T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/708 Esas
KARAR NO: 2021/992
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/01/2021
NUMARASI: 2017/97 Esas, 2021/33 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hasılat Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete ait ...'in bech, bar, restoran ve clubünün davalı tarafından müvekkili adına ve hesabına 2015 yılı 01 Haziran - 01 Eylül döneminde işletilmesi hususunda taraflar arasında işletmecilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin personelin istihdamı başlıklı maddesinde, davalı tarafından belirlenip davacının sorumluluğu ve bordrosunda çalışacak personelin işçilik alacaklarının toplam 600.000,00 TL'yi geçmemek kaydıyla istihdam edileceğinin düzenlendiğini, ancak davalı şirketin sözleşmede belirtilen limiti aşarak müvekkilini zarara uğrattığını, yine sözleşmenin III.8.a maddesinde davalının işletme adına ve hesabına sezonda yapılan cironun % 2'sini geçmemek kaydıyla ikramda bulanabileceği belirtilmesine rağmen bu hükmün de ihlal edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak müvekkili zarara uğratan işlemleri için fatura düzenlediklerini ancak faturanın iade edildiğini, davalının faturaya istinaden yapılan takibe de haksız itiraz ettiğini belirterek davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ve alacağın % 20'si tutarında icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA Davalı vekili cevabında; sözleşmede belirtilen 600.000,00 TL'lik limit ile ikram sınırının aşılmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, karşı davasında ise; müvekkilinin karşı davalıdan 72.139,36 TL alacağı bulunduğunu, ayrıca tarafların yerin 01 Haziran - 01 Eylül 2015 döneminde işletilmesi için anlaştığını, ancak davacı karşı davalının talebi ile müvekkilinin yeri 5 gün daha işletmeye devam etmesine rağmen 5 günlük süre için bedel alamadıklarını belirterek toplam 108.587,38 TL'nin karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğinde olduğu ve kira ilişkisinden kaynaklı uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın ve karşı davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olmayıp işletme sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin ifa edileceği yerin malikinin taraflar olmadığını, mahkemenin iki tarafında maliki olmadığı yere ilişkin olarak yapılan sözleşmeyi taşınmaz kira sözleşmesi niteliğinde kabul etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, buna göre uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı karşı davacı vekili istinaf talebinde; taraflar arasındaki sözleşmenin işletmecilik hizmeti verilmesine ilişkin olup kira sözleşmesi olmadığını, sözleşmenin konusunun belirtilen tesisteki beach, bar, restoran ve clubın müvekkili tarafından işletilmesi olduğunu, her iki tarafta tacir olup uyuşmazlıkta asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Davalı karşı davacının istinaf talebi yönünden yapılan incelemede; Mahkemenin gerekçeli kararı davalı karşı davacı vekiline 26/01/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı karşı davacı vekili, 19/02/2021 tarihli istinaf dilekçesi ile ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmiş, aynı tarihte istinaf başvuru harcını yatırmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi, “İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır” düzenlemesini içermektedir. Mahkemenin gerekçeli kararı davalı vekiline yukarıda da beyan edildiği üzere 26/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği, iki haftalık yasal sürenin 09/02/2021 tarihinde sona erdiği, kararın HMK'nın 345. maddesinde belirtilen 2 haftalık süre geçtikten sonra 19/02/2021 tarihinde istinaf edildiği anlaşıldığından davalı karşı davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 346/1 ve 352/1.c maddeleri gereğince süre yönünden reddine karar verilmesi gerekir. Davacı karşı davalının istinaf talebi yönünden yapılan incelemede ise; Dava ve karşı dava, işletmecilik sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir. Dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen 23/01/2015 tarihli İşletmecilik Sözleşmesi ile, 2015 yılı 01 Haziran - 01 Eylül döneminde ...'in bech, bar, restoran ve clubının davacı adına ve hesabına davalı karşı davacı tarafından işletilmesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin VA maddesinde, davalı karşı davacının işletme ve denetim hizmetlerine karşılık olarak sözleşmeye göre hesaplanacak cironun % 10'nun işletme bedeli olarak ödeneceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir. Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğinde olduğu ve uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı karşı davalı karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK ‘nın 4. maddesinde ticari davalara yer verilmiştir. 4/1. fıkrasında, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmemiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK ‘da düzenlenen ve söz konusu kanun maddesinde belirtilen davaların ticari dava olduğu belirtilmiştir. Aynı yasanın 5. maddesinde ise, ticaret mahkemelerinin görevi düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tacir oldukları çekişmesiz olan taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olmayıp, işletmecilik sözleşmesi olduğu, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan davanın ticari dava olduğu ve uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, bu davaya bakmaya Ticaret Mahkemesi görevli olduğu halde, hukuki ilişkinin ve maddi olayın tespitinde yanılgıya düşülerek, Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi hatalı olduğundan, davacı karşı vekilinin istinaf başvurusunun bu nedenlerle kabulü ile, HMK 353.1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kesin olarak kaldırılmasına, dosyanın usulünce delillerin toplanarak yargılama yapılması ve karar verilmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; A.1-Davalı karşı davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 346/1 ve 352/1.c maddeleri gereğince süre yönünden REDDİNE, 2-İstinaf harçları peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı karşı davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, B.1-Davacı karşı davalının istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/97 Esas, 2021/33 Karar, 18/01/2021 tarihli kararının HMK 353.1.a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5-Davacı karşı davalı tarafından İstinaf harçları peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 6-Davacı karşı davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-3 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.16/09/2021