T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/2270 Esas
KARAR NO: 2021/1324
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/10/2017
NUMARASI: 2016/159 Esas, 2017/753 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 18/11/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...in 03/12/2014 tarihinde dava dışı üçüncü kişi ... A.Ş' den toplam 19.900.00 TL geri ödemeli hayvancılık kredisi kullandığını, Yaşam destek standart sigorta poliçesinde kritik hastalıklar teminatı ve tehlikeli kritik hastalıklar başlıkları altında anılan hastalıklar ve bunlara bağlı ölümün gerçekleşmesi halinde davalı ... şirketine bildirimde bulunulması ve gerçekleşen hastalık ve ölüm olayı için belirtilen teminat tutarının nakit olarak sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, Aynı şekilde, Üreten Çiftçim Paketi Sigorta Poliçesinde de sigortalının vefatı halinde poliçede yazılı sigorta bedelinin poliçede yazılı lehtar ya da sigortalının kanuni varislerine ödeneceği davalı ... şirketince kabul ve taahhüt edildiğini, her iki poliçenin başlangıç tarihinin 03/12/2014, bitiş tarihinin 03/12/2015 olduğunu, murisin kalp krizine bağlı olarak vefat ettiğini, davalının teminatı ödememesinin TBK'nun genel işlem koşullarına, kanunun emredici düzenlemesine ve dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil ettiğini belirterek fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla toplam teminat bedelinin bir kısmı olan 19.900,00-TL'nin ihtarnamenin keşide tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketi tarafından poliçelerin lehtarı olan bankaya ödenmesine, borçlar düşüldükten sonra kalan kısmın müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...in müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesi ve ... numaralı Yaşam Destek Standart Sigorta poliçesi ile ile sigortalı olduğunu, sigortalının akut miyokardiyal enfaktüs (kalp krizi) sonucu vefat ettiğini, ... numaralı Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesinde ferdi kaza teminatı verildiğini, ferdi kaza sigortası genel şartlarında da belirtildiği üzere, dava konusu talebin söz konusu sigorta teminatına girmesi için vefat veya sakatlığın kaza sonucu meydana gelmesi gerektiğini, Genel şartlarda hangi hallerin kaza sayılmayacağının belirtildiğini, her nevi hastalık ve bunların sonuçlarının kaza sayılmayacağının ifade edildiğini, murisin doğal ölüm neticesinde vefat ettiğini, Ferdi Kaza Sigortası Genel şartları gereği ecel ile vefatın kaza sayılmaması nedeniyle teminat dışı olduğunu belirterek davanını reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; Yaşam Destek Standart Sigorta Poliçesi ile ferdi kaza teminatı verildiği, vefatın kaza sonucu gerçekleşmediği, bu poliçe gereğince davalının ferdi kaza teminatı dolayısıyla ödeyeceği bir tazminatı bulunmadığı, poliçede kritik hastalık içinde 25.000,00- TL teminat bulunduğu, poliçedeki özel şarta göre kritik hastalıktan tazminat ödenebilmesi için teşhisten sonra murisin 30 gün yaşaması gerektiği, TUİK ölüm belgesine göre müteveffa ...'in kalp krizinden 50 dakika sonra vefat ettiği, bu sebeple ölümün teminat kapsamında bulunmadığı, Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesinde de, davalının ferdi kaza riskine karşı vefat ve acil vaka teminatlarının verildiği, ölümün kazaya bağlı olmadığı, acil vaka sigorta teminatının ise poliçede de yazdığı gibi sigortalının sağlık problemi konusunda kara ve hava ambulansı ile tıbbi nakil, acil cerrahi yatış tedavi masraflarının karşılamak amacı ile yapıldığı, bu nedenle davacılara bu poliçeden dolayı da ödenmesi gereken tazminat tutarı bulunmadığı, murise bilgilendirmenin yapıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar, davacılar vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiştir. Davacılar vekili, istinaf nedenleri olarak; davalının 2 sigorta poliçesine dayalı olarak riziko bedellerini Yaşam Destek poliçesinde yer alan “kalp kriznden sonra 30 gün yaşama şartı koşan” maddenin, Borçlar Kanununun özellikle 27. Maddesi uyarınca kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olduğunu bu maddenin hükümsüz sayılması gerektiğini, bu şartın ileri sürülerek ödeme yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesi için de rizikoyu ödememe gerekçesinin kazaya bağlı bir ölümün olması gerektiğinin ileri sürüldüğünü, poliçe maddelerinde sigorta ettirenin kalp krizi neticesi (ecel ile vefatı) vefat etmesi durumunda teminat kapsamı dışında kalacağının yer almadığını, bu hususun poliçe maddelerinden de anlaşılmadığını, teminat kapsamının poliçede özel veya genel şartlarda belirlendiğini, başka bir metne atıf yapılacaksa da poliçeye bu metnin eklenmesi ve yazılı bilgilendirmede yapılması gerektiğini, davalının, borçlar kanunu 23, 24. ve 25. maddeleri gereği, poliçede olmayan ferdi kaza sigortası genel işlem şartlarını dayanak gösteremeyeceğini, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, taleplerinin hukuki açıdan değerlendirilmediğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamından; murisin 03/12/2014 tarihinde dava dışı ... A.Ş' den kullandığı geri ödemeli hayvancılık kredisi nedeniyle, davalı ... Şirketince iki adet sigorta poliçesi düzenlendiği, Yaşam Destek Standart Sigorta Poliçesinin 03.12.2014 - 2015 tarihleri arası için, vefat halinde ferdi vefat ve kritik (tehlikeli) hastalıklara karşı 25.000.00 TL teminat verildiği, özel şartlar içerisinde sigortalının belirtilen hastalıkların teşhisinden sonra 30 gün yaşamazsa rizikonun sigorta kapsam dışında bulunduğuna ilişkin düzenleme bulunduğu, sigorta poliçesinde ... Arnavutköy Şubesi lehine dain mürtehin kaydı olduğu, Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesinin 03 12.2014 - 2015 tarihleri arası Vefat için ferdi kaza sigortası teminatı, tedavi içinde acil vaka sigortası teminatı verildiği, Sigorta poliçesinde ... Arnavutköy Şubesi lehine dain mürtehin kaydı bulunduğu, İstanbul Esenyurt Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen ölüm belgesine göre davacılar murisi ...'in 02/05/2015 tarihînde, Akut Miyokardiyal Enfarktüs (kalp krizi) nedeniyle vefat ettiği anlaşılmaktadır. ... Arnavutköy Şubesi 10.01.2017 tarihli cevabi yazılarında davaya muvafakatlarının bulunduğunu bildirmiştir. Uyuşmazlık, rizikonun teminat kapsamında bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır. Mahkemece uyuşmazlık konularında bilirkişi raporu alınmıştır. 16.02.2017 tarihli bilirkişi raporunda; Yaşam Destek Standart Sigorta Poliçesi yönünden; bu sigorta poliçesi ile ferdi kaza teminatı verildiği, bu teminat ile sigortacı sigortalıyı sigorta müddeti içinde maruz kalacağı kazaların neticelerine karşı poliçede limitler dahilinde sigortalandığı, dava konusu vefatın kaza sonucunda meydana gelmediği, poliçede kritik hastalık içinde 25.000 00,- TL teminat bulunduğu, kritik hastalıklar sigortasının bazı tehlikeleri hastalıkların ortaya çıkmasına bağlı olarak yapılan bir sigorta çeşidi olduğu, çeşitli kanser türleri, MS hastalığı, felç, kalp krizi, böbrek yetmezliği, beyin tümörü ve bunlar gibi yaşamı ciddi anlamda tehdit eden tehlikeli hastalıklara yakalanma riskine karşı kritik hastalıklar sigortası yapıldığı, tehlikeli hastalıklar sigortası de denilen bu sigorta çeşidinin, özel sağlık sigortalarının bir alt çeşidi gibi görünse de yapısı itibariyle aslında bir tazminat sigortası olduğu, kritik hastalıklar sigortasının Sağlık Sigortası Genel Şartlarına tabi olduğu, bu yüzden de genel şartlarda yer alan, teminat dışı kalan hallerin kritik hastalıklar sigortasında da geçerli olduğu, Poliçe genel şartlarının 2.maddesinde teminat dışında kalan hallere yer verildiği, madenin ( h) bendi gereğince de poliçe özel şartlarında düzenlenecek sair teminat dışı hallerin de teminatta olmadığının şarta bağlandığı, dava konusu uyuşmazlıkta da davalı ... Şirketinin poliçeye koymuş olduğu özel şart ile sigortalının kritik hastalıktan tazminat ödenebilmesi için teşhisten sonra 30 gün yaşaması gerektiği, TUİK ölüm belgesine göre müteveffa ...'in kalp krizinden itibaren 50 dakika sonra vefat ettiği, bu poliçe gereğince davacılara bir tazminat ödenmesi mümkün görülmediği, Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesi yönünden; Bu sigorta poliçesinde de davalı ... şirketinin ferdi kaza riskine karşı vefat acil vaka teminatı verdiği, olayda kazaya bağlı ölüm olmadığı, acil vaka sigorta teminatının ise poliçede de yazdığı gibi sigortalının sağlık problemi konusunda kara ve hava ambulansı ile tıbbi nakil, acil cerrahi yatış tedavi masraflarının karşılanmasına yönelik olduğu, bu nedenle de davacılara bu poliçeden dolayı da ödenmesi gereken tazminat tutarı bulunmadığı, murisin Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan ve 28.10.2007 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Sigorta Sözleşmesinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin 5 maddesine uygun olarak bilgilendirildiği belirtilmiştir. Davalı sigortacının aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı, bu yükümlülüğe uyulmamasının sonuçları hakkında hangi kanun hükümlerinin uygulanacağı önem kazanmaktadır. Uyuşmazlık konusu hasarın doğum ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1423/1-2 maddelerine göre aydınlatma yükümlülüğünün hüküm ve sonuçlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 1423/2 maddesinde, aydınlatma açıklamasının yapılmaması halinde, sigortalının 14 gün içinde poliçeye itiraz etmesi gerektiği, anılan sürede itiraz edilmemesi halinde poliçenin yazılı şartlarla geçerli olacağının benimsendiği, davacının "tehlikeli hastalıklar" klozunun kapsam ve şartlarına poliçe tanziminden sonraki 14 gün içinde itiraz ettiğine dair iddia ve delil getirmediği anlaşılmaktadır. Poliçenin Genel İşlem Koşullarına aykırı düzenlendiği iddia edilmiştir. Sigortacılık Kanunun, Sigorta sözleşmeleri başlıklı 11. Maddesi; "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir." hükmünü düzenlemiştir. Somut uyuşmazlıkta, Yaşam Destek Standart Sigorta Poliçesinde vefat halinde ferdi vefat ve kritik (tehlikeli) hastalıklara karşı, Üreten Çiftçim Paket Sigorta Poliçesinde ferdi kaza sigortası teminatı, tedavi içinde acil vaka sigortası teminatı verildiği, murisin kaza neticesinde vefat etmediği, Yaşam Destek Standart Sigorta Poliçesinde teminat altına alınan kalp krizi tehlikeli hastalık ile vefat ettiği, acil vaka sigorta teminatının ise poliçede de yazdığı gibi sigortalının sağlık problemi konusunda kara ve hava ambulansı ile tıbbi nakil, acil cerrahi yatış tedavi masraflarının karşılanmasına yönelik olduğu, sigorta bilgilendirme formunun taraf imzalarını taşıdığı, davalının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği, "tehlikeli hastalıklar" özel klozunda öngörülen şartın işin özelliğine uygun ve açık olduğu, davacının klozun kapsam ve şartlarına itiraz etmediği, ...'in kalp krizinden itibaren 50 dakika sonra vefat ettiği, rizikonun teminat kapsamında bulunmadığı, mahkemece tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurunun reddine dair karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince davacıların istinaf başvurusunun esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 59,30 TL istinaf maktu karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL harcın davacılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1. fıkrası uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.18/11/2021