T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2344 Esas
KARAR NO: 2024/402
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2020
NUMARASI:2019/530 Esas, 2020/348 Karar
DAVA: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkillerinin davalı kooperatifin ortakları olduğunu, kooperatifin 22/06/2019 tarihli genel kurulunda Hesap Tetkik Komisyonu Kurulması ve İbranın Geri Bırakılmasına dair ek gündem maddesi eklenmesinin teklif edildiğini, konunun görüşülmesi için 163 ortağın lehe oy kullandığını, ancak aleyhe oylar sayılmadan, genel kurulda 481 ortağın hazır bulunduğu ve 1/2 oranında bir kabul olmadığı gerekçesiyle ek gündem maddesinin görüşülmesinin reddedildiğini, oysa gündemin diğer maddelerine ilişkin oylamalarda 310 civarı ortağın oy kullandığını, aleyhe oy verenlerin sayılmaması nedeniyle ek gündem maddesinin görüşülmesinin engellendiğini; yine denetim kurulunun azli ve yeniden denetim kurulu seçilmesi hususuna ilişkin verdikleri önergenin gündeme dahi alınmadığı; gündemin 3. maddesinde denetim kurulu raporunun okunduğu belirtilmesine rağmen denetim kurulu raporunun okunmadığını, denetim kurulu raporu okunmadan 4. maddede bilanço ve gelir gider farkı tablolarının kabul edildiğini ve 5. maddede ise yönetim kurulunun ibra edildiğini, eksikliğin bildirilmesi üzerine Divan Heyetinin gündemin 5. maddesinde denetim kurulu raporunu okusa da müzakeresine izin verilmediğini, bu haliyle yönetim kurulu yıllık çalışma raporu, denetim kurulu raporu ve bilanço ve gelir gider farkı tablolarının okunmasına ilişkin 3. maddenin denetim kurulu raporunun okunmaması nedeniyle, raporların ve bilanço ve gelir gider farkı tablolarının kabulüne ilişkin 4. maddenin denetim kurulu raporu konusunda bir müzakere gerçekleşmemesi nedeniyle, yönetim ve denetim kurulunun ibrasına ilişkin 5. maddenin ise denetim kurulu raporu okunmaksızın kabul edilmesi nedeniyle iptali gerektiğini; gündemin 7. maddesi ile azami m² fiyatı 5.000,00 TL olmak üzere yönetim kuruluna taşınmaz satın alma yetkisi verildiğini, ancak kaç m² yer alınacağı ve nereden alınacağı belli olmayıp, yönetim kuruluna sınırları belli olmadan yetki verilmesi nedeniyle bu maddenin iptali gerektiğini; gündemin 8. maddesinde, yüklenici şirket ile yapım koşulları hakkında anlaşma gerçekleşmediği takdirde söz konusu parseldeki C Bloğun yaptırılması ile ilgili karar verme yetkisinin yönetim kuruluna verildiğini, yönetim kurulunun yüklenici ile sözleşme devam ederken, içeriği belli olmayan anlaşma veya anlaşmama durumuna bağlı olarak yeni bir sözleşme için yetki aldığını, denetim kurulunun ihtarnamelere rağmen, mevcut yüklenicinin edimini ifa edip etmediğine ilişkin genel kurula açıklamada bulunmadığını ve raporunda bu hususta herhangi bir bilgi yer almadığını ileri sürerek ek gündem maddelerine ilişkin olarak hukuka, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırılık bulunduğundan genel kurulun tümden iptaline, tümden iptalin mümkün olmaması halinde genel kurul iradesinin yerine getirilmesi amacıyla tetkik hesap komisyonu tayin edilmesine ve ibranın geri bırakılmasına, ayrıca 3, 4, 5, 7 ve 8 nolu maddelerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı kooperatif vekili cevabında; ret oyu verip karara muhalefet şerhi koyulmadan dava açılması halinde davanın usulden reddi gerektiğini, genel kurulun tümden iptalinin talep edilemeyeceğini, kararların toplantı nisabı ve karar nisabına uygun alındığını, genel kurula katıldığı halde çekimser kalarak oy kullanmayan ortakların olabileceğini, ek gündem maddesinin görüşülmesi için genel kurulda hazır olan 481 ortaktan en az 242 ortağın kabulü gerekirken, 163 ortağın olumlu oy verdiğini, gerekli karar nisabı sağlanmadığından önergenin gündeme eklenmediğini, mahkemenin genel kurulun iradesinde olan Hesap Tetkik Komisyonu atanması kararı alamayacağını, bilançonun genel kuruldan 15 gün önce ortakların incelemesine sunulduğunu, ayrıca yönetim ve denetim kurulu raporları ve bilanço vs hususlarda ortaklara kitapçık dağıtıldığını, bunların genel kurulda okunmasına rağmen, divan başkanının davaya sebebiyet vermemek için denetim kurulu raporunu yeniden okuttuğunu, genel kurulun iradesinin bu raporların ibrası yönünde gerçekleştiğini, gündemin 7 ve 8 nolu kararlarının ortakların lehine olup, kanuna, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece; davacılardan ... ve ... yönünden; muhalefet şartı yerine getirilen 4. nolu kararın yönetim ve denetim kurulu faaliyet raporlarının ayrı ayrı okunmadığı ve her iki raporun da ayrı ayrı oylanmadığı, 4. maddede belirlenen işbu usulsüzlükle bağlantılı olarak 5. maddede kabul edilen yönetim kurulunun ibrası ile denetim kurulunun raporunun kabul edilmesinin kanuna, şirket ana sözleşmesine ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, bu nedenle 4. ve 5. nolu kararlar yönünden davanın kabulü gerektiği; davacı ...'nin muhalefet şerhi koyduğu 6-7-8 nolu kararlar yönünden kanuna, şirket ana sözleşmesine ve objektif iyi niyet ilkelerine aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı gerekçesiyle davacılar ... ile ... tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile 4. ve 5. nolu kararların iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... tarafından açılan davanın sübuta ermediğinden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacılar vekili ile davalı kooeperatif vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacılar vekili istinaf nedenleri olarak; davacı ... yönünden davanın reddine dair verilen kararın gerekçesiz olduğunu, gündeme alınması istenen Hesap Tetkik Komisyonu Kurulması ve İbranın Geri Bırakılmasına dair önergede aleyhe oyların sayılmadığını, Denetim Kurulunun Azli ve Yeniden Denetim Kurulu seçilmesine dair önergenin oylanmadığını, bu nedenle genel kurulun tümden iptali gerektiğini, gündemin 3, 7. ve 8. nolu kararlarının iptaline karar verilmesi gerekirken, gerekçesiz şekilde reddedildiğini; ret sebebi ortak olmasına rağmen davalı lehine iki ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve ek gündem maddelerinin gündeme alınmaması ve okunmaması nedeniyle genel kurulda alınan tüm kararların tümden iptaline, aksi halde 6., 7. ve 8. maddelerinin iptaline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı kooperatif vekili istinaf nedenleri olarak; davacı tarafın süresinde delillerini sunmadığını, muhalefet şerhlerinin önceden hazırlandığını ve gerekçe içermediğini, 3. nolu gündem maddesinde yönetim ve denetim kurulu raporları ile bilanço ve gelir gider hesabının okunduğunu, bilirkişi raporunda da gündemin 3. maddesinde bu raporların sadece okunduğunu ve herhangi bir karar alınmadığını, bu nedenle 3. nolu maddenin iptalini gerektiren bir durum olmadığının belirtildiğini, gündemin 5. maddesinde denetim kurulu raporunun tekrar okutulduğunu ve oylandığını, ortakların gerekli çoğunluğu ile kararlar alındığını, genel kurul iradesinin raporların ibrası yönünde tecelli ettiğini belirterek 4 ve 5 nolu kararların iptaline dair kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.Mahkemece, davacı ... tarafından açılan davanın sübuta ermediğinden reddine, davacılar ... ile ... tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile 4. ve 5. nolu kararların iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davacılar ve davalı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmiştir.1-Davacı ... yönünden kurulan hükmün istinaf incelemesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinde ayrıntılı bir şekilde hükmün kapsamı düzenlenmiş, hükmün hangi hususları kapsayacağı maddeler halinde ve açıkça belirtilmiştir. Bu maddenin 2. fıkrasına göre, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.Diğer taraftan Anayasa'nın 138. ve 141. maddeleri uyarınca Hakimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Bu gerekçede hukuki esaslara ve kurallara dayanmalı, nedenleri açıklanmalıdır. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık şekilde gerekçelendirmek zorundadır. Eksik, şekli ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma ( hukuki dinlenilme hakkının ), ihlalidir. HMK 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır. Somut olayda davacılar, 22/06/2019 tarihli genel kurulda 1/10 ortağın teklifi ile gündeme alınması istenen Hesap Tetkik Komisyonu Kurulması ve İbranın Geri Bırakılmasına yönelik önergenin oylanmasında aleyhe oylar sayılmayarak önergenin gündeme alınmasının reddedildiğini, diğer önergenin ise hiç oylanmadığını, bu nedenle genel kurulun tümden iptali gerektiğini, ayrıca gündemin 3, 4, 5, 7 ve 8 nolu kararlarının Kanuna, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek olarak ek gündem maddelerinin ilişkin hukuka aykırılık nedeniyle genel kurulun tümden iptaline, tümden iptalin mümkün olmaması halinde genel kurul iradesinin yerine getirilmesi amacıyla tetkik hesap komisyonu tayin edilmesine ve ibranın geri bırakılmasına, ayrıca 3, 4, 5, 7 ve 8 nolu maddelerinin iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.a-Mahkemece, davacı ... tarafından açılan davada, davacı ...'nin muhalefet şerhi koyduğu 6-7-8 nolu kararlar yönünden kanuna, şirket ana sözleşmesine ve objektif iyi niyet ilkelerine aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı gerekçesiyle sübuta ermediğinden davanın reddine karar verilmiş, anılan davacının genel kurulun tümden iptali talebi ile gündemin 3, 4 ve 5 nolu kararlarının iptali talebi yönünden karar verilmemiştir. Davacının bu istemleri hakkında bir karar verilerek karar gerekçesinde bu durumun tartışılması gerekirken yasanın emredici hükmüne aykırı olarak bu talepler hakkında karar verilmemiş olması doğru olmamıştır.b- Yine davacının gündemin 6 nolu kararı ile ilgili herhangi bir davası olmamasına rağmen, talep dışına çıkılarak dava konusu olmayan ve iptali talep edilmeyen 6 nolu gündem maddesi ile ilgili karar verilmesi de doğru olmamıştır.c-Ayrıca 7 ve 8 nolu genel kurul kararının iptali talebinin reddine dair gerekçeli kararda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 297. maddesi ve yukarıda yer verilen yasal mevzuata uygun bir şekilde yer verildiğinin kabulü mümkün olmamıştır.Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır. Oysa ilk derece mahkemesi kararında, 7 ve 8 nolu genel kurul kararlarında kanuna, şirket ana sözleşmesine ve objektif iyi niyet ilkelerine aykırı herhangi bir hususun bulunmadığına değinilmekle yetinildiği, taraf iddialarının irdelenmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, 7 ve 8 nolu genel kurul kararının iptali talebi yönünden HMK'nın 297. Maddesinde belirtilen şekilde gerekçeli karardan söz etmek mümkün değildir.2- Davacılar ... ile ... yönünden kurulan hükmün istinaf incelemesinde;Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 4 ve 5 nolu kararların iptaline, davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmişse de, gerekçeli kararda davacıların ek gündem maddelerinden kaynaklı genel kurulun iptali talebi ile 3, 7 ve 8 nolu genel kurul kararlarının iptali talebi yönünden herhangi bir gerekçeye yer verilmemiş, hükümde fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi ile yetinilmiştir. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır. İlk derece mahkemesinin davacıların "fazlaya ilişkin talebinin reddine" yönelik kararında gerekçe hiçbir bir şekilde açıklanmadığından, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerin aksine, gerekçesiz şekilde oluşturulan karar usul ve yasaya uygun değildir. Açıklanan nedenler ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 355 maddesi gereğince sair hususlar ve esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacılar ve davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurularının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/530 Esas, 2020/348 Karar sayılı ve 23/09/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı ... tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,6-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.28/03/2024