T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1514 Esas
KARAR NO: 2018/2156
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/03/2017
NUMARASI: 2014/831 Esas, 2017/182 Karar
DAVA: Rücuen Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/05/2013
DAVANIN KONUSU: Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 06/12/2018
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı... Sigorta A.Ş vekili, davalı ...Ş aleyhine açmış olduğu 16.05.2013 tarihli dava dilekçesinde, sigorta ettiren ...ile müvekkili şirket arasında Sınai-ticari yangın sigorta poliçesi ile sigortalıya ait depo ve fabrikalarda bulunan emtiaların tamamında meydana gelecek hasarları teminat altına aldığını, sigortalı ile davalı şirket arasında düzenlenen depo yönetim sözleşmesi ile sigortalıya ait ürün ve malzemelerin depolama yönetim hizmetlerinin emniyetli ve güvenli şekilde sağlama yükümlülüğünün davalı şirket tarafından üstlenildiğini, sözleşmeye istinaden sigortalıya ait ürün ve emtianın Güzeller Organize Sanayi Sitesi Gebze Kocaeli adresinde bulunan ... 7 deposunda muhafazasının yapıldığını, 18.05.2012 tarihinde meydana gelen yağış esnasında ilgili deponun çatısı, çatıda bulunan yağmur suyu giderlerinin çalışmaması ve bunun sonucunda çatı üzerinde biriken yağmur suyu sebebi ile çöküp depo içerisinde mevcut sigortalıya ait emtianın ıslanarak hasar gördüğünü, hasar sebebi ile sigortalının 85.024,68 Euro zarara uğradığını, hasar bedelinden 2.148,69 Euro sovtaj ve 22.958,00 Euro muafiyet bedeli düşüldükten sonra 59.927,99 Euro tazminat bedelinin sigortalıya ödendiğini, sigortalının haklarına halef olunduğunu, gerek taraflar arasında imzalanan depo yönetim sözleşmesi gerekse Borçlar Kanunun saklama sözleşmelerine ilişkin hükümleri uyarınca depo işleteninin kendisine teslim edilen emtiayı teslim edildiği şekilde muhafaza etmekle yükümlü olduğunu, her türlü zarardan sorumlu olduğunu, davalıya ihtarname tebliğ edildiğini davalı yanca zararın doğduğunun kabul edilmesine rağmen zararın tazmini konusunda bir işlem yapmadığını, sigortalıya ödenmiş olan sigorta bedelinin davalı tarafından karşılanması gerektiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 141.034,53 TL tazminatın 15.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, davacının müvekkilinin müşterisi olan ...Ltd Şti’nin sigortacısı olduğunu, dava konusu zararın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, dava dışı sigortalı ile müvekkili arasında gerçekleştirilen depo yönetim sözleşmesi çerçevesinde depolanan emtianın 18.05.2012 tarihinde meydana gelen yoğun yağmur ve dolu yağışı sebebiyle depo binasının çatısının çökmesi ile hasar gördüğünü, yoğun yağışın mücbir sebep veya beklenmedik durum niteliğine haiz olduğunu, Kocaeli Valiliği Meteoroloji Müdürlüğü tarafından verilen raporda 14:10-17:20 saatleri arasındaki toplam yağışın 58,6 mm olduğu, günlük toplam yağış miktarının ise 28,6 olduğunun belirtildiğini, Gebze İlçesinin 2007-2011 yılları arasındaki Mayıs ayı yağış bilgilerine göre en çok yağış miktarının 2008 yılında 18,4 mm olarak kaydedildiğini, dava konusu yağış miktarının çok altında olduğunu, bu hususun ise somut olay bakımından mücbir sebep veya beklenmedik durum incelemesinin yapılmasını gerektirdiğini, delilleri arasında sundukları bilirkişi raporuna göre binanın çatısındaki projeye ve yapıma ilişkin herhangi bir eksiklik bulunmadığını, çatının taşıyabileceği kar yükünün 75 kg / metrekare olarak hesaplandığını, binanın yapısına göre bu hesabın uygun bulunduğunu, somut olayda yağış yükünün yaklaşık 150 kg/ metrekare değerine ulaştığı ve bu sebeple çatının çöktüğünün belirtildiğini, ortalamanın çok üzerinde bir yağışa maruz kalan diğer taraftan ileri mühendislik ile inşa edilmiş olan depo çatısının çökmesinin mücbir sebep olduğunu, depo yönetim sözleşmesinin 27.maddesinde, mücbir sebebin bir tarafın kontrolünün ötesinde olan ve tarafça doğası gereği öngörülemeyen öngörülebilmiş olsa bile kaçınılmaz olan olay şeklinde tanımlandığını, yıllar içinde görülmemiş şiddette bir yağmur ve dolu yağışı olan olayın hiç değilse beklenmedik olay olarak nitelendirilmesi gerektiğini, dava konusu olayında mücbir sebep teşkil ettiğini ve zararın oluşumu bakımından illiyet bağının kesildiğini, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, binanın çatı veya drenaj sisteminin ayıplı olduğunun tespiti halinde ise sorumluluğun müvekkilinde değil bina malikinde olacağını, müvekkilinin depolama faaliyetini gerçekleştirdiği Gebze 7 deposunu dava dışı... Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. A.Ş den kiraladığını, müvekkilinin çatının ayıplı olabileceği ihtimalini dava konusu olay öncesinde bilebilecek durumda olmadığını, müvekkilinin depolama hizmetinin verilmesi ile ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sorumluluğun olması halinde 50.000 Euro ile sorumluluğunun sınırlı olduğunu, talebin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞTİRİLEN GEBZE 5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ( TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA) 2013/701 Esas, 2013/90 Karar sayılı dosya:
İDDİA:
Davacı ...Sigorta A.Ş vekili, 21.10.2013 tarihli dava dilekçesinde, davalı ... Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic.Ltd.Şti’ ne karşı açmış olduğu dava ile, sigorta ettiren . ..ltd Şti ile müvekkili sigorta şirketi arasında Sınai Ticari Yangın Sigorta Poliçesi ile sigortalıya ait depo ve fabrikalarda bulunan emtiaların tamamında meydana gelebilecek hasarların teminat altına alındığını, sigortalı ile... ...A.Ş arasında sigortalıya ait ürün ve malzemelerin depolama yönetim hizmetlerinin emniyetli ve güvenilir bir şekilde sağlamak yükümlülüğünü içeren depo yönetim sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden sigortalıya ait ürün ve emtiaların davalıya ait olan ve... tarafından kiralanan depoda muhafaza altına alındığını, 18.05.2012 tarihinde meydana gelen yağış nedeniyle çatıda bulunan yağmur suları nedeniyle çatının çöktüğünü, emtiaların ıslanarak zarar gördüğünü, dava ile aynı konuda açılmış olan dosyanın birleştirilmesi gerektiğini, kira sözleşmesine göre davalının inşaatın yapımından kaynaklanan ayıplardan sorumlu olduğunu, dolu yağışında bile tıkanacak şekilde yüksek metre kare de bir alanın az eğimle tek drenaj sistemine bağlanan çatısı olan binayı inşa eden davalının kusurlu olduğunun tespiti ile davanın kabulüne, 59.927,99 Euro (163.004,133 TL) tazminatın 15.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, ... Hiz.İnş.Taah.San.Ve Tic.A.Ş vekili, müvekkili şirketin, davalı ... ‘nin depolama alanı olarak kullandığı ve dava konusu olayda çatısı çöken binanın maliki ve kiraya vereni olduğunu, kiralama konusu binanın davalı ... ‘nin istek ve talepleri doğrultusunda projelendirilerek ve... ‘nin kontrol ve yönlendirmesi ile inşa edilmiş ise de müvekkilinin binanın yapımındaki çelik hammaddeyi ... İnşaat ...A.Ş den temin ederek çelik konstrüksiyon imalat ve montajını 21.01.2010 tarihli sözleşme ile ...Ltd Şti’nin yaptırdığını, çatının sifonik sistemlerinin projelendirilmesi ve montajının ise ....Ltd Şti’nin gerçekleştirdiğini, statik projenin ....Ltd Ştince yapıldığını, ayrıca otomatik sprinkler sisteminin ise ...tarafından yapıldığını, söz konusu şirketlere davanın ihbarını talep ettiklerini, malikin BK 58. maddeye istinaden kusursuz sorumluluk durumundan ancak zarar ile illiyet bağını kesen zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru ve mücbir sebep varsa bunları kanıtlayabilirse kurtulacağını, 18.05.2012 günü Marmara Bölgesinde meydana gelen tam bir doğal afet boyutundaki dolu yağışı ve hemen arkasından gelen aşırı yağış nedeniyle diğer davalı ... nin kiracı olarak bulunduğu binanın çatısındaki sifonik sistemin ve yedek tahliye sistemi olarak yapılmış olan barbakan olarak tabir edilen taşkınların birbirine tutunan ve buz haline dönüşen katı dolu parçaları ile tıkanması sonucu çatıda oluşan olağanüstü dolu ve su birikiminin yükü nedeniyle kısmen çökmesi sonucu oluştuğunu, bu kısmi çökme nedeniyle çöken çatı bölümünün hemen altındaki bölgede doğrudan suya maruz kalan emtianın çatının kısmi çökmesi sırasında otomatik olarak devreye giren yangın söndürme fıskiyelerin kiracı... tarafından kapatılmayarak uzun müddet çalışması sonucu da yaklaşık 700 ton suyun deponun çöken çatı bölümünün dışındaki bölgelerinin zeminine yayıldığını, bu aşamada diğer davalı kiracı... nin yerden 15-20 cm yükseklikteki platformlar üzerinde depolanması gereken emtiayı doğrudan zemine oturtulmuş şekilde hatalı ve usulsüz depolaması nedeniyle zemindeki su yüzünden ıslanan ve suya maruz kalan davacı sigortalısının ve diğer başka depolama yaptıran firmalara ait emtialarında hasar gördüğünün anlaşıldığını, müvekkilinin binanın maliki ve kiraya veren sıfatı ile var olan kusursuz sorumluluğunun zarar arasındaki illiyet bağının gerek mücbir sebep ve gerekse üçüncü şahıs (kiracı...'nin) ağır kusuru nedeniyle kesilmiş olmasından bahsedilemeyeceğini savunarak birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İHBAR OLUNAN BEYANLARI :
İhbar olunan Furkan İnşaat ...A.Ş vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin sadece Çelik konstrüksiyon tedarikçisi olduğunu, çelik konstrüksiyon imalatını yapan başka firmalar olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu taşınmazda kullanan çelik konstrüksiyon bir kısmını faturadan anlaşılacağı üzere Mert Metal Ltd Ştinden aldığını, projenin müvekkili tarafından yapılmadığını, projenin yapımında kullanılacak kendisinden tedarik edilmesi istenen çelik konstrüksiyonları farklı şirketlerden bularak aracı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İhbar olunan ...vekili, zararın oluşma nedeninin mücbir sebep olduğunu, Haziran 2012 tarihli İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan raporda sifonik sistem ve çatı sistemlerinin standartlara uygun olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İhbar olunan ...c.San.ve Ltd.Şti vekili, müvekkili şirketin yaptığı imalat ve montajın tasdikli projeye göre yapıldığını, çelik bina iskeleti ve montajının müvekkili şirket tarafından yapıldığını, bina kaplaması, yağmurlama, sıhhi tesisat, yağmur deşarj sistemlerinin başka firmalar tarafından yapıldığını, sözleşme incelendiğinde müvekkili şirketin, çelik çatı, cephe kaplaması altı konstrüksiyonu, sundurmalar, merdiven kapıları ve kapı kasaları imalatları yapacağının belli olduğunu bu işlemlerin projeye göre eksiksiz yerine getirildiğini belirterek davanın husumet ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İhbar olunan ... Sigorta A.Ş vekili, Elbey şirketinin davanın ihbarını istediğini gerekçenin ise binanın sigortalı olması olduğunu, binanın yangın sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, teminatın bina olduğunu, bina içinde yer alan emtiaların teminatının bulunmadığını belirtmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI:
Mahkemece, davaya konu taşınmazın çatısının bir hayli geniş olmasına rağmen tek tarafa %1 eğim verilmek suretiyle biriken yağmur sularının tahliyesinin sağlanmaya çalışıldığı, drenaj bölgesinde toplanan yağışın yükün misli ile artmasına neden olduğu, deliklerin tahliyede yetersiz kaldığı, İnşaat aşamasında depo zemininde su birikimini engelleyecek ve birikmiş suyun doğru bir şekilde tahliyesi için yapıya uygun sistem dizayn edilmediği için zarar gören emtialardan ötürü bina malikinin TBK 69. maddesi gereğince %65 oranında, malzemenin hazırlanmasında da gerekli tedbiri almayan ve depo işleteni olan davalılardan.....A.Ş nin de %35 oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varıldığı, davalı tarafın yağmurun olay günü olağandan çok fazla miktarda yağdığını, doğal afet teşkil etmesi nedeniyle mücbir sebep olduğunu, illiyet bağının kesildiğini savunduğu, Kocaeli İl Afet Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabı yazı içeriğinden Kocaeli İli, Gebze İlçesinde 18.05.2012 tarihinde vuku bulan dolu yağışı ile birlikte görülen aynı oranda şiddetli yağışın bölgede son 32 yılda daha önce de görüldüğünün anlaşıldığı, sifonik sistemlerin meteoroloji genel müdürlüğünden alınacak normal zamanlarda görülen en yüksek değerin baz alınarak tasarlanması gerektiği, somut olayda davalı bina sahibinin binayı dizayn ettirirken bu teknik hususu göz ardı ettiğinin anlaşıldığı, binanın yapımındaki eksiklik nedeniyle sorumluluğunun olduğu, dava dışı sigortalı ile davalı ... arasındaki sözleşme uyarınca emanet alan depo şirketinin bina seçiminde ve bakımında gerekli ihtimam ve özeni göstermesi gerektiği, antrepoculuğu meslek edinen şirketin basiretli tacir gibi hareket ederek çalışacağı binayı ve risk analizlerini doğru tespit etmesinin zaruri olduğu, davalı Gebze Mahkemelerinde devam eden davalarda sunulan raporlar ile teknik mütalaanın olayın mücbir sebepten kaynaklandığı, raporlar arasında mübayenet olduğu ileri sürmüş ise de ileri sürdüğü sebeplerin, rapor içeriklerini çürütecek mahiyette somut ve bilimsel verilere dayanmadığı, bilimsel dayanakları bulunan teknik raporda belirtilen hususlarda denetime elverişli açıklamalarda bulunulduğu yeni bir bilirkişi heyetine gerek duyulmadığı, bilirkişi heyetinde çatı sistemleri konusunda ehil, İnşaat mühendisi, mimar, makine mühendisi ve İTÜ Meteoroloji Mühendisi bilirkişilerin oluştuğu, TTK nun 1472.maddesindeki rücuen tazminat şartlarının mevcut olduğu gerekçesiyle, asıl dava yönünden davanın kabulüne, dava dışı sigortalıya ödenen 141.034,53 TL tazminatın ödeme tarihi olan 15.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte (birleşen Gebze 5. AHM 2013/701 Esas sayılı dosyasındaki davalıdan tahsilinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davalıdan rücuen tahsiline, birleşen Gebze 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/701 Esas, 2013/90 Karar sayılı dava yönünden davanın kabulüne, dava dışı sigortalıya ödenen 59.927,99 Euro tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak 3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca yasal döviz faizi ile birlikte avans faizini geçmemek üzere (asıl dava dosyasındaki davalıdan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davalıdan rücuen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Karar, asıl ve birleştirilen dosya davalı şirket vekilleri ile birlikte ihbar olunan ... Ve Tic.A.Ş vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalı ...Ş vekili istinaf nedenleri olarak, 2013 Mayıs ayında ikame edilen davanın 2016 Mayıs ayına kadar ki yargılamasında yerel mahkemenin o zaman ki hakimi tarafından bilirkişi raporlarının 2017 Şubat ayında değişen dosya hakimince raporlar arasındaki açık çelişkiye rağmen raporlara itirazlar karşılanmadan karar verildiğini, 21.04.2014 tarihli ilk raporda dava konusu olayın doğal afet olarak belirtilirken ikinci kök raporda 23.01.2015 keşif sonucu düzenlenen raporda binanın yapımında bozukluk bulunması nedeniyle kusur verildiğini, üç raporunda birbirinden farklı tespitler içerdiğini, mahkemenin hukuka aykırı olarak, aktif husumet itirazlarını incelemediğini, hukuki mütala ve teknik raporlar ortada iken mücbir sebep olmadığına karar verdiğini, hüküm kısmında raporda ki kusur oranlarına dikkat edilmediğini, olayın mücbir sebep olduğunu, öğretim üyesi ....nun olayın mücbir sebep teşkil etmesi sebebiyle sorumluluğa ilişkin nedensellik bağının kesildiğine yönelik hukuki mütalaanın dikkate alınmadığını, müvekkilinin yangın tesisatını hemen manuel olarak kapatmadığının doğru olmadığını, depolamanın paletsiz yapıldığı iddiasının doğru olmadığını ,yağmur suyu toplama ağzındaki süzgecin temizliğinin yapılmadığı iddiasının doğru olmadığını fahiş miktarın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkili sorumluluğunun sınırlı olduğunu, ve savunmada ileri sürdüğü iddialarını tekrar ederek kararın kaldırılarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...n.Tic.Ltd.Şti vekili istinaf nedenleri olarak, iddiayı, savunmalarını, yargılama safhasını özetledikten sonra, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasının talep edildiğini, birleştirilen dava dilekçesi müvekkiline tebliğ edilmeden cevap ve dilekçe teatisi uygulanmadan yargılamaya devam edilmesinin usule aykırı olduğunu, davacının tek dava açmak yerine iki dava açıp birleştirmek sureti ile iki kez harç ve yargılama giderleri yarattığını, dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından açılıp tam ters yönde verilmiş görüşler İle taban tabana zıt bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, bilirkişi raporunda bina malikinin kusursuz sorumluluk ile sorumlu tutulurken kusurlu olduğu yönünde kanaat belirtilmesinin hiç değerlendirilmediğini, ... Sigorta A.Ş tarafından Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/ 612 Esas sayılı dosyası ile açılmış olan raporda davalıların ve ihbar olunanların bir sorumluluğunun olmadığının net bir şekilde belirtildiğini, raporun ön yargılı ve peşin hükümle hazırlandığının belli olduğunu, aynı olay hakkında üç hatta dört farklı görüş dört farklı hesap farklı oranlama yorumlama ortaya çıktığını, yargılama birliği, güvenliğinin açıkça ortadan kalktığını, illiyet bağının kesen mücbir sebep olduğunu, üçüncü şahsın ağır kusuru olduğunu, sonuç olarak kararın kaldırılmasını, davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesini veya reddine karar verilmesini istemiştir.
İhbar olunan .... San.ve Tic.A.Ş vekili istinaf nedenleri olarak, davalı ... Lojistik şirketinin davayı müvekkiline ihbar ettiğini ,gerekçenin hatalı rapora dayandığını, dava konusu olayda mücbir sebebin tespiti bakımından yağış oranlarının dikkate alınmasının hatalı olduğunu, bölgede afet ilan edilmemesi , yerel bazda vuku bulan dava konusu Meteorolojik hadise yönünden bir kriter teşkil etmediğini ve beyanlarını tekrarla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, sigorta hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, dava dışı sigortalı ... ve Tic.Ltd.Şti ile davacı ... şirketi arasında, başlangıç tarihi 31.12.2011, bitiş tarihi 31.12.2012 olan “ Sınai- Ticari Yangın Sigorta Poliçesi “ düzenlendiği, dava dışı sigortalı ile davalı ...Ş arasında “Depo Yönetim Sözleşmesi” nin olduğu, sözleşmenin 1.maddesinde ,sözleşmenin amacının, ürünlere yönelik depolama yönetim hizmetlerini emniyetli ve güvenilir şekilde sağlamak için görevlendirmenin yanı sıra, hizmetlerin sözleşmede belirtilen hükümler uyarınca icra edilmesi bakımından sorumlulukları olarak belirtildiği, depo özelliklerinin ayrıntılı şekilde sözleşmede düzenlendiği, mücbir sebeplerin 27.maddede ifade edildiği, son bentte, bu sözleşmenin amaçları bakımından, mücbir sebebin, bir tarafın kontrolünün ötesinde olan ve tarafça doğası gereği öngörülemeyen, öngörülebilmiş olsa bile kaçınılmaz olan ve doğal afet, fırtına, sel, salgın, ayaklanma, doğal sebeler nedeniyle yangın, deprem, patlama, sabotaj.. vb durum veya olayı ifade ettiğine yer verildiği, davalı ...Ş nin kiracı, davalı .k...Ltd.Ştinin kiraya veren olduğu, dava konusu depoya ilişkin 10 Nisan 2010 tarihli 10 yıllık kira sözleşmesinin bulunduğu, Gebze İlçesinde 18.05.2012 tarihinde 14;10-17;20 saatleri arasında toplam 58,6 mm yağış olduğu , yağış nedeniyle depoya ait bina çatısının çökmesi sonucunda dava dışı sigortalı ürünlerinin hasarlandığı, hasar nedeniyle davacı ... şirketinin dava dışı sigortalı şirkete 15.02.2013 tarihli banka havalesi ile 59.927,99 Euro ödeme yaptığı ve yapmış olduğu ödeme miktarı hasar tutarını halefiyet ilkesi uyarınca tahsili için, sigortalı ile depo yönetim sözleşmesi olan davalı ile birleşen davada ise depo malikine karşı dava açtığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında, sigorta poliçesi, diğer sözleşmelerin varlığı ve içeriği, olay günü aşırı yağışın olması, sigortalı emtialarının hasar görmesi konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, olayın mücbir sebep veya beklenmeyen durumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalıların olayda kusurlarının olup olmadığı, hükme esas alınan raporun yeterli olup olmadığı, raporlar arasında çelişki bulunup bulunmadığı, yargılama aşamasında iddia edilen usul kurallarının sonuca etkili olup olmadığı, tazminat bedelinin uygun olup olmadığı, hükmün doğru kurulup kurulmadığıdır. (Kabul edilen kusur oranına göre davalılar yönünden tazminat miktarınının hükümde gözetilip gözetilmemesi yönünden).
Dava dilekçesine ekli, dava dışı sigorta ekspertizi talebi üzerine düzenlenen, 2012 Haziran ayına ait, İTÜ Makina Fakültesi tarafından, “... Lojistik Hizmetleri A.Ş tarafından kullanılan 7 nolu depo binasında çatıda oluşan hasarlar ve nedenleri “ başlıklı teknik raporda, konu İle ilgili incelemeler yapmak için 26.05.2012 tarihinde 7 nolu depo binasına gidildiği, yapı ve çatı sisteminde gözlem, ölçüm ve incelemelerin yapıldığı, Lojistik binası olarak kullanılan yapının, planda dikdörtgen şeklinde ki bir alanı kaplayıp, iki adet düşey derz ile üç bloğa ayrıldığı, binanın betonarme taşıyıcı sistemi olup, çatıda Çelik taşıyıcı sistem bulunduğu, binanın her üç bloğunun üzerinde çelik çatının teşkil etmiş olduğu, binanın kısa kenar doğrultusunda önden arkaya doğru % 1 lik tek bir eğime sahip çatı düzlemi oluşturulduğu, aşık kirişlerinin çatı makaslarından kopup ayrıldığı bölgelerde çatı makaslarının büyük hasarlar aldığı, ancak yere düşmediği, bu ayrılmanın olmadığı yerlerde ise, çatı makaslarının mesnetlerinden ayrılarak aşağıya düştüğü, çatının hasar gören bölgelerinden çatı sularının bina içine girdiği, bu bölümde depolanan malzemelerin sudan ve çöken çatı elemanlarından zarar gördüğü, hasarlı bölgelerin brandalar ve paravanlar ile çevrelendiği, yerinde inşa edilmiş olan çelik çatı taşıyıcı sisteminin elemanlarının mesnetlerinin ve birleşimlerinin projesine genel olarak uygun olduğu, alınan yağışın esas olarak dolu biçiminde olduğu, sifonik sistemi bozarak, bloke ettiği, yağmur suyunun bu sürede drene edilemediği ve toplandığı, bütün çatının tek bir eğimle %1 drenaj noktalarına yönlendirildiğinden, asıl su +dolu birikiminin drenaj süzgeçlerinin olduğu bölgede meydana geldiği, eğim nedeniyle bütün çatıda eşit yükseklikte yağışın toplanamadığı, eğimin son noktasındaki su yüksekliğinin başlangıçtaki noktadan daha fazla olduğu, bütün çatıya düşen yağışın eğim nedeniyle esas olarak süzgeçlerin olduğu bölgede toplandığı, drenaj süzgeçlerinin olduğu bölgedeki taşma deliklerinin yetersiz ve su+dolu şeklinde yağışın toplanmasına engel olmadıkları, yükü artıran ve dikkate alınması gereken bir başka hususunda yük altında çatıyı taşıyan sistemin sehim gösterdikçe yani aşağıya doğru eğildikçe, su derinliği dolayısı ile yükün artacağı olduğunu, buna göre drenaj sisteminin hesabı ve tasarımının standartlara uygun olduğu, dizayn değerinin üzerinde bir yağış meydana geldiği, bu yağışın esas olarak dolu biçiminde olduğunu, bu durumun sifonik sistemin tıkanmasına ve çalışmamasına neden olduğu, çok geniş olan çatı alanına tek yönde eğim verilmiş olması ve suyun buradan toplanmaya çalışılmasının, drenaj bölgesinde toplanan yağışın dolayısı ile yükün misli ile fazla olmasına neden olduğu, bu yağış sırasında çökme olan bölgede toplanan su+dolu ağırlığının 140-150 kg/ metrekare mertebelerine çıkabileceği, bu değerin çelik taşıyıcı sistem mukavemet hesabında dikkate alınan 75 kg/metrekare kar yükünün iki misli mertebesinde olduğu, sonuç olarak, inceleme konusu binayı oluşturan bloklardan 2. blokta iki ayrı yerde ve 3. blokta bir bölgede çatıda çökmeler ve hasarlar meydana geldiği, olayda, çatı sisteminde çatı düzleminde tek bir düşük eğime sahip olması , drenajın arka aks üzerinde bir yerden yapılması, bu şekilde drenaj sisteminin geniş alana hitap etmesi ve çatı taşıyıcı sisteminin büyük yüklere maruz kalması, çatı drenaj sistemi olarak tasarlanan sifonik sistemin özellikle yağmur suyunu drene etmeye uygun olması , çabuk erimeyen kar ve dolu gibi yağışlarda bu sistemin görev yapamaz hale gelmesi, bu şekilde çatı taşıyıcı yüklerinin projede dikkate alınan yüklerin çok üstüne çıkması, ani bastıran dolu yağışı ve arkasından gelen sağanak yağışın sifonik sistemi ve taşkınları görev yapamaz ve yetersiz hale getirmesi sonucu çatı yüklerinin projede dikkate alınan yüklerin çok üstüne çıkması, gibi hususların etkili olduğu, bunun sonucunda aşırı zorlanan çatı sisteminin büyük sehimler yapması, buna bağlı olarak eğilme, burulma, kesme, kopma hasarlar ile birlikte kar ve yağmur sularının içine girmesi ile binada bulunan malzemelerin zarar gördüğü belirtilmiştir.
17.02.2014 tarihli keşif sonucu düzenlenen 21.04.2014 tarihli talimat bilirkişi heyet raporunda, çatıdaki hasarların 2. blokta 2 ayrı yerde ve 3, blokta bir bölgede çökmeler ve hasarlar meydana geldiği, bu hasarların meydana gelmesinin ani bastıran dolu yağışı ve arkasından gelen sağanak yağışın sifonik sistemi ve taşkanları yetersiz hale getirmesi çatı yüklerinin projedeki yüklerin çok üstüne çıkması, aşırı zorlanan çatı sisteminin fazla sehim yapması buna bağlı olarak eğilme, buruşma, kesme kopma hasarları İle birlikte malzemelerin zarar gördüğünün İTÜ bilirkişi raporundan anlaşıldığı, kira sözleşmesinin 7.2. maddesi gereğince, ana yapının kendisi, cephesi, çatısı, zemini, dış sahası, drenaj sistemleri, çevre duvarları, kamyon yükleme boşaltma sistemleri, ..vb esaslı unsurların kiracının normal kullanımından kaynaklanan aşınma ve yıpranma dışındaki sebeplerle onarım, tadil ve yenilenmesi gerektiği takdirde bunların masraflarının kiraya verene ait olmak üzere teslim tarihinden itibaren 5 yıl müddetle kiraya verenin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
03.06.2015 tarihli celsede taraf vekillerine elden verilen tarihsiz bilirkişi heyet raporunda, tarafların iddia ve savunması, dava dışı sigortalı şirkete ait ticari defter ve kayıtları incelendikten sonra, depo binasının...‘ye ait olmamakla birlikte firmanın binayı ...Ltd Ştinden kiraladığı ve Lojistik hizmeti verdiği, dolayısı ile sigortalı firmanın depo kiralama ve lojistik hizmetini... firmasından karşıladığı, sigortalının kullandığı alan dışında başka firmaların kullandığı alanlarında bulunduğu, sonuç olarak dava konusu taşınmazın çok geniş çatı alanına tek yönde %1 eğim verilmiş olmasının dolayısı İle suyun burada toplanmaya çalışılması, drenaj bölgesinde toplanan yağışın yükün misli ile artmasına neden olması, taşkan deliklerinin yetersiz bulunması, ayrıca İnşaat aşamasında depo zemininde suyun birikmesini engelleyecek ve suyun mutlak tahliyesi için uygun sistem düşünülmediği için sigortalının zarar gören mallarından mal sahibi şirketin %65 oranında, sudan etkilenen malzemenin hasarı olan olayda depo işleten... şirketinin, yangın tesisatının hemen manuel olarak kapatılmadığı, zemine düşen suyun etki alanını azaltmak için eşyaların paletler üzerinde depolanmadığı, ayrıca yağmur suyu toplama ağzındaki süzgecin temizliğinin yapılmadığı, bu nedenle eşyanın hasarı olayında %35 oranında kusurlu bulunduğu, zarar gören emtiaların ağırlıklı olarak kombi, klima ve radyatörlerden oluştuğu, 28.01.2013 tarihli ekspertiz raporunda belirtildiği üzere, ilgili cihaz ve aksesuarların kesinlikle kullanılamayacağı, meydana gelen olayda zarar gören ürünlerin cins ve miktarlarının sigortalı yetkilileri ile ekspertiz tarafından belirlendiği, birim fiyatlar, ürünlerin alış fatura bedelleri, vergiler ve diğer maliyetler eklenerek belirlendiği, sigortalının iletmiş olduğu faturalarda tutarın Euro olarak yer aldığı hesaplamada hasar tarihinin esas alındığı, hasarlı emtiaların tutarının toplam 59.927,99 Euro olduğu, sifonik sistemlerin Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınacak olan standart zamanlarda görülen en yüksek yağış değeri raporlarına dayalı olarak 100 yılda 5 dakika için öngörülen en yüksek değerin temel alınarak hesaplanması ve kullanılması gerektiği, dolu yağışının ılık mevsimler olan ilk bahar ve yazın ilk aylarında meydana gelen şiddetli oraj ve fırtınalarla beraber görülmesi özelliğine dayalı olarak 18.05.2012 tarihinde Kocaeli İli Gebze İlçesinde meydana gelen dolu yağışı ile İle birlikte görülen şiddetli yağışın aynı bölgede 32 yıllık süreçte daha öncede görüldüğü, afet bölgesi yada doğal afete dayalı mücbir sebep halinin ilan edilmediği, malların hasar görmesinde... saklayan şirketin kusurunun bulunduğu, ayrıca malların hasar görmesine neden olan aşırı yağışların mücbir sebep niteliğinde olmadığı, rücuen tazminat talebinin yerinde olduğu, birleşen dosyada davalı ...şirketine ait binanın çatısının yapımında bozukluk bulunduğu, çatının çökmesine yol açan yağışların mücbir sebep olmadığı, bina maliki olan davalının TBK 69. madde gereğince kusursuz sorumlu olduğu, sigortalının uğramış olduğu zararını tazmin etme yükümlülüğü altına girdiği, tazminat talebinin yerinde olduğu, davacının davalıdan toplam 59.927,99 Euro tutarında rücuen alacağı olduğu belirtilmiştir.
Davalılar ve ihbar olunanlar rapora itiraz etmiş, davalı . ..A.Ş vekili HMK 293. madde kapsamında, Eylül 2015 tarihli, davacısı ... Sigorta A.Ş nin olduğu, Gebze 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/272 Esas sayılı dosyası için düzenlettirilen hukuki mütalaayı dosyaya ibraz etmiş, bina malikinin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, son bilirkişi raporundaki görüşlerin bilimsellikten, yasallıktan ve objektiflikten tamamen uzak olduğunu iddia etmiştir.
11.08.2016 tarihli bilirkişi ek raporunda, ayrıntılı ve 21 madde halinde her konu cevaplandırılmış, her doğal afetin mücbir sebep sayılamayacağı, sonuç olarak, mücbir sebep olması için önceden beklenmeyen, öngörülemeyen ve tahmin edilemeyen , beklense ya da tahmin edilse dahi alınabilecek tedbirler ile ihmalde bulunmama yükümlülüklerini aşan nitelikte olağan dışı gerçekleşen bir olay olması gerektiği, davaya konu olayda ise, mücbir sebep kavramını bozan bölge yağış özellikleri göz önüne alınmadan yapılan yedek deşarj sisteminin yetersiz olması gibi yapısal kaynaklı tedbir alınmaması ve ihmalin olduğunun görüldüğü, davaya konu olan yapıda meydana gelen hasarın dolu ve yağışa dayalı mücbir sebep sonucunda meydana gelmediği, çatıdaki yapısal sorunlardan kaynaklandığı belirtilmiştir.
Mahkeme ikinci bilirkişi rapor ve ek rapora göre davanın kabulüne karar vermiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğunun kabulü gerekmiştir. Çünkü rapor, dava dışı sigortalı defter ve kayıtları, ekspertiz raporları, fotoğraflar ve tüm dosya kapsamına göre hazırlanmıştır. Raporun önceki tarihli düzenlenen raporların özellikle teknik kısımları yönünden herhangi bir farkı olmadığı gibi aksine detaylıdır. Tüm raporlarda tespit edilen eksiklikler ortak veya benzer nitelikte olduğu gibi diğer yandan mücbir sebep ve bina malikinin sorumluluğu zaten hakimin hukuki bilgisi ile çözmesi gerektiği konulardan olduğu gibi bilirkişi raporu bir takdiri delildir. Mahkemenin kabul ettiği bilirkişi raporu ile önceki bilirkişi raporları arasında teknik bilgiler yönünden çelişki olduğunu kabul etmek söz konusu olmayacaktır. Olaydan çok kısa süre sonrasında düzenlenen İTÜ öğretim üyelerinin hazırladığı teknik raporda da aynı veya benzer eksikliklerin dile getirildiği görülmektedir.
Dava dışı sigortalı şirket ile davalılardan ... Lojistik Hizmetleri A.Ş arasında depo yönetim sözleşmesi mevcuttur. Sözleşmede tarafların tüm edim ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Hükme esas alınan kök ve ek raporda davalının sözleşme konusu edimlerini yerine getirmekte kusurlu eylemlerinin olduğu, kusurlu eylemleri neticesinde sigortalıya ait emtiaların zarar gördüğü, diğer yandan depo olarak kullanılan bina maliki davalı ...Ltd.Şti nin dava konusu taşınmazda ki eksiklikler nedeniyle zararın oluşmasına neden olduğu, mücbir sebep veya beklenmeyen durum olarak iddia edilen dolu ve aşırı yağışın mücbir sebep olmadığı, mücbir sebep kavramını bozan eksiklikler ve kusurlu eylemlerin bulunduğu, ilgili bölgede afet ilan edilmediği, geçmiş yıllarda benzer nitelikte yağışın gerçekleştiği, bu nedenlerle her iki davalının da söz konusu savunmalarının dosya kapsamına göre yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Diğer yandan her iki davalıda aynı olaydan ancak farklı sebeplerden dolayı zarar görene karşı müştereken ve müteselsilen sorumludur. 6098 sayılı TBK 61.maddede, birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Müteselsil sorumlulukta, borçlulardan her biri zarar görene karşı borcun kendine düşen payı kadar değil borcun tamamından sorumludur. Ancak TBK 62. maddede düzenlendiği üzere, iç ilişkide kendi payından fazlasını ödeyen kişi bu fazla ödemesi için diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahiptir. Bu düzenlemeler ve her iki davalının müteselsil sorumlu olmaları nedeniyle tazminata ilişkin hükümde her bir davalı için kusura göre tazminata karar verilemeyeceğinden buna dair istinaf nedenleri de yerinde değildir. Birleşen dava yönünden dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmemesi, dilekçe teatilerine ilişkin usulü eksiklikler istinaf nedenleri arasında sayılmışsa da, birleşen dosya davalısının davaya karşı cevap dilekçesini dosyaya ibraz etmesi, tarafların tamamının dosya hakkında bilgi sahibi olup savunmalarını yapmış bulunmaları, iddia edilen usulü eksiklikler konusunda herhangi bir hak kaybının bulunmaması ve özellikle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 30. maddede düzenlenen usul ekonomisi kuralı gereğince dosyanın geçirmiş olduğu safahat da dikkate alındığında geriye dönük olarak eksik hususların tekrar edilmesinin sonuca etkili olmayacağı kanaatine varıldığından sırf bu konularda hükmün kaldırılmasına gerek duyulmamıştır.
6102 sayılı 1472. maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği düzenlenmiştir. Davacı ... şirketinin, yasal düzenleme kapsamında rücuen tazminat hakkının subuta erdiği, zarar miktarını sigortalının ticari defter ve kayıtları ile örtüştüğü ve mahkemenin buna ilişkin kararının yerinde olduğu her iki davalının ise istinaf başvurusunun yerinde olmadığı kanaatine ulaşıldığından istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. Davada yalnızca ihbar olunan sıfatı ile yer alan ...Tic .A.Ş nin istinaf başvurusunun ise, davanın tarafı olmaması, aleyhine bir hüküm kurulmaması nedeniyle reddine dair karar verilmesi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,
1-İhbar olunan ... Ticaret A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun, davada taraf olmaması ve aleyhe hüküm kurulmaması nedeniyle REDDİNE,
2-İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/831 Esas, 2017/182 Karar ve 01.03.2017 tarihli kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan asıl dosya davalısı ... A.Ş ile birleştirilen dosya davalısı ... Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi Tic.Ltd.Şti vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b/1. bendi gereğince esastan REDDİNE,
3-İhbar olunanın yatırmış olduğu başvuru harcının talep halinde iadesine ,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 31,40 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 85,70 TL olmak üzere toplam 117,10 TL harcın herbir davalının yatırmış olduğu harçtan ayrı ayrı mahsubuna bakiye harcın talep halinde davalı tarafa iadesine,
5-İhbar olunan ve davalılarının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1. fıkrası gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.