T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/33 Esas
KARAR NO : 2026/693
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/11/2024
NUMARASI : 2022/752 Esas, 2024/603 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/04/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ticari ilişki içerisinde bulunan dava dışı ... ... Limited Şirketi tarafından keşide edilerek müvekkiline gönderilmek üzere kargoya verilen ve lehdarı müvekkili olan ... Bankası Antakya/Hatay Şubesi'nin 40.956,51 TL bedelli, 02/11/2022 ödeme tarihli ve ... numaralı çekin üzerinde Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/687 Esas sayılı dosyasıyla ödeme yasağı bulunan çekin çalındığını ve davalı yanca haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirilmiş olduğunu, davalıların cebri icra işlemlerine başlamaması, başladılar ise icra takibinin durdurulması ve işbu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığını ileri sürerek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, söz konusu ... Bankası Aş Antakya Hatay Şubesine ait ... seri numaralı çek açısından müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile davanın kabulüne, kötü niyetli davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu çeklerin, müvekkili şirket ile müşterisi arasında imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında alındığını, müvekkilinin faturaya dayalı alacağına ilişkin olarak faktoring mevzuatına uygun şekilde çekleri yasal yetkili hamil olarak bulundurduğunu, söz konusu çekin açığa ciro yapıldığından üzerinde yazılı bedelin hamile kayıtsız şartsız ödenmesini içeren bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetleri hukuki ilişkiden mücerret olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu çekin yasal hamili olduğunu, davacının ödeme için çeki tanzim ve tedavül eylediği kabul edilmesinin ve çek bedelinden sorumlu tutulması gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu ve kanunun kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirdiğini, özel kargo şirketlerinde, kambiyo senetleri para, kıymetli ziynet eşyaları “taşınması yasak ve sakıncalı olan gönderi” niteliğinde olduğunu, kambiyo senetlerinin fiziken tesliminin mümkün olmadığını ve başkaca üçüncü kişiler tarafından taşınması gereken durumlarda, ilgili mevzuat çerçevesinde bunları taşınmasının ... A.Ş. tekelinde gerçekleşebilmekte iken davacı yanın ... kargo şirketini tercih ettiğini, bu nedenle meydana gelen kayıp sebebiyle her türlü zarardan kendisinin sorumlu olduğunu savunarak davaya konu çekler üzerindeki ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın önce usulden sayın mahkeme aksi kanaatte ise esasen davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/752 Esas 2024/603 Karar 05.11.2024 Tarihli kararı:"...Dosya içeriğine alınan bilirkişi raporunda “ Kalite ... .. Ltd. Şti.” adına atılmış, lehdar imzası ile ilgili şirkette imza atmaya yetkili ...'ya ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hiz ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu keşide imzasının, mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı" yolunda görüş bildirmiştir. İmza inkarına dayalı sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup, herkese karşı ileri sürülebilir. Davalının faktoring şirketi olması ve dava konusu çeke düzgün bir ciro silsilesi yoluyla hamil olması bu anlamda sonuca etkili değildir. Yargılama sırasında alınan denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu içeriğinden dava konusu çekteki birinci ciro imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır. Belirtilen açıklamalar ışığında davacının menfi tespit davasının kabulüne, davalının kötü niyetli olduğunun sabit olması nedeniyle davacı tarafın tazminat talebinin reddine ve de dahili dava dilekçesi ile davaya konu çekteki cirantaların davaya dahli mümkün bulunmadığından kendileri hakkında usulüne uygun dava açılmayışı karşısında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı tarafça davalı... A.Ş. 'ye karşı ikame edilen davanın KABULÜ ile, davacının davalı davalı... A.Ş. 'ye karşı ... Seri numaralı 02.11.202 keşide tarihli, keşide yeri Antakya olan ve keşidecisinin ... .... Ltd.Şti. Olduğu 40.956,51 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Tazminat isteminin REDDİNE, 3-Dahili dava dilekçesi ile usulsüz bir şekilde davaya dahil edilen
ilgililer yönünden usulüne uygun dava ikame edilmediğinden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı... şirket vekili istinaf dilekçesinde; davacı dava dilekçesinde konu kısmına farklı sonuç ve netice kısmına farklı çek (seri numaralarından anlaşılmaktadır.) ile ilgili talepte bulunduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, davacı talep kısmıyla bağlı olduğundan aynı çeke ait İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/693 E. sayılı dosyası ile de yargılama olması sebebiyle derdestlik itirazları bulunduğunu, talep kısmında mevcut çek dilekçe ekinde görüntüsü sunulan müvekkili şirketin uhdesinde bulunmayıp faktoring müşterisi çek ile ilgili borcunu ödediği için müşteri ...'e teslim edildiğini, davacı açısından hukuki yararı bulunmadığını, müvekkili şirketin davaya konu çeki 6361 sayılı kanun ve TTK hükümlerine uygun şekilde temlik aldığını, iyi niyetli hamil olduğunu, davacının önceki hamillere karşı ileri sürebileceği şahsi defileri müvekkiline karşı ileri sürmesinin mümkün olmadığını, ayrıca davacının imzaya itirazı konusunda adli tıp marifeti ile sayfalarca imza örneği alınıp yapılması gereken bir inceleme neticesi imzanın gerçekliği bilinebileceğinden müvekkilimiz şirketin imzaya ilişkin olarak böyle bir hususu bilmesi imkanı bulunmadığından kötü niyete ilişkin iddiaların ve taleplerin kabulünün mümkün olmadığını, kambiyo senetlerinin hukuki ilişkiden (sözleşmeden) mücerret olduğunu, davacı tarafın, basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermediğini, menfi tespit talepli davanın takipten önce açılabilmesi için davacının hukuki yararının bulunması gerektiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Menfi Tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Davacı tarafça davalı... A.Ş. 'ye karşı ikame edilen davanın KABULÜ ile, davacının davalı davalı... A.Ş. 'ye karşı ... Seri numaralı 02.11.202 keşide tarihli, keşide yeri Antakya olan ve keşidecisinin ... .... Ltd.Şti. Olduğu 40.956,51 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Tazminat isteminin REDDİNE, 3-Dahili dava dilekçesi ile usulsüz bir şekilde davaya dahil edilen ilgililer yönünden usulüne uygun dava ikame edilmediğinden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA," karar verilmiştir.
Karar, davalı... şirket vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Uyuşmazlığa konu çek suretinden, ... Bankası Antakya Şubesine ait ... seri numaralı 02.11.2022 keşide tarihli, keşide yeri Antakya olan 40.956,51-TL bedelli çekte, keşideci ... ... Ltd.Şti., lehtarın ise davacı şirket olduğu görülmüştür.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava dilekçesi sonuç ve istem bölümünde davaya konu çekin seri numarası her ne kadar "..." olarak belirtilmiş ise de dava dilekçesi konu bölümünde seri numarasının "..." olarak yazıldığı, dava dilekçesi ekinde "..." seri numaralı çek suretinin delil olarak dosyaya sunulduğu görülmekle sonuç ve istem bölümünde yazıma ilişkin maddi hata yapıldığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesince yargılamanın "..." seri numaralı çek üzerinden yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi alınan bilirkişi raporu ile çek üzerindeki davacı şirkete atfen atılan imzanın şirket yetkilisi eli ürünü olmadığının tespit edilmesi karşısında, imza inkarına dayalı sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceğinden açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi yerindedir.
Bu nedenlerle, davalı... şirket vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı... şirket vekilinin istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 2.797,74TL harçtan, peşin alınan 699,50TL harcın mahsubu ile bakiye 2.098,24TL harcın davalı... şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı... şirketi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davalı... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.30/04/2026