T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/620 Esas
KARAR NO: 2020/2077
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/06/2017
NUMARASI: 2015/647 Esas, 2017/502 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/11/2020
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.08.2012 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalının davacı şirketten gümrük ve danışmanlık hizmeti alabilmek için Gebze .... Noterliği'nin .... yevmiye nolu ve 29.08.2012 tarihli vekaletname ile müvekkiline temsil yetkisi verildiğini, 11.09.2013 tarihine kadar hizmet verildiğini, davalının hizmet ilişkisi devam ederken ödemelerini aksatmaya başladığını, kendisinden ve tedarikçisinin hatasından kaynaklanan 17.07.2013 tarih ve ... sayılı 4.348,00 TL bedelli ve 29.06.2013 tarih ve 602483 sayılı 1.296,65 TL bedelli demuraj faturalarını taraflarına gönderilerek ödenmesini talep ettiklerini, bunun sonucu olarak müvekiklinin davalıya hizmet vermekten vazgeçtiğini, danışmanlık ücreti ile ihracat gümrük işlemlerinde yapılan harcamaların davalıdan talep edildiğini, 16.08.2013 tarihinde 6.338,76 TL'lik harcamalar için davalıya mutabakat gönderildiğini, davalının buna itiraz etmediğini, buna rağmen müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığından 27.09.2013 tarihinde Gebze .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlattıklarını, sözleşme uyarınca 2012 yılı danışmanlık ücretinin 550,00 TL olup, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları için toplam danışmanlık ücretinin 2.200,00 TL olduğunu, 2013 yılı aylık danışmanlık ücretinin 593,00 TL olup, toplam 3.558,00 TL olduğunu belirterek hizmet bedeli olan 6.794,44 TL'nin 12.09.2013 tarihînden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, gümrük işlemleri için sarf edilen 6.338,76 TL'nin icra takip tarihi olan 27.09.2013 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı-karşı davacı vekili cevap-karşı dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında danışmanlık hizmet sözleşmesinin bulunmadığını, dilekçe ekinde ibraz edilen sözleşmede de danışmanlık verildiğine dair hiçbir hüküm bulunmadığını, davacı firma ile daha önce de cari hesap mutabakatı konusunda pürüzler çıktığını, sebebininde davacı firmanın gümrük işlerindeki ihmalleri sebebiyle müvekkili şirket tarafından davacı firmaya iki adet demuraj faturası kesilmesinden kaynaklandığını, davacının faturalara itiraz ettiğini, işlemlerin askıya alındığını, müvekkil şirketin .... San. Ve Tic. A.Ş.'den tedarik etmiş olduğu ürünlerin 21.05.2013 tarihinde gümrük ambarlarına giriş tarihinden müvekkil şirketin uhdesine geçmesine kadar ki yasal gümrük prosedüründe davacıdan kaynaklı gecikme nedeni ile müvekkili şirketin zarara uğradığını, 21.05.2013 tarihinde ambara giren mallar hakkında 31.05.2013 tarihinde devir kararı alındığını, bu aşamada yaşanan 3 günlük gecikme için ... San. Ve Tic. A,Ş'ne 1.086,00 TL'lik demuraj faturası keşide edildiğini, 31.05.2013 Tarihinden itibaren devam eden süreçte 06.06.2013 tarihinde Tarım İl Müdürlüğünün görevlendirme yaptığını, normalde 01-02 haziran tarihlerinin hafta sonuna denk geldiği ve başvuru halinde 2 gün içerisinde görevlendirme yapıldığı takdirde 04.06.2013 tarihinde bu işlemin bitmesi gerekirden bu İşlemde 2 gün gecikildiğini, bu tarihten itibaren normal şartlar altında 10.06.2013 tarihinde davacı tarafça yapılması gereken avans başvurusunun müvekkiline 12.06.2013 tarihinde yapıldığını, müvekkil şirketin o tarihte yaklaşık 10,000,00 TL cari alacaklı olmasına karşılık davacı tarafça avans yatırılmadığı gerekçesiyle 18.06.2013 tarihine kadar beklenildiğini, o tarihte avans yatırıldıktan sonra İl Kontrol Laboratuarına ödeme yapıldığını, davacının haksız olarak 7 gün gecikmeye neden olduğunu, 18.06.2013 tarihinde yapılan ödemeden sonra 2-3 gün içerisinde çıkması gereken analiz raporunun 24.06.2013 tarihinde çıktığını, bu aşamada da davacının 4 gün gecikmeye neden olduğunu, davacıdan kaynaklanan nedenlerle toplam 13 gün gecikme yaşandığını, bu nedenle davacıya 4.348,00 TL demuraj faturası kesildiğini, davacının ödemediğini belirterek davanın reddine, karşı davalarının kabulü ile, demuraj bedellerinin davacı-karşı davalı firmadan ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davacı-karşı davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşme gereğince hem danışmanlık hemde iş sebebi ile yaptığı harcamadan kaynaklı davalı şirketten alacaklı olduğunu, davalı-davacının iddialarının yerinde olmadığını, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını belirterek karşı davanın reddine, asıl davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince; iddia, savunma ve bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında danışmanlık konusunda bir sözleşmenin bulunmadığı, cari hesap karşılaştırma belgesine göre davacının davalıdan 6.339,07 TL alacaklı, davalının ticari defter ve belgelerine göre davalının davacıya 6.239,07 TL borçlu gözüktüğü, gümrükteki gecikmenin davacı-davalıdan kaynaklı olmadığı gerekçesi ile 1-Davanın Kısmen Kabulüne, Davalı borçlunun Gebze ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, 6.239,07 TL üzerinden takibin devamına, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren alacağa avans faizinin uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı borçlu itirazında haksız ve kötüniyetli olduğundan takip konusu asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, 2-İtirazın iptali ile birlikte davacı tarafından danışmanlık ücreti istemi de mevcut olduğundan bu talebe yönelik davanın reddine, 3-Davalı karşı davacının subut bulmayan davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı-davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen gümrük hizmetleri sözleşmesi gereğince ödenmeyen 6.338,76 TL gümrük harcamaları ve 6.794,44 TL danışmanlık ücreti olmak üzere toplamda 13.133,20 TL’nin tahsili amacıyla Gebze ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip talebinde bulunulduğunu, davalı şirketin süresinde itiraz etmesi üzerine itirazın iptali ile asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesi talepli dava açıldığını, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre davalı tarafın borcunun 6.338,76 TL iken kabulde bu rakamın dikkate alınmadığını, sözleşme gereğince müvekkili şirketin danışmanlık ücretine hak kazandığını, ret kararının doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı- karşı davacı istinaf dilekçesinde; davacının açmış bulunduğu davada alacak talebinde bulunduğunu, mahkemece 17.10.2014 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında da uyuşmazlığın bu şekilde tespit edildiğini, karşı dava da ise davacı-davalıdan gümrük işlemlerindeki gecikme sebebi ile toplam 5.644,65 TL alacak talebinde bulunulduğunu, mahkemece davacının talebinin dışına çıkılarak itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedildiğini, davacının cari hesap alacağının bulunmadığını, mahkemece davacının alacak miktarının 6.239,07 TL olarak kabul edildiğini, oysa müvekkili şirketin ticari defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişinin belirlediği gibi müvekkil şirketin ticari kayıtlarında 6.239,07 TL alacak bulunduğunu, ancak düzenlenen ve karşı davaya konu edilen 5.644,65 TL fatura bedeli düşüldükten sonra kalan 594,08 TL'nin davacı-davalıya ödendiğini, dolayası ile alacak miktarının 6.239,07 TL-594,08 =5.644,99 TL olduğunu, Gümrük müşaviri bilirkişinin 4.348,00 TL demuraj bedelindeki gecikmenin davalıdan kaynaklandığı kabul ettiğini, müvekkilinin davacı nezdinde yeterli avansının bulunduğunu, davanın kusuru ile 13 günlük gecikmeden sorumlu olduğunu, davacı-davalının müvekkil şirket tarafından ödenen 1.296,65 TL demuraj faturasından da sorumlu olduğunu, mahkemenin karşı davanın reddi yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığını, demuraj faturası ile ilgili alınan bilirkişi raporunda çelişkiler bulunduğunu belirterek davacının davasının tümden reddi ile karşı davamızın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili, karşı dava ise davacı-davalının hizmet kusurundan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Davacı-davalı ile davalı-davacı arasında gümrük konusunda hizmet ilişkisi bulunduğu yanlar arasında çekişmesiz olup, uyuşmazlık, taraflar arasında ayrıca danışmanlık sözleşmesi bulunup bulunmadığı, davacı-davalının sözleşme gereğince davalı-davacı adına harcama yapıp yapmadığı, danışmanlık ücretine hak kazanıp kazanmadığı, gümrük işlerinde davacı-davalının hizmetten kaynaklı kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.Gebze... İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacı-davalının, davalı-davacı aleyhinde 27.09.2013 tarihinde dayanak gümrük hizmetine ilişkin yapılan ödemeler gereğince 6.338,76 TL üzerinden takip başlattığı anlaşılmıştır. Mahkemece uyuşmazlık konularında bilirkişi raporu alınmıştır. Mali müşavir tarafından düzenlenen 16.04.2015 tarihinde UYAP'a taranan raporda; davacı tarafından ibraz edilen sözleşmede davalının imzasının bulunmadığı, davacı-davalının ticari defter ve belgelerine göre 25.09.2012 tarihinden 27.06.2013 tarihleri arasından oluşan borç bakiyesinin 6.338,76 TL olduğu, 10.09.2013 tarihinde düzenlenen 088468 ve 088469 nolu sözleşmeden dolayı danışmanlık ücreti faturası kesilmesinden dolayı cari muavin hesap bakiyesinin 07.10.2013 tarihinde davalı tarafından yapılan 594,08 TL havale ile carı hesap borcunun 12.539,12 TL olduğu, dosya İçinde sunulan davacı ve davalı tarafın tutmuş oldukları cari hesap karşılaştırılması sonucu 27.06.2013 tarihinde davacı tarafın tutmuş olduğu cari hesap ekstresi bakiyesinin 6.338,76 TL davalının borçlu olduğu, davalı tarafın tutmuş olduğu cari hesap ekstrası bakiyesinin 6.238,73 TL davacının alacaklı olduğu, cari hesap ekstre farkının 100,01 TL olduğu belirtilmiştir. Gümrük konusunda uzman bilirkişi 08.06.2016 tarihli raporunda; davacının dayanağı sözleşmede davalının imzasının bulunmadığı, 1.296,65 TL'lik demuraj faturasının oluşmasına davacının sebebiyet vermediği, 4.348,00 TL'lik demuraj faturasında ise; geminin 21.05.2013 tarihinde varış yaptığı Beşel tarafından devir işlemlerinin 10 günde tamamlanarak free time süresinin 10 gününün Beşel tarafından kullanıldığı, devir kararının ardından davacının 03.06.2013 tarihinde gecikmeden tarım için başvuru yapmasına rağmen İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne yatırılması gereken 6.721,16 TL'lik iş avansı için taraf muhasebelerinin muhalefeti sebebiyle tarım ödemesinin 6 gün gecikmeyle yattığı, tarım uygunluk işlemlerinin 24.06.2013 tarihinde tamamlandığı, 17.06.2013 tarihli muhasebe dökümlerinin incelenmesi sonucu Tayaş'ın 10.475,66 TL alacaklı, Subaşı Gümrük Müşavirliği'nin 10.375,97 TL borçlu olduğunun görüldüğü, İş avansının yatmasının ardından tarım uygunluk yazısının 4 günde çıktığı, bu çerçevede gecikme konusu işlemle ilgili 21 günlük free time (bedelsiz) süresinin 10 gününün Beşel tarafından sarf edildiği, taraflar arasında cari hesap anlaşmazlığı nedeniyle tarım uygunluk işlemlerinin 21 gün gecikmeli tamamlandığı oluşabilecek demuraj masraflarının yansıtılması noktasında gerek hizmet sözleşmesinde gerekse vekaletnamede herhangi bir hükme rastlanmamış olmakla birlikte dava konusu demuraj faturasının oluşmasına sebebiyet veren gecikmenin Subaşı Gümrük Müşavirliği'nden kaynaklandığı sonucuna ulaşılsa da free time süresinin 10 gününün Beşel tarafından sarf edildiği ve gümrük işlemlerinin olağan akışı süresinde devir işlemlerinin 3 ila 5 gün arasında tamamlanabileceği göz önüne alındığında Subaşı Gümrük Müşavirliği'ne sağlıklı bir şekilde işlem tahsis edecek süre verilmediği ifade edilmiştir.Tüm dosya kapsamına nazaran; somut uyuşmazlıkta davacı-davalının talebinin alacak istemine ilişkin olduğu, mahkemece ön inceleme duruşmasında da uyuşmazlığın alacak alarak nitelendirildiği, buna rağmen usul ve yasaya aykırı olarak davacı-davalı yönünden itirazın iptali hükmü oluşturulduğu, davacı-davalının dayanağı sözleşmede davalı-davacının imzasının bulunmadığı, davacı-davalının danışmanlık ücret sözleşmesi konusunda ispat vasıtası getirilemediği, davalı-davacının ticari defterlerine göre davacı-davalıya 6.239,07 TL borçlu gözüktüğü, bu miktar kadar davacı-davalının, davalı-davacıdan alacaklı olduğu, 1.296,65 TL'lik demuraj faturasının oluşmasında davacı-davalının kusurunun bulunmadığı, her ne kadar bilirkişi raporunda, 4.348,00 TL'lik demuraj faturasında davacı-davalıya yeterli sürenin verilmediğinden bahsedilmişse de; aynı bilirkişi raporunda işlem tarihi itibari ile davalı-davacının davacı-davalı nezdinde 10.375,97 TL avansının bulunduğunun tespit edildiği, bu durumda davacı-davalının avansa rağmen davalı-davacının yeniden avans istemek suretiyle süreci kusuru ile uzattığı, hizmetin kusurlu verilmesi durumunda iş sahibinin tazminat talep edebileceği, avans yüzünden davacı-davalının 6 günlük gecikmeden sorumlu olduğu, 10 günlük sürenin dava dışı şirket tarafından kullanılmış olması sebebi ile 4.348,00 TL'lik fatura için 11 gün üzerinden 6 günlük gecikmeye karşılık gelen 2.371,00 TL'den davacı-davalının sorumlu olduğu, davacı-davalının istinaf gerekçelerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkeme kararının kaldırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davacı-davalının istinaf başvurusunun REDDİNE,2-Davalı-davacının istinaf başvurusunun KABULU İLE, HMK'nun 353/1b-2 maddesi uyarınca Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/647 Esas, 2017/502, 07/06/2017 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,3-A)Davacı-davalının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 6.239,07 TL'nin 27.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı-davacıdan alınarak davacı-davalıya verilmesine, davacı-davalının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 426,19 TL harcın davacı-davalı tarafından yatırılan 224,30 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 201,89 TL harcın davalı-davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davacı-davalı tarafından yatırılan 224,30 TL harcın davalı-davacıdan alınarak davacı-davalıya verilmesine,Davacı-davalı tarafından yapılan 24,30 TL başvurma harcı, 122,00 TL tebligat gideri, 1.070,00 TL bilirkişi ücreti, 143,80 TL diğer giderler olmak üzere toplam 1.360,01 TL yargılama giderinden kabul-ret oranına göre taktiren 646,08 TL'sinin davalı-davacıdan alınarak davacı-davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı-davalının kendi üzerinde bırakılmasına,Davacı-davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı-davacıdan alınarak davacı-davalıya verilmesine,Davalı-davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine,Karar kesinleştiğinde HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının taraflara iadesine,B)Davalı-davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 2.371,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine, davalı-davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 161,96 TL harcın davalı-davacı tarafından yatırılan 97,00 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 64,6 TL harcın davacı-davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davalı-davacı tarafından yatırılan 97,00 TL harcın davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine,Davacı-davalı tarafından yapılan ayrıntısı uyapta yazılı 500,00 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranı üzerinden taktiren 235,00 TL yargılama giderinin davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı-davacının kendi üzerinde bırakılmasına,Davalı-davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 2.371,00 TL vekalet ücretinin davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine,Davacı-davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesap edilen 3.273,00 TL vekalet ücretinin davalı-davacıdan alınarak davacı-davalıya verilmesine,Karar kesinleştiğinde HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının taraflara iadesine,İstinaf Giderleri Yönünden;1-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 148,60 TL olmak üzere toplam 232,10 TL harcın davacı-davalı tarafça peşin olarak yatırılmış olan 117,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 115,00 TL harcın davacı-davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 148,60 TL olmak üzere toplam 232,10 TL harçtan davalı-davacı tarafça peşin olarak yatırılmış olan 223,65 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8,45 TL harcın davacı-davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı-davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı-davacı tarafından peşin yatırılan istinaf harçları toplamı 223,65 TL ile 46,90 TL tebligat/posta gideri olmak üzere toplam 270,55 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranı üzerinden taktiren 135,00 TL'sinin davacı-davalıdan alınarak davalı-davacıya verilmesine, bakiyesinin davalı-davacının kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-2 bendi ve aynı Kanunun 362/1.a maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.26/11/2020