T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/60 Esas
KARAR NO: 2024/577
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/10/2020
NUMARASI: 2018/824 Esas, 2020/500 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/05/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 29.05.2015 tarihinde BookLogic Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi, ... Manager Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi yapıldığını, davalı tarafın sözleşme gereğince ödemesi gereken fatura bedellerini ödenmemesi nedeni ile davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davlı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı şirket arasında 11/04/2017 tarihli BlookLogic Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca davacının oteller için internet üzerinden otel web sitesi rezervasyon motoru, çevrimiçi ve otel dağıtım sistemi hizmeti ile pazarlama hizmetini sözleşmede belirlenen bedeller karşılığında vermeyi kabul ettiğini, davacı şirket tarafından dava tarihi itibariyle sözleşme gereğince kurulması gereken hiçbir programın kurulmadığını ve şifrelerin verilmediğini, her ne kadar dava dilekçesinin ekinde ön kurulum yapıldığına dair e mail çıktıları konulmuş ise de bu çıktılarda hangi mail adresine gönderim yapıldığının belli olmadığını, müvekkili tarafından alınan bir şifre söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacı şirketin, davalı şirketin de aralarında bulunduğu otel vs işletmelerin rezervasyon dağıtım sistemine erişimin sağlanabilmesi için bilgisayar sistemi kurup işlettiği, davalı tarafın da bu sistemden faydalanabilmek için bila tarihli sözleşmeyi yetkilisi aracılığıyla imzaladığı, taraflar arasında sözleşmenin varlığının ihtilaf konusu olmadığı, davalı taraf aşamalarda, davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle sistemin olması gerektiği gibi çalışmadığı yolunda savunmada bulunmuş ise de 21.10.2019 tarihli uzman bilirkişi heyetinden alınan raporda belirtildiği üzere, davacı firmanın sözleşme şartlarını yerine getirdiği, davalı tarafın veri girişi yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu sebeple davacı tarafça verilebilecek hizmetlerin %20'si kadarının yerine getirilebildiği, davacı firmanın yaptığı yazılımın, salt davalıya yönelik hazırlanmış özel bir yazılım olmayıp ek yazılım geliştirmesinin yapılmadığı, yeni sunucu kurulmadığı, sadece operasyonel ve yönetimsel maliyetlerinin olduğu ve buna karşılık gelen miktar üzerinden alacaklı olabileceği gerekçesi ile davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında, davalı-borçlunun yaptığı itirazların kısmen iptaline, icra takibinin; 325,00-Euro asıl alacak, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca Devlet bankalarınca bir yıl vadeli Euro mevduat hesabına uygulanan en yüksek ve değişen oranlarda faiz uygulanarak takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, asıl alacak tutarının %20'si tutarında hesaplanan 65,00-Euro icra inkar tazminatının davalı-borçludan alınarak, davacı-alacaklıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Mahkemenin gerekçesi ile kurulan hükmün çelişkili olduğunu, davacının sözleşme şartlarını yerine getirdiğini ve taraflar arasında yapılan sözleşmeye uygun olarak kararlaştırılan ücretin tamamını hak edeceğini, sözleşmede kararlaştırılan ücretin % 20 sinin ödenmesi gerekeceği yönündeki tespitin dayanağının bulunmadığını, bilirkişi raporundaki hesaplamaların denetime elverişli olmadığını, raporda sözleşme hükümleri dikkate alınmadan konu dışı bir hesaplama yapıldığını, müvekkili şirketin sözleşme gereğince sorumluluğunun kurulumları yapmak olduğunu, bilirkişi incelemesi ile de müvekkili şirketin kurulumları yaptığının sabit olduğunu, müvekkili şirketin yapması gereken başkaca bir işlem kalmadığını, faturaların davalı şirketin sözleşmede yazılı olan mail adresine gönderildiğini, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalının kurulan sisteme veri girmemesi ve sistemi verimli kullanmamasının müvekkili şirketin rezervasyonlardan komisyon kazanmasına engel teşkil ettiğini, müvekkili şirketin sistem ile ilgili gerekli eğitimleri verdiğinin mailerden ve tanık beyanlarından sabit olduğunu, yapılan kurulumların özel olarak geliştirilmediği yönündeki gerekçenin dava konusuna uygun bir yorum olmadığını, taraflar arasında akdi faiz belirlenmesine rağmen Mahkemenin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faize karar vermesinin bir diğer istinaf nedenleri olduğunu, sözleşmenin 2-h maddesine göre aylık % 5 faiz oranına göre karar oluşturulması gerektiğini belirterek kararın reddedilen kısım yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; kararın eksik ve hatalı bilirkişi incelemesine dayandığını, müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmediğini, müvekkili şirket tarafından dinletilen tanık beyanlarının tamamen yok sayıldığını, bilirkişiler tarafından incelemenin sadece davacı şirketin hesaplarında ve iş yerinde yine sadece davacı şirketin talepleri doğrultusunda yapıldığını, taraflarına ulaşmayan faturalar ile ilgili tespit yapıldığını, bilirkişi raporunda sözleşme hükümlerinin dikkate alınmadığını, davacı şirketin sözleşmede yer alan eğitim ve kurulum sorumluluğunu yerine getirmeden davalının sorumlu olup olmayacağının değerlendirilmesi gerektiğini, kurulum ve teknik bilgi verilmesinin sözleşmenin asli koşulu olduğunu, bu husus gözardı edilerek hüküm kurulduğunu, eksik inceleme ve değerlendirme yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kısmen kabule ilişkin kısımlarının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, hizmet bedeli alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacının, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile fatura alacağına istinaden 1.626,00 Euro asıl alacak, 5.42 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.631,42 Euro üzerinden icra takibi başlattığı, ödeme emrinin davalıya gönderildiği, davalının 12.06.2018 tarihinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, davacı vekilinin de 20.09.2018 tarihinde 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında 11.04.2017 tarihinde BookLogic Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ve tarihsiz ... Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi imzalandığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece uyuşmazlık konusunda bilirkişi raporu alınmış ve bilirkişi raporu doğrultusunda davacının icra takibine dayanak faturalara konu edimin %20'si kadarının yerine getirilebildiği gerekçesi ile icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın 325,00 Euro üzerinden iptaline karar verilmiş, karar davacı ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir. İstinafa konu uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen BookLogic Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi, BookLogic ... Manager Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi kapsamında davacının edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşme kapsamında hizmet bedeline hak kazanıp kazanmadığı ve bu kapsamda icra takibine konu fatura alacağının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı, hükmedilecek faiz oranı noktasındadır.Sözleşmede, davacının servis sağlayıcısı olarak adlandırıldığı ve servis sağlayıcısının oteller için internet üzerinden otel websitesi rezervasyon motoru, çevrimiçi (online) rezervasyon ve otel dağıtım sistemi hizmeti sunduğu, ayrıca otellere pazarlama hizmeti verdiği belirtilmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmenin Servis Sağlayıcısının Sunacağı Edim ve hizmetler başlıklı 1.maddesinde: a) servis sağlayıcısı özel olarak dizayn edilmiş Booklogic Online Rezervasyon Motorunu Otel'in kullanımına açacaktır. b) bendinde; servis sağlayıcısının Otel'e otel bilgilerini (otel özellikleri, kontenjan, fiyat, vb) girecekleri, rezervasyonları takip edecekleri kendilerine ait bir kontrol paneline internet üzerinden erişim sağlayacaktır.c) Servis Sağlayıcısı kendi otel dağıtım sistemi aracılığıyla; Otel'e aşağıda sayılan seyahat acenteleri, dağıtım kanalları ve web sitelerinden rezervasyon n gönderir:* Galileo, Worldspan, Sabre, Amadeus GDS (Bütün dünya çapında 650.000'e varan Seyahat Acentasında satış)* IDS: ... (yaklaşık 150 çevrimiçi tatil portalında satış)*Booklogic alt acenteleri ve iştiraki websitelerinde d) Servis Sağlayıcısı, Kontrol Paneline girilen otel bilgilerini yukarıda adı geçen Online Otel Dağıtım Kanallarında sergiler, Müşterilere Otel'den oda rezervasyonu yapma imkanı sunar ve Otel'e bu kanallar üzerinden rezervasyon gönderir" düzenlemesi yer almaktadır.Hizmet bedeli başlıklı 2 g maddesinde:" Hizmetler, aylık olarak hizmetin ait olduğu ayın son günü faturalandırılır. Otel hizmetlerin ait olduğu ayı takip eden ayın 15. Günü ilgili faturayı ödemekle yükümlüdür. Bu fatura ödeme günü taraflar arasında kesin vade hükmünde olup vade tarihinde ödenmeyen borçlar ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmüş kabul edilir. Zamanında ödenmeyen faturalara aylık %5 gecikme faizi uygulanır." düzenlenmiştir.Sözleşmenin süresi başlıklı 7.maddesinde: "Bu sözleşmenin geçerlilik süresi imza tarihinden itibaren üç (3) yıldır. Bu süre sonunda eğer taraflardan herhangi birinin, sözleşme sona erme tarihinden 90 gün öncesine kadar noter kanalıyla bildirimde bulunmaması halinde, sözleşme üç (3) sene daha uzar. Bu sözleşme bu şekilde devamlılığını sürdürür." düzenlenmiştir.Yine taraflar arasındaki Taraflar arasındaki Booklogic Online Rezervazyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesinin 9. maddesinde, ". ..Taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık durumunda servis sağlayıcısının sunduğu sistemdeki bilgilerin doğruluğu kabul edilir. Anlaşmazlıkların çözümünde sadece servis sağlayıcısının sunduğu sistemdeki bilgiler geçerlidir ve doğru kabul edilir" düzenlenmiştir.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin lehine delil niteliği taşıdığı, yapılan işlemler sonucunda davacının incelenen 2017-2018 yılına ait kendi ticari defter kayıtlarında ve muavin defter dökümünde, davalının davacıya 26.05.2018 tarihi itibariyle 7.753,42 TL karşılığı 1.626,00 EUR borçlu olduğunun görüldüğünü, davacı şirketin ofisinde yapılan keşif sonucunda, davacı firma çalışanı ... tarafından 08/06/2017 tarihinde davalı firmaya ait info@nuovahotel.com email adresine dava konusu Hotel kanal yönetim programına ait giriş bilgilerinin gönderildiğinin tespit edildiği, ayrıca 08/06/2017 ile 01/07/2017 tarihleri arasında 5 kez hatırlatma maili gönderildiğinin görüldüğünü, keşif sırasında davalıya ait Hotel kanal yönetim programının veritabanının da incelendiğini, bu inceleme neticesinde davalıya ait kullanıcı ile 08/06/2017 saat 16:09'da giriş yapıldığının görüldüğünü, ancak davacı tarafından ilk emailin aynı gün 16:10'da atıldığını, bu girişin davacı firma çalışanı tarafından deneme amaçlı yapıldığı ve davalı şirket tarafından sisteme hiç giriş yapılmadığının değerlendirildiği, davalı şirket tarafından veri girişi yapılmadığı için davalı şirket tarafından verilmesi gereken hizmetin tamamlanamadığını, veri girişi yapıldığı takdirde davacı tarafından gerekli entegrasyonların tamamlanabileceğini ve davalının hizmet almaya başlayabileceğini, entegrasyonların tamamlanan kısmının toplam işin %20'si civarında olacağı, davacı tarafından verilecek hizmetin %20 si kadarının tamamlanabildiği, davacı firmanın ilgili yazılımı davalı firmaya özel olarak geliştirmediği, ek yazılım geliştirmesi yapmadığı, yeni sunucu kurmadığı, sadece operasyonel ve yönetimsel maliyetleri olduğu, bu maliyetler sebebiyle davacının davalıdan toplam borç bedeli olan 1.626 Euro'nun %20 si olan 325,20 Euro = 1.751,62 TL talep edilebileceği belirtilmiştir.Mahkemece alınan bilirkişi ek raporunda; Kök raporda yapılan incelemeler ile ilgili görüşlerinin değişmediği, sözleşme konusu yapılacak işler yarıda kaldığı yapılan işin oranı belirlendiği ancak taktirin Mahkemeye ait olduğu, itiraza konu e-mailin davalıya ulaşmadığının yerinde inceleme yapılsa dahi ispat edilemeyeceği belirtilmiştir.Davacı, fatura alacağına dayalı başlattığı icra takibinde davalı tarafından yapılan itiraz üzere iş bu itirazın iptali davasını açmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 190. maddesindeki, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nun 6. maddesindeki, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu düzenlemeleri kapsamında eldeki davada ispat yükünün davacıda olduğu anlaşılmıştır. Salt fatura düzenlenmesi fatura konusu alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli değildir. Bu nedenle, alacak iddiasında bulunan davacının fatura konusu hizmeti davalıya verdiğini ve fatura alacağına hak kazandığını usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir. Taraflar arasında sözleşme kapsamında davacı şirket çalışanı ... tarafından 08/06/2017 tarihinde davalı firmaya ait info@... email adresine dava konusu Hotel kanal yönetim programına ait giriş bilgilerinin gönderildiği, ayrıca 08/06/2017 ile 01/07/2017 tarihleri arasında 5 kez hatırlatma maili gönderildiğinin görüldüğü, davalı şirket tarafından veri girişi yapılmadığı için davalı şirket tarafından verilmesi gereken hizmetin tamamlanamadığı, veri girişi yapıldığı takdirde davacı tarafından gerekli entegrasyonların tamamlanabileceği ve davalının hizmet almaya başlayabileceği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.Yargıtay 23 HD 2016/8440 E-2019/4832 K. Sayılı 20.11.2019 tarihli ilamında sözleşmenin haksız feshi halinde talep edilebilecek zararın 6098 sayılı TBK'nun 408.maddesi kıyasen uygulanarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.6098 sayılı TBK'nın 408.maddesinde; "İşveren, işgörme ediminin yerine getirilmesini kusuruyla engellerse veya edimi kabulde temerrüde düşerse, işçiye ücretini ödemekle yükümlü olup, işçiden bu edimini daha sonra yerine getirmesini isteyemez. Ancak, işçinin bu engelleme sebebiyle yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar ücretinden indirilir." düzenlemesi yer almaktadır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.2021 tarihli 2017/(13)3-2243 E-2021/1193 K. sayılı ilamında, BK’nın 325/2 maddesi (TBK 408/2) hükmünün resen nazara alınması gerektiği, davalının isteği olup olmasına bakılmaksızın Mahkemece doğrudan doğruya uygulanması gerektiği belirtilmiştir.Bu durumda TBK 408.maddesi kıyasen uygulanarak maddede gösterilen ilkelere göre, davacının yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar gözetilerek aynı bilirkişi heyetinden veya konusunda uzman farklı bir bilirkişi heyetinde açıklamalı, gerekçeli denetime elverişli bir rapor alınarak davacının gerçek zararının belirlenmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 bendi de göz önünde bulundurarak, kaldırma gerekçesine göre davalının tüm, davacının da diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2- İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/824 Esas, 2020/500 Karar sayılı ve 06/10/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 120,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 307,20 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,6-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.09/05/2024