T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1534 Esas
KARAR NO: 2024/153
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 23/03/2023
NUMARASI: 2021/293 Esas, 2023/258 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 01/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkette işçisi ...'ın 05.03.2012 tarihinde işyerinde çalışmakta iken forklift aracının geri gelirken sol bacağının üzerinden geçmesi ile iş kazası geçirdiğini ve sol bacağında kalıcı hasar meydana geldiğini, bu kaza neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sigortalı işçiye kaza nedeniyle yapmış olduğu ödemeleri Manisa 3. İş Mahkemesi'nin 2017/296 E. 2019/120 K. Sayılı dosyası ile müvekkili şirketten talep ettiğini, Manisa 3. İş Mahkemesi'nin 2017/296 E. 2019/120 K. Sayılı dosyası kararı gereğince müvekkili şirketin Sosyal Güvenlik Kurumuna 62.862,33 TL tazminat ödediğini, iş bu kaza sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenen 62.862,33 TL tazminatın işleyecek ticari faiz ile birlikte sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sağlanan güvencenin; poliçe teminatları kapsamında kalmak kaydı ile poliçe limitleri ile sınırlı olarak sadece ... San. Ve Dış T. Ltd. Şti.'nin poliçede bildirilen faaliyet adresinde çalışan işçileri için ve sadece poliçede bildirilen faaliyet adresinde meydana gelecek olaylar yönünden, sigortalı şirketin (varsa) kusuru oranında geçerli olduğunu, poliçedeki özel şart gereği; "İşbu poliçe tahtında bir hasar tediyesi yapılabilmesi için tazminat ödenmesini icap ettiren hadisenin poliçe müddeti içinde olması ve bu hasarın en geç poliçe müddeti ve/veya poliçe bitim tarihini takip eden 12 ay içinde sigorta şirketine ihbar edilmesi şarttır. Bu müddetin bitiminden sonra yapılacak ihbarlar dolayısı ile, talebe konu olan, herhangi bir mesuliyet kalmayacaktır." denildiği, davacı yan tarafından, ödeme talep edilen Manisa 3.İş Mahkemesi 2017/296 E. Sayılı dosya kapsamında müvekkili şirkete herhangi bir ihbar yapılmadığını, müvekkili şirketin işbu dava ile taleplerden haberdar olduğunu, dava konusu olay tarihinin 05.03.2012 olduğunu, davacı yan tarafından poliçe özel şartı gereğince en geç poliçe müddeti ve/veya poliçe bitim tarihini takip eden 12 ay içinde müvekkili sigorta şirketine ihbar edilmemiş olduğundan müvekkili şirketin dava konusu taleplerden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; iş kazasının 05/03/2012 tarihinde meydana geldiği, iş kazasının tarihinin sigorta örtüsü altında kaldığı ancak tazmin klozu gereğince poliçe bitiş tarihi olan 04/10/2012 tarihine kadar ve bitiş tarihinden itibaren 12 ay sonrası olan 04/10/2013 tarihine kadar kazanın/hasarın ihbar veya ihtarının yapılmadığının dosya kapsamında sabit olduğu, davalının poliçe kapsamında mesuliyetinden bahsedilebilmesi için iş yerinde meydana gelecek rizikonun en geç poliçe bitim tarihinden itibaren 12 ay içinde sigorta şirketine ihbar edilmesi gerektiği, bu şart gerçekleşmeden poliçe tahtında davacının talepte bulunamayacağı, bu müddet bitiminden sonra yapılacak ihbarlar dolayısıyla davalının talebe konu olan herhangi bir mesuliyetinin kalmayacağı, 05/03/2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu malul kalan dava dışı işçi ...'ın maluliyetine ilişkin olarak, davaya konu olayın davacı tarafından davalı .. Sigorta AŞ.'a, (poliçe bitim tarihinden 04/10/2012 itibaren 12 aylık süre içerisinde) en geç 04/10/2013 tarihine kadar ihbar veya ihtar yapıldığına ilişkin dava kapsamında delil olmadığı, süresinde ihbar yapmayan davacının davalı şirketten poliçe kapsamında talep hakkı kalmayacağı, ezcümle davaya konu olayın süresi içerisinde davalı sigorta şirketine ihbar edilmemesi sebebiyle davacının SGK’ya ödemiş olduğu rücu alacağından, davalı ... Sigorta AŞ.'nin sorumluluğu bulunmadığı, davacı her ne kadar itiraz dilekçesinde Manisa 1. İş Mahkemesinin 2017/38Esas sayılı dosyasında davalının hasardan haberdar olduğunda bahsetmiş ise de ilgili dosyanın incelenmesinde davalı sigorta şirketi her ne kadar ihbar olunan olarak dosyada yer alsa da davanın açılış tarihinin 02/02/2017 olduğu, dolayısıyla dava tarihi nazara alındığında dahi davacının süresinde ihbar şartını yerine getirmediğinin sabit olduğu gerekçesi ile bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davalı sigorta şirketini kazadan haberdar ettiğini, ihbar yükümlülüğünü sözleşmeye uygun yerine getirdiğini, davalının Manisa 1 İş Mahkemesi'nin 2017/38 E-2022/163 K sayılı dosyasında ihbar olunan olarak dosyada yer aldığını, poliçede yer alan tazmin klozu maddesinin genel işlem koşulu olduğunu ve sigorta şirketi tarafından tek taraflı irade ile konulmuş olduğundan geçersiz olduğunu, söz konusu ödenen tazminatın poliçe kapsamında olduğunu, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından tazmini gerektiğini, müvekkili şirketin, poliçede ve genel şartlarda belirtilen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, primlerini zamanında yatırdığını, zamanında yapılan bildirime rağmen ve diğer bütün şartlar gerçekleşmişken davalının, zararın tazmininden imtina etmesinin poliçe ve genel şartlar hükümlerine, dahası kanun hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirketin söz konusu kaza sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapmış olduğu ödemeye işletilecek ticari faiz ile birlikte taraflar arasında imzalanan poliçe hükümleri gereğince müvekkili tarafından ödenen bedelin davalı sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, meydana gelen iş kazası sebebiyle dava dışı işçinin yaralanması neticesinde dava dışı SGK'nın yapmış olduğu ödemeyi Mahkeme kararı gereğince davacıdan tazmin etmesi üzerine, davacının yapılan ödemeyi İşveren Mali Mesuliyet Sigortası çerçevesinde davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dosya kapsamında yer alan ve davacı ile ... sigorta şirketi arasında düzenlenen ... numaralı işveren mali mesuliyet sigorta poliçesinin 04.10.2011 başlangıç 04.10.2012 bitiş tarihli olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında, 05.03.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası ile davaya konu bu olayın ... numaralı İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında kaldığı ve davacının dava dışı SGK'ya Mahkeme kararı gereğince ödeme yaptığı konusunda bir uyuşmazlığın bulunmadığı anlaşılmıştır. İstinafa konu uyuşmazlığın taraflar arasındaki sigorta poliçesindeki tazmin klozu kapsamında davacının süresi içinde ihbar şartını yerine getirip getirmediği, tazmin klozu maddesinin genel işlem koşulu niteliğinde olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır. Manisa 3. İş Mahkemesi'nin 2017/296 Esas sayılı kararının incelenmesinde, davacısının Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, davalıların ... Teknik Malz. Ltd. Şti ve ... San ve Tic Ltd. Şti. olduğu, davacı SGK'nın 05/03/2012 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde % 13.1 oranında malul kalan ...'a tahsis dosyasından peşin değerli gelir bağlandığı, tedavi gideri eczane harcaması ve geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğinden bahisle toplam 48.636,27-TL kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep edildiği, Mahkemece, kusur oranına göre 37.495,00-TL kurum zararının faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın 12/06/2019 tarihinde kesinleştiği, dosyada mevcut ... Bankası AŞ.'a ait 08/08/2019 tarihli hesap belgesi incelendiğinde, hukuk icra borcu açıklamalı olarak davacının SGK’ya 08/08/2019 tarihinde 62.862,33 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. ... numaralı İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi, Tazmin Klozu:“İş bu poliçe tahtında bir hasar tediyesi yapılabilmesi için tazminat ödemesini icap ettiren hadisenin poliçe müddeti içinde olması ve bu hasarın en geç poliçe müddeti ve/veya poliçe bitim tarihinden itibaren 12 ay içinde sigorta şirketine ihbar edilmesi şarttır. Bu müddetin bitiminden sonra yapılacak ihbarlar dolayısıyla talebe konu olan herhangi bir mesuliyet kalmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Davacı taraf, yukarıda belirtilen tazmin klozunun genel işlem koşulu niteliğinde olması nedeniyle geçersiz olduğunu iddia etmiştir. "Taraflar tacir olup 6102 sayılı TTK’nun 18/2. maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Her ne kadar 6098 sayılı TBK’nun 20 ila 25. maddeleri arasında düzenlenmiş olan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler tacirler yönünden de uygulanabilirse de, TTK 18/2. maddesi hükmü karşısında tacirler bakımından genel işlem koşullarının uygulanıp değerlendirilmesinde her somut olayın özelliğine göre daha dikkatli davranılması gerekmektedir" (Yargıtay 17. HD'nin 2017/1825 Esas, 2018/6690 Karar sayılı kararı) Somut olayda sözleşmenin tazmin klozu maddesinde yer alan bu hüküm, tacirler arasındaki sözleşmenin niteliği göz önüne alındığında tacir olan davacı yönünden ekonomik yıkım yaratacak düzeyde olmayıp, ortada genel işlem koşullarına aykırılık teşkil edecek bir husus bulunmadığından davacının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Davacının bir diğer istinaf sebebi ise, davalı sigorta şirketini kazadan haberdar ettiğini ve ihbar yükümlülüğünü sözleşmeye uygun yerine getirdiğini, davalının Manisa 1. İş Mahkemesi'nin 2017/38 Esas sayılı dosyasında ihbar olunan olarak yer aldığını belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Manisa 1. İş Mahkemesi'nin 2017/38 Esas sayılı dosyasında davacı ... tarafından 05/03/2012 tarihinde işyerinde çalışırken forklift aracının sol bacağının üzerinden geçmesi suretiyle iş kazası meydana geldiği, davalı işverence iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli önlemlerin alınmadığından bahisle asıl işveren davalı ... Sanayı Ve Ticaret Ltd.Şti aleyhine maddi manevi tazminat davası açıldığı, davalı şirket tarafından davanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiği anlaşılmıştır. Manisa 1.İş Mahkemesi 2017/38 E. Sayılı dosyasında davacının taraf olmadığı ve iş bu davaya konu dava dışı SGK'ya yapılan ödeme ile dava konusunun bir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.Somut davaya dayanak ödemeye esas teşkil eden ve dava dışı SGK tarafından davacı aleyhine açılan Manisa 3. İş Mahkemesi'nin 2017/296 Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılmış bir ihbar bulunmamaktadır. Sigorta sözleşmesinin tazmin klozuna ilişkin maddesinde; iş bu poliçe tahtında bir hasar tediyesi yapılabilmesi için tazminat ödemesini icap ettiren hadisenin poliçe müddeti içinde olması ve bu hasarın en geç poliçe müddeti ve/veya poliçe bitim tarihinden itibaren 12 ay içinde sigorta şirketine ihbar edilmesi şart olduğu belirtilmiş ise de, hasar sonucunda sigorta ettirenin tazminat ödemeye mahkum olup olmayacağı belli olmadığından, riskin gerçekleştiği tarihin, Manisa 3. İş Mahkemesi'nin 2017/296 Esas sayılı davanın dava tarihi olduğu değerlendirilmiş, ancak davacının, riskin gerçekleştiği değerlendirilen iş bu davanın dava tarihi olan 24/10/2017 tarihinden itibaren 12 ay içinde dahi davalı sigorta şirketine herhangi bir ihbarda bulunmadığı görülmüştür. Belirtilen nedenlerle davaya konu riskin süresi içerisinde davalı sigorta şirketine ihbar edilmemesi sebebiyle davacının SGK’ya yaptığı davaya konu ödemeden davalı ... Sigorta AŞ.'nin sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla eldeki davada dava tarihi nazara alındığında davacının süresinde ihbar şartını yerine getirdiğini ispat edemediği anlaşılmakla ilk derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan sebeplerle, ilk derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 bentleri gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/293 Esas, 2023/258 Karar ve 23/03/2023 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.075,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 647,40 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.01/02/2024