T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1996 Esas
KARAR NO: 2021/977
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/04/2018
NUMARASI: 2017/458 Esas, 2018/444 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı aracın 28.12.2016 - 29.12.2016 - 31.12.2016 tarihlerinde 3 ayrı geçiş yaptığını, ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla davalı aleyhinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin yaptırım uygulama yetkisinin bulunmadığını, işlemin Anayasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirkete ait araçların geçiş ihlali yapmasının söz konusu olmadığını, işletici şirketin kendisinden kaynaklanan geçiş sistemlerinde yaşanan okuma problemi nedeniyle cezanın hukuka aykırı olarak verildiğini, davacının sunduğu belgelerin müvekkili şirkete ait araçların kaçak geçiş yaptığını ispata medar nitelikte olmadığını, herhangi bir belgenin tebliğ veya teslim edilmediğini, bildirim yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu doğrultusunda; Davacının davasının KABULÜ ile; Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile TAKİBİN DEVAMINA, Dava konusu alacak likit ve bilinebilir nitelikte olduğu, kötü niyetli itirazla takibin durmasına sebebiyet verildiği anlaşıldığından %20'sini oluşturan 1.030,26 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Karar yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi ek raporunda, müvekkili şirkete ihlalli geçiş bildirimi yapılmadığından davacının sadece geçiş ücreti olarak 468,30 TL talep edebileceğinin belirtilmesine rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, idari para cezasına ilişkin davalarda görevli mahkemenin sulh ceza hakimliği olduğunu, davalının idari para cezası uygulama yetkisinin bulunmadığını, davacının alacağını ispat edemediğini, davacı tarafın sunmuş olduğu fotoğrafların müvekkili şirketin kaçak geçiş yaptığını ispat eder nitelikte olmadığını, yalnızca müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın görüntülerinden ibaret olduğunu, davacının sunduğu "İGB Bilgi Dökümleri" başlıklı belgenin de, davacı tarafından tek başına ve her zaman hazırlanabilecek belge olduğunu, müvekkili şirkete her hangi bir bildirim yapılmadığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir. Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhinde 14.04.2017 tarihinde, 28.12.2016 - 29.12.2016 - 31.12.2016 tarihlerinde 3 ayrı ihlalli geçiş nedeni ile 223,60 TL geçiş ücreti, 10 katı 2.236,00 TL ceza, 223,60 TL geçiş ücreti, 10 katı 2.236,00 TL ceza, 21,10 TL geçiş ücreti, 10 katı 211,00 TL ceza, olmak üzere 468,30 TL geçiş ücreti ve 4.683,00 TL ceza ücreti olarak toplam 5.151,30 TL üzerinden takip başlattığı, davalının borca itiraz ettiği, takibin durduğu, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, davalı adına kayıtlı aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, davaya konu tutarda borcu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.İnceleme, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece uyuşmalık konularında bilirkişi raporu alınmıştır. 17.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin dava konusu yapabileceği bedelin 5.619,40 olmasına rağmen davacı tarafın talebi olan 5.151,30 TL'nin kadri marufunda bulunduğu belirtilmiştir.19.03.2018 tarihli ek raporda; davacı tarından sunulan kayıtlara göre davalı şirkete aracın 31.12.2016 tarihinde Gemlik- Altınova hattında ki ihlalli geçişe ilişkin geçiş ücretinin 21,10 TL, 28.12.2016 ve 29.l2.20l6 tarihlerinde köprüden geçişe ilişkin ihlalli geçiş ücretinin her biri için 223,60 TL olduğu ifade edilmiştir. Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece ... Bankası ya da ... şubelerine ödenmesi gerektiği, davacı tarafından 14.04.2017 tarihinde başlatılan takipten sonra, 16.05.2018 tarihli değişiklik ile "...geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmündeki "on" ibaresinin “dört” şeklinde değiştirildiği, yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile geçiş ücreti davalıdan tahsil edilmediğinden bu durumdan davalınında faydalandığı, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 3 ihlalli geçiş için 468,30 TL ihlalli geçiş ücreti ve 1.873,2 TL (21,10 TL'nin 4 katı 84,40 TL, 223,60 TL'nin 4 katı 894,40 TL, (2 defa) ) ceza olmak üzere toplam 2.341,50 TL alacaklı olduğu, bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğine dair karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULU İLE, HMK'nun 353/1b-2 maddesi uyarınca Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/04/2018 gün ve 2017/458 Esas, 2018/444 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 2-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 468,30 TL geçiş ücreti ile 1.873,20 TL 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 2.341,50 TL üzerinden devamına, miktara takipte belirtilen faiz oranını aşmamak kaydı ile değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Bu konuda istinaf bulunmadığından 2.341,50 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gerekli 159,95 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 128,55 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-İhlalli geçişte yasa koyucu tarafından belirlenen ceza tutarının sonraki yasa ile değiştirilmesi ve dava tarihi itibari ile davacının davasında haklı olması nedeni ile yargılama giderlerinin davalının üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 62,22 TL peşin harç ile dosyada yapılan 400,00 TL bilirkişi ücreti ve 126,20 TL posta gideri olmak üzere toplam 619,82 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 2.341,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-İhlalli geçişte yasa koyucu tarafından belirlenen ceza tutarının sonraki yasa ile değiştirilmesi ve dava tarihi itibari ile davacının davasında haklı olması nedeni ile reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 8-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının taraflara iadesine, İstinaf Giderleri Yönünden; 1-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 59,30 TL istinaf maktu karar ve ilam harcından davalı tarafından peşin yatırılan 52,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 7,23 TL harcın davalıdan tahsile ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 2-İstinaf yargılama giderlerinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-2 bendi ve aynı Kanunun 362/1.a maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.16/09/2021