T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/2726 Esas
KARAR NO: 2021/1439
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/05/2018
NUMARASI: 2015/766 Esas, 2018/518 Karar
DAVANIN KONUSU: Kayıt Kabul
KARAR TARİHİ: 09/12/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin inşaat demiri ürettiğini, müflis şirketin ortağı olan ... A.Ş’ne satışını yaptığı inşaat demiri karşılığında alıcı ... A.Ş tarafından müvekkili adına keşide edilen ... Bankasına ait 2.319.147.00 TL tutarlı 27.02.2009 keşide tarihli ... seri nolu çek ile Keşidecisi ... A.Ş lehtarı ... A.Ş olan ... Maslak Ticari/İstanbul Şubesine ait 27.02.2009 keşide tarihli 3.444.990.00 TL bedelli çekinde cirolanarak müvekkiline verildiğini, çekler gereğince İstanbul ... İcra Md. ... E sayılı dosyası üzerinden 31.03.2009 tarihinde Kambiyo Takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, borçlu şirketin müflis şirket nezdindeki hak ve alacakları üzerine haciz tatbik edilmesi için 89/1 Haciz ihbarnamesi gönderildiğini, haciz ihbarnamelerinin kesinleştiğini, müflis şirketin İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/510 E. sayılı dosyasında usulsüz tebligat nedeni ile şikayet yoluna gittiğini, mahkemenin 2014/838 K sayılı kararı ile şikayetin reddine karar verildiğini, borçlu şirketin müflis şirketten olan alacağının kesinleştiğini, iflas tarihi itibari ile müvekkilinin 10.291.416.21 TL alacağı bulunduğunu, iflas idaresinin alacağı kaydetmediğini belirterek çeklerin toplamı olan 5.764.137.00 TL Takip alacak tutarının İflas karar tarihine kadar işlemiş faizleri ile birlikte toplam 10.291.416.21 TL alacağın sıra cetveline kayıt ve kabulü ile İflasın tasfiyesinin tamamlanmasına kadar işleyecek faizin de ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın iflas idaresi memurlarına karşı ikame edildiğini, oysa bu dava türünde davalı olarak iflas idaresinin gösterilmesi gerektiğini, davacı şirketin müflis şirketle hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müflis şirketin ticari defterlerinde davacı şirkete ait herhangi bir ticari alacak kaydının bulunmadığını, davacının müflis şirketin iflas tarihinden önce yolladığı haciz ihbarnamelerine dayalı olarak iflas masasına kabul ve kayıt talebinde bulunmasının hukuken ve fiilen mümkün olmadığını, davacının kesinleştiğini iddia ettiği İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 16.12.2014 tarih ve 2013/510 E-2014/838 K. sayılı ilamının temyiz edildiğini, davacı şirketin asıl takip borçlusu şirketin taşeronu olup, alacağına dayalı takip ve dava haklarını ... A.Ş. şirketine karşı yöneltmesi gerektiğini, kaldı ki müflis şirketin ... A.Ş. şirketine karşı olan bütün borçlarını ifa ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece bilirkişi raporuna göre; davalı müflis şirketin ticari defterlerine göre, davacı ile aralarında herhangi bir hukuki ilişkinin olmadığı, dava dışı ... A.Ş ile ticari ilişkinin bulunduğu, 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında davalı müflis şirket ile dava dışı ... A.Ş arasında herhangi bir alacak ve borç ilişkisine dair kaydi bir tespitin yapılamadığı, ancak icra takip dosyasında ... A.Ş tarafından davalı müflis şirket adına düzenlenen 07.05.2009 tarihli 56.506.088,31 TL bedelli faturanın bulunduğu ancak bu faturanın davalı müflis şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, kesinleşen bir icra takibinde 3. kişilere gönderilen haciz ihbarnameleri sonucunda takip alacaklısının haciz ihbarnamelerine konu alacağı tahsil yetkisinin bulunduğu, dava dışı şirkete karşı davacı tarafından yapılan icra takibinin ve davalı şirkete gönderilen haciz ihbarnamelerinin kesinleştiği, davalı şirket hakkında İstanbul 44. Asliye Ticaret Mahkemesince 11.07.2013 tarihli 2012/131 E. 2013/202 K. sayılı dosyası üzerinden iflas kararı verildiği, İİK. 89. maddesi çerçevesinde gönderilen haciz ihbarnameleri de 3. kişiye karşı yapılan dolaylı bir icra takip işlemi olduğu, buna göre davacı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından 3. kişi konumunda bulunan davalı şirkete gönderilen ve kesinleşmiş olan haciz ihbarnamelerinin davalıya karşı yapılan takip işlemi olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davalı şirket hakkında 11.07.2013 tarihinde iflas kararı verildiğinden İİK. 193. maddesi uyarınca iflasın açılması ile borçlu aleyhinde yapılan takiplerin duracağı, iflas kararının kesinleşmesiyle de takiplerin düşeceği, davalı şirket hakkında verilen iflas kararı kesinleştiğinden davalı şirkete anılan icra dosyasından gönderilen haciz ihbarnamelerinin de düştüğünün kabul edilmesi gerektiği, takipler düştüğünden haciz ihbarnamelerine konu olan alacağın davalı şirketin iflas masasına kaydının mümkün olmadığı, her ne kadar dosyada mevcut olan bilirkişi raporunda somut olay bakımından tüzel kişilik perdesinin kaldırılması olgusu tartışılmış ise de, HMK. hükümlerine göre davada dayanılan nedenlere göre yargılamanın yürütülmesinin mümkün olduğu, davada, davacı tarafın davalı müflis şirket ile alacaklı olduğu dava dışı ... A.Ş arasında organik bağ olduğu, her iki şirketin malvarlığının birbirine karıştığı, iktisadi anlamda tek bir şirket gibi hareket ettiklerini ileri sürerek dava dışı şirketten olan alacağının müflis şirketten talep etmediği, bu yönde bir iddiasının bulunmadığı, bir an için somut olay bakımından tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisinin gündeme gelebileceği kabul edilse dahi perdenin kaldırılması müessesesinin koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Karar yasal süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin sözleşme gereğince dava dışı ... A.Ş’ne satarak davalının Seyrantepe şantiyesine teslimini gerçekleştirdiği inşaat demirlerinden doğan alacağına ilişkin olmak üzere dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 2.319.147 TL’lık ve 3.444.990 TL’lık iki adet toplam 5.764.147 TL tutarlı çeklerin meşru hamili olduğunu, davalının iflasının kesinleşmesiyle takiplerin düşmüş olmasının akdi temeli olan müvekkili alacağını ortadan kaldırmayacağını, bilirkişi raporunda ticari defter kayıtları kapsamımda alacaklarının varlığının tespit edildiğini, bilirkişilerin dava dışı ... A.Ş'nin ticari defterlerinin de incelenmesi gerektiğini ifade ettiklerini, anılan defter incelemesinin gerçekleştirilmediğini, eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, davada delil olarak bildirilen İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında kambiyo senedinin tanzimine dayanak satış alt ilişkisinin belgesi olan emtiaya ait sevk irsaliyelerinin de takip dosyasında yer aldığını, yerel mahkemece tüm bu hususların dikkate alınmadığını, yine İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesinde görülüp müvekkili lehine sonuçlanarak kesinleşen 2013/510 E., 2014/838 K. sayılı kararın yerel mahkemenin kararlarında hiçbir suretle değerlendirilmediğini, borçlu şirket ile davalı müflis şirket arasında organik bağ bulunduğunu, dosyaya sunulan Prof. ... tarafından hazırlanan hukuki mütalaadaki tespitlerin mahkemece değerlendirilmediğini, mütalaanın değerlendirilmesi durumunda haklılıklarının ortaya çıkacağını, perdenin aralanması ilkesi gereğince davalının borçtan sorumlu olduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 14.12.2015 tarihli cevabı yazıda, İstanbul 44. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/131 Esas sayılı dosyasından 11.07.2013 tarihinde iflasına karar verilen müflis ... Anonim Şirketi'nin tasfiye işlemlerinin iflas idare memurları tarafından yürütüldüğü, iflasın kesinleştiği, davacının 10.291.416,21 TL miktarlı alacak kaydı yaptırdığı, kayıt yaptırdığı sırada tebliğ için gerekli masrafı 30,00 TL olarak dosyaya ödediği, iflas idare memurları tarafından alacağın tamamının reddedildiği, red kararının 14.07.2015 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklı tarafından masraf yatırıldığı bildirilmiştir. Davanın, 20.07.2015 tarihinde yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, davacının iflas tarihi itibari ile davalı şirketten alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmıştır. Mahkemece uyuşmazlık konusunda bilirkişi raporu alınmıştır. 29.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının, dava dışı çek borçlusu dava dışı ... Aleyhine başlatılan 12.03.2009 tarih 2009/6969 E sayılı Kambiyo takip dosyasından 5.764.137.00 TL’sı Asıl alacak olmak üzere işlemiş faiz ve ferileri ile birlikte toplamda 6.108.993.31 TL olarak kesinleşen davacı alacağına ilişkin olarak, icra dosyasından 3. şahıs ... A.Ş’ne gönderilen 89/1 Haciz İhbarnamesinin davalıya 11.06.2009 tarihinde ... imzasına, 89/2 Haciz İhbarnamesinin 07.07.2009 tarihinde ... imzasına, 89/3 Haciz İhbarnamesinin 12.08.2010 tarihinde ... imzasına tebliğ edildiği, takip dosyasından 3. kişi Müflis ... A.Ş’ne gönderilen Haciz İhbarnamelerinin Usule uygun olarak müflis şirket yetkililerine tebliğ edildiği, tebliğ edilen Haciz İhbarnamelerine süresi içinde her hangi bir itirazda bulunulmadığının dosya ve eki icra takip dosyasından tespit edildiği, davalı Müflis şirketin İstanbul 44. ATM'nin 2013/131 Esas sayılı dosyasından 11.07.2013 tarihinde iflasına karar verildiği, iflasın 28.10.2013 tarihinde kesinleştiği, kambiyo senedini elinde bulunduran kimsenin (davacının) alacak hakkını dermeyan edebilmesi bakımından mutlak olarak alacağını ispat etmesi gerekeceği, zira kambiyo senedinin her zaman ve her şekilde düzenlenebilmesinin mümkün olduğu, davacının dava dışı ... A.Ş’ye olan ticari ilişkisi çerçevesinde malları (inşaat demiri) teslim ettiği, bunun karşılığı olarak dava dışı ... A.Ş keşideli muhtelif tarihli ve muhtelif miktarlı çeklerin davacı yana teslim edildiği, bu yönü ile gerek malların teslimi ve gerekse çeklerin keşide edilmesi bakımından davacı ile dava dışı ... A.Ş arasında bir ihtilaf da bulunmaması da dikkate alındığında, davacı yanın söz konusu alt ilişkiyi ve bu ilişkiden doğan borcunu ifa etmiş olduğunu ispat etmiş sayılabileceği, davacı yanın, iflasın açılmasından önceki dönemde davalı (İİK m.89 bakımından, 3. Kişi konumundaki) ... A.Ş’ye, dava dışı ... A.Ş’ne teslim edilen mallardan kaynaklı alacağın tahsili için İİK m.89 yolu ile fer’i takip başlattığı, takibin borcun zimmette sayılmasının kesinleşmesi ile sonuçlandığı, bu hali ile davalı yanın İİK sistemi içinde davacı yana karşı borçlu hale geldiği, ancak bu borcun İİK m.89’a dayalı takipten kaynaklandığı, İİK m. 193 hükmü çerçevesinde, takip hukuku yönünden kesinleşmiş bile olsa alacakların, müflis masasına (iflasın kesinleştiği bir evrede) kaydının yapılabilmesinin mümkün olamayacağı, zira, iflasın kesinleşmesi ile İİK m.89 hükmüne göre yapılmış olan takiplerin düşeceği, bu sebeple, kural olarak ve İİK sistemi içinde davacı yanın, dava dışı ... A.Ş’ye teslim etmiş olduğu mallardan kaynaklı alacağını, davalı ... A.Ş’nin masasına kaydının İİK m. 193 hükmü karşısında mümkün görünmediği, ancak davalı ile dava dışı ... A.Ş arasında organik bağın varlığının sayın mahkemece tespiti halinde, davacının dava dışı dava dışı ... A.Ş’ye teslim ettiği mallar sebebi ile sahip olduğu alacak hakkını, müflis davalı şirket masasına kaydettirebileceği, bu hususa ilişkin çok sayıda Yargıtay kararının mevcut olduğu, organik bağın varlığının kabulü halinde; davalı şirketin 11.07.2013 iflas tarihi itibariyle ... E Sayılı takip dosyasından davacı şirkete karşı sorumlu olduğu tutarın 5.764.137,00 TL asıl, takip öncesi işlemiş faiz ve ferileri toplamı 344.856,31 TL, takip/iflas arası faiz toplamı 3.889.055,34 TL olmak üzere toplam 9.998.048,65 TL olduğu belirtilmiştir. Somut davada; davacının, dava dışı ... A.Ş’ne satışını yaptığı demirler gereğince dava dışı şirketten 2.319.147 TL ve 3.444.990 TL bedelli toplam 5.764.147.-TL tutarlı çek aldığı, davacının çeklerin tahsili konusunda dava dışı şirket aleyhinde 31.03.2009 tarihinde İstanbul ... İcra Md. ... E sayılı dosyası üzerinden kambiyo takibi başlattığı, takibin kesinleştiği, icra takip dosyasında dava dışı şirketin müflis şirketten olan alacağı ile ilgili olarak müflis şirkete haciz ihbarnameleri gönderildiği, icra dosyasından 3. Şahıs davalı ... A.Ş’ne gönderilen 89/1 Haciz İhbarnamesinin davalıya 11.06.2009 tarihinde ... imzasına, 89/2 Haciz İhbarnamesinin 07.07.2009 tarihinde ... imzasına, 89/3 Haciz İhbarnamesinin 12.08.2010 tarihinde ... imzasına tebliğ edildiği, müflis şirketin İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/510 E., sayılı dosyasında usulsüz tebligat nedeni ile şikayet yoluna gittiği, İstanbul 18.İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/510 E., 2014/838 K. sayılı kararı ile şikayetin reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 14.09.2017 tarih, 2016/18191 E. 2017/10710 K. sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, davalı aleyhinde 12.02.2012 tarihinde takipli iflas davası açıldığı, İstanbul 44. ATM'nin 2013/131 Esas sayılı dosyası üzerinden 11.07.2013 tarihinde iflasına karar verildiği, iflasın 28.10.2013 tarihinde kesinleştiği, davacının İstanbul ... İcra Md. ... E sayılı takip dosyasında, 11.07.2013 iflas tarihi itibariyle 5.764.137,00 TL asıl, takip öncesi işlemiş faiz ve ferileri toplamı 344.856,31 TL, takip/iflas arası faiz toplamı 3.889.055,34 TL olmak üzere toplam 9.998.048,65 TL alacaklı olduğu, alacağın İİK'nun 89. Maddesi kapsamında davalı müflis şirket nezdinde de gerçekleştiği, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken ret kararının isabetli olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULU İLE, HMK'nun 353/1b-2 maddesi uyarınca İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.05.2018 gün ve 2015/766 Esas, 2018/518 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 2-Davanın Kısmen Kabulü İle, 11.07.2013 iflas tarihi itibariyle ferileri ile birlikte toplam 9.998.048,65 TL davacı alacağının davalı müflisin iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gerekli 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 27,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 31,60 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 44,10 TL harç, 2.199 TL posta/tebligat gideri olmak üzere toplam 2.243,10 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranı üzerinden taktiren 2.180,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan 23,50 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranı üzerinden taktiren 0,75 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının taraflara iadesine, İstinaf Giderleri Yönünden; 1-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 59,30 TL istinaf maktu karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 2-Davacı tarafından peşin yatırılan istinaf harçları toplamı 134,00 TL, 46,90 TL tebligat/posta gideri olmak üzere toplam 180,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b/2. bendi gereğince düzeltilerek, İİK nun 164/2. bendi gereğince karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.09/12/2021