T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1445 Esas
KARAR NO: 2024/29
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2019
NUMARASI: 2018/335 Esas, 2019/1068 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ... arasında 01/03/2011 yılında davalı kurumun Gümüşhane İl Müdürlüğü Sorumluluk alanında Sayaç okuma- bildirim/ fatura tebliğ hizmet alım sözleşmesi imzalandığını ve bu işin kesin teminatı olarak Sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca 45.000,00-TL 'lik kesin teminat verilmesinin kararlaştırıldığını, yine taraflar arasında aynı tarihte Gümüşhane ili sorumluluk alanında; 2. İhtarname dağıtım, enerji kesme-açma hizmet alım sözleşmesinin imzalandığını, bu işin kesin teminatı olarak Sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca 20.000,00-TL ' lik kesin teminat verilmesinin kararlaştırıldığını, ... Elektrik Şirketinin bu iki sözleşmenin kesin teminatı olarak; ... T.A.Ş. Gaziosmanpaşa /Ankara Şubesi'nin talimatı ile Merkez Şube tarafından, 02/02/2011 tarih, ... nolu, 65.000,00-TL'lik teminat mektubunun verildiğini, davacı şirketin aldığı işi süresi içerisinde başladığını, 31/03/2012 tarihinde de sona erdirdiğini, davalı şirketin bir borç bulunmamasına rağmen teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve tazmin talebinde bulunduğunu ve ... Gaziosmanpaşa Şubesi'nden 02/01/2018 tarihinde 65.000,00-TL'yi tahsil ettiğini, bu durumun müvekkiline banka tarafından ihtarname ile bildirildiğini, davalının haksız tahsilat nedeniyle 65.000,00-TL sebepsiz zenginleştiğini, haksız olarak paraya çevrilip tazmin edilen teminat mektubu bedeli olan 65.000,00-TL'nin banka reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işi sözleşme ve eklerine uygun şekilde ifa ettiğini ortaya koyması ve müvekkili şirkete karşı hiçbir borcunun bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının "SGK' dan ilişiksiz belgesi getirmesi" halinde teminatın iade edileceğinin açık olduğunu, aksi takdirde müvekkilinin bu nedenle 3. kişilere ve idareye ödeme yapma riski devam ettiğinden mektubu uhdesinde tutmaya devam edeceğinin açık olduğunu, belirtilen koşullar gerçekleşmeden teminatın iade edilmesinin mümkün olmadığının sözleşme hükümleri ile ortada olduğunu, davacının SGK ' dan ilişiksiz belgesinin getirilmediğini, davacının teminat mektubunun iade koşullarının gerçekleşmediğini, davacının teminat mektubunun süresini uzatmadığından, müvekkilinin riski devam etmesine rağmen mektubu tazmin etmediği durumda teminat mektubunun hükümsüz hale geleceğini, mektubun paraya çevrilmesinin haklı ve hukuki olduğunu belirterek davanın reddini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; taraflar arasında 25/01/2011 tarihli ... Sayaç Okuma ve Bildirim/Fatura Tebliğ Hizmet Alım Sözleşmesi ile aynı tarihli ... 2.İhbarname Dağıtımı, Enerji Kesme-Açma Hizmet Alım Sözleşmesi'nin yapıldığı, davacının davalıya birinci sözleşme kapsamında 45.000,00-TL; ikinci sözleşme kapsamında 20.000,00-TL olmak üzere toplam 65.000,00-TL lik 02/02/2011 tarihli kesin teminat mektubunu verdiği, her iki sözleşmenin 12.3 maddelerinde kesin teminat mektubunun iadesi ve tazmin şartlarının düzenlendiği, buna göre; taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirildiğinin, davacının sözleşme kapsamında davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişkisiz belgesinin getirilmesinin akabinde, garanti süresi öngörülen hallerde teminat tutarının yarısının, garanti süresi dolduktan sonra kalan yarısının iade edileceği, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise teminat mektubunun işin bitiminden bir yıl sonra iade edileceği; davacının sözleşme konusu iş nedeniyle davalıya ve SGK'ya olan borçları ile ücret veya ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kabul tarihine veya garanti bitim süresine kadar ödenmemesi halinde kesin teminatın paraya çevrilerek bu borçlara mahsup edileceği ve kalanın davacıya iade edileceği hususlarının düzenlendiği hususlarında tartışma bulunmadığı, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/336 esas sayılı dosyası kapsamında taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, yine davacının SGK'ya prim borcunun da bulunmadığı, davalı tarafça dava konusu her iki sözleşmenin 12.3.3 maddelerinde düzenlenip, teminat mektubunun nakde çevrilmesine dayanak teşkil ettiği savunulan borç kalemlerinin(SGK borçları, ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni kesintiler) varlığına dair delillerini aksi yönde herhangi bir delil sunulmadığı gibi, teminat mektubunun uzatılması talepli 03/11/2017 tarihli yazının davacıya tebliğ edildiğini gösterir herhangi bir delil de ibraz edilmediği, buna göre davalı tarafından taraflar arasındaki her iki sözleşmenin 12.3.3 maddesi kapsamında şartları oluşmamasına rağmen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiği gerekçesi ile davanın kabulüne 65.000,00-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont ( avansı aşmamak kaydı ile) faizi ile birlikte davalıdan tahsili davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkili şirketin 03.11.2017 tarihli ve 509 sayılı yazısının, davacı şirkete tebliğ edildiğini ve bu yazının tebliğ edildiğine ilişkin belgenin süresi içinde dosyaya sunulduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından hatalı karar verildiğini, teminat mektubunun iadesinin, SGK ilişiksiz belgesinin müvekkili şirkete sunulması halinde mümkün olduğunu, ancak yargılama sırasında ortaya çıkan SGK ilişiksiz belgesinin müvekkili şirkete sunulmadığını, dava ikame edildiği sırada müvekkili şirketin, teminatı iade etmemekte haklı olduğunu, müvekkili şirketin, SGK ilişiksiz belgesinden yargılama sırasında haberdar olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu Gümüşhane İl Müdürlüğü’nün 02.08.2013 tarihli yazısını müvekkili şirkete sunduğunu iddia eden davacının, bu iddiasını belgelerle ispatlaması gerektiğini, davacının huzurdaki dava ikame edilmeden önce anılan SGK ilişiksiz belgesini müvekkili şirkete ibraz ettiğine dair hiçbir delil, yazı, ihtarname vs bulunmadığını, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumu Gümüşhane İl Müdürlüğü’ne talep edilen müzekkerenin yazılmadığını, eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılması gerektiğini, ilk derece mahkemesinin bu hususta taraflar arasında devam eden 2018/336 E. sayılı dosyada yapılan bilirkişi incelemesinin yeterli olduğunu ifade ederek söz konusu rapor doğrultusunda hüküm kurduğunu, oysa ki 2018/336 E. sayılı dosyada düzenlenen bilirkişi raporuna taraflarınca itiraz edildiğini, kesinleşmiş bir bilirkişi rapor bulunmadığını, anılan raporun teminatın iadesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi bakımından da hatalı olduğunu belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava; hizmet sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektubunun tazmin edilmesi nedeniyle tazmin edilen bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında; 25/01/2011 tarihli ... Sayaç Okuma ve Bildirim/Fatura tebliğ hizmet alımı ve ... 2.İhbarname Dağıtımı, Enerji Kesme-Açma Hizmet alımı sözleşmesinin varlığı, bu sözleşmeler kapsamında davacı yüklenici tarafından davalı işverene verilen, dava konusu 02.02.2011 tarihli muhatabı davalı şirket olan teminat mektubunun ... A.Ş. tarafından düzenlendiği, bedelinin 65.000,00-TL olduğu, banka tarafından yargılama aşamasında verilen cevabı yazıya göre 02.01.2018 tarihinde tazmin edildiği konularında herhangi bir uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık; taraflar arasındaki ... Sayaç Okuma ve Bildirim/Fatura Tebliğ Hizmet Alım Sözleşmesi ile ... 2.İhbarname Dağıtımı, Enerji Kesme-Açma Hizmet Alım Sözleşmesi(özellikle sözleşmelerin 12. maddesi) kapsamında davacı tarafça davalıya verilen 65.000,00-TL'lik kesin teminat mektubunun davalı tarafından haksız olarak nakde çevrilip çevrilmediği, davacının teminat mektubu bedelini iade alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinin 12.3 maddesinin kesin teminatın geri verilmesi başlığı altında 12.3.1.bendinde, taahhüdün, sözleşme ve ekte bulunan hükümlere uygun olarak yerine getirildiği, yüklenicinin bu işten dolayı herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten ve Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların, alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı işin bitiminden bir yıl sonra yükleniciye iade edileceğine yer verilmiştir. Dosya kapsamına bir örneği sunulan ve taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklı farklı bir teminat mektubunun haksız olarak nakte çevrildiğinden bahisle davacı tarafından açılan alacak davasının yürütüldüğü İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/336 esas sayılı dosyasından alınan 30/10//2019 tarihli bilirkişi raporu özetle; davalı şirketin 2011-2014 yıllarına ait ticari defterlerinin fiziki defter, 2015 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin ise GİB elektronik Defter olduğu, 2011-2013 yıllarına ait kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defter sayfalarına ulaşılamadığı, ancak diğer defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defter beratlarının yasal süresinde sisteme yüklendiği, defterlerin usulüne uygun tutulduğu,, dolayısı ile 2011 ve 2013 yıllarına ait kapanış tasdikine ulaşamadıkları defterlerin niteliği hususundaki kararı mahkemeye ait olduğunu, diğer yıllara ait ticari defterlerin T.T.K. Hükümlerine göre davalı lehine delil olma özelliğine sahip olduğunu, davalı tarafça, davacının sunmuş olduğu iki adet teminat mektubunun (90.000,00+60.000,00=155.000,00-TL) 02/01/2018 tarihinde tazmin edildiğini, davacının teminat mektuplarının tazmin etmesi hususunda davacı tarafın SGK ilişiksizlik belgesi sunmadığı iddiasının aksine Artvin Sosyal Güvenlik Kurumunca davalıya hitaben 28/05/2012 tarihinde ... sayı ile düzenlenmiş " Teminat İadesi" konulu ilişiksizlik belgesinin dava dosyası içerisinde görüldüğünü, davalı tarafça tazmin edilen teminat mektuplarının davalı ticari defterlerinde davacı cari hesaplarına kaydının yapıldığının görüldüğünü, davalı tarafça tazmin edilen teminat mektuplarının davalı ticari defterlerinde davacı cari hesaplarına kaydının yapıldığının görüldüğünü, 31/12/2018 tarihli, ... yevmiye numaralı kapanış fişi ile davalının davacıya 155.000,00-TL borcunun olduğu sonuç ve kanaatini bildirmiştir. Mahkemece, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/336 esas sayılı dosyası kapsamında taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde alınan bilirkişi raporu hükme dayanak alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hem iş bu davaya konu, hem de 2018/336 esas sayılı davaya konu sözleşmelere dayalı ticari ilişkinin tek bir hesap üzerinden yürütüldüğü tespit edilmiş ve her iki davaya konu teminat mektupları ile ilgili mali incelemenin yapılmış olduğu, usul ekonomisi bakımından yeniden bir bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirir bir durumun bulunmadığı anlaşılmış, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin 12.3.1.bendinde teminatın iadesi şartı olarak, yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten ve Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra iade edileceği belirtilmiştir. Davalı vekili, davacı tarafından SGK ilişiksiz belgesinin davadan önce müvekkiline sunulduğunu ve dosya kapsamına sunulan Sosyal Güvenlik Kurumu Gümüşhane İl Müdürlüğü’nün 02.08.2013 tarihli yazısının müvekkili şirkete sunulduğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, dosya kapsamında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Gümüşhane İl Müdürlüğü’nün 02.08.2013 tarihli ilişiksizlik yazısının davalının ilgi yazıları uyarınca davalıya hitaben düzenlendiği, dolayısıyla bu yazışmanın davalı ile dava dışı kurum arasında yapıldığı, iki kurum arasında yapılan yazışma sonucunda davalıya hitaben düzenlenmiş bir yazının davacı tarafından davalıya sunulmasının beklenemeyeceği anlaşılmıştır. Bu nedenle, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Davalı vekili, teminat mektubunun uzatılması talepli 03.11.2017 tarihli ve 509 sayılı yazısının davacı şirkete tebliğ edildiği ve tebliğe ilişkin belgenin süresi içinde sunulduğunu, ancak kararın gerekçesinde yazının davacıya tebliğ edildiğini gösterir herhangi bir delil ibraz edilmediğinin belirtildiği, Mahkeme gerekçesinin bu yönüyle de hatalı olduğunu istinaf nedeni olarak ileri sürmüş ise de, taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı gibi davacının SGK'ya prim borcunun da bulunmadığı karşısında, davalının teminat mektubunun uzatılması talebinin davacıya tebliğ edilip edilmemesinin sonuca etkili olmadığı anlaşılmış davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi ve ekleri ile aynı taraflar arasında görülen alacak davasında düzenlenen bilirkişi raporlarına göre davalı tarafından taraflar arasında her iki sözleşmenin 12.3.1 maddesi kapsamında şartları oluşmamasına rağmen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiği anlaşılmakla ilk derece Mahkemesi kararında isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1- İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/335 Esas, 2019/1068 Karar sayılı ve 26/12/2019 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.111,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 683,40 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE, 3-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.11/01/2024