T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/838 Esas
KARAR NO: 2019/1792
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1295
KARAR NO: 2016/1085
KARAR TARİHİ: 25/10/2016
DAVA: TAZMİNAT (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 10/10/2019
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin ... numaralı müşterisi olduğunu, 27/06/2009 başlangıç ve 27/06/2012 bitiş tarihli, bir yıl süreli ve taraflarca feshi bildirilmediğinde kendiliğinden yenilenmiş sayılacak kredi kartı ödeme güvencesi sigortası sertifikası ile işten çıkartılmalara karşı kendisini sigorta ettirdiğini ve primlerini ödediğini, müvekkilinin 31/12/2011 tarihinde çalıştığı işyeri olan .... Ltd. Şti.'den işten çıkarıldığını, müvekkilinin bu çıkartma üzerine maddi olarak sıkıntıya düştüğünü, davalı şirketten yaptırdığı sigortanın şartlarından faydalanmak amacıyla davalı şirkete 13/02/2012 tarihinde başvuruda bulunduğunu, bu başvuru ile ... Bankasına ait borçlarının sigorta kapsamında kapatılmasını talep ettiğini, ancak davalı şirketin 16/02/2012 tarihli yazısı ile ekstrelerde görülen harcamaların şahsına ait olmadığı gerekçesi ile reddine karar verildiğini, sigorta kapsamındaki borcunun 10.000,00 TL'nin üzerinde olduğunu, davacının kredi kartı ödeme güvencesi sigortası sertifikası ile işten çıkarmalara karşın kendini sigorta ettirmesi nedeniyle davalının ödemekle yükümlü bulunduğu sigorta bedeli olan 10.000,00-TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak işten çıkarıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevabında davacının, Kredi Kartı Ödeme Güvencesi ... Sigortası ile sigortalı olduğunu, ilgili sigortanın Hayat Sigortaları Genel ve Özel Şartlara tabi olduğunu, kredi kartına ait işsiz kalınan tarihten bir önceki kredi kartı hesap ekstresi ve bu ekstreye bağlı olarak ileriye yönelik vadelendirilmiş taksit tutarları toplamı kadarının teminat altına alındığını, belirtilen şartlar dahilinde bankaya ödenecek kredi kartı borcu teminat alınması dolayısıyla ve sertifikadan da anlaşılacağı üzere teminattan öncelikli olarak yararlanacak kişi tayin edilen dain-i mürtehin... Bankası A.Ş. Yeniyol Bursa şubesi olduğunu, genel olarak işsizlik teminatının bir iş yerinde çalışırken kendisinin herhangi bir kastı veya kusuru olmaksızın işini kaybeden kişilere işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını bu özel şartlar kapsamında güvence altına alan ve sigortacılık tekniği ile hesaplanarak verilen bir teminat olduğunu, istek dışı işsizlik teminatına sigortalının işsiz kaldığı tarihten itibaren 30 gün boyunca işsizliğin devam etmesi koşuluyla hak kazanıldığını, müvekkili şirketin 16/02/2012 tarihli yazılarında tazminat değerlendirme işlemleri sırasında aşırı ve olağan dışı harcamalar yaptığı, kendisi dışındaki kişilerin SGK ve Bağkur ödemelerini yapmak sureti ile kredi kartı ekstrelerinde görülen harcamaların kendisine ait olmadığından herhangi bir ödemenin söz konusu olmayacağının davacıya bildirildiğini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; sigortalının işsiz kaldığı tarih iş akdinin feshedildiği 31/12/2011, bu tarihten önceki kredi kartı hesap kesim tarihinin ise 27/12/2011 tarihi olduğu, bu tarihte kredi kartı borcunun 15.380,00 TL olduğu, söz konusu tutarın sigorta sözleşmesinde kararlaştırılan 10.000,00 Tl maksimum tazminat tutarının üzerinde olduğu, bu nedenle dava tarihi itibari ile davacıya ödenecek tazminat tutarının 10.000,00 TL olduğu gerekçesi ile davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; sigorta teminatından öncelikli menfaat sahibi sigortalı değil dain-i mürtehin ... Bankası A.Ş olup öncelikli hak ve menfaat sahibinin ... Bankası A.Ş olduğu dikkate alınarak husumet itirazında bulunduğu, esas yönünden dava konusu sigorta teminatından yararlanabilmek için sigorta poliçesinde yer alan teminat dışı kalan hallerden birinin gerçekleşmemesi gerekirken somut olayda davacının yaptığı harcamalar teminat dışı kalan haller kapsamına girdiğini, nitekim sertifikanın beşinci sayfasında teminat dışı haller başlığı altında " işsizliğin öğrenildiği tarihten sonra yapılan aşırı/olağan dışı harcamalar" teminat dışında kaldığı, bu sebeple kredi kartı ekstrelerinde görülen harcamaların davacının kendisine ait olmadığı, kendisi dışındaki kişilerin SGK ve Bağkur ödemeleri yapmak suretiyle aşırı olağan dışı harcamalar yaptığından talebin reddedilmesi gerektiğini, ayrıca davalı şirket temerrüde düşmediğinden mahkemece faize hükmedilmesi yasaya aykırılık teşkil ettiğinden mahkeme kararının kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava taraflar arasında düzenlenen kredi kartı ödeme güvencesi sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.Dosya kapsamında, 27/12/2011 tarihinde tanzim edilen kredi kartı ödeme güvencesi sigortası sertifikasında davalının sigorta ettiren, davacının sigortalı olarak yer aldığı, sigorta başlangıç tarihi 24/11/2009 ,bitiş tarihi ise 24/11/2012 tarihi olup sigorta süresi 1 yıl olduğu, tarafların aksi bir görüş olmadığı ve kredi kartı harcaması devam ettiği sürece otomatik olarak yenileneceği kararlaştırılmıştır. Teminatlar bölümünde " teminat tutarı ekstre tarihindeki toplam kredi kartı borç tutarı ile ileriye yönelik vadelendirilmiş taksit tutarı toplamı kadar olduğu, teminatlar arasında " istek dışı işsizlik teminatı" ek teminat olarak yer aldığı, dain-i mürtehin olarak ... Bankası Yeniyol Şubesi gösterildiği görülmüştür. Sigorta kapsamında; sigortalının istek dışı işsiz kalması halinde, olay tarihinden önceki son hesap kesim tarihinde " sigortacıya bildirilen kredi kartı borç bakiyesi sigortacı tarafından sigorta tazminatı olarak ödenir. Hükmü yer aldığı, işbu sözleşmede belirtilen teminat bedeli minimum 20,00 TL maksimum 10.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, işsizlik teminatı tanımı " bir işyerinde çalışırken istem dışı olarak herhangi bir kasıt ve kusur olmaksızın işini kaybeden kişilere işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını özel şartlar kapsamında güvence altına alan ve sigortacılık tekniği ile hesaplanarak verilen bir teminat " olarak belirtilmiştir. Her ne kadar poliçe işsizlik sigorta poliçesi olarak tanınmakta ise borç ödeme sigortası olarak düzenlenen bir poliçedir. Davalı vekili istinaf nedenleri arasında dain-i mürtehin olarak ... Bankası Yeniyol Şubesi gösterildiği bu nedenle davacının davayı açmakta hak ve menfaati bulunmadığını iddia etmişse de ... Bankası Yeniyol Şubesi 15/03/2012 tarihli yazısında söz konusu poliçelerle ilgili işsizlik tazminat talebinin reddedilmesine ilişkin açılacak davaya dain-i mürtehin sıfatıyla muvafakat etmiştir. Davalı ... şirketinin, davacının tazminat talebi hakkında verilen cevabında ekstrelerde görülen harcamaların davacıya ait olmadığı ve davacının yaptığı harcamalar teminat dışı kalan haller kapsamına girdiğinden ödemenin yapılamayacağı bildirilmiştir. Somut olayda davacının ... Mobilya Şirketinde 24/02/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 1 yıl 10 ay 7 gün süreyle çalıştığı, davacının iş akdi 31/12/2011 tarihinde " uzun süreli durgunluk, sipariş yetersizliği" gerekçesiyle 4857 iş sayılı yasası uyarınca şirket tarafından fesih edildiği, fesih bildirimi 30/12/2011 davacıya tebliğ edildiği, davacının 05/01/2012 tarihinde İşkur'a kaydını yaptırdığı anlaşılmıştır. Poliçe kapsamında " sigortalının istek dışı işsiz kalması halinde olay tarihinden önceki son hesap kesim tarihinde sigortacıya bildirilen kredi kartı borç bakiyesi sigortacı tarafından sigorta tazminatı olarak ödeneceği ve sözleşmede belirtilen teminat bedelin maksimum 10.000,00 TL olduğu kararlaştırılmıştır. Bu itibarla sigortalının işsiz kaldığı iş akdinin fesih edildiği 31/12/2012 tarihinden önceki kredi kartı hesap kesim tarihi 27/12/2011 tarihli kredi kartı ekstre borcu 15.380,00 TL olduğu görülmüştür. Dava konusu olayda uyuşmazlığın davacının tazminat talebinin teminat dışında kalıp kalmadığının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Ne var ki mahkeme gerekçeli kararında bu hususta bir değerlendirme yapmamıştır. Sigorta poliçesinde de belirtildiği üzere " işsizliğin öğrenildiği tarihten sonra yapılan aşırı/olağan dışı yapılan harcamalar teminat harici bırakılmıştır. Davacı işsiz kaldığını 30/12/2011 tarihinde kendisine yapılan fesih bildirimi ile öğrenmiştir. Davalı, ekstrelerde görülen harcamaların davacıya ait olmaması ve aşırı/olağan dışı bulunması nedeniyle tazminat talebi reddedilmiş ise de sözleşme kapsamı uyarınca harcamaların davacının kendi ihtiyaçlarından kaynaklanması gerekmeyip sadece işsiz kaldığını öğrendiği tarihten sonra yapılan harcamaların aşırı/olağan dışı olması gerekmektir. Diğer bir ifadeyle davacının iyi niyet kurallarına aykırı hareket ederek hakkını kötüye kullanması gerekmektedir. Dosyaya sunulan tüm kredi kartı ekstreleri incelendiğinde davacının harcamalarının tamamı neredeyse SGK ve Bağkur ödemeleri oluşturduğu, davacının işsiz olmadığı dönemlerdeki harcamaları da bu ödemelerden kaynaklandığı, 25/10/2011 tarihli ekstre incelendiğinde geçmiş dönemden devredilen 6.792,33 TL tutar olduğu, dönem içerisinde SGK ve Bağkur prim ödemeleri yapıldığı, bu dönem içerisinde davacı tarafça borcun bir kısmı ödendiği, davacı tarafça yapılan ödemelerin yaklaşık 2.000,00 TL üstünde dönem içi harcama olduğu ve toplam 8.885,47 TL devrettiği, 27/11/2011 tarihli hesap ekstresinde ise devredilen tutarla birlikte aynı sekilde SGK pirim ödemeleri yapıldığı yine davalı tarafça borcun bir kısmı ödendiği, davacı tarafça yapılan ödemelerin yaklaşık 4.000,00 TL üstünde dönem içi harcama olduğu ve toplam 12.916,20 TL'nin devrettiği, işsiz kalmadan önceki son 27/11/2011 tarihli kredi kartı ekstresinde de davacı tarafça bir miktar ödemeler yapıldığı, aynı şekilde harcamaların SGK ve Bağkur prim ödemelerinden kaynaklandığı, davacı tarafça yapılan ödemelerin yaklaşık 2.500,00 TL üstünde dönem içi harcama olduğu ve ekstre tutarının 15.380,00 TL olduğu görülmüştür. Kredi kartı ekstrelerinde görüleceği üzere davacının işsiz kalmadan önceki yaptığı harcamaların tamamı neredeyse SGK ve Bağkur prim ödemeleri oluşturduğu, geçmiş dönemden devredilen tutarlar olduğu, her ay belli bir miktar ödemeler yaptığı ve ödediği miktarın yaklaşık 3.000,00 TL üstünde harcamalar yaptığı anlaşılmıştır. Sonuç itibarla kredi kartı ekstreleri incelendiğinde davacının işsiz kaldığını öğrendiği tarihten itibaren aşırı/olağan dışı harcaması bulunmadığı, harcamaların ve yaptığı ödemelerin önceki aylardan farkı olmadığı nitekim iyiniyet kurallarına aykırı hareket ettiği ispatlanamadığından davacının tazminat talebinin teminat kapsamında kaldığı kabul edilmelidir.Davalı vekili diğer istinaf nedeni olarak davalının temerrüde düşürülmediğinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğun iddia etmiştir. Dava genel anlamda Borç Ödeme Sigortasından kaynaklanmaktadır. Borç Ödeme Sigortası Genel Şartlarının B.2 maddesinde tazminat hakkı, rizikonun gerçekleştiği tarihte veya varsa bekleme süresinin bitiminden doğar, poliçe de daha kısa bir süre belirtilmedikçe poliçe özel şatlarında belirlenmiş tüm bilgi ve belgelerin sigortalı tarafından sigortacıya iletilmesini takip eden 30 iş günü içerisinde değerlendirilir ve bunu takip eden 5 iş günü içinde ödeneceği düzenlenmiştir. Davacı kendisinden istenilen evraklarla birlikte 13/02/2012 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurduğu, davalı 16/02/2013 tarihli yazı cevabı ile ekstrelerde görülen harcamaların davacıya ait olmaması nedeniyle tazminat talebini karşılamadığı ve ödeme yapmadığı anlaşıldığından faizin başlangıç tarihi olarak başvurunun reddedildiği tarihin esas alınması yerindedir. Mahkemenin gerekçeli kararında uyuşmazlığın konusunu oluşturan tazminat talebinin teminat kapsamında kalıp kalmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmamış olması hatalı ise de kararın sonuç itibariyle doğru olduğundan gerekçenin düzeltilmesi ile birlikte davalı vekilinin istinafının başvurusunun reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK' nın 353/1.b.2 Maddesi gereğince davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE,2- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 68,20 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 121,30 TL olmak üzere toplam 189,50 TL harcın davalının peşin olarak yatırdığı 442,18 TL'den mahsubu ile arta kalan 252,68 TL harcın talep halinde davalı tarafa iadesine,3-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadığından istinaf vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununu 353/1.b.2 ve 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/10/2019