T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1345 Esas
KARAR NO: 2023/1373
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/12/2019
NUMARASI: 2018/131 Esas, 2019/1211 Karar
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı şirket arasında 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli 5 adet sigorta poliçesi imzalandığını, müvekkillerinin, 18/07/2017 tarihinde İstanbul genelinde meydana gelen fırtınadan dolayı uğradıkları zararı sigorta poliçesine dayanarak tahsil etmek için, yapmış oldukları masrafları faturalandırmak suretiyle davalı sigorta şirketine başvurduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin, söz konusu zararların teminat dışında olduğundan bahisle menfi cevap verdiğini, oysa akdedilen sigorta poliçelerinden anlaşılacağı üzere 18/07/2017 tarihinde meydana gelen fırtınadan kaynaklı zararın, açıkça ve kesin olarak sorumluluk maddelerinde birden fazla belirtildiğini, söz konusu zararı tahsil etmek amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibinin itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılardan ... Tic. Ltd. Şti.'nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, zira davaya dayanak sigorta poliçelerinin hepsinde sigortalının davacı ... olduğunu, dava konusu taleplerin, dolaylı zarar niteliğinde olduğundan teminat dışı olduğunu, Yangın Sigortası Genel Şartlarının A.1 maddesinde her ne kadar yıldırım nedeniyle sigortalı mallarda meydana gelen zararlar teminat altına alınmış ise de, maddede açıkça belirtildiği üzere söz konusu teminatın, yıldırımın, sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararları kapsadığını, davaya konu hasarın ise yıldırım düşmesi neticesinde meydana gelen yüksek gerilim sonucunda oluştuğunu, dolayısıyla dava konusu taleplerin, dolaylı zarar niteliğinde olduğundan teminat kapsamı dışında olduğunu, kesinlikle kabul anlamı içermemek kaydıyla, her durumda davacının tazminat taleplerinin miktar bakımından da kabulünün mümkün olmadığını, davacının faiz başlangıcına ve faiz türüne ilişkin taleplerinin haksız olduğunu, icra inkar tazminatına ilişkin taleplerin de reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; alınan ve hüküm hurmaya elverişli bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, gerçekleşen hasarın yakın nedeninin yıldırım çarpması olarak tespit edildiği, poliçede gerçekleşen riziko için teminat bulunduğu, ancak yıldırımın dolaylı etkisi nedeniyle meydana gelen elektrik hasarı ek teminatı verildiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, davaya konu hasara sebep olan yıldırımın, sigortalıya ait cihazların bağlı bulunduğu ve bina elektrik tesisatı sisteminde neden olduğu voltaj dalgalanması sebebiyle oluşan hasarın dolaylı zarar olduğu, duman, buhar ve hararet meydana getirmediğinden doğrudan neden olacak maddi zarardan bahsedilemeyeği, ayrıca davaya konu işyerinin bulunduğu bina dahilinde paratoner bulunmadığı, ancak davaya konu işyerinin düşen yıldırımın etki sahasında ve yakalama alanı kapsamında da bulunmadığı anlaşıldığından oluşan hasarın dolaylı zarar olarak teminat kapsamında olmadığı, her ne kadar davacı taraf işyeri dışında 4 adet evim paket poliçesi kapsamında da zarar talebinde bulunmuşsa da, hasarın, binanın ortak alan TV uydu tesisatı LNB ve kabloları, görüntülü diafon ve kablo sistemi, güvenlik kamera sistemine ait dome kamera ve DVR kaydedici ile iş yerindeki bilgisayar anakart arıza içerikli olduğu, evim paket poliçesi kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için cihazların konutta sigortalı ve birlikte yaşayan aile fertlerine ait olması gerektiği, ayrıca bu cihazların, şarj ve bataryalarına gelecek hasar ve zararlar ile 5 yıldan daha yaşlı cihazlara gelecek zararlar ve üretici veya satıcı garantisi altındaki hasar ve arızaların teminat kapsamı dışında olduğu, takibe konu 200,50 TL tutarlı faturanın bilgisayar hasar kaynaklı olup ekspertiz raporunda bilgisayarın işyeri kapsamında hasar gördüğü anlaşılmakla işyerim paket sigorta poliçesi kapsamında da cihaz teminatı bulunmadığından davacı tarafça hasar talebinde bulunulamayacağı gerekçelerine istinaden davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; yıldırımın doğrudan etkilerinin, yıldırım çarpması sırasında aktarılan akımdan kaynaklandığını, esasında yıldırımın elektrik boşalması özelliğinin bulunduğunu ve bu elektrik boşalmasının da, akımın aktarılması yoluyla olduğunu, bu aktarılan fazladan enerjiden/akımdan kaynaklı olarak muhtelif zararların oluştuğunu, buna göre yıldırım çarpmasından kaynaklı olarak elektronik cihazların da, tamamen bu akımlardan kaynaklı zarar gördüğünü, mübrez raporda, yanılgılı bir değerlendirmeyle rizikonun yeni TTK döneminde oluştuğundan bahisle, eski TTK'nun 1305 maddesinin yeni TTK'da olmadığından dolayı rizikonun kapsam dışı kaldığı ifade edilmiş ise de, söz konusu hükme, Yangın Sigortası Genel Şartlarının "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde yer almasından dolayı yeni TTK'da yer verilmediğini, yıldırımın, sigortalı mallarda yangın çıkmaksızın meydana gelen voltaj iniş çıkışı gibi bir rizikoyu kapsadığının kabul edilmesinin, hakkaniyetin ve hukukun gereği olduğunu, Yangın Sigortası Genel Şartlarının A.4 maddesinde teminat dışı hallerin sayıldığını, buna göre madde metninde, yıldırım düşmesi nedeniyle meydana gelecek kısa devre sonucu oluşacak hasarın, teminat dışı olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, kabul manasına gelmemek kaydıyla, mübrez raporda, faturalandırılan zararların -200,50 TL'lik bilgisayar kaynaklı hasar hariç- ev cihazları teminatı kapsamında değerlendirilebileceği açık olduğundan sübut bulan davanın bu yönüyle de kabulü gerektiğini, söz konusu zararlar gerçek ve kesin olup makul tutarlar üzerinden fiyat alındığını, diğer taraftan mübrez raporda, takibe konu bilgisayar hasarına ilişkin 200,50 TL tutarlı fatura ile ilgili, işyeri kapsamında hasar görmesi ve işyerim paket sigorta poliçesi kapsamında cihaz teminatı bulunmaması sebebiyle hasar talebinde bulunulamayacağı belirtilmiş ise de, bilgisayarın, mübrez faturadan da anlaşılacağı üzere, şirket adına düzenlenmediği, bilgisayarın ev kapsamında hasar gördüğünü, evim paket sigortası poliçesi kapsamında ise cihaz teminatı bulunduğunu, bu yönüyle raporun, yanılgılı ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, işyeri sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.Davacıların, davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 6.110,70 TL asıl alacak ve 259,06 TL faiz olmak üzere toplam 6.369,76 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, davacının ise İİK 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında, sigorta poliçesinin varlığı ve zararın, poliçenin geçerlilik süresi içerisinde meydana geldiği hususunda bir ihtilaf bulunmayıp uyuşmazlık, yıldırım düşmesi sebebiyle oluştuğu beyan edilen hasarın, poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ve buna göre zarar gördüğü beyan edilen eşyaların bedellerinin poliçe kapsamında talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecekse miktarı hususlarında toplanmaktadır. Davacılar vekili dava dilekçesi ile, taraflar arasında ... numaralı poliçeler bulunduğunu beyan ederek bu poliçeler gereği meydana gelen zararın davalıdan tazmini talep edilmiştir.-... numaralı ... Sigortası Poliçesi 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... ile davalı arasında düzenlenmiş olup riziko adresinin ... Mh. ... Sk. ... Apt. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... (beyaz eşya satış) Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu, -... numaralı ... Poliçesi 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... ile davalı arasında düzenlenmiş olup riziko adresinin ... Mh. ... Sk. ... Apt. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... (apartman dairesi) Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu, -... numaralı ... Poliçesi 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... ile davalı arasında düzenlenmiş olup riziko adresinin ... Mh. ... Sk. ... Apt. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... (apartman dairesi) Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu, -... numaralı ...Poliçesi 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... ile davalı arasında düzenlenmiş olup riziko adresinin ... Mh. ... Sk. ... Apt. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... (apartman dairesi) Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu, -... numaralı ... Poliçesi 30/06/2017-30/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... ile davalı arasında düzenlenmiş olup riziko adresinin ... Mh. ... Sk. ... Apt. Dış Kapı No:... İç Kapı No:... (apartman dairesi) Gaziosmanpaşa/İstanbul olduğu anlaşılmıştır. Olay sebebiyle düzenlenen 21/08/2017 tarihli eksper raporunda, hasarın yakın nedeninin, yıldırım çarpması hasarı olarak belirlendiği, gerçekleşen riziko için poliçede teminat olduğunun görüldüğü, ancak Poliçe Genel Şartlarının A.l maddesinde, bu sigorta ile yangının, yıldırımın, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararların, sigorta bedeline kadar temin olunacağının belirtildiği, yıldırımın, sigortalıya ait cihazların bağlı olduğu bina elektrik tesisatı sisteminde neden olduğu voltaj dalgalanması sebebiyle söz konusu hasara dolaylı olarak sebebiyet verdiği, bu nedenle hasarın teminat dışı olarak değerlendirildiği, rücu imkanının bulunmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/10/2019 tarihli raporda; dava konusu hasarın, 18/07/2017 tarihinde İstanbul genelinde etkili olan fırtına kaynaklı meydana geldiğinin anlaşıldığı, raporda detayları verilen hasara uğrayan sistemerin, özellikle bina dahilindeki elektronik sistemler olması sebebiyle ekspertiz raporunda da hasarın sebebi olarak gösterilen yıldırım çarpmasının, hasara sebep olabileceğini, hasarın, binanın ortak alan TV uydu tesisatı LNB ve kabloları, görüntülü diafon ve kablo sistemi, güvenlik kamera sistemine ait dome kamera ve DVR kaydedici ile işyerindeki bilgisayar anakart arıza içerikli olduğu, hasara sebep olarak gösterilen yıldırımın, hasar içeriğindeki elektronik sistemleri olumsuz etkileyerek arızalanmalarına sebep olabileceğini, takip ile talep edilen faturalardaki hasar onarım birim fiyatlarının, fatura tarihleri itibariyle piyasa rayiçlerine denk gerçek zarar oldukları, yıldırım çarpması esnasında binaya ait veya yan binanın yakalama alanı kapsamında kalacak paratoner sisteminin kurulu olması halinde hasarın önüne geçilebileceği, dava konusu hasara, yıldırım nedeniyle bina elektrik tesisatında meydana gelen voltaj yükselmesinin sebep olduğu, düşen yıldırım sonucu, yıldırımın duman, buhar ve hararet meydana getirmediği, bu nedenle sigortalı mallarda doğrudan neden olacak maddi zarardan bahsedilemeyeceği, Yangın Sigortası Genel Şartlarının 4.6 maddesinde "Yangın çıkarmaksızın; elektrikle çalışan her türlü motor, elektrik veya elektronik alet, cihaz, tesisat ve kordonlarının elektrik cereyanına bağlı bulundukları sırada bu cereyan yüzünden kısa devre, topraklama, voltaj iniş çıkışları ve bu yüzden ısınma ve endüksiyon cereyanı gibi nedenlerle uğrayacakları zararlar" olarak belirtilen zararların, yangın sigortası teminatı dışında kalacağı, bu nedenle dava konusu yıldırım düşmesi sonucu oluşan hasarın, yangın sigortası teminatı dışında değerlendirilebileceği, poliçe kapsamındaki ev cihazları teminatı kapsamında yapılan değerlendirmede ise; takibe konu 200,50 TL tutarlı fatura bilgisayar hasar kaynaklı olup ekspertiz raporuna göre bilgisayarın işyeri kapsamında hasar gördüğü anlaşılmakla işyerim paket sigorta poliçesi kapsamında cihaz teminatı bulunmadığından davacı tarafça hasar talebinde bulunulamayacağı bildirilmiştir.TTK'nun 1409. maddesi uyarınca; sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olup sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Buna karşılık sigortalı da, rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. Somut olayda, davacı ..., ekspere verdiği beyanında, 18/07/2017 tarihinde düşen yıldırım neticesinde yüksek gerilim oluşarak zarar meydana geldiğini beyan etmiş olup öncelikle davacı, iddia ettiği zararını ve bu zararın da beyan ettiği şekilde gerçekleştiğini ispatlamalıdır. Ancak davalının, rizikonun meydana gelmediğine yönelik bir inkarı bulunmadığından artık davacının, rizikonun meydana geldiğini ispatlamasına gerek yoktur. Bu durumda davalı, zararın, dolaylı olması sebebiyle teminat dışında kaldığını savunduğuna göre rizikonun teminat dışında kaldığını ispat etmekle yükümlüdür.Yangın Sigortası Genel Şartlarının "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde, bu sigorta ile yangının, yıldırımın, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararların, sigorta bedeline kadar temin olunduğu belirtilmiş olup buna göre davalı, ancak yıldırım sebebiyle oluşan doğrudan zararları gidermekle yükümlüdür. Öte yandan Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.4 maddesinin 6. bendinde ise, yangın çıkarmaksızın; elektrikle çalışan her türlü motor, elektrik veya elektronik alet, cihaz, tesisat ve kordonlarının elektrik cereyanına bağlı bulundukları sırada bu cereyan yüzünden kısa devre, topraklama, voltaj iniş çıkışları ve bu yüzden ısınma ve endüksiyon cereyanı gibi nedenlerle uğrayacakları zararların teminat dışında kaldığı düzenlenmiştir. Somut olayda, yıldırım düşmesi neticesinde voltaj yükselmesi sebebiyle belirtilen elektrik ve elektronik aletlerde zarar meydana geldiği beyan edilmiş olup yıldırımın, doğrudan etkisi ile bir zarar oluştuğundan söz edilemez. Zararın, yıldırımın, dolaylı etkisi sonucu oluştuğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki somut olayda bir yangın olayı söz konusu olmadığından genel şartların A.4.6 maddesinde de belirtildiği üzere voltaj iniş çıkışları sebebiyle oluşan zararlar da teminat dışı bırakılmıştır. Yapılan açıklamalar uyarınca, Mahkemenin, zararın, teminat kapsamında bulunmadığına yönelik kabulü isabetlidir. Ancak somut olayda, dava dilekçesine konu poliçelerin tamamında davacı ... sigortalı olup diğer davacı şirket, söz konusu poliçelere taraf değildir. Davalı sigorta şirketi de, dava dilekçesine konu bu poliçelere göre değerlendirme yaparak hasarın tazmini talebini reddetmiştir. Bu durumda davacı şirketin aktif husumet ehliyetinin bulunduğundan söz edilemez. Bu husus dava şartı niteliğinde olduğundan Dairemizce resen gözetilmiştir. Sonuç olarak, Mahkemece, davacı ... bakımından davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmuş ise de, diğer davacı şirket bakımından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken her iki davacı bakımından da davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen nedenlerle kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davacı ... tarafından açılan davanın esastan; davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davanın ise aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin yapmış olduğu istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/131 Esas, 2019/1211 Karar ve 24/12/2019 tarihli kararının HMK 353/1b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,2-a)Davacı ... tarafından açılan davanın esastan REDDİNE, b)Davacı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davanın, aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, c)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 269,85 TL harçtan davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, c)Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına, d)Davalı tarafından yapılan 28,00 TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, e)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 7.570,62 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf Başvurusu Yönünden;3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcından davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45 TL harcın kaldırma gerekçesine göre davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin, hükmün kaldırma gerekçesine göre kendi üzerinde bırakılmasına,5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmının yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.14/12/2023