T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1018 Esas
KARAR NO: 2021/1101
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/02/2021
NUMARASI: 2018/1060 Esas, 2021/75 Karar
DAVANIN KONUSU: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 07/10/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1995 yılında kurulduğunu, şirketin %100 ortağının ... olduğunu, şirketin her türlü alüminyum ve çelik levha, hurdalardan mamul mutfak eşyaları imalatı, alım-satımı, her türlü elektrikli ve elektronik ev gereçleri, beyaz eşya alım-satımı yapmak işinde faaliyet gösterdiğini, kurların ve faiz oranlarının yükselmesinin kredi maliyetleri üzerindeki olumsuz etkisi, ülkeyi etkileyen ekonomik ve siyasi sorunların davacı şirkette finansal sıkıntılar doğurduğunu, müvekkili şirketin borçlarını ödeme güçlüğüne düştüğünü belirterek geçici, kesin mühlet verilerek konkordatonun tasdikini talep etmiştir. Alacaklılardan bir kısmı, yargılamaya katılarak yazılı ve/veya sözlü beyanda bulunmuşlardır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI; Mahkemece, tasdik harcı ve yargılama giderinin depo edildiği, İİK md. 206'da 1. sırasında yer alan imtiyazlı alacaklı bulunmadığı, mühlet içerisinde komiser heyetinin açık veya örtülü izni ile doğan 40 ayrı alacaklıya toplam 9.601.282,39 TL borç bulunduğu belirtilmiş ise de anılan alacaklıların İİK 305/1-d bendi uyarınca teminat istemekten vazgeçme beyanlarını içeren dilekçelerin davacı taraf vekilince dosyaya sunulduğu, bu durumda İİK md. 305/1-d bendi uyarınca teminat yatırılması gereken alacak kalemi olmadığı, İİK 305/1-e maddesindeki tasdik şartlarının gerçekleştiği, çekişmeye uğrayan alacakların mahkeme ilâmına, kesinleşmiş takibe, kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren belgeye veyahut kambiyo senedine dayanmadığından çekişmeli alacaklılar için İİK 308/b-2 maddesi gereğince depo kararı verilmediği, Konkordato revize projesine göre 1. taksitin ödemesi 20.02.2021 tarihi olarak belirlenmiş ise de; tasdik yargılama duruşmasının 26.02.2021 tarihinde yapıldığından 1. taksit tarihinin 15.03.2021 tarihi olarak belirlenmesinin alacaklıların lehine olduğu gerekçesi ile davacının konkordato projesinin tasdik talebinin KABULÜNE, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil nosunda kayıtlı olan ... Ltd. Şti..'nin konkordatoya tâbi borçlarının 1. taksidinin 15.03.2021, 2. taksidinin 20.05.2021, 3. taksidinin 20.08.2021, 4. taksidinin 20.11.2021, 5. taksidinin 20.02.2022, 6. taksidinin 20.05.2022, 7. taksidinin 20.08.2022, 8. taksidinin 2011/2022, 9. taksidinin 20.02.2023, 10. taksidinin 20.05.2023, 11. taksidinin 20.08.2023, 12. taksidinin 20.11.2023, 13. taksidinin 20.02.2024, 14. taksidinin 20.05.2024, 15. taksidinin 20.08.2024, 16. taksidinin 20.11.2024, 17. taksidinin 20.02.2025, 18. taksidinin 20.05.2025, 19. taksidinin 20.08.2025, 20. taksidinin 20.11.2025 olmak üzere (taksitlerde 2 basamaklıdan fazla kuruş küsuratı çıkarsa mutat olduğu üzere hesapta karışıklık olmaması için bu kuruşlar son takside eklenecektir.) alacak toplamının %100'ünün (faizsiz) ÖDENMESİNE, karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar, yasal süre içerisinde Sosyal Güvenlik kurumu Başkanlığı ve ... Bankası Anonim Şirketi tarafından istinaf edilmiştir. Sosyal Güvenlik kurumu Başkanlığı vekili istinaf nedenleri olarak; Konkordato sürecinde yapılan değerlendirme ve verilen kararlarda Kurum alacaklarının dikkate alınmadığını, müvekkili kurumu alacaklarının konkordatodan etkilenmediğinden konkordato projesinin onaylanması halinde 6183 Sayılı Kanununun 206. Maddesindeki sıra gözetilerek ve tam olarak ödenmesi gerektiğini, eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. ... Bankası Anonim Şirketi vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkili bankanın, davacı borçludan 593.858,59 TL (kesin mühlet kararı itibarıyla) alacaklı olduğunu, alacağı teyit eden belgelerin 07.11.2019 tarihli dilekçe ekinde mahkemeye sunulduğunu, Konkordato komiserinin belirtilen adresine alacak bildirimi için gidildiğinde komiserlerin yerinde bulunmadığını, elektronik posta ile gönderilmesi hususunun bildirildiğini, bu yöntemle de alacak bildirimlerinin kabul edilmediğini, akabinde mezkur adrese alacak bildirimi ve eklerinin iadeli taahhütlü posta ile gönderildiğini, Komiser heyeti tarafından "Alacaklıları Alacaklarını Bildirmeye Davet" ilanında belirtilen sürede ve adrese yapılmadığı gerekçesi ile başvurularını reddettiğini, Konkordato Komiser Heyeti tarafından müvekkili bankaya alacağın bildirilmesi konusunda herhangi bir davette bulunulmadığını, bunun üzerine alacak bildiriminin kabulü ile alacaklılar toplantılarına alacak nisabında katılmaya izin verilmesini teminen ilk derece mahkemesine başvurduklarını, başvurunun değerlendirilmediğini, Konkordato davası kapsamında gerçekleştirilen alacaklılar toplantısına müvekkili bankanın katıldığını, kabul ya da red yönünde herhangi bir oy kullanamadığını, dolayısıyla red oyu kullanılmış sayılması gerektiğini, alacak ve alacaklı nisaplarının değerlendirilmesinde hatalar yapıldığını, konkordato projesinin başarıya ulaşmasının imkansız olduğunu, itiraza uğrayan alacaklar yönünden depo kararı verilmediğini, müvekkil bankanın alacağının teminatı olarak yalnızca ... plaka numaralı bir adet rehinli araç bulunduğunu, müvekkili banka alacağının tahsilinin mümkün olamadığını, alacağın tahsilini teminen İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ve ayrıca tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla rehnin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ... plaka numaralı rehinli araçla ilgili kıymet takdiri yapılmadığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, İİK 285 vd maddelerinde düzenlenen konkordato talebidir. Öncelikle, talebin niteliği ve mahkemece re’sen değerlendirilmesi gereken usul kurallarının incelenmesi uygun görülmüştür. 2004 sayılı İİK‘nun 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş, yasada, İflasa tabi olan borçlu için İİK‘nun 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkrasında yazılı yerlerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinin, iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu vurgulanmıştır. Somut yargılamada, davanın, dava tarihi itibariyle yetkili ve görevli asliye ticaret mahkemesinde açıldığı, yargılamanın yetkili mahkemece gerçekleştirildiği sabittir. Diğer yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 74. maddesinde belirtilen şekilde, vekaletnamede konkordatoya ait özel yetkinin mevcut olduğu da anlaşılmıştır. Yukarıda ifade edildiği üzere, hükmün niteliği ve istinaf nedenleri ile uyuşmazlık konuları dikkate alınarak inceleme yapılması gerekmiştir. Dosya kapsamından, borçlu şirket vekilinin 15.11.2018 tarihli başvurusu üzerine, 19.11.2018 tarihli ara karar ile 3 ay geçici mühlet kararı, 18.02.2019 tarihli celsede mühletin 2 ay süre ile uzatılmasına,12.04.2019 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı, 03.06.2020 tarihli ara karar ile 7226 sayılı kanun gereğince duran sürelerin eklenmesi ile kesin mühletin 16.07.2020 tarihinden itibaren 6 ay süre ile uzatılmasına kararları verildiği, konkordato komiser raporları, şirket malvarlığının tespitine dair raporlar dosyaya ibraz edildiği, komiser heyetine yapılan alacak talebi kısmen ve/veya tamamen reddedilen alacaklıların çekişmeli hale gelen alacak talepleri hakkında rapor ve İİK 302. madde düzenlemesi kapsamında, alacakların hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına dair mahkemece ara karar oluşturulduğu, borçlu şirketlerin alacaklılar toplantısı sonucuna göre, harç ve yargılama giderlerinin karşılandığı, bilirkişi raporu sonrasında, İİK 304. madde kapsamında konkordato tasdik yargılamasının gerçekleştirildiği ve komiserin dinlendiği anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, konkordato tasdik şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.11.01.2021 tarihli Konkordato komiser heyeti raporunda; Borçlu Şirket’in 30.11.2020 tarihi itibariyle kaydî özkaynaklarının +4.865.383,56 TL, rayiç özkaynaklarının ise +7.462.268,01 TL olduğu, şirket’in hem kaydî hem rayiç değerlere göre borca batık durumda olmadığı, şirket’in projesinde yer verilen ödeme kaynakları ile şirket borçları karşılaştırıldığında, öngörülen kaynakların yaratılması durumunda projede belirtilen vadelerde tüm borçların ödenebileceğinin anlaşıldığı, fakat projede yer verilen kaynakların yaratılmasının, ödemelerin gerçekleştirilmesinin planlandığı 4 yıllık dönemde ülkemizdeki ekonomik konjonktürün pozitif yönde seyretmesine veyahut stabil kalmasına bağlı olduğu düşünüldüğü, şayet projede öngörülen kaynaklar yaratılamaz ise Şirket’in kaynak ihtiyacının doğmasının kaçınılmaz olacağı, böyle bir durumda, yeni ortak alınması veya nakdi sermaye artışı suretiyle Şirkete kaynak sağlanması gerekeceği, şirketin öngördüğü satış hedeflerinin ulaşılabilir hedefler olduğu ve projede yer verilen kaynakların yaratılması halinde konkordatonun başarıya ulaşabileceğinin değerlendirildiği, İflas halinde adi alacaklıların alacaklarına kavuşma oranının en iyi tahminle yaklaşık %40 olabileceği, öte yandan borçlu Şirket’in sunduğu projede, alacaklıların alacağının %100’ünü faizsiz bir biçimde, her bir alacaklının alacak tutarının ilk taksitini 20.02.2021 tarihinden itibaren olmak üzere 3 ayda bir ödemeler halinde 4 yılda ödemeyi teklif ettiği, ülkemizde iflas tasfiyelerinin ortalama 5 yıl sürdüğü ve borçlu Şirket’in iflası halinde adi alacaklıların alacaklarına kavuşma oranının çok düşük olacağının mütalaa edildiği dikkate alındığında, konkordatonun iflasa nazaran alacaklıların lehine olduğunun açıkça görüldüğü, Şirket’in mevcut kaynaklarının ve ödemelerinin planlandığı 4 yıllık dönemde yaratabileceği kaynakların konkordato teklifi ile orantılı olduğu, toplam 109 alacaklıdan 81 tanesinin kabul yönünde oy kullandığı, kabul oyu veren alacaklıların alacaklarının toplamının 14.595.023.98 TL olduğu, teklifi kabul edenlerin sayısının tüm alacaklılar içindeki yüzdesinin % 74,31 ve teklifi kabul edenlerin alacak toplamlarının tüm borçların içindeki yüzdesinin % 66,92 olduğu, buna göre Kanunda öngörülen “kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini” şeklindeki her iki alternatifli çoğunluğun da sağlandığı, dolayısıyla borçlunun dosyaya sunduğu 30.11.2020 tarihli konkordato revize projesinin kabul edildiği, Konkordatonun tasdik edilebilmesi için Şirket tarafından Harçlar Kanunu’na ekli 1 sayılı tarifeye göre 21.810.056,35TL’nin binde 2,27’si] 49.508,83 TL tutarında harç yatırılması gerektiği, Mühlet içinde Komiser Heyetinin açık veya örtülü izniyle doğan 40 ayrı alacaklıya borç toplamı 9.601.282,39 TL için ayrı ayrı olmak üzere yeterli teminat gösterilmesi veya alacaklılardan alacağının teminata bağlanmasından açıkça vazgeçtiğini gösterir yazı alınması gerektiği belirtilmiştir. ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin istinaf istemi yönünden yapılan incelemede; İİK'nın 299. Maddesinde; "Alacaklılar, komiser tarafından 288 inci madde uyarınca; yapılacak ilânla, ilân tarihinden itibaren onbeş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet olunur. Ayrıca, ilânın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir. İlânda, alacaklarını bildirmeyen alacaklıların bilançoda kayıtlı olmadıkça konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmeyecekleri ihtarı da yazılır." hükmüne yer verilmiştir. Şu halde ilanda belirtilen süre içinde alacağı bildirmemenin yaptırımı, konkordato nisabının hesabında dikkate alınmamaktır. 300. madde kapsamında, alacaklar hakkında borçlu beyana davet edilir, komiser alacakların varit olup olmadığı hakkında borçlunun defterleri ve belgeleri üzerinde gerekli incelemelerde bulunarak bunların neticesini 302’nci madde çerçevesinde alacaklılar toplantısına sunacağı raporda belirtmek ve alacaklıların bilgi ve takdirlerine sunmak zorundadır. Borçlu, komiserin daveti üzerine, kendisine bildirilen her alacak hakkında cevap vermek zorundadır. Konkordato komiserlerinin kendisine bildirilen alacakları kabul etmek veya reddetmek yetkisi bulunmamaktadır. Bu yetki borçluya aittir. Komiserin borçlunun kabul ettiği bir alacağı reddetme yetkisi yoktur, alacağı kabul etmek zorundadır. Komiser heyeti tarafından İİK m.299 uyarınca, alacaklılara alacaklarını bildirmeleri için ilan yapıldığı, ilan metninin 27.06.2019 tarihinde Basın İlan Kurumunun resmi ilan portalında, 25.06.2019 tarihinde ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandığı, ayrıca ilan metninin bir örneğinin İİK m.299 hükmüne uygun olarak adresi belli olan alacaklılara posta yoluyla gönderildiği, İİK m.300 uyarınca alacak kayıtları hakkında borçlunun beyanının alındığı, ... Bankası Anonim Şirketinin alacak kayıt talebinde bulunmadığı, alacaklının adresinin belli olduğu yolunda delil bulunmadığı, komiser heyeti tarafından bilançoda tespit edilen ... Bankası Anonim Şirketinin alacağının 105. Sırada 498.949,12 TL olarak alacaklılar listesine kaydedildiği, kararı istinaf eden alacaklının itiraz etmediği, 8 bankanın alacağa itiraz ettiği, komiser heyeti tarafından çekişmeli alacak listesinin mahkemeye gönderildiği, mahkemece 11.12.2020 tarihli ara kararla çekişeli alacaklarla ilgili karar tesis edildiği, alacaklı ... Bankası Anonim Şirketinin 07.11.2019 tarihli dilekçeyle mahkemeye müracaat ederek alacaklarının kaydı ile nisaba dahil edilmelerini talep ettiği, mahkemece bu hususta herhangi bir karar tesis edilmediği, alacaklı ... Bankası Anonim Şirketinin 498.949,12 TL alacak miktarı üzerinden alacaklılar toplantısına katıldığı, olumlu yada olumsuz oy kullanmadığı, nisapta konkordato projesine ret oyu verenler arasında değerlendirildiği anlaşılmıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun “konkordatonun hükümleri” başlıklı 308/c maddesinin ikinci fıkrasında, bağlayıcı hale gelen konkordatonun, konkordato başvurusundan önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburi olduğu belirtilmiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 300. maddesi uyarınca konkordato komiseri, yazdırılan alacaklara karşı borçlunun beyanını alır. Borçlunun itiraz ettiği alacaklar çekişmeli hale gelir. Kanun çekişmeli alacaklara iki sonuç bağlamıştır. İlk olarak çekişmeli alacakların nisaba ne şekilde katılacağına mahkeme karar verir (İİK m.302/VI). Mahkemenin bu konuda verdiği kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu bağlamda çekişmeli alacakların ayrıca dava konusu edilmesine imkan sağlanmıştır (İİK m.308/b). Somut olayda; İİK'nun 305. Maddesi gereğince, alacaklılar toplantısında yeterli nisabın sağlandığı, teklif edilen tutarın şirketin malvarlığı ile orantılı olduğu, harç ve teminat şartlarını yerine getirildiği, istinaf eden alacaklı ... Bankası Anonim Şirketinin alacağının bilançoya göre alacağının kaydedildiği, nisaba dahil olduğu 498.949,12 TL'lik kısım üzerindeki alacak için yasal yollarının bulunduğu, istinaf başvurusunun yerinde olmadığı anlaşılmıştır. SGK vekilinin istinaf istemi yönünden yapılan incelemede; İcra ve İflas Kanunu'nun “konkordatonun hükümleri” başlıklı 308/c maddesinin ikinci fıkrasında bağlayıcı hale gelen konkordatonun, konkordato başvurusundan önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburi olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacakları hakkında bu maddenin ikinci fıkrası hükmünün uygulanmayacağı açıkça gösterilmiştir. SGK Başkanlığının prim ve idari para cezası alacakları kamu alacağı niteliğinde olduğundan konkordato adı geçen kuruluş için bağlayıcı değildir. Bir diğer ifade ile SGK Başkanlığının sözü edilen alacakları borçlu tarafından vadesinde ve tam olarak ödenecektir. Bu yasal düzenlemeler ışığında SGK Başkanlığının ilk derece mahkemesinde konkordatonun tasdikine ilişkin olarak verdiği kararı istinaf etmekte hukuki yararı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle alacaklı ... Bankası Anonim Şirketi vekili le SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1060 Esas, 2021/75 Karar ve 26/02/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan itiraz eden alacaklı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-ç maddesi gereğince usulden, ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b/1. bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken, 59,30 TL harç ... Bankası Anonim Şirketi peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3- SGK'dan harç alınmasına yer olmadığına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuran alacaklıların yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 308/a maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu Açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.07/10/2021