T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/225 Esas
KARAR NO: 2024/637
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/12/2020
NUMARASI: 2017/198 Esas, 2020/752 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında 24/03/2015 tarihinde ... poliçe numarası ile işyeri paket sigorta poliçesi tanzim edildiğini, müvekkilinin perde ve mefruşat işi ile iştigal ettiğini, sigortalı işyerinde 18/12/2014 ve 16/01/2016 tarihlerinde iki defa hırsızlık olayının gerçekleştiğini, ilk hırsızlık olayı nedeniyle sigorta hakem heyetine başvurarak tazminat talebinde bulunduklarını, taleplerinin reddedildiğini, 16/01/2016 tarihinde meydana gelen ikinci hırsızlık olayında vitrin camının kırılarak 35.000,00 TL değerinde bir kısım malların çalındığını, müvekkilinin kırılan camın yenisinin takılması için 1.099,76 TL ödeme yaptığını, meydana gelen hırsızlık nedeniyle oluşan zararın sigorta şirketinden talep edildiğini, yeterli güvenlik önleminin alınmadığı gerekçesi ile taleplerinin reddedildiğini, poliçe tanzim edilirken müvekkilinin alınması gereken güvenlik önlemleri hakkında bilgilendirilmediğini, sigorta şirketinin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, poliçe tanzim edilirken gerekli görülmeyen şartlar, riskler gerçekleştiğinde engel olarak ortaya konulduğunu, müvekkilinin iş yerinde meydana gelen her iki olaydan kaynaklanan tazminat talebinin reddedilmesi nedeniyle müvekkilinin mağdur edildiğini, iş yerini kapatmak zorunda kaldığını, sigorta şirketinin tazminat taleplerini reddetmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu iddia ile müvekkilinin işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle tazminat alacaklarının tespiti ile olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe şartları ile ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı adreste 18/12/2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin tazminat talebinin müvekkili şirket tarafından reddedildiğini, ihtilafın davacı tarafından sigorta tahkim komisyonu nezdine taşındığını, taleplerinin reddedildiğini, dava konusu 16/01/2016 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayının 18/01/2016 tarihinde müvekkili şirkete ihbar edildiğini, ihbar üzerine bağımsız sigorta eksperi tarafından yapılan tespitlerde yeterli güvenlik tedbirlerinin alınmamış olduğunun rapor edildiğini, taraflar arasında akdedilen poliçenin özel şartlar bölümünde hırsızlık teminatın şartlarının açıkça yazılı olduğunu, iş bu özel şarta rağmen davacının hiçbir güvenlik tedbirini almadığını, önceki hırsızlık olayında tazminat taleplerinin sigorta tahkim komisyonu tarafından aynı özel şart işaret edilmek suretiyle reddedilmiş olduğunu, ayrıca tacir olan davacının basiretli bir tacirden beklenen özeni gösterme yükümlüğü gereği akdettiği poliçedeki özel şartı bilmediğinden bahsetmenin mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının afaki olduğunu, rizikoya konu değerlerin teminat kapsamına girebilmesi için öncelikle giriş faturaların bulunması gerektiğini, oysa ki yapılan ekspertiz incelemesinde bir kısım emtianın giriş faturalarının bulunmadığının belirlenmiş olması nedeniyle bu taleplerin doğrudan teminat dışında kaldığını, ayrıca olay tarihinden itibaren faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, zira huzurdaki ihtilafa konu hasarın müvekkili şirkete 18/01/2016 tarihinde ihbar edildiğini savunarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; derdest davanın tarafları arasında münakit sigorta sözleşmesinin 6102 Sayılı TTK Md.1423 nazarından "... sayılı sigorta poliçesinde yazılı şartlarla kurulduğu", davacıya ait işyerinde güvenlik birimleri ile doğrudan bağlantılı alarm sistemi veya demir parmaklık ya da gece bekçisi veya güvenlik kamerası tedbirlerinden herhangi biri olmadığından zararın poliçe teminat kapsamı dışında olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Sözleşmeye aracılık eden ... sigorta acentesine, iş yerinin mevcut durumu hakkında bilgi verilmiş ve davalı sigorta şirketinin onayı ile sözleşme imzalandığını, dosyada mevcut eksper raporunda, lehe olan tespitlerin Mahkemece değerlendirme dışında tutultuğunu, raporda; kepenklerin varlığı, malların çalındığı ve çalınan mal ile ilgili karakol ve olay yeri tutanaklarının uyumlu olduğunun tespit edildiğini, davalı sigorta vekili, cevap dilekçesinde 3.585,00-TL (son sayfada) zarar olduğunu kabul ettiğini, Mahkeme kararında davalı tarafından kabul edilen tutarların dahi değerlendirilmediğini, bilirkişi ek raporunda iş yerinde 21.000,00-TL zarar olduğunun tespit edildiğini, en azından bu miktar ile cevap dilekçesinde kabul edilen 3.585,00-TL ve cam değişim bedeli olan 1.099-TL nin kabul edilmesi gerektiğini, davanın tümden red edilmesinin, dosya kapsamı, delil durumu ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, davacının iş yerinde 16/01/2016 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle Kobi Paket Sigorta Poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden zarar talebine ilişkindir. Taraflar arasında 11.03.2014-11.03.2014 vadeli Kobi Paket Sigorta Poliçesi akdedildiği hususu yanlar arasında çekişmesizdir. Uyuşmazlık poliçe ile teminat altına alınan işyerinde 18.12.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayının teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmıştır.Olay ile ilgili olarak Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/3909 soruşturma sayılı dosyası üzerinden başlatılan soruşturmada daimi arama kararı verildiği savcılığın müzekkere cevabından anlaşılmıştır. 30.04.2015 tarihli Hasar Ekspertiz Raporunun Ekspertiz Bulguları başlığı altında; Riziko mahallindeki işyerinin (tamamını değil) "sadece giriş kapısını ve yan cephesini kaplayan" kepenkleri bulunduğu, ancak bu kepenkler üzerinde zorlama izi olmadığı, hırsızlığın ön cepheye bakan ve önünde kepenk bulunmayan vitrin camının kırılarak gerçekleştirildiği, ön cepheye bakan vitrin camı önünde herhangi bir koruma tedbiri olmadığı, ön giriş kapısı ve yan cephede otomatik kepenk olduğunun tespit edildiği, işyerine ait güvenlik kamera kayıt cihazının bulunmadığı, güvenlik tedbiri olarak sadece giriş kapısı önünde 100 cm. eninde kısmi bir kepenk olduğu, ancak hırsızlığın ön cephede, önünde kepenk olmayan vitrin camının kırılarak yapıldığının belirlendiği ve Sonuç ve Kanaat kısmında da, "hırsızlık güvenlik tedbirleri bakımından riziko mahallinde poliçede yazılı güvenlik tedbirlerinin mahallin tamamında bulunmadığı, mevcut kepengin sadece kapı için yapıldığı, hırsızlık için caydırıcı olmayacağı, yan camlar kırılıp içeriye girildiği, bekçi, kamera, alarm önlemlerinin de olmadığının tespit edildiği, bu nedenle de hasarın teminat dışı olduğu" şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Hırsızlık Sigorta Poliçesi Genel Şartları 4.1.Sigortanın Konusu maddesinde;Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün,1.1.Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek,1.2.Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek,1.3.Kaybolan, çalınan veya haksız yere elde edilen asıl anahtarla veya anahtarlar uydurarak veya başka aletler veya şifre yardımıyla kilit açma suretiyle girilerek,1.4.Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak,1.5.Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, yapılması halinde sigortalı kıymetlerde doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve zararlar, teminat altına alınmıştır.Taraflar arasındaki sigorta poliçesinin hırsızlık teminatı başlıklı maddesinde" Hırsızlık teminatının güvenlik birimleri ile doğrudan bağlantılı alarm sistemi, demir parmaklık, kepenk, gece bekçisi, güvenlik kamerası tedbirlerinden en az birinin alınmış olması kaydıyla geçerli olacağı kararlaştırılmıştır. Bilirkişi heyet raporunda özetle: davacının güvenlik birimleri ile doğrudan bağlantılı alarm sistemi veya demir parmaklık ya da kepenk yahut da gece bekçisi veya güvenlik kamerası tedbirlerinden herhangi biri olmayan işyerinde 16.01.2016 tarihinde vuku bulan hırsızlık hadisesi dolayısıyla uğradığı zararın tazminini, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle ... sayılı Kobi Paket Sigorta Poliçesine dayanarak davalı taraftan talep edemeyeceği belirtilmiştir.Davacı vekili rapora itiraz etmesi üzerineMahkemece ekspertiz raporu, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi, ekspertiz raporunda davacının iş yerinin giriş kapısında ve yan cephesine kaplayan kepenk olduğu nazara alınarak sigorta poliçesi şartlarının değerlendirilmesine, zararın teminat kapsamında olup olmadığı hususunun belirlenmesine, takdiri mahkememize ait olmak üzere bilirkişi heyeti, ekspertiz raporunda belirtilen giriş kapısında ve yan cephede kepenk olması durumunda bile olayın teminat kapsamı dışında olduğunu düşünüyorlarsa bile ihtimalli değerlendirme yapılarak davacının zararının hesaplanması için ek rapor alınmıştır. Bilirkişilerden alınan ek raporunda özetle: davacıya ait (güvenlik birimleri ile doğrudan bağlantılı alarm sistemi veya demir parmaklık ya da gece bekçisi veya güvenlik kamerası tedbirlerinden herhangi biri olmayan) işyerinde 16.01.2016 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında; vitrin camının kırılarak bir kısım malların çalınması ya da kırılan camın yenilenmesine bağlı zararın tazmini bağlamında; riziko mahallinin sadece giriş kapısını ve yan cephesini kaplayan kepenk bulunduğu için, "davalının düzenlediği ... sayılı Kobi Paket Sigorta Poliçesi kapsamında davacıya karşı sorumluluğunun (veya davacının riziko mahallinde bulunduğunu ve değerinin de 35.000,-TL/sı olduğunu beyan ettiği zararını, hırsızlık sırasında kırılan vitrin camının bedeli ile birlikte tazmin etme yükümlülüğünün) doğmadığı, davacı vekilinin kök rapora vaki itirazları içerisinde, daha önce açıklanan bu görüşlerinde değişikliğe gidilmesini gerekli kılacak, herhangi bir husus, bilgi ya da belge mevcut olmadığı, mahkemece aksi yönde kanaat oluşması ve "3.000 mt Tül Perdenin davacıya ait işletmenin Esenyurt Şubesinde bulunduğu sırada çalınmış olduğu", bedelinin de kırılan vitrin camının bedeli ile birlikte "dayanak poliçe teminatından tazmin edilmesi gerektiği" yönünde hüküm kurulması halinde; heyetlerince ek rapor tanzimi için verilen görev uyarınca "ihtimalli olarak yapılan değerlendirme" ile davacının tül perdelerin tazmini için davalıdan talep edebileceği tutarın maksimum 21.000,-TL'sı ve kırılan cam için de 932,- TL'sı olarak belirlendiği belirtilmiştir. Somut olayda, davacı kolluktaki ifadesinde, işyerinin ön cephesinde bulunan camın kırıldığını ve bir insanın girip çıkabileceği şeklinde delik olduğunu belirtmiştir. Kolluk tarafından tutulan olay yeri inceleme tutanağında da işyerinin ön cephesinin cam yapılı olduğunu, giriş kapısının sağında bulunan cam bölmenin kırıldığı, kırılan cam parçalarının işyeri zemine yayıldığı, perdelerin dağıtıldığı, yazarkasanın yere atıldığı, ahşap yapılı perde raflarının boş olduğu belirtilmiştir. Ekspertiz raporunda, hırsızlık güvenlik tedbirleri bakımından riziko mahallinde poliçede yazılı güvenlik tedbirlerinin mahallin tamamında bulunmadığı, mevcut kepengin sadece kapı için yapıldığı, hırsızlık için caydırıcı olmayacağı, yan camlar kırılıp içeriye girildiği, bekçi, kamera, alarm önlemlerinin de olmadığının tespit edilmiştir. Bu kapsamda, hırsızlık güvenlik tedbirleri bakımından riziko mahallinde poliçede yazılı güvenlik tedbirlerinden biri olan kepenk var ise de, sigortalı işyerinin sadece giriş kapısını ve yan cephesini kaplayacak şekilde kepenk bulunduğu, mahallin tamamında bulunmadığı, hırsızlık olayın cam kırılarak gerçekleştiği ve bu nedenle de hasarın sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığı anlaşılmış, Mahkemenin bu yöndeki tespiti isabetli görülmüştür.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde eksper incelemesi neticesinde meydana gelen hasar tutarının 3.585,00-TL olduğunun tespit edildiği ve müvekkili şirketin sorumlu olabileceği en fazla tutarın bu miktar olduğunu belirtmiş ise de, bu miktarı kabul ettiğine yönelik açık bir kabul beyanı bulunmadığından, bu beyanın kabul beyanı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış, bu nedenle davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeninin yerinde görülmemiştir.Yine davacı vekili ... Acenteliği tarafından 24/03/2015 tarihli; "24/03/2015 tarihinde ... nolu yapılan İşyeri Sigorta Poliçesi için müşterimizin ekstra olarak 8 metre kepenk yaptırdığı ve yine aynı şekilde sadece giriş kapısında otomatik kepenk olduğu, alarm ve kamera sisteminin olmadığı tarafımıza bildirilerek 24/03/2015 tarihinde işyeri sigortası yapılmıştır." yazısı doğrultusunda işyerindeki mevcut durumun davalı sigorta şirketinin acentası tarafından bilinerek sigorta poliçesi düzenlendiği iddia edilmiş ise de poliçenin Hırsızlık teminatın kapsamı ve şartları açıkça belirlendiğinden bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan davacı cam değişim bedeli olarak 1.099,76-TL talep etmiş olup, poliçenin Cam Kırılması Teminatı Başlıklı Bölümünde, “Cam Kırılması teminatına, işyerinde bulunan camdan mamul masa, sehpa, aynalar, vitrin camları dâhildir." düzenlemesinin yer aldığı, Mahkemece alınan bilirkişi ek raporunda emtia dışında hırsızlık esnasında kırılan vitrin camının değişimi için davacı tarafından fatura karşılığı ödenen KDV dâhil 1.099,76 TL Cam Değişim bedelinin, KDV'sinin indirim konusu olarak davacı yanca lehte değerlendirildiği, KDV hariç tutarı olan 932,00 TL üzerinden talep edilebileceğinin belirlendiği, davacının bilirkişi ek raporuna karşı beyanlarında tespit edilen bu bedele yönelik açık bir itirazının bulunmadığı anlaşılmış olup, davacının cam hasarı nedeniyle 932,00-TL'yi talep edebileceği anlaşılmış bu miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken bu yönden de reddi isabetli olmamıştır.Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nun 1446. maddesinde, sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmesi gerektiği, 1427/2. bendinde, sigorta tazminatı veya bedelinin, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı düzenlenmiştir. Davalı tarafından hasar ihbarı tarihi dosya kapsamından anlaşılamamakla birlikte davacının başvurusu üzerine davalı sigorta şirketinin 11.03.2016 tarihli yazısı ile talep reddedilmiştir. Bu durumda 26.04.2016 tarihi itibari ile temerrüt gerçekleşmiştir.Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarı açıklanan nedenle kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından, HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/198 Esas, 2020/752 Karar sayılı ve 22/12/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-a)Davanın KISMEN KABULÜ ile 932,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 26.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,c)Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 616,49 TL peşin harç ve 31,40 TL başvurma harcı toplamından oluşan 647,89 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,d)Davacı tarafından yapılan 1.367,90 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 35,31 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,e)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,f)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. gereğince taktir olunan 932,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,g)Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, istinafa gelenin sıfatına göre ve davacının vekalet ücreti yönünden kazanılmış hakkı gözetildiğinde ilk derece Mahkemesi karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. gereğince taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,İstinaf Giderleri Yönünden;3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 221,40 TL istinaf harçları ile yapılan 47,10 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 268,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,6-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmının yatıran tarafa İADESİNE,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b/2 bendi ile aynı yasanın 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23.05.2024