T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2017/2649 Esas
KARAR NO: 2020/716
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1034 Esas
KAKARAR TARİHİ: 12/06/2017
KARAR NO: 2017/493
DAVA: TAZMİNAT (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
KARAR TARİHİ: 12/03/2020
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı konumundaki dava dışı ... Ltd Şti'ne ait işyeri müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... poliçe no ile işyeri ekstra sigorta poliçesiyle sigortalandığını, 03/01/2015 tarihinde sigortalıya ait restoranda montajı ve bakımı davalı tarafça yapılan ocak havalandırma motoru ve filtresinde yangın çıktığını, söz konusu yangın, restoranda ağır hasara sebebiyet verdiğini, neticeten sigortalı tarafından müvekkil sigorta şirketine başvurulduğunu, açılan hasar dosyası kapsamında alınan 07.01.2015 tarihli ön ekspertiz raporunda, sigortalı işyerinde kullanılmakta olan çok fonksiyonlu filtre ünitesinde yangın çıkmış olduğu, yangının filtreler ünite içerisindeki hasara sebep olduğu, hasara konu olan filtre ünitesinin Eylül 2014’de davalıca sıfır olarak kurulduğu, hadiseye konu cihazın poliçe teminatı içinde olduğu, cihazın 2 senelik garanti süresi içinde bulunduğunu, yapılan ön ekspertiz çalışmasının akabinde, müvekkil tarafından delil tespiti yapılması için İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurulduğu, İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/5 D.iş sayılı dosyası ile konusunda uzman bilirkişiler tarafından işyerinde keşif icra edildiği ve yapılan tespitle, filtreleme sisteminde yangın olayından önce de ısınma sorunu olduğu şikayeti üzerine montajı yapan firma tarafından dizayn değişikliği yapıldığını, ancak gerekli tedbirlerin alınması gerektiği halde alınmadığını, vananın kollektör kısmında meydana gelmesinden dolayı da imalat hatası olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, bunun üzerine, toplam 39.661,00-TL tutarındaki hasar tazminatı müvekkili şirketçe sigortalısına ödendiğini belirterek davanın kabulü ile 39.661,00 TL tutarındaki sigorta tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevabında; müvekkil şirketin yalnızca malın satışını yaptığını, sistemin montajı ve bakımının müvekkil şirketçe yapılmadığını, müvekkil şirket tarafından teslim edilen kapsam için ilk teklif talebinin sistemin montajını yapan ... firmasından geldiğini, bu firmanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davalının, sistemin sağlayıcısı olduğu ve satışını gerçekleştirdiği, montajının ise dava dışı ... isimli firma tarafından yapıldığı ancak davalının, sistemi alan ve montajını yapan dava dışı firmaların talebi doğrultusunda iş yerine keşif yaparak proje çizimi, debi ve basınç hesapları sonuçlarına göre uygun kanal kesitleri ve fan cihaz seçimi yaptığı, bu kapsamda belirlenen ürünün montajının ise dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği, davalı tarafından ürün sipariş aşamasından itibaren olası bir yangının önlenmesi için kıvılcım tutucu filtre kaseti temin edilmesi gerektiği ve periyodik olarak temizlik ve bakım yapılması gerektiğinin bir çok kez belirtilmiş olduğu ayrıca gerekli eğitimin verildiği ancak dava dışı firmanın belirtilen önlemleri almadığı ve elektrostatik filtre girişinde yüksek ısılı partiküller ve yağ damlacık buharının zaman içinde birikmesine neden olduğu, değişik iş dosyasında belirtildiği şekilde yangının, sistemin hatalı olarak tasarlanmış olması sebebiyle gerçekleştiğinin kabul edilmesi halinde, alınan heyet raporunda belirtildiği gibi sistemin birkaç gün içinde arızalanıp akabinde yangının gerçekleşmesi gerekmesine rağmen; olayın sistemin kurulumundan yaklaşık 3,5 ay kadar sonra olay meydana geldiği dikkate alındığında, tespit raporunun oluşa uygun olmadığı bu kapsamda yangın olayının dava dışı sigortalı şirketin eğitim ve tüm uyarılara rağmen, davlumbaza takılması gereken sistemi ek maliyet nedeniyle satın almaması ve gerekli bakım ve temizliği yapmaması sebebiyle meydana geldiği, davalının olay nedeniyle kusurlu olmadığı ve bu nedenlerle rücu şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda yangının başladığı elektrostatik filtre girişinde yüksek ısılı partiküller ve yağ damlacıklarının zaman içinde birikmesine neden olduğunu saptanmasına rağmen değişik iş dosyasında yangın sistemini kuran tasarım ve dizayn edilen davalı şirketin restoranın ocak başı kısmındaki duman, toz vs. partiküllerin çevreye salınımına göre sistem kurması gerektiğinden davalı şirketin imalat hatasında bulunduğu tespiti yapıldığını, bu nedenle söz konusu çelişki giderilmediğinden bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii edilerek yeni bir rapor alınması gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, sigortalı iş yerinde çıkan yangında sigortalıya ödenen hasar bedelinin, 6102 Sayılı TTK'nın 1472 maddesi uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı şirketin zarardan sorumlu olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, davacı ... şirketi ile dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti arasında başlangıç tarihi 21/10/2014, bitiş tarihi 21/10/2015 olan, “İşyeri Ekstra Sigorta Poliçesi “ düzenlendiği, sigortalı işyerinde kullanılan çok fonksiyonlu filtre ünitesinde 03/01/2015 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde maddi hasar meydana geldiği, hasar bedelini ödeyen davacı ... şirketinin halefiyet ilkesi gereğince iş bu davayı açtığı, yangına neden olduğu iddia edilen havalandırma sisteminin dava dışı sigortalı tarafından davalı şirketten satın alındığı anlaşılmıştır. Yangın nedeninin söz konusu ocaktaki bir imalat eksikliği, imalat hatası ve/veya montaj hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti bakımından İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/5 D.iş sayılı tespit dosyasından mahalinde keşif yapılmak suretiyle Makine Mühendisi ile Elektrik ve Elektronik Mühendisinden rapor alınmış olup 09/03/2015 tarihli müşterek raporda, filtreleme sisteminde yangın olayından önce de ısınma sorunu olduğu şikayeti üzerine montajı yapan firma tarafından dizayn değişikliği yapılarak filtre ünitesi girişine soğutucu kısmın eklendiğini, yapılan incelemede yangından en çok etkilenen bölümün, arka alüminyum mekanik filtrenin hemen önünde altta bulunan kollektör kısmında ciddi bir yanmanın oluştuğu gözlemlendiğini, filtreleme sisteminin restoranın ocak başı kısmındaki duman, toz vs. partiküllerin çevreye salınımı için yapılacağı bilindiğinden ve mevcut tesise göre bir sistem kurulması gerektiğinden, rutin çalışma anında kıvılcım ve ısının filtreleme ünitesine ulaşabileceği göz önüne alınarak gerekli tedbirlerin alınması gerektiği halde alınmadığı, tasarım ve dizayn hatası olduğu ve bir imalat hatası olabileceği kanaatine varılmıştır. Olayın teknik boyutu bulunması nedeniyle mahkemece Elektrik Elektronik Mühendisi, Makine Mühendisi ve Sigorta Hukukçusundan oluşan üçlü bilirkişi kurulundan rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyetinin 01/03/2017 tarihli raporunda; davlumbaz sonrasında filtrenin olmaması, bu filtrenin davalı tarafından şirket kararı gereği ayrı bir parça ile satılıyor olması ve restoran yetkinlerinin bu filtreyi satın almada imtina etmesinden dolayı yangının başladığı elektrostatik filtre girişinde yüksek ısılı partiküller ve yağ damlacık/buharının zaman içinde birikmesine neden olduğu, davalı tarafın riskin farkında olduğu ve yazılarında filtrenin alınması ayrıca temizliğinin mutlaka yapılması gerekliliğini açıkça belirttikleri, dosyadaki bilgilere göre, davalı tarafın sistemin ithalatçısı olup, dava dışı montajcı firmanın talebi üzerine restoranda keşif yaptıktan sonra tasarımı yaptığı, riskli gördüğü yerler için restoranı ve montajcı firmayı bilgilendirdiği ve nihayetinde de sistem devreye alındıktan sonra restoranda eğitim verdiği, eğer sistemin hatalı bir şekilde tasarımı yapılmış olsa idi, sistemin montajının yapılmasından itibaren birkaç gün içinde arızalanma ve sonrasında muhtemel yangın olayının olması gerektiği, yangının ise sistemin devreye alınmasından yaklaşık 3,5 ay sonra meydana geldiği dikkate alındığında, davalı tarafın usulüne uygun olmayan kanal kesitleri, uygun olmayan kablolama, hatalı debi ve basınç hesabı ve buna bağlı an seçim yapılarak yangına uygun ortam hazırladığı yönünde bir tespite varabilmenin mümkün olmadığı, yapılması gerekenin yangının başladığı filtre ile kıvılcım ve alev kaynağının bir araya gelmemesini sağlamak olduğu, davlumbaza takılması zaruriyet olduğu anlaşılan filtrenin satın alınmamasından dolayı meydana gelen yangın olayında davalı ... şirketine atfı kabil kusur verilemeyeceği, yangının montaj ile de bir illiyet bağının olmadığı, davalının meydana gelen yangın hadisesi nedeniyle atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı, davacı sigortacının rücu hakkı bulunmadığı değerlendirilmesi yapılmıştır. Somut olayda, dava dışı sigortalı işyerinde 03/01/2015 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde maddi hasar meydana geldiği, yangının mutfakta bulunan filtreleme ünitesinden çıktığı, havalandırma sisteminin satışının yaklaşık 4 ay önce davalı tarafça yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı, sistemin montajı ve bakımı davalı tarafça yapıldığını iddia etmiş ise de dosya ibraz edilen e-mail ve teklif formlarından montajın dava dışı ... isimli firma tarafından gerçekleştirildiği, davacının, montajı yapan firmanın talebi doğrultusunda iş yerinde keşif yaparak proje çizimi, debi ve basınç hesapları sonuçlarına göre uygun kanal kesitleri ve fan cihaz seçimi yaptığı görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere eğer zamanında önlem alınmaz ise odun ve kömür gibi katı yakıt yakan ızgara ve ocaklarda yayılan yüksek ısılı kurumların ve yağ damlacıklarının, davlumbaz kanallarından geçerek filtre sisteminde birikmesi nedeniyle, davlumbaz, kanallar ve filtre sisteminde yangın tehlikesini beraberinde getirdiği, bu nedenle yapılması gerekenin yangının başladığı filtre ile kıvılcım ve alev kaynağının bir araya gelmemesini sağlamak olduğu, ancak dava dışı sigortalının davlumbaz kısmında yangına karşı hiç bir önlem alınmadığı aksine davalı şirketçe, kendi sattıkları sistem içinde bir yangın riski teşkil ettiğini düşündüklerinden, firma yetkililerine, restorana satılan sistemden ayrı bir kalem olarak satılmakta olan davlumbaz çıkışı için ayrı bir filtre takılması ve periyodik bakım ve temizlik yapılması gerektiği açıkça belirtildiği, ancak dava dışı firma tarafından bu filtrenin satın alınmadığı gibi periyodik bakım hizmeti talep edilmediği bu nedenle yüksek ısılı partiküllerin bu filtrenin olmamasından dolayı kanal içinde yol alarak yangına sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Her ne kadar tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından dizayn ve montajı yapılan filtreleme sisteminin tasarım, dizayn ve imalat hatası nedeniyle ve gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle yangının meydana geldiği belirtilmiş ise de yukarıda açıklandığı üzere davalı tarafın sistemin ithalatçısı olup dava dışı montajcı firmanın talebi üzerine restoranda keşif yapıldıktan sonra tasarımı yaptığı ve sistem devriye alındıktan sonra restoranda eğitim verdiği, eğer sistem, hatalı bir şekilde tasarımı yapılmış olsa idi, sistemin çalışmasından bir kaç gün içinde arızanın ve muhtemelen yangın olayının gerçekleşmesi gerekirken olayın sistemin kurulmasından yaklaşık 3,5 ay sonra olay meydana gelmiştir. Ayrıca tespit raporunda tasarım, dizayn ve imalat hatasının nedeni olarak filtreleme sisteminin restoranın ocak başı kısmındaki duman, toz vs. partiküllerin çevreye salınımı için yapılacağı bilindiğinden ve mevcut tesise göre bir sistem kurulması gerektiği, rutin çalışma anında kıvılcım ve ısının filtreleme ünitesine ulaşabileceği göz önüne alınarak gerekli tedbirlerin alınmaması gösterilmiş olup yangının çıkış nedeni olarak belirtilen bilirkişi raporu ile de çelişki olmadığı görülmüştür. Ancak yangının çıkmaması için alınması gereken tedbirin, davlumbaz çıkışı için ayrı bir filtre takılması ve periyodik bakım ve temizlik yapılması olduğu bu nedenle davlumbaza takılması zaruriyet olduğu anlaşılan filtrenin satılan sistemden ayrı bir kalem olarak satıldığı, bu durum davacı firma tarafından sigortalıya hatırlatılmasına rağmen sigorta firma tarafından bu filtrenin satın alınmadığı anlaşılmakla yangın dizayn, tasarım yada imalat hatasından kaynaklanmadığı bu nedenle meydana gelen yangın olayında davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığından rücu şartları oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamamıştır. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen karar esas ve usul yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 148,60 TL olmak üzere toplam 232,10 TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılmış olan toplam 117,10 TL' den mahsubu ile bakiye kalan 115,00 TL harcın davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353 / 1-b/1 bendi ile aynı kanunun 362/1.a Maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.12/03/2020