T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/89 Esas
KARAR NO : 2026/678
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2024
NUMARASI : 2019/368 Esas, 2024/721 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 29/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğü ... E. ve İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, dosyaya konu çek yaprakları ile birlikte, 20 adet çek yaprağı çalındığını, keşideci kısmında bulunan imzaların müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını ileri sürerek, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin eski ortakları olan ...'ın 29/08/2018 tarihinde hisselerini ...’e devrettiklerini, bu devirle aynı günde çeklerin çalındığını ilgili bankaya ihbar ettiklerini, davacı tarafın kendi hileli davranışlarıyla borçtan kurtulmak amacı taşımakta olduğunu, davacı şirket yetkilisi ...'ün karşılıksız çek dosyalarına çeklerin önceki yetkili ... tarafından imzalandığını beyan ettiğini, davacının borçtan kurtulmak amacıyla kötü niyetli olarak iş bu davayı açtığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı şirket yetkilisi ... ile eski yetkilisi ...'ın samimi imza örnekleri dosya arasına alınarak, grafoloji bilirkişisine tevdii edildiği, 02/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu çeklerin keşideci imzalarının eski ve yeni şirket yetkilileri ... ve ...'e ait olmadığı kanaatine varıldığı, davaya konu çeklerin muhatabı olan ... Bankası'nın cevabi yazısı ile ödenmiş çekin olmadığının bildirildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının ciro silsilesi ile çeklerin hamili olduğu ve kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamında bilgi ya da belge bulunmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, çeklerin keşide edildiği bankaya müzekkere yazılarak davacının ödenmiş çeklerinin istenilmesini, vergi dairesine müzekkere yazılarak davacının 2018 yılı BA/BS formlarının istenilmesi ve ticari defterleri üzererinde inceleme yapılmasını taleplerinin yerine getirilmediğini, davacının ve imzaları incelenen ... ve ...’ün vergi ve kimlik numaraları belirtilerek noterler birliğinden verdikleri vekaletlerin sorulmasını talebinin karşılanmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir."İmza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, karşılaştırmaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkâr edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir." (YHGK 2017/12-328 E-2019/387 K)
Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunun; davacı şirketin eski ve yeni yetkililerinin resmi kurumlardan getirtilen üçer adet mukayese imzanın incelenmesi ile hazırlandığı, davaya konu çeklerin düzenleme tarihlerinin 25/09/2018 ve 10/10/2018 tarihli olduğu, mukayese imzaların tarihlerinin ise, davacı şirket yetkilisi ...'ün emsal imzalarının 08/11/2018, 16/11/2018 ve 11/12/2018 tarihli; eski şirket yetkilisi ...'ın emsal imzalarının 29/08/2018 tarihli (2 adet) ve 11/12/2018 tarihli olduğu, imza incelemesine esas alınan davacı şirket yetkilisi ...'ün emsal imzalarının tamamının davaya konu çeklerin keşide tarihlerinden sonraki tarihli olduğu, eski şirket yetkilisi ...'ın 11/12/2018 tarihli mukayese imzasının, davaya konu çeklerin keşide tarihlerinden sonraki tarihli olduğu, önceki tarihli 29/08/2018 tarihli 2 adet belgenin aynı tarihte imzalanmış olduğu, dolayısıyla imza incelemesinin çeklerin düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın yeterli emsal imza toplanmadan hazırlandığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın çözümü için, resmi kurumlardan davaya konu çeklerin düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın, davacı şirket yetkilisi ve eski şirket yetkilisinin imzasının bulunduğu yeteri kadar mukayeseye esas imza toplandıktan sonra, ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne,
2-İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2024 gün ve 2019/368 Esas, 2024/721 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,
5- İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.683,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 290,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.973,10 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/04/2026