T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/76 Esas
KARAR NO : 2026/707 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/11/2024
NUMARASI : 2023/5 E. - 2024/185 K.
DAVANIN KONUSU: ... Model Belgesi (FM Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, Üsküdar 10. Noterliğinin 28.12.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek ... numaralı “koltuklarda sırt ve kol bölümlerinin hareketini sağlayan makas mekanizması” başlıklı ... modelin sahibi olduğunu iddia ettiğini, Müvekkili tarafından ihtarnameye karşılık Kartal 3. Noterliğinin 02.02.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile “koltuklarda sırt ve kol bölümlerinin hareketini sağlayan makas mekanizması” başlıklı ürünün davalı adına tescil edildiği 2016 yılından önceki tarihlerde, müvekkil şirket tarafından üretilip piyasaya arz edildiği, bu hususlarda geçmiş tarihli katalogların ve faturaların mevcut olduğunu, ihtarnamede yazılı hususlara riayet edilmeyeceği hususlarının ihtar edildiğini, Davalının, tamamen haksız ve kötü niyetle önce müvekkili şirketin; İkinci Organize Sanayi Bölgesi İki Numaralı Yol No: ... Kargalıhanbaba Hendek Sakarya adresindeki fabrikada tespit yaptırılmasını talep ettiğini, Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/8 değişik iş sayılı dosyasından 26.05.2022 tarihinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırdığını, akabinde de 14.06.2022 tarihli, bilimsellikten uzak ve fikri ve sınai haklar hukuku mevzuat hükümlerine aykırı, tek taraflı bir bilirkişi raporu dosyaya ibraz edildiğini, Bu rapora karşı taraflarınca itiraz edildiğini, anılan ürünün müvekkil şirketin yan kuruluşu olan ve ürettiği ürünlerin satışını gerçekleştiren ... Anonim Şirketine ait 2012-2013 ürün kataloğunun ilgili sayfalarının suretlerinin sunulduğunu, Davalının yine keşide ettikleri Kartal 3. Noterliğinin 02.02.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinden ve bu kez de Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/8 değişik iş sayılı dosyasına ibraz edilen rapora itirazlarına hiç yer vermeksizin, adeta gizleyerek, Hendek Cumhuriyet Savcılığının 2022/2112 soruşturma sayılı dosyası ile şikayette bulunduğunu, müvekkil şirket tarafından üretilen ürünlerin toplatılmasını talep ettiğini, Davalının bu talebine istinaden de Hendek Sulh Ceza Hakimliğinin 2022/888 değişik iş sayılı dosyasından tamamen dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 21.07.2022 tarihli kararla, müvekkili şirketin... Bölgesi İki Numaralı Yol No: ... Kargalıhanbaba Hendek Sakarya adresindeki işyerinde bir defaya mahsus arama yapılmasına, ele geçirilecek ürünlere el konularak eşyalara el konulmasına karar verildiğini, Anılan karara karşı taraflarınca itiraz edilmiş ise de Hendek Sulh Ceza Hakimliğinin 2022/917 değişik iş sayılı kararı ile “itirazın soruşturma dosyasının esasına yönelik olduğu” gerekçesiyle reddedildiğini, Davalının başvurusunun tarihinin 23.11.2016 olup, davalı adına tescilli ürün, hiçbir şekilde yenilik vasfına sahip olmadığını, başvurudan önceki tarihlerde, müvekkili şirket tarafından üretilip piyasaya arz edildiğini, bu hususa ilişkin geçmiş tarihli kataloglar ve faturalar mevcut olduğunu, müvekkili şirketin sosyal medya sayfalarında da duyurulduğunu, Davalı adına yapılan tescildeki 1 numaralı asıl istem; “koltuk, kanepe ve oturma grubu ürünlerinin sırt ve/veya kol bölmelerinin ileri geri hareket ettirilmesini sağlayan makas mekanizması olup, bu asıl isteme bağlı alt istemler de 1 numaralı istemlerden bağımsız olarak değerlendirilemeyeceği gibi tek başlarına da yenilik unsuru taşımadıklarını, 1 numaralı isteme bağlı 2 numaralı istem de müvekkil şirket tarafından davalının başvuru tarihinden çok daha önceki tarihlerde topluma sunulduğunu, toplum tarafından bilinen bir metot olduğunu, Bu sebeplerle; Öncelikle huzurdaki davanın sonuna kadar geçerli olmak üzere, takdiren teminatsız ya da takdir edilecek muhik bir teminat mukabilinde, davalıya tebligat icrası beklenmeksizin, davalı adına gerçekleştirilen tescilin müvekkil şirket açısından uygulanmamasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, “Maddi manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı adına tescilli ... numaralı “koltuklarda sırt ve kol bölümlerinin hareketini sağlayan makas mekanizması” başlıklı ... modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 1. Fikri ve Sınai haklar Hukuk Mahkemesinde taraflar arasında devam etmekte olan 2022/247 Esaslı derdest dava olduğunu, bu dosyada davacının mukabil dava şeklinde böyle bir iddiası varsa ileri sürmesi gerekirken bunu yapmayıp ayrı bir dava açarak önceden açtıkları davayı geciktirmek ve uygulamana mani olmak istediğini, davacının kötü niyetli olduğunu, FM belgeleri 10 yıl koruma altında olduğunu, Davacının iddia ettiği ürün ile müvekkilinin kullanmış olduğu ve yarattığı ürünün aynı ürün olmadığını, davacının mahkemenize sunmuş olduğu katalogdaki ürünün tek parçalı olup çift lama kullanılmış bir ürün olup, davalı müvekkiline ait ürünün ise tek köşeli bir ürün olduğunu, Davacının mahkemeye sunmuş olduğu katalogda yer alan ürün başka bir ürün olduğu gibi bu kataloğun tarihi açısından davacının beyanından başka bir belge söz konusu olmadığını, sadece katalogda yer alan resimlerin böyle bir davada delil olarak nazara alınamayacağını, böyle bir kataloğun ya da resimler 2023 senesinde de 2010-2011 kataloğu diye başkalarını aldatmak maksadıyla her zaman bastırılabileceğini, Davacının Hendek de bulunan fabrikasında yapmış olan incelemede bilirkişi tarafından verilen raporda davacının fabrikasında ,davalıya ait ... model belgesinin aynısının üretildiğini ve davalıya ait ... model belgesinin ihlal edildiğinin tespit edildiğini, Bu davanın davacısı olan şirket yetkilileri hakkında açılan Savcılık şikayeti olan 2022/2112 sayılı Cumhuriyet Savcılığı şikayetlerinin ise davacı şirketin siyası nüfuz kullanarak devam etmesi engellendiğini, Bu dosyanın davacısı olan şirket gibi aynı konuda faaliyet gösteren ... ANONİM ŞİRKETİ isimli firmada İstanbul Anadolu 2. Fikri Haklar mahkemesinin 2019/182 esasına kayıtlı olan dosyada, iş bu davanın davacısı gibi davalı şirketin ... sayılı ... model belgesinin yenilik içermediği iddiasında bulunmuşlarsa da mahkemeniz 2021/97 K sayılı dosyası ile davalı ... nın ... modelinin YENİ olduğundan bahisle davanın reddine karar verildiğini, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, Sayın mahkemenizin tedbir vermesine sebebiyet veren bilirkişiler tarafından hazırlanmış bulunan raporda davalı ürünü için yeni değildir benzetmesi gerçekleri yansıtmadığını, Bilirkişilerin dosyayı ve bizim ürünümüzü iyi ve tarafsız bir gözle değerlendirme yapmadıklarını, her dava açılışında karşılarına çıkan bu üründeki mamülün, davalı ürünü ile bir olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İstanbul Anadolu 2. FSHHM 2023/5 Esas-2024/185 Karar 12.11.2024 Tarihli kararı:"...İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalı adına tescilli ... numaralı ... modelin yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla hükümsüzlüğüne ilişkin olup, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, dosya kapsamı ve sunulan deliller ve TPMK kayıtları incelendiğinde, davaya konu ... modelin "koltuklarda sırt ve kol bölümlerinin hareketini sağlayan makas mekanizması " başlığını taşıdığı, davaya konu ... modelin yeni ve ayırt edici olmadığı hususu mahkememiz uzmanlık alanına girmediğinden dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edildiği, aldırılan 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu ... modelin daha önce piyasaya sürüldüğü bu nedenle yeni olmadığı yönünde görüş bildirildiği, dosyanın esası bakımından aldırılan 24/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda da davaya konu ... modelin başvuru tarihinde yeni olmadığı bu nedenle hükümsüz kılınması gerektiği yönünde görüş bildirildiği, buna göre tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından dava dışı ... ait 2012-2013 yıllarında yayınlanmış kataloğun delil olarak sunulduğu ve bu katalogda davaya konu ... modelin yer aldığı ürünlerin bulunduğu iddiasında bulunduğu, aldırılan bilirkişi raporlarına göre sunulan katalog ile davacının ... modeli karşılaştırıldığında yine davacı tarafından flash bellek içinde dosyaya sunulan tarihsiz video ile karşılaştırıldığında davaya konu ... modelin yeni olmadığı zira davacı tarafından delil olarak sunulan katalogdaki ürünlerin davacının ... model başvurusundan önce üretildiğinin belirtildiği ayrıca sunulan kataloğun delil olarak değerlendirilmesi bakımından www...com.tr isimli internet sitesinin 2014 yılı arşiv kayıtlarında ... bağlantısının yer aldığı ve burada yer alan iki adet sırt çekme mekanizması ile davalı ... modelinin ayniyet taşıdığının tespit edildiği buna göre davalı ... modelinin daha önce piyasada var olan yeni bir teknik ve buluş niteliğinde olmadığı anlaşıldığından tescil tarihi itibariyle tescil edilemeyeceği anlaşıldığından SMK 142 ve 144. Maddeleri uyarınca hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve neticeten davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;Davanın KABULÜ ile, davalı adına tescilli ... numaralı ... modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, ..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Dava açan ... firması ile ilgili olarak müvekkilinin sahibi olduğu ... modelle ilgili olarak yapmış oldukları tecavüzlerin tespiti maksadıyla davacının fabrikasının bulunduğu Hendek Asliye Hukuk mahkemesinin 2022/8 D.İş dosyası ile yaptıkları olduğumuz yerinde tespitlede bilirkişiler tarafından verilen raporlarda davalı müvekkilime ait olan ... nolu "koltuklarda sırt ve kol bölümlerinin hareketini sağlayan Makas mekanizması " konulu ... Model belgesindeki istemlerde adı geçen alt bağlantı elamanı (20) üstü bağlantı elamanı (30) düz kol (40) açılı kol(50) ve lama bağlantı elamanı (60) unsurlarının tamamının ... Fabrikasında üretimi yapılan ve heyetimizce de yerinde görülen makas mekanizmasındaki ayniyet derecesinde kullanıldığı, üretimin montajının ve boyama işleminin yapıldığı, dolayısıyla davalıya ait ... model tecavüz edildiği hakkında birden fazla bilirkişi raporu mevcut iken daha sonra mahkemenin tayin ettiği bilirkişiler " davacının ürünün, davalının ürününün ... model kapsamına girdiğini kabul ettiklerini, ancak raporlarında, bu davanın davacısının kataloğunda davalıya ait ürünün aynısı olduğu ve 2012/2013 ürün kataloğunda yer aldığı için davalının ürününün için yenilik özelliğini taşımadığını raporlarına yazdıkları için mahkemece haksız bir karar verildiğini, Davanın, D.İş dosya tespiti sonrasında açıldığını, Davcının kataloğunda yer alan ürün ile davalı müvekkilinin ürünün aynısı olmadığını, davacının kataloğunda yer alan ürünün somyalarda kullanılan bir ürün olduğunu, davacının kataloğundaki ürün ile müvekkili ürünü arasında dağlar kadar fark mevcut olduğunu, Ayrıca davacının mahkemeye sunmuş olduğu kataloğa göre bilirkişilerin rapor düzenlemesi hiç bir şekilde hukuka uygun bir rapor olmadığını mahkemeye arz ettiysek de sayın mahkeme taleplerinin incelemeden karar verdiğini, davacı iş insanı olup siyası nüfus sahibi olduğunu, katalog kitap bastırabileceğini, katalogların herhangi bir şekilde resmiyeti söz konusu olmadığını, hukuksuz bir delil olduğunu, hiç bir fuarda görülmediğini, hiç bir noter yada mahkeme tasdiki olmayan bir katalogdan yola çıkarak haksız bir karar verildiğini, Davalının ... model belgesi sahibi olduğu tarihteki yürürlük maddelerine göre davanın değerlendirilmesi gerektiğini, 551 sayılı KHK de hükümsüzlük halleri ile ilgili olarak 165 maddesinde şartları teker, teker sayıldığını, bu maddede ... Model belgesinin hükümsüzlüğünü talep edilmesi için 161 maddeye göre itiraz yapılmış olmaları gerekeceğini, davacının böyle bir itirazı olmadan hükümsüzlük davası açmaya hakkı bulunmadığını, Dosya içinde bulunan bilirkişi raporlarının tamamının yanlı raporlar olduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
G E R E K Ç E :
Dava,... model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, yargılamada alınan 10.04.2023 ve 24.06.2024 tarihli bilirkişi heyet raporlarının birbiriyle örtüştüğü, yapılan inceleme ile davacı tarafından dava dışı ... ait 2012-2013 yıllarında yayınlanmış ürün kataloğunda yer alan iki adet sırt çekme mekanizması ile davaya konu ... modelin ayniyet taşıdığının, davaya konu... numaralı ... modelin başvuru tarihinde tüm istemleri itibariyle yenilik vasfı olmadığının tespit edildiği, bilişim yönünden yapılan bilirkişi incelmesinde "http://www...com.tr/ "alan adlı internet sitesinin arşiv kayıtları incelendiği ve 2014 yılına ait arşiv kaydında “...” bağlantısının yer aldığı, “...” bağlantısına gidildiğinde 2016 yılına ait arşiv kaydına yönlendirildiği ve 2016 yılına ait arşiv kaydında da davaya konu parçanın görselinin yer aldığı görüldüğünün tespit edilmesi ve buna ilişkin ekran görüntülerinin raporda yer verilmesi karşısında kataloğun delil niteliğinin bulunmadığına yönelik istinaf isteminin yerinde olmadığı, yargılama ile davalıya ait ... modelinin tescil tarihi itibariyle daha önce piyasada var olan yeni bir teknik ve buluş niteliğinde olmadığının anlaşılması karşısında hükümsüzlük kararı verilmesi yerinde olduğundan davalı vekilinin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderleri olarak;
4-a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 286,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 30/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.