahteliğinin söz konusu olmadığını, geçen süreç içerisinde müteveffanın parayı temin ederek iade edeceğine dair oyalamaları ve son dönemlerinde ağır hastalık ile mücadele etmesinin senedin takibe konulmasına engel olduğunu, tüm mirasçıların taşınmaz satışı nedeniyle paranın verildiğinden haberdar olduklarını, diğer 7 mirasçının durumu anlayışla karşıladığını, Bakırköy 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/531 Esas sayılı dosyası üzerinden imzaya itiraz edildiğini, usulsüz olarak İcra Dairesinde yapılan, bilirkişi incelemesi ile imzanın müteveffaya ait olduğunu anladıklarını ve davadan feragat ettiklerini, bu kez iddialarını değiştirdiklerini, davacıların çelişkili davranma yasağını ihlal etmekle güven duygusunu zedelediklerinden beyanlarına da itibar edilmemesi gerektiğini, ayrıca imza inceleme yerinin icra dairesi olmadığını, senedin değiştirilmesi veya bilirkişi incelemesine lehe bulgular elde edebilmek için oynamalar yapılmış olma ihtimalinin de olduğunu, bununla ilgili suç duyurusunda bulunulacağını, tüm bu kuşkunun yegane sebebinin taraflarınca senedin ebatı olarak anlaşıldığını, kambiyo senedinin zorunlu unsurları arasında kağıdının kaç cm olması gerektiğinin düzenlenmediğini, kaldı ki zorunlu unsurlarını taşıyorsa takvim yaprağına bile düzenlenen senet geçerli olduğundan, bunun aksi ticari hayatı olumsuz etkileyeceğinden hukuk sistemimiz tarafından da kabul görmediğini, imzanın müteveffaya ait olduğunun sabit olduğunu, bunun sözleşmeye aykırı doldurulduğunun veya müteveffanın rızası dışında doldurulduğunun ispatının ise ancak ve ancak yazılı delille olabileceğini, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def`i olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemlerin, değeri ne olursa olsun tanık ile ispat edilemeyeceğini, dava dilekçesinde davacıların ihtimal üzerine beyanda bulunduklarının anlaşıldığını, dava dilekçesindeki iddiaların dinlenmesinin de mümkün olduğunu, müştekilerin şikayet üzerine davalı hakkında Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/339 Esas sayılı dosyası üzerinden dava ikame edildiğini, senedin sahteliğine ilişkin söz konusu iddiaların bu yargılama sonrasında sübut bulacağının anlaşıldığını, ilgili dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini beyanlan, davanın öncelikle usulden reddine, yerinde görülmediği takdirde esastan reddine, davacıların %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi 08/05/2025 tarihli 2019/470 E. - 2025/455K. sayılı kararıyla; "...Somut olayda; senedin bir şekilde ele geçirildiği, müşteki tarafın müşterek murisi müteveffa ... ...'nun imzasına havi belgeyi senede dönüştürdüğünden dolayı, 5237 sayılı T.C.K.'nun 158/1-d maddesi gereğince sanık ...'ın cezalandırılma yoluna gidilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Ceza Dairesi'nin 2022/4041 esas, 2023/231 karar sayılı, 02/02/2023 tarihli ilamı) Dava konusu senet bakımından mahkememiz dosyası davalısının dolandırıcılık eylemini gerçekleştirdiği sabit olmuştur.
Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin mezkur dosyası kapsamında bilirkişi raporları alınmış, tanıklar dinlenmiş, bunun gibi tüm deliller toplanıp, incelenerek dava konusu senedin sahte olduğuna karar verilmiştir. Sahtelik tespiti bakımından ceza yargılamasında tüm deliller toplanarak anılan sonuca varılmış, Usul ekonomisi ilkesi gözetilerek bu deliller kapsamında dava konusu senedin sahteliği sabit olduğundan mahkememizce ayrıca bu hususta inceleme yapılmasına gerek görülmeyerek, davanın kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Bakırköy 17. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden davacıların borçlu olmadığının tespiti ile, takip konusu senedin iptaline,
İİK'nun 72/5 md. Gereğince 482.400.00-TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Safahatta verilen tedbir kararının HMK 397/2 md. gereğince kararın kesinleşmesine kadar devamına..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, mahkemece Ağır Ceza Mahkemesinin davasının sonucunun beklendiğini, bu davanın sonucuna göre davanın kabulüne karar verildiğini, Ağır Ceza Mahkemesinde rapor alınan bilirkişinin polis memuru olup el yazısı ve imza konusunda uzman olduğunu, bonodaki imzanın davacıların murisine ait olduğunun tespit edildiğini,
İmzanın murise ait olduğunun kanıtlandığını, hatta bilirkişinin imzanın başka yerden taşındığına dair bir bulguya rastlanmadığının da tespit edildiğini,
Ancak bilirkişinin uzmanlık alanı olmamasına rağmen, bilgisayar çıktısı olarak düzenlenen senette yazıların konumuna, senedin ebadına, yazıların ve rakamların boyutuna ve sıkıştırılmasına bakarak var olan imza ele alınarak daha sonradan senet oluşturulduğunu iddia ettiğini, bilirkişi bu konuda uzman olmadığı halde, tüm itirazlarının dinlenmediğini ve yalnızca rapora göre karar verildiğini, işbu davada da Mahkemece yeniden rapor aldırılmaksızın ceza davasındaki karara göre davayı kabul etmesinin hak kaybına neden olduğunu,
Senetteki imzanın murise ait olması nedeniyle davacıların iddialarının aksine murisin davalıyı tanıdığının anlaşıldığını, birbirini tanımayan iki kişinin birinde diğerinin neden imzasının bulunduğunu açıklayamadıklarını,
Yargıtay kararlarına göre, imzanın kişinin elinin ürünü olduğunun tespit edilmesi halinde, ispat yükünün davacılarda olduğunu, davacıların senedin kötüniyetli olarak doldurulduğunu ispatlayamadıklarını, buna rağmen Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, izah edilen ve mahkemece resen gözeteceği hususlar doğrultusunda, istinaf başvurularının kabulüyle Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/470 Esas, 2025/455 Karar sayılı kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bakırköy 17. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklı/davalı ...'ın 17/05/2019 tarihinde, müteveffa ... ...'nun yasal mirasçılarından olan mahkememiz dosyası davacılarının da içerisinde olduğu 10 kişi aleyhine 434.421,92 USD bedelli olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, takibe dayanak olarak 26/04/2018 düzenleme tarihli, 01/06/2018 vade tarihli, 400.000,00 USD bedelli bonoyu gösterdiği görülmüştür.
Takibe konu bono örneği incelendiğinde; borçlusunun ... ..., lehtarının ... olduğu, 400.000,00 USD bedelli, 26/04/2018 düzenleme, 01/06/2018 vade tarihli, düzenleme yeri Şişli olan bono olduğu, karşılığının nakden ahzolunduğunun yazılı olduğu tespit edilmiştir.
Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/339 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davaya konu takip ve senede ilişkin olarak, mahkeme dosyası davacılarının, davalı ... aleyhine 16/05/2019 tarihinde, ... ...'nun borçlu olarak adına ve şüpheli ... lehine keşide edilerek tanzim edilmiş, 26.04.2018 tanzim ve 01.06.2018 vade tarihli düzenleme ve ödeme yeri Şişli olan 400.000,00USD bedelli bonoyu 16.05.2019 tarihinde Bakırköy 17.İcra Müdürlüğü'ne sunmak suretiyle Bakırköy 17.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden müteveffanın müşteki mirasçıları aleyhine icra takibi başlattığı, soruşturma konusu mevzubahis senet üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde mevzubahis senedin daha önce atılmış olan imza çevresinde kesilerek hazırlanmış sahte nitelikte bir senet olduğunun tespit edildiği iddiası ile sanık hakkında TCK'nun 158/1.d, 35/1, 43/2, 53/1, TCK'nun 204/1, 210/1, 53/1, maddeleri uyarınca cezalandırılması talebi ile dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda 28/09/2020 tarihli, 2020/369 Karar sayılı kararı ile, sanık ...'ın sahte bono düzenlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından hapis ve adli para cezasına mahkum edildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Ceza Dairesi'nin 2022/4041 Esas, 2023/231 Karar sayılı, 02/02/2023 tarihli ilamı ile kaldırıldığı, yeniden sanığın mahkumiyetine karar verildiği, kararın bu kez sanık müdafii tarafından temyiz edildiği ve Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 25/02/2025 tarihli, 2023/5424 Esas, 2025/2377 Karar sayılı kararı ile temyiz taleplerinin reddine ve hükmün onanmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bakırköy C. Başsavcılığınca grafolog bilirkişi ...’dan alınan 06/07/2019 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; "…1)26.04.2018 tanzim,01.06.2018 vade tarihli 400.000 USD bedelli senet aslı üzerindeki imzanın İbrahim ... isimli şahsın eli ürünü olduğu; 2)İnceleme konusu senetteki imzanın başka bir belge üzerinden taşındığına dair bir bulgu saptanmamış; 3) 26.04.2018 tanzim,01.06.2018 vade tarihli 400.000 USD bedelli senet aslının daha önce atılmış olan imza çevresinde kesilerek hazırlanmış sahte nitelikte olduğu…" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesince İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nden alınan 27/002/2020 tarihli rapor incelendiğinde: "… İnceleme konusu senedin baskı tekniği, ebat, kağıt evsafı ve dizayn açısından mutad matbu senetlerden olmayıp bilgisayar ve ekipmanı vasıtasıyla düzenlenmiş olduğu, kenarlarının forme kesim olmadığı, "26 Nisan 2018" ve imzanın alt bölümlerinde yer alan "... ..." yazılarının baskı tekniği itibariyle senetteki diğer yazılardan farklı olduğu, bilgisayar ve ekipmanı ile oluşturulmuş yazıların mevcut senet üzerine sıkıştırılarak yazdırılmış olduğu ve "İşbu emre ..." ifadesi ile başlayıp, "... İstanbul Mahkemeleri yetkilidir" ifadeleri ile biten metin bölümünün imzadan kaçınma arazı gösterdiği saptandığından; İnceleme konusu senedin birden çok defa yazıcıdan geçirilmiş olduğu, İnceleme konusu senedin imzadan faydalanılarak oluşturulmuş olduğu…" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E :Dava, sahtecilik iddiasıyla icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelenmesi, HMK’nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya incelendiğinde; Bakırköy C. Başsavcılığınca grafolog bilirkişiden alınan rapor ve Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesince İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi’nden alınan raporla, davaya konu bono üzerindeki imza davacıların murisine ait ise de, bononun bilgisayar ortamında başka amaçla atılmış imzadan yararlanılarak hazırlanan sahte bir belge olduğuna dair görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Kesinleşen Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesinin kararı ile de davalının senedi sahte olarak düzenlediği sabit olmuştur. Bu karar hukuk hakimi için de bağlayıcı olmakla, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur.
Tüm bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 171.820,35 TL nispi harçtan, peşin alınan 42.955,08TL harcın mahsubu ile bakiye 128.865,27 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderleri olarak;
a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 70,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 30/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.